1. Kiến thức:
- Nắm được thế nào là sự việc và nhân vật trong văn tự sự.
- Vai trò của sự việc và nhân vật trong văn tự sự.
- ý nghĩa và mqh của sự việc và nhân vật trong văn tự sự.
2. Kỹ năng:
- Chỉ ra được sự việc nhân vật trong một văn bản tự sự.
- Xác định được sự việc nhân vật trong vb cụ thể.
3.Thái độ: Giáo dục HS biết cách sử dụng đúng các sự việc và nhân vật vào kể các câu chuyện trong cuộc sống.
4. Định hướng PTNL:
- NL chung: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực sáng tạo.
- NL riờng: Năng lực cảm thụ văn chương, năng lực giao tiếp Tiếng Việt.
II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên: + Soạn bài
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn.
2. Học sinh: Trả lời câu hỏi sgk.
III. Tiến trình dạy học:
1. ổn định tổ chức.
Lớp Sĩ số Vắng
6A 40
2. Kiểm tra bài cũ:
? Thế nào là tự sự? lấy VD về một văn bản tự sự? Vì sao em cho đó là văn bản tự sự?
3. Bài mới: * Hoạt động 1: Khởi động Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho HS.
Phương pháp: Thuyết trình Thời gian: 3 phút
? Những yếu tố quan trọng để tạo nên 1 văn bản tự sự?
GV: Sự việc, nhân vật là hai yếu tố cơ bản của tự sự. Hai ytố này có vai trò quan trọng như thế nào, có mối quan hệ ra sao để câu chuyện có ý nghĩa? Bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu rõ điều đó.
* Điều chỉnh, bổ sung:
* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức Mục tiêu:
Phương pháp: Nêu và giải quyết vấn đề, thảo luận, vấn đáp.
Thời gian: 28 phút
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG CẦN ĐẠT
? Đọc các sự việc truyện ST, TT sgk/37 (TT.hs thảo luận nhóm-trả lời).
? Em hãy chỉ ra các sự việc khởi đầu, sự việc phát triển, sự việc cao trào, sự việc kết thúc trong các sự việc trên?
- Sự việc mở đầu: 1 - Sự việc phát triển: 2,3,4
I. Đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự
1. Sự việc trong văn tự sự:
- Sự việc cao trào: 5,6 - Sự việc kết thúc: 7
? Các sự việc trong câu chuyện này do ai làm, việc xảy ở đâu,vào thời gian nào?
- ST, TT-> Nhân vật cụ thể thực hiện
- Ở Phong Châu, đất của vua Hùng-> địa điểm cụ thể
- Hùng vương thứ 18, khi vua Hùng kén rể -> Thời gian cụ thể
? Theo em có thể xoá bỏ yếu tố thời gian và địa điểm được không? Vì sao?
- Không. Vì không biết sự việc xảy ra vào lúc nào, ở đâu-> không đáng tin cậy, không còn mang ý nghĩa truyền thuyết.
? Nguyên nhân, diễn biến và kết quả của sự việc giao chiến giữa SS và TT?
- Nguyên nhân : Vua Hùng kén rể, SS đến trc lấy đc vợ, TT đến sau không lấy được vợ, nổi giận đem quân đánh ST
- Diễn biến : TT dâng nước đánh SS, SS chống trả quyết liệt
- Kết quả : ST luôn thắng, TT luôn thua nhưng không cam chịu, hàng năm cuộc chiến giữa hai thần vẫn xảy ra
? Qua phân tích, em nhận xét gì về cách trình bày các sự việc trong văn tự sự?
? Trong câu chuyện, tg dân gian giới thiệu ST là ng có tài có cần thiết không ?
- Có vì đó là điều kiện để có thể đánh thắng TT
? Nếu bỏ sự việc vua Hùng ra điều kiện kén rể đi có đc không ?
- Không, vì đó điều kiện quan trọng để ST đc chọn làm rể
? Việc TT nổi giận có lí hay không ? Vì sao ?
