HS: Thị dân, hoạt động chủ yếu là buôn bán, trao đổi hàng hoá… GV nhận xét, nhấn mạnh các ý sau: Tổ chức thành thị: + Bộ mặt trhành thị: phố xá, cửa hàng… + Tầng lớp: thị dân thợ thủ cô
Trang 1Ngày soạn 12/8/2012
Phần I : KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG
ĐẠI
Tuần 1 Tiết 1 - Bài 1 : SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI
PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU.
(Thời sơ – trung kì trung đại)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
- Trình bày sự ra đời xã hội phong kiến ở châu Âu
- Hiểu biết sơ giản về thành thị trung đại :sự ra đời ,các quan hệ kinh tế ,sự hình thành tầng lớp thị dân
2 Tư tưởng: Thông qua những sự kiện cụ thể, bồi dưỡng nhận thức cho HS về sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài người từ xã hội chiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
- Bản đồ Châu Âu thời phong kiến
- Một số tranh ảnh mô tả hoạt động trong thành thị trung đại
- Những tư liệu đề cập tới chế độ chính trị, kinh tế, XH trong các lãnh địa phong kiến
III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1 Kiểm tra bài cũ: thông qua
2 Bài mới: Lịch sử XH loài người đã phát triển liên tục qua nhiều giai đoạn Ở lớp 6 chúng ta đã biết nguồn gốc và sự phát triển
Trang 2của loài người nói chung và dân tộc Việt Nam nói riêng trong thời
kì cổ đại Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu thêm một thời kì mới:
Thời trung đại Ơû Châu Âu XHPK hình thành và phát triển như thế nào? Nguyên nhân nào xuất hiện thành thị trung đại? Sự khác nhau giữa nền kinh tế lãnh địa và nền kinh tế thành thị trung đại là gì? Để biết được điều đó cúng ta cùng tìm hiêu qua bài học hôm nay
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HS NỘI DUNG CẦN TRUYỀN
ĐẠT
*Hoạt động 1:
GV sử dụng bản đồ chỉ cho HS rõ
những nước có chế độ phong kiến
ra đời sớm
GV: Từ thiên niên kỉ I TCN, các quốc
gia cổ đại phương Tây Hi lạp và Rôma
phát triển, tồn tại đến thế kỉ thứ
V Do sự xâm của người Giéc-man
xã hội Tây Aâu có những biến đổi
lớn
Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc
Rôma, người Giéc-man đã làm gì? Nnững
việc làm ấy có tác động như thế nào đến
sự hình thành XH phong kiến Châu Âu?
HS: Chiếm ruộng đất của chủ nô
Rôma cũ, phong tước vị cho nhau
GV cho HS thảo lụân: XH phong kiến
châu Âu có sự biến đổi như thế nào?
HS dựa vào sgk, đại diện nhóm trả
lời Nhóm khác nhxét bổ sung
GV hoàn chỉnh kiến thức, nêu rõ sự
biến đổi trong xã hội
1/ Sự hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu
- Cuối TKV người Giéc-man tiêu diệt các quốc gia cổ đạithành lập nhiều vương quốc mới :Ăng-giơ xắc -xơng ,Phơ -răng ,Tây Gốt , Đơng Gốt
+ Người Giéc-man đã chiếm ruộng đất của chủ nơ ,đêm chia cho nhau
+Phong cho các tướng lĩnh
- Xã hội có sư biến đổi :
- Bộ máy nhà nước chiếm
hữu nô lệ sụp đổ
+ Nô lệ giải phóng
thành nông nô - tầng lớp
Trang 3- Bộ máy nhà nước chiếm hữu nô lệ
sụp đổ
- Ruộng đất của chủ nô chia cho
quý tộc, nông dân công xã nên
tạo thành các tầng lớp trong xã hội:
+ Những nô lệ giải phóng (hoặc
nông dân bị mất ruộng đất ), biến
thành nông nô - tầng lớp sống phụ thuộc
vào lãnh chúa
+ Tướng lãnh quân sự người
Gíec-man và quan lại được ban cấp nhiều
ruộng đất trở thành lãnh chúa – kẻ có
thế lực trong XH.
