- Kể theo trình tự thời gian:
+ Sự việc nào trước thì kể trước.
+ Kể từ nguyên nhân-> diễn
GV: cách kể chuyện theo thứ tự này được gọi là kể xuôi.
? Theo em, có thể đảo trật tự các sự việc này hay không? Vì sao?
- Không thể đảo các sự việc trong truyện vì : + Các sự việc có sự nối tiếp nhau, sự việc trước là nguyên nhân của sự việc sau, sự việc sau là kết quả của sự việc trước.
+ ý nghĩa truyện không nổi bật : không thấy rõ lòng tham lam, bội bạc ngày càng gia tăng của mụ vợ.
+ Bài học đích đáng cho những kẻ tham lam, bội bạc của truyện sẽ không thể hiện được rõ ràng. . .
? Thứ tự kể ấy tạo nên hiệu quả gì về nghệ thuật?
GV: Đây là truyện phỏng theo dân gian, có cốt truyện, sự việc đơn giản, nối tiếp nhau, h/đ lặp lại và tăng cấp. Chọn cách kể như vậy rất phù hợp vì nó làm cho cốt truyện mạch lạc, sáng tỏ, dễ theo dõi.
? Kể tên 1 số VB tự sự dân gian em đã học kể theo thứ tự trên ?
- Con rồng cháu tiên, bánh trưng bánh giày...
GV: Ngoài thứ tự kể trên, còn có thứ tự kể ≠ … Gọi hs đọc đoạn văn phần 2
? Người kể chuyện ở ngôi thứ mấy?
- Ngôi thứ ba
? Truyện kể về việc gì? Hãy liệt kê các sự việc chính của truyện?
- Truyện kể về việc Ngỗ bị chó dại cắn - Sự việc chính:
+ Sự việc 1: Khi Ngỗ bị chó cắn thật, kêu cứu thì không ai đến cứu.
+ Sự việc 2: Ngỗ tìm cách trêu chọc đánh lừa mọi người làm họ mất lòng tin.
+ Sự việc 3: Ngỗ mồ côi cha mẹ, không có người rèn cặp trở nên lêu lỏng, hư hỏng bị mọi người xa lánh
+ Sự việc 4: Mọi người lo cho Ngỗ liệu có rút ra bài học ?
? Các sự việc trong bài văn được trình bày theo thứ tự nào (đã hay đang xảy ra, có theo trình tự thời gian không)?
+ Sự việc 1: Khi Ngỗ bị chó cắn thật, kêu cứu thì không ai đến cứu.-> vừa xảy ra (hiện tại- kq)
biến-> kq
=> Kể xuôi
Tác dụng : Làm cho cốt truyện rõ ràng, dễ hiểu
- Truyện kể theo thứ tự:
+ Hiện tại ->Quá khứ-> hiện tại
->Kể kết quả trước rồi ngược
? Kể theo thứ tự này có tác dụng nhấn mạnh đến điều gì ?
? Thứ tự kể này thường dùng trong loại văn bản nào?
-Thường dùng nhiều trong các chuyện đời thường
GV: Như vậy ngoài cách kể theo thứ tự tự nhiên- theo thời gian, nhiều khi để gây bất ngờ, gây chú ý, hoặc để thể hiện tình cảm với nhân vật còn có kể ngược.
? Hai cách kể này khác nhau ở điểm nào?
- kể xuôi (theo thời gian):
+ Sự việc xảy ra trước kể trước.Sự việc xảy ra sau kể sau cho đến hết.
(kể từ nguyên nhân->diễn biến->kq)
->Nội dung kể liền mạch, rõ ràng, dễ theo dõi.
- Kể ngược (không theo thời gian):
+ Đem kết quả hoặc sự việc hiện tại kể trước rồi kể bổ sung hoặc hồi tưởng.
(kể kq trước->nguyên nhân, diễn biến)
->Gây bất ngờ, chú ý.Thể hiện tình cảm. Diễn đạt nội dung phong phú, linh hoạt.
? Mỗi cách kể này có những ưu, nhược điểm gì?
- Kể xuôi:
+ Ưu điểm: nội dung mạch lạc, sáng tỏ, dễ theo dõi.
+ Nhược điểm: đơn điệu, nhàm tẻ.
- Kể ngược:
+ Ưu điểm: Tạo bất ngờ, gây chú ý cho người đọc, nổi bật ý nghĩa truyện.
+ Nhược điểm: Kể làm cho người đọc khó theo dõi.
? Học sinh đọc ghi nhớ.
* Điều chỉnh, bổ sung:
Hoạt động 3: Luyện tập
Mục tiêu: Củng cố, hệ thống kiến thức cơ bản Phương pháp: Thực hành
Thời gian: 10 phút
GV : Yêu cầu hs đọc câu chuyện
? Câu chuyện được kể theo thứ tự nào ?
? Truyện được kể theo ngôi nào ?
? Yếu tố hồi tưởng đóng vai trò gì ?
lên kể nguyên nhân, diễn biến.=> kể ngược
Tạo bất ngờ, gây chú ý cho người đọc, nổi bật ý nghĩa truyện.
*Ghi nhớ :sgk/98 II. Luyện tập
Bài tập 1 :
- Thứ tự kể : Theo mạch hồi tưởng
- Kể theo ngôi thứ nhất.
- Yếu tố hồi tưởng đóng vai trò :
+ Hoàn tất một câu chuyện đã
GV : Tổ chức hoạt động nhóm
*Gợi ý dàn bài tham khảo :
+Nhóm 1 :Kể theo trình tự thời gian +Nhóm 2 : Đi rồi, nhớ lại và kể
HS làm 6 phút
Đại diện các nhóm trình bày GV nhận xét, sửa chữa
biết, đã xảy ra.
+ Giải thích vì sao hiện nay
‘tôi và Liên vui buồn có nhau".
Bài tập 2 :
* MB: Giới thiệu chuyến đi xa (trong trường hợp nào? Đi với ai? Đi đâu?)
* TB: Kể chi tiết chuyến đi - Chuẩn bị.
- Trên đường đi.
- Đến nơi (em đã thấy gì?
Làm gì? Điều gì làm em thích thú?)
- Kết thúc chuyến đi.
* KB: Đó là chuyến đi như thế nào? Em mong ước điều gì?
* Điều chỉnh, bổ sung:
* Hoạt động 4 : Vận dụng Mục tiêu: Hs vận dụng kiến thức làm bài tập
Phương pháp: Thực hành Thời gian: Ở nhà
? Kể câu chuyện của bản thân theo mạch hồi tưởng?
* Hoạt động 5 : Tìm tòi, mở rộng
Mục tiêu: Hs vận dụng kiến thức làm bài tập, khắc sâu nội dung bài học Phương pháp: Thực hành
Thời gian: Ở nhà
? Viết thành bài văn hoàn chỉnh bài tập 2.
4, Củng cố:
? Trong văn kể chuyện ta thường gặp thứ tự kể nào ?
? Ưu nhược điểm của mỗi cách kể đó ? 5, Dặn dò :
- Tìm đọc các tài liệu về văn tự sự - Soạn bài: Ếch ngồi đáy giếng
****************************************
Ngày soạn: 17.10.2019 Ngày dạy: .10.2019
Tiết 36- Văn bản:
ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG ( Ngụ ngôn)