I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức:
- Những sự kiện và di tích phản ánh lịch sử đấu tranh giữ nước của ông cha ta được kể trong một tác phẩm truyền thuyết.
2.Kĩ năng:
- Thực hiện thao tác phân tích một vài chi tiết nghệ thuật kì ảo còn lại trong văn bản.
- Nắm bắt tác phẩm thông qua hệ thống các s.việc được kể theo trình tự thời gian.
3.Thái độ :
- Giáo dục tình cảm biết ơn đối với các vị anh hùng dân tộc và ý thức quyết tâm gìn giữ nền độc lập dân tộc.
4. Định hướng PTNL:
- NL chung: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực sáng tạo.
- NL riờng: Năng lực cảm thụ văn chương, năng lực giao tiếp Tiếng Việt.
5. Tích hợp, lồng ghép
- Tích hợp tấm gương đạo đức HCM: Liên hệ tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái, yêu nước.
- Lồng ghép GD quốc phòng và an ninh (Mức độ thấp): cách sử dụng vũ khí sáng tạo của nd trong chiến tranh: gậy tre, chông tre
II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên: + Soạn bài
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn.
+Tranh Thánh Gióng 2. Học sinh: Trả lời câu hỏi sgk III. Tiến trình dạy học:
1. ổn định tổ chức: 1p
Lớp Sĩ số Vắng
6A
2. Kiểm tra bài cũ: 3p
? Nhận xét về sự ra đời của TG?
3. Bài mới: * Hoạt động 1: Khởi động Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho HS.
Phương pháp: Thuyết trình Thời gian: 1 phút
Giáo viên kiểm tra bài cũ và dẫn luôn vào bài mới.
* Điều chỉnh, bổ sung:
* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
Mục tiêu: HS nắm được những sự kiện và di tích phản ánh lịch sử đấu tranh giữ nước của ông cha ta được kể trong một tác phẩm truyền thuyết.
Phương pháp: Nêu và giải quyết vấn đề, thảo luận, vấn đáp.
Thời gian: 30 phút - Gọi HS đọc đoạn 3.
? Sau hôm gặp sứ giả, Gióng có điều gì khác thường?
- Lớn nhanh như thổi, cơm ăn mấy cũng không no, áo vừa mặc xong đã căng đứt chỉ.
GV: Trong dân gian còn truyền tụng những câu ca về sự ăn uống phi thường của Gióng:
Bảy nong cơm, ba nong cà Uống một hơi nước, cạn đà khúc sông
? Vì sao tg dân gian lại xd hình tượng Gióng lớn nhanh như vậy?
- Ước mong Gióng lớn nhanh để kịp đánh giặc giữ nước.
GV: Điều đó cũng là ước mong của nhân dân về người anh hùng đánh giặc.
? Những người nuôi Gióng lớn lên là ai? Việc làm đó
b. Quá trình trưởng thành của Gióng
- Trưởng thành nhanh
có ý nghĩa gì?
- Bà con góp gạo nuôi Gióng.-> sự đoàn kết - Anh hùng Gióng thuộc về nhân dân.
- Sức mạnh của Gióng là tổng hợp sức mạnh của cả cộng đồng.
? Thánh Gióng ra trận được miêu tả qua các chi tiết nào?
- Thánh Gióng vươn vai một cái thành tráng sĩ, oai phong lẫm liệt.
- Tráng sĩ mặc áo giáp sắt, cầm roi sắt nhảy lên mình ngựa, ngựa phun lửa lao thẳng đến nơi có giặc, đánh giặc chết như rạ.
- Roi sắt gãy, tráng sĩ nhổ những cụm tre cạnh đường quật vào quân giặc
? Thế nào là tráng sĩ?
- Người có sức lực cường tráng, chí khí mạnh mẽ, hay làm việc lớn.
GV: Các từ “sứ giả, tráng sĩ, trượng, phi…” là những từ mượn của tiếng Trung Quốc. Thế nào là từ mượn ta sẽ tìm hiểu tiết học sau.
? Nhận xét về tư thế ra trận của Gióng?
? Suy nghĩ của em về cái vươn vai thần kì của Gióng?