GV giải thích các khái niệm “lãnh
địa, lãnh chúa, nông nô”…
“Lãnh địa”: vùng đất rộng lớn mà quý tộc
tước đoạt được gồm đất canh tác, nhà thờ,
lâu đài, …đứng đầu lãnh địa là lãnh chúa,
có mọi quyền hành
“Lãnh chúa”: người đứng đầu, cai quản lãnh
địa.
“Nông nô”â: người phụ thuộc vào lãnh chúa
phải nộp tô cho lãnh chúa.
GV nói rõ mối quan hệ các giai cấp:
nông nô không có ruộng phải phụ
thuộc vào lãnh chúa Quan hệ sản
xuất mới - quan hệ sản xuất phong kiến,
đã hình thành ở châu Aâu
*Hoạt động 2:
GV yêu cầu HS nhắc lại khái niệm
“lãnh địa, lãnh chúa”
sống phụ thuộc vào lãnh chúa
+ Tướng lãnh quân sự, quan lại ban cấp nhiều
ruộng đất trở thành lãnh
chúa – kẻ có thế lực trong XH.
=>Xã hội phong kiến ở Châu Âu
được hình thành
2 Lãnh địa phong kiến
- Lãnh địa: vùng đất rộng,trở thành vùng đất riêng của lãnh chúa -như một vương quốc thu nhỏ
- Đời sống trong lãnh địa:+ Lãnh chúa: xa hoa, đầy đủ
+ Nông nô:đói nghèo, khổ cực
Trang 4GV so sánh đối chiếu khái niệm điền
trang, địa chủ, nông dân trong LS
Trung Quốc và Việt nam
GV giảng thêm: Nguồn gốc của lãnh
địa: khu đất nông thôn dưới thời
Rô-ma các công xã truyền thống
Quyền lực của lãnh chúa trong lãnh
địa: có quyền sở hữu tối cao về
ruộng đất, có quyền đặt ra loại tô,
thuế và đặt mức tô thuế Ngoài ra
lãnh chúa còn đứng đầu cơ quan
pháp luật và thống trị nông nô về
tinh thần (khác với địa chủ ở các
nước phương Đông)
Em hãy miêu tả lãnh địa phong kiến và
cuộc sống của lãnh chúa trong lãnh địa.
HS dưạ vào sgk trả lời và hiểu được:
- Tổ chức của lãnh địa: Xây dựng
như những pháo đài kiên cố có
tường cao, hào sâu, đồ sộ, nhà
cửa, trang trại, nhà thờ như một
đất nước thu nhỏ
- Đời sống trong lãnh địa:
+ Lãnh chúa giàu có nhờ bóc lột
tô thuế nặng nề từ nông nô: thuế
thân, thuế cưới, lãnh chúa không
bao giờ lao động, sống xa hoa
+ Nông nô hết sức cực khổ, đói
nghèo
GV phân tích thêm lãnh địa và đời
sống của các lãnh chúa
-Đặc thưng của lãnh địa : là đơn vị kinh
tế ,chính trị độc lập mang tính tự cung tự cấp ,đĩng kín của một lãnh chúa
3 Sự xuất hiện các thành thị trung đại
a Nguyên nhân: Cuối thế kỉ
XI, do hàng hoá nhiều cần trao đổi, buôn bán thành thị trung đại xuất hiện
Trang 5GV cho HS phân biệt sự khác nhau
giữa XHCĐ và XHPK:
- XHCĐ : gồm chủ nô và nô lệ, nô
lệ chỉ là công cụ biết nói
- XHPK : gồm lãnh chúa và nông nô,
nông nô phải nộp tô thuế cho lãnh
chúa
Hoạt động 3:
Nguyên nhân xuất hiện các thành thị
trung đại?
HS: Do hàng hoá nhiều cần trao đổi,
buôn bánlập xưởng sản xuất,
mở rộng thành thị trấn thành thị
trung đại ra đời
Cư dân sống trong thành thị gồm những ai?
Làm những nghề gì?
HS: Thị dân, hoạt động chủ yếu là
buôn bán, trao đổi hàng hoá…
GV nhận xét, nhấn mạnh các ý sau:
Tổ chức thành thị:
+ Bộ mặt trhành thị: phố xá, cửa
hàng…
+ Tầng lớp: thị dân (thợ thủ công
và thương nhân)
GV nhấn mạnh vai trò của thành thị:
thúc đẩy xã hội phong kiến châu Aâu phát
triển.
