Tiết 7: TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN TỰ SỰ
II. Tìm hiểu văn bản
1. Nhân vật Sơn Tinh, Thuỷ Tinh - Sơn Tinh: Thần núi Tản Viên
- Thuỷ Tinh: Thần nước Sông Hồng
=> Cả 2 vị thần đều có nhiều phép lạ.
=> Có chung ước nguyện là được cưới Mị Nương làm vợ.
* Điều chỉnh, bổ sung:
Hoạt động 3: Luyện tập Mục tiêu: Củng cố, hệ thống kiến thức cơ bản
Phương pháp: Thực hành Thời gian: 5 phút
? ST,TT có tài năng và ước nguyện gì?
* Điều chỉnh, bổ sung 4. Củng cố :
? Kể tóm tắt lại truyện?
5. Dặn dò: - Kể s/tạo truyện.
- Xem phần còn lại
**************************************************
Ngày soạn: 29.8.2019 Ngày dạy: .9.2019
Tiết 9: SƠN TINH, THUỶ TINH
(Truyện truyền thuyết)
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức: Gióp HS hiÓu
- Cách giải thích hiện tượng lũ lụt xảy ra ở đồng bằng Bắc Bộ và khát vọng của người Việt cổ trong việc chế ngự thiên tai lũ lụt, bảo vệ cuộc sống của mình trong một truyền thuyết.
- Những nội chính về ngthuật của truyện: sử dụng nhiều chi tiết kì lạ, hoang đường.
2.Kĩ năng:
- Xác định ý nghĩa của truyện 3.Thái độ :
- Giáo dục ý thức tự giác phòng chống thiên tai, bảo vệ cuộc sống.
4. Định hướng PTNL:
- NL chung: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực sáng tạo.
- NL riờng: Năng lực cảm thụ văn chương, năng lực giao tiếp Tiếng Việt.
II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên: + Soạn bài
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn.
2. Học sinh: Trả lời câu hỏi sgk.
III. Tiến trình dạy học:
1. ổn định tổ chức.
Lớp Sĩ số Vắng
6A 40 2. Kiểm tra bài cũ:
? Giới thiệu về nhân vật ST,TT?
3. Bài mới: * Hoạt động 1: Khởi động Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho HS.
Phương pháp: Thuyết trình Thời gian: 1 phút
Trước tình huống có hai chàng trai cùng đến cầu hôn, vua Hùng đã xử trí thế nào, sự kiện gì đã xảy ra, ta cùng tìm hiểu tiếp câu chuyện ST,TT.
* Điều chỉnh, bổ sung:
* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức Mục tiêu: Gióp HS hiÓu
- Cách giải thích hiện tượng lũ lụt xảy ra ở đồng bằng Bắc Bộ và khát vọng của người Việt cổ trong việc chế ngự thiên tai lũ lụt, bảo vệ cuộc sống của mình trong một truyền thuyết.
- Những nội chính về ngthuật của truyện: sử dụng nhiều chi tiết kì lạ, hoang đường.
Phương pháp: Nêu và giải quyết vấn đề, thảo luận, vấn đáp.
Thời gian: 35 phút
Hoạt động của giáo viên và HS Néi dung GV: gọi hs đọc đoạn: hai chàng đều vừa ý ta... một đôi.
? Khi có 2 chàng trai đến cầu hôn, vua Hùng có thái độ ntn? Vì sao?
- Vua Hùng băn khoăn, vì cả hai vị thần đều tài giỏi nên không biết chọn ai
? Trước tình huống đó vua Hùng đã làm gì?
- Ra điều kiện sính lễ
? Em hiểu sính lễ là gì?- HS đọc chú thích 6
? Hãy nêu những sính lễ mà vua Hùng yêu cầu?
- ...Voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao...ai mang đến sớm sẽ thắng cuộc.
? Em có nhận xét gì về sính lễ mà vua Hùng yêu cầu 2 vị thần mang tới?
? Lễ vật Vua Hùng đưa ra có ở nơi Sơn Tinh hay Thủy Tinh sống? Vua muốn đề cao điều gì?
- Lễ vật ở trên cạn, việc này có lợi cho Sơn Tinh hơn
→ Vua Hùng đề cao ngành sản xuất nông nghiệp GV: Vua Hùng có sự thiên vị dành cho ST, có ý chọn ST nhưng không muốn làm mất lòng TT
GV: Người Việt thời cổ cư trú ở vùng ven núi chủ yếu sống bằng nghề trồng lúa nước. Núi và đất là nơi họ xây dựng bản làng và gieo trồng, là quê hương, là ích lợi, là bè bạn. Sông cho ruộng đồng chất phù sa cùng nước để cây lúa phát triển nhưng nếu nhiều nước quá
II. Tìm hiểu văn bản 2. Hùng Vương kén rể
- Điều kiện: Thi tài dâng lễ vật
-> Lễ vật vừa giản dị vừa quý hiếm, kỳ lạ.
thì sông nhấn chìn hoa màu, ruộng đồng, làng xóm.
Điều đó đã trở thành nỗi ám ảnh - kẻ thù đối với tổ tiên người Việt.
-> Rõ ràng Thủy Tinh bị bất lợi, nhưng chàng vẫn quyết trổ tài đấu với Sơn Tinh.