- Dồn sức trỗi dậy để đuổi giặc, giữ nước và dựng nước.
GV: Trong lịch sử kháng chiến chống ngoại xâm của dân tộc ta, biết bao tấm gương tuổi trẻ mang khát vọng “vươn vai” của Thánh Gióng đã xuất hiện: Trần Quốc Toản bóp nát quả cam, hận vì mình chưa đến tuổi tòng quân, về nhà tập hợp gia binh, gia tướng, phất cờ đào đánh giặc.
Những thanh niên thời chống Pháp, chống Mĩ giấu gạch, giấu sắt trong người để đủ cân, khai tăng thêm tuổi để đủ tuổi ghi tên nhập ngũ. Truyền thống của dân tộc ta là vậy! Tuổi trẻ Việt Nam là vậy! Trước giờ phút Tổ quốc lâm nguy, nghe tiếng gọi cứu nước, thì em bé ba tuổi đến mỗi người dân dù già, dù trẻ cũng đều “vươn lên”.
Sự vươn mình của Gióng là sự vươn mình của nhân dân, DT cả về tầm vóc và tư thế để đối diện với kẻ thù, với giặc mạnh.
GV yêu cầu hs quan sát ảnh sgk/20
? Trong lúc đánh giặc bỗng roi sắt bị gãy, TG đã làm thế nào?
- Nhổ cụm tre cạnh đường quật vào giặc. Gặc tan vỡ.
? Theo em, chi tiết “Gióng nhổ những cụm tre bên
chóng trong sự nuôi dưỡng, chăm sóc của nhân dân.
-> Gióng thuộc về nhân dân, sức mạnh của Gióng là sức mạnh của cả cộng đồng.
c. Hình ảnh Gióng ra trận:
- Tư thế: oai phong lẫm liệt.
- Roi sắt gãy, Gióng nhổ tre bên đường đánh giặc.
->Thiên nhiên cùng ra
đường để quật vào giặc” khi roi sắt gãy có ý nghĩa gì?
- Gióng đánh giặc không chỉ bằng vũ khí, mà bằng cả cây cỏ của đất nước, bằng những gì có thể giết được giặc.
- Lồng ghép GD quốc phòng và an ninh : cách sử dụng vũ khí sáng tạo của nd trong chiến tranh: gậy tre, chông tre
GV: Đúng như lời Bác Hồ: “Ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng cuốc thuổng, gậy gộc”.
? Khi đánh tan giặc, Gióng đã làm gì?
- Đánh tan giặc, Gióng cởi áo giáp sắt rồi cỡi ngựa bay lên trời.
? Vì sao vậy? Qua đó cho thấy Gióng là người như thế nào?
- Gióng đánh giặc với tinh thần tự nguyện cứu nước chứ không nhằm mục đích được vinh hoa, phú quý.
- Gióng đến lạ thường và ra đi cũng lạ thường. Gióng trở thành thần thánh và trở thành bất tử (sống mãi) trong lòng dân tộc.
? Nhân dân ta đã làm gì để ghi nhớ công ơn của TG?
- Vua phong là Phù Đổng Thiên Vương, lập đền thờ -> Đây cũng là một trong những truyền thống tốt đẹp của nhân dân ta: biết ơn, uống nước nhớ nguồn.
? Truyền thuyết Thánh Gióng có liên quan đến sự thật lịch sử nào?
- Khi ra đời và phát triển Nhà nước Văn Lang (tên nước thời vua Hùng- xem lại vb CRCT) thường bị các nước xâm lược. Cư dân Việt cổ luôn kiên quyết chống lại các đạo quân xâm lược đó.
? Chỉ ra các chi tiết kì ảo trong truyện?
- Sự ra đời
- Vươn vai thành tráng sĩ
- Cỡi ngựa sắt đi đánh giặc, bay về trời
? Những yếu tố kỳ ảo có tác dụng gì trong việc xây dựng hình tượng TG?
- Góp phần phi thường hóa những người anh hùng dân tộc.
Hoạt động cặp đôi: Hình tượng Thánh Gióng có ý nghĩa gì?
- Là hình tượng rực rỡ về người anh hùng đánh giặc cứu nước. Là biểu tượng của lòng yêu nước sức mạnh và quyết tâm đánh giặc ngoại xâm của dân tộc.