GV giới thiệu cho HS hiểu được thành
thị là hình ảnh tương phản với lãnh
địa Sự phát triển kinh tế hàng hoá là nhân
tố dẫn đến sự suy vong của XH phong kiến.
Thúc đẩy xã hội phong kiến phát triển
Trang 6GV yêu cầu HS miêu tả lại cuộc
sống thành thị qua H2 trong SGK
GV tổng kết: Sự hình thành xã hội
phong kiến Châu Âu là hoàn toàn
hợp với quy luật của xã hội loài
người Đặc trưng cơ bản của các
lãnh địa phong kiến: là đơn vị kinh tế,
chính trị độc lập Đây là sự biểu
hiện của sự phân quyền trong xã
hội phong kiến Châu Âu
- Sự xuất hiện thành thị là yếu tố
cơ bản thúc đẩy nền ktế hàng hoá
ở Châu Âu phát triển, đồng thời
cũng là nguyên nhân dẫn đến sự
suy vong của chế độ phong kiến ở
Châu Âu
3 Củng cố:
a/ XHPK ở Châu Âu được hình thành như thế nào?
b/ Vì sao lại có sự xuất hiện của thành thị trung đại? tế thành thị có gì mới? Ý nghĩa ?
c/ Những tầng lớp quý tộc xuất hiện yrong xã hội phong kiến Tây Âu là:
□ Quý tộc người Giec-man, nông dân công xã
□ Lãnh chúa, nông nô
□ Thủ lĩnh quân sự, nô lệ
□ Thủ lãnh quân sự, quan lại người Giec-man
4 Dặn dò:
- Đọc và soạn trước các câu hỏi trong bài 2 trang 6 tìm hiểu:
Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động như thế nào đến xã hội Châu Âu?
Quan hệ sản xuất TBCN ở Châu Âu được hình thành như thế nào?
Trang 7- -Ngày soạn 12/8/ 2012
TUẦN I
Tiết 2 - Bài 2 : SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ SỰ THÀNH
CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU.
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
- HS hiểu được nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lý một trong những nhân tố quan trọng, tạo tiền đề cho sự hình thành quan hệ sản xuất TBCN
- Quá trình hình thành quan hệ sản xuất TBCN trong lòng xã hội phong kiến Châu Âu
- HS biết sử dụng, khai thác tranh ảnh lịch sử
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
- Bản đồ thế giới (hoặc quả địa cầu)
- Những tư liệu hoặc những câu chuyên về phát kiến địa lý
- Tranh ảnh về những tàu và đoàn thuỷ thủ tham gia cuộc phát kiến địa lý
III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1 Kiểm tra bài cũ:
Trang 8a/ Xã hội phong kiến ở Châu Âu được hình thành như thế nào?Nêu đặc điểm chính của nền kinh tế lãnh địa?
b/ Vì sao xuất hiện thành thị trung đại? Nền ktế trong các thành thị có điểm gì khác với nền kinh tế lãnh địa?.
2 Giới thiệu bài mới: Ở thế kỷ XV nền kinh tế hàng hoá phát triển
Đây là nguyên nhân thúc đẩy người phương Tây tiến hành các cuộc phát kiến địa lý (làm cho giai cấp tư sản Châu Âu ngày một giàu lên và thúc đẩy quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa nhanh chóng ra đời)
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ
HS
NỘI DUNG CẦN TRUYỀN
ĐẠT
*Hoạt động 1:
GV cho HS thảo luận nhóm:
Nguyên nhân nào dẫn tới các cuộc phát
kiến địa lý?