? Kết là là vua Hùng đã kén ai làm rể?
GV yêu cầu HS miêu quan sát bức tranh trong sgk/32.
? Bức tranh miêu tả chi tiết nào trong truyện?
- HS theo dõi đoạn 2
? Không lấy được vợ TT đã làm gì?
- Hô mưa, gọi gió, làm thành giông bão…dâng nước cuồn cuộn ngập nhà cửa, ruộng vườn…
? Cảnh Thủy Tinh hô mưa gọi gió, sóng dâng cuồn cuộn bão tố ngập trời dữ dội, gợi cho em hình dung ra cảnh gì mà nhân dân ta thường gặp hàng năm ?
- Cảnh lũ lụt thường xảy ra ở vùng Đồng bằng sông Hồng hàng năm.
? Trước tình hình đó ST đã đối phó ntn ? Kết quả ra sao?
- Sơn Tinh : không hề run sợ, bốc từng quả đồi, dời từng dãy núi dựng luỹ ngăn chặn nước lũ
? Em suy nghĩ gì về sự đánh trả của ST?
- Chống cự kiên cường, quyết liệt, càng đánh càng mạnh
? Cuộc giao tranh này diễn ra ntn?
? Tác giả dân gian đã sử dụng yếu tố nào để miêu tả 2 nhân vật này khi giao chiến?
- Sử dụng nhiều chi tiết tưởng tượng, kì ảo, bay bổng.
GV: Nhưng cũng rất hợp lí, vì cả hai đều là thần thì có thể dùng tài phép.
? Theo dõi cuộc giao tranh giữa ST và TT em thấy chi tiết nào là nổi bật nhất? Vì sao?
- Nước sông dâng bao nhiêu, đồi núi cao lên bấy nhiêu, đánh ròng rã mấy tháng trời
->miêu tả đứng tính chất ác liệt của cuộc đấu tranh chống thiên tai gay go, bền bỉ của nhân dân ta.
? Kết quả cuộc giao tranh này ra sao?
? Điều gì sẽ xảy ra nếu Thủy Tinh thắng?
- Nếu Thủy Tinh thắng thì toàn bộ sẽ ngập trong nước.
GV : Mặc dù TT thua nhưng hàng năm TT vẫn làm giông bão, dâng nước đánh ST.
? Chi tiết ấy giúp ta giải thích điều gì?
- ST đã được chọn làm rể
- Thủy Tinh đến chậm, mất Mỵ Nương.
3. Cuộc giao tranh giữa 2 vị thần.
- TT: dâng nước đánh Sơn Tinh.
- Sơn Tinh chống cự dữ dội.
=>Hai thần giao tranh quyết liệt, càng đánh càng mạnh.
=> ST thắng. Thuỷ Tinh đành rút quân.
- Năm nào cũng có lũ lụt.
? ST luôn thắng TT điều đó phản ánh sức mạnh và ước mơ nào của nhân dân?
- Phản ánh sức mạnh và ước mơ chiến thắng thiên tai bão lụt của nhân dân.
? Theo em TT tượng trưng cho sức mạnh nào? Sơn Tinh tượng trưng cho sức mạnh nào?
- Thuỷ Tinh: là hiện tượng mưa to, bão lụt ghê gớm hàng năm được hình tượng hóa. Sức nước, hiện tượng bão lụt đã trở thành kẻ thù hung dữ, truyền kiếp của Sơn Tinh
- Sơn Tinh là lực lượng cư dân Việt cổ đắp đê chống lũ lụt, là ước mơ chiến thắng thiên tai của người xưa được hình tượng hóa, tài năng, khí phách của Sơn Tinh là biểu tượng sinh động cho chiến công của người Việt cổ chống bão lụt sông Đà và sông Hồng Kỳ tích dựng nước của các vua Hùng
? Để miêu tả về ST,TT, truyện đã sử dụng những yếu tố NT đặc sắc nào?
? Theo em người xưa đã mượn truyện này để giải thích điều gì?
? Ngoài 2 ý nghĩa trên truyện còn có ý nghĩa nào khác khi gắn liền với thời đại dựng nước của các vua Hùng?
HS: Đọc ghi nhớ
* Điều chỉnh, bổ sung:……….
Hoạt động 3: Luyện tập Mục tiêu: Củng cố, hệ thống kiến thức cơ bản Phương pháp: Thực hành
Thời gian: 7 phút
? Văn bản này có mấy sự việc ? Hãy giải trình bày lại các sự việc đó
? Các sự việc trên đã được sắp xếp theo trình tự nào ? Gviên : Đây là 1 vbản tự sự, và đã là tác phẩm bao giờ cũng có sự việc (chi tiết) và nhân vật - đó là 2 đặc điểm cốt lõi của tác phẩm tsự. Vậy vai trò, tính chất, đặc điểm của nhvật, sự việc trong tác phẩm tự sự như thế nào.
Tiết học sau các em sẽ tìm hiểu .
Bài 2 : Có thể nói nhân dân VN chúng ta hiện nay chính là những chàng Sơn Tinh của thời đại mới, đang làm tất cả để đẩy lùi lũ lụt hoạt động, ngăn chặn, khắc phục nó, vượt qua và chiến thắng.
=> Mơ ước chế ngự thiên tai của nhân dân ta.