GV: Đánh giặc xong, Gióng không trở về nhận phần thưởng, không hề đòi hỏi công danh mà bay về trời.
Dấu tích của chiến công Gióng vẫn để lại cho quê
trận đánh giặc.
- Đánh tan giặc, Gióng cỡi ngựa bay lên trời.
-> gióng hóa thân vào non sông và trở thành bất tử, sống mãi trong lòng dân tộc.
- Vua phong là Phù Đổng Thiên Vương và lập đền thờ ngay tại quê nhà.-> lòng biết ơn, sự trân trọng đối với vị anh hùng dân tộc
-> Gióng trở thành người anh hùng dân tộc thể hiện khí phách dân tộc.
2. Ý nghĩa của hình tượng Thánh Gióng - Gióng là biểu tượng của lòng yêu nước, khả năng và sức mạnh quật khởi của dân tộc ta trong cuộc đấu tranh chống
hương xứ sở.
GV: Chú ý đoạn cuối?
? Những dấu vết nào còn lại đến nay?
- Làng Cháy, tre đằng ngà, hồ ao liên tiếp.
Gv Hàng năm làng mở hội to lắm.
Năm nào nhà nước ta cũng tổ chức hội khỏe Phù Đổng:
thi các môn thể thao cho hs. Đó là hội thi biểu dương sức khỏe, hội thi bắt nguồn từ truyền thuyết này
? Những dấu vết, sự kiện, Nv lịch sử này nhằm thể hiện thái độ gì của nhân dân?
? Truyện được kể bằng những chi tiết như thế nào?
? Truyện phản ánh nội dung và ước mơ gì của nhân dân lao động ?
HS đọc ghi nhớ: SGK
ngọai xâm.
3. Những dấu tích còn lại
- Đền thờ
- Bụi tre đằng ngà - Ao hồ liên tiếp - Làng Cháy.
-> Thể hiện lòng biết ơn, sự trân trọng đối với vị anh hùng dân tộc
III. Tổng kết 1. Nghệ thuật.
- Bên cạnh sự việc có thật có nhiều chi tiết tưởng tượng kỳ ảo.
2. Nội dung.
- Mơ ước về người anh hùng cứu nước, chống ngoại xâm.
-> Ghi nhớ (SGK)
* Điều chỉnh, bổ sung:
Hoạt động 3: Luyện tập Mục tiêu: Củng cố, hệ thống kiến thức cơ bản
Phương pháp: Thực hành Thời gian: 7 phút
IV. Luyện tập HS: Quan sát tranh - Thảo luận nhóm - Đại diện trình bày - Cùng bình giá mở rộng * Điều chỉnh, bổ sung:
* Hoạt động 4 : Vận dụng Mục tiêu: Hs vận dụng kiến thức làm bài tập
Phương pháp: Thực hành Thời gian: 3 phút
? Tại sao hội thi thể thao trong trường phổ thông lại mang tên HKPĐ?
- Lứa tuổi TN, rèn luyện sức khoẻ để học tập tốt, để xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Mục đích hội thi là khỏe để học tập tốt, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
(Thánh Gióng là hình ảnh của thiếu nhi Việt Nam. Sức Phù Đổng từ lâu đó trở thành hình tượng cho sức mạnh và lũng yêu nước của tuổi trẻ).
* Điều chỉnh, bổ sung:
* Hoạt động 5 : Tìm tòi, mở rộng
Mục tiêu: Hs vận dụng kiến thức làm bài tập, khắc sâu nội dung bài học Phương pháp: Thực hành
Thời gian: Ở nhà
? Tìm hiểu về những nghi lễ của lễ hội đền Gióng Sóc Sơn.
* Điều chỉnh, bổ sung:
4. Củng cố.
- Tiếng nói đầu tiên của Thánh Gióng có ý nghĩa gì - Sự lớn lên của Thánh Gióng thể hiện điều gì
5. Dặn dò
- Học bài và hoàn thiện các bài tập vào vở - Soạn bài từ mượn.
*****************************************************
Ngày soạn: 23.8.2019 Ngày dạy: .9.2019