Hs đại diện nhóm trả lời, nhhóm
khác nhận xét bổ sung
GV khẳng định: Vào thế kỷ XIV- XV
ở Châu Âu nền kinh tế hàng hoá
phát triển nhu cầu về nguyên liệu
vàng bạc đá quý, thị trường ngày
một tăng Trong khi đo,ù con đường
giao lưu buôn bán qua Tây Á và
Địa Trung Hải bị người Thổ Nhĩ Kỳ
chiếm độc quyền, bởi vậy việc tìm
kiếm con đường sang Ấn, Trung
Quốc trở nên bức thiết
GV hình thành khái niệm” phát kiến
địa lý”
Phát kiến địa lý: quá trình tìm ra
1/ Những cuộc phát kiến lớn về
địa lý
a Nguyên nhân: Do sản xuất
phát triển sản xuất Tiến bộ về kĩ thuật hàng hải :la bàn,hải đồ
*Những cuộc phát kiến địa lí :
Trang 9những con đường mới, vùng đất
mới, những dân tộc mới của
người châu Âu
Các cuộc phát kiến địa lý thực hiện được
nhờ điều kiện nào?
- Khoa học – kỹ thuật tiến bộ
( đóng tàu lớn , có la bàn )
GV mô tả con tàu Caraven
Kể tên các cuộc phát kiến địa lý? Nêu sơ
lược về cuộc hành trình đó trên bản đồ.
HS chỉ trên bản đồ
+ 1487: Đi-a-xơ vòng quanh Nam Châu
Phi
+ 1498 Va-xcô đơ Ga-ma đến Ấn
+ 1492: Cô-lôm-bô tìm ra Châu Mỹ
+ 1519- 1522: Ma-gien-lan vòng quanh
trái đất
GV nhận xét, chỉ lại trên bản đồ
GV mở rộng: Năm 1492,
Cô-lôm-bô cùng 90 thuỷ thủ trên 3 chiếc
tàu đã đến được Cuba và một số
vùng đảo Ăng-ti Chính ông là
người phát hiện ra Châu Mỹ Năm
1497 Va-xcô-đơ Gama chỉ huy một
đội tàu gồm 4 chiếc với 160 thuỷ
thủ đi vòng quanh Châu Phi, tiến
đến Ca-li-cút trên bờ Tây Nam Ấn
Ma-gien-lan là quý tộc Bồ Đào Nha
có học thức, ông được chúa nước
ngoài trả cho một khoảng tiền lớn
để chỉ huy các cuộc thám hiểm
* Kết quả:
+ Tìm ra những con đường, vùng đất mới
+ Đem lại lợi nhuận lớn cho giai cấp tư sản Châu Âu
* Ý nghĩa: Là cuộc cách
mạng về giao thông và tri thức, thúc đẩy thương nghiệp phát triển
2 Sự hình thành chủ nghĩa tư bản
ở châu Âu
- Quá trình tích luỹ tư bản nguyên thuỷ hình thành: tạo vốn và người làm thuê
Trang 10Ông là người tiến hành các
chuyến vòng quanh thế giới bằng
đường biển từ 1519-1522
Các cuộc phát kiến địa lý đem lại kết
quả gì?
HS: Tìm ra những con đường mới,
vùng đất, tộc người mới và đem
về nguồn lợi khổng lồ cho giai cấp
tư sản Châu Âu
GV: Cuộc phát kiến địa lý được coi
là cuộc cách mạng trong giao thông
và tri thức, nó đem về cho giai cấp
tư sản châu Âu những nguồn
nguyên liệu quý giá Góp phần
thúc đẩy thương nghiệp châu Âu
phát triển
*Hoạt động 2:
GV dẫn dắt: Nhờ có cuộc phát
kiến địa lý mà quá trình tích luỹ tư
bản nguyên thuỷ đã hình thành
Đó là quá trình tạo tạo ra vốn đầu
tiên và những người lao động làm
thuê
Quý tộc và tư sản Châu Âu đã tích luỹ
vốn và giải quyết nhân công như thế nào?
+ Cướp bóc thuộc địa
+ Buôn bán nô lệ da đen
+ Đuổi nông nô ra khỏi lãnh địa,
thực hiện”Rào đất cướp ruộng ”
Nhằm thu lại lợi nhuận cao hơn
Với nguồn vốn và công nhân có được,
quý tộc và tư sản Châu Âu đã làm gì?