- Vô lí, vì TT đến chậm hơn ST, không lấy đc vợ là đúng
? Cú thể bỏ sự việc ô Hàng năm TT đem quõn đỏnh ST ằ đc khụng ?
- Không, vì không giải thích đc hiện tượng luc lụt hàng năm
GV: như vậy trong các sự việc trên, không
- Được trình bày một cách cụ thể:
+ Việc xảy ra vào thời gian nào? Ở đâu?do nhân vật nào thực hiện?
+ Có nguyên nhân, diễn biến, kết quả.
thể bớt đi sự việc nào vì nếu bớt thì thiếu tính liên tục, sự việc sau sẽ không được giải thích rõ.
? Có thể thay đổi trật tự trước sau của các sự việc ấy được không?
- Các sự việc được kết hợp theo quan hệ nhân quả, không thể thay đổi.
? Trong chuỗi các sự việc ấy, ST luôn thắng TT. Chiến thắng của ST mang ý nghĩa gì?
- Ca ngợi sự chiến thắng lũ lụt của ST- Nhân dân ta...
? Qua việc tìm hiểu các sự việc, em hãy rút ra nhận xét về trình tự sắp xếp các sự việc?
? Em hãy kể tên các nhân vật trong truyện ST, TT?
- Vua Hùng, ST, TT, Mị Nương.
? Trong số những n/v này, ai là người làm ra sự việc, ai là người chỉ nhắc đến tên thôi?
- Người làm ra sự việc: Vua Hùng, ST, TT.
-> Gọi là kẻ thực hiện các sự việc.
- Người chỉ nhắc đến tên, không làm ra sự việc: Mị Nương, lạc hầu.
-> Gọi là kẻ được thể hiện trong văn bản.
GV: Tất cả những người này đều được gọi là nhân vật trong văn tự sự.
? Vậy qua VD, em hiểu thế nào là nhân vật trong văn tự sự?
? Trong số các nhân vật, ai được nói đến nhiều nhất?
- Người nói đến nhiều nhất: ST, TT
? Hai nhân vật này tượng trưng cho điều gì?
- Thuỷ Tinh là người gây ra mưa gió, lũ lụt hàng năm.
- Sơn Tinh là lực lượng cư dân người Việt cổ đắp đê chống lụt và ước mơ chiến thắng thiên tai.
GV: hai nhân vật này đã thể hiện được tư tưởng của văn bản.
- Những nhân vật được nhắc đến nhiều lại thể hiện tư tưởng của văn bản gọi là nhân vật chính.
?Các nhân vật còn lại đc nhắc đến ít hay
- Sự việc trong văn tự sự được sắp xếp theo một trật tự, diễn biến sao cho thể hiện được tư tưởng mà người kể muốn biểu đạt.
2. Nhân vật trong văn tự sự:
* Là người làm ra sự việc và người được thể hiện trong văn bản.
* Nhân vật nhắc đến nhiều - Thể hiện tư tưởng của văn bản.
-> n/v chính
* Nhân vật ít nhắc đến
nhiều? – nhắc ít
? Nhân vật phụ có cần thiết không? Có bỏ đi được không?- không thể bỏ đi được
? Các nhân vật được thể hiện như thế nào?
* GV nhấn mạnh: Không phải nhân vật nào cũng đủ các yếu tố trên nhng tên NV thì phải có và việc làm của nhân vật.
? Bài học hôm nay chúng ta cần ghi nhớ điều gì?
- giúp nhân vật chính hoạt động.
-> n/v phụ
* nhân vật được thể hiện qua các mặt:
- tên gọi
- lai lich, tính tình, tài năng, hình dáng, việc làm...
Ghi nhớ: SGK - Tr 38 4, Củng cố:
? Thế nào là sự việc trong văn tự sự?
? Vai trò của nhân vật trong văn tự sự?
5, Dặn dò:
- Học bài, thuộc ghi nhớ.
- Xem phần luyện tập.
********************************************
Ngày soạn: 7.9.2019 Ngày dạy: .9.2019