+ Kinh tế: hình thức kinh doanh tư bản ra đời
+ Xã hội: các giai cấp mới hình thành, giai cấp công nhân (vô sản) và tư sản
+ Chính trị: Giai cấp tư sản
>< quý tộc phong kiến đấu tranh chống quý tộc phong kiến, tạo điều kiện cho quan hệ sản xuất TBCN phát triển
Trang 11HS: Lập xưởng sản xuất với quy
mô lớn, các công ty thương mại,
những đồn điền lớn
GV giải thích KN: công trường thủ công
GV phân tích những biểu hiện của
sự xuất hiện quan hệ sản xuất
TBCN ở Châu Âu
+ Ở thành thị: công trường thủ
công thay thế cho các phường hội:
Có xưởng tập trung 200-300 người
lao động Trong sx có sự phân công
chuyên môn và có máy móc
nsuất lao động cao
+ Ở nông thôn: Sản xuất nhỏ bị
xoá bỏ, thay thế hình thức đồn
điền hay trang trại sản xuất với quy
mô lớn
+ Thương nghiệp: các công ty thương
mại (công ty Đông Ấn, Tây Ấn
của Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha)
thương mại quốc tế được mở rộng,
các tuyến buôn bán đường dài
* Giai cấp tư sản: Thợ cả, thương
nhân, thị dân, quý tộc chuyển
sang kinh doanh , họ nắm nhiều của
Trang 12cải và là lực lượng đại diện cho
nền sản xuất tiến bộ
* Giai cấp vô sản: những người
lđộng làm thuê bị bóc lột thậm
tệ
GV kết luận: Nền sản xuất mới
TBCN ra đời ngay trong lòng xã hội
phong kiến
3 Củng cố:
a/ Nguyên nhân dẫn đến các cuộc phát kiến địa lý.
□ Do sản xuất phát triển
□ Các thương nhân Châu Âu cần có nhiều vàng bạc, nguyên liệu và thị trường mới
□ Các thương nhân Châu Âu muốn tìm con biển để buôn bán các nước phương Đông
b/ Quan hệ sản xuất TBCN ở Châu Âu được hình thành như thế nào?
4 Dặn dò: Soạn trước bài 3 trang 8 tìm hiểu:
Nhóm 1: Nguyên nhân xuất hiện phong trào Văn hoá phục Hưng?
Nhóm 2: Nội dung tư tưởng của phong trào Văn hoá phục Hưng?
Nhóm 3: Phong trào Cải cách tôn giáo tác động gì đến xã hội bấy giờ?
Trang 13
- -Ngày soạn 17/8/2012
TUẦN II
Tiết 3 - Bài 3: CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG
PHONG KIẾN THỜI HẬU KỲ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU.
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
- HS nắm được nguyên nhân,,trình bày được khái niệm ,nội dung và ý nghĩa của phong trào văn hố phục hưng
- Nguyên nhân ,diễn biến của phong trào cải cách tơn giáo
-Nguyên nhân ,diễn biến và ý nghĩacủa cuộc chiến tranh nơng dân ở Đức
3 Kỹ năêng: Phân tích cơ cấu giai cấp để chỉ ra mâu thuẫn xã hội, từ đó thấy được nguyên nhân sâu xa cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến
II Đồ dùng dạy học:
- Bản đồ thế giới (hoặc bản đồ Châu Âu)+ Tranh ảnh thời VH Phục hưng
- Tư liệu nói về những nhân vật lịch sử và danh nhân văn hoá tiêu biểu thời Phục hưng
III Hoạt động dạy và học:
1 Kiểm tra bài cũ:
a/ Sự hình thành CNTB ở Châu Âu diễn ra như thế nào?
2 Bài mới:
Trang 14Ngay trong lòng XHPK, CNTB đã được hình thành Giai cấp tư sản ngày càng lớn mạnh, tuy nhiên họ lại không có địa vị xã hội thích hợp Do đó, giai cấp tư sản đã chống lại phong kiến trên nhiều lĩnh vực Phong trào Văn hoá Phục hưng là minh chứng cho cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến.
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ
HS
NỘI DUNG CẦN TRUYỀN
ĐẠT
*Hoạt động 1:
HS quan sát lược đồ các quốc gia
cổ đại và nhắc lại nền văn hoá
cổ đại của các nước cổ đại
phương Tây: Hilạp – Rôma
Nguyên nhân dẫn đến sự ra đời của
nền Văn hoá Phục hưng?
HS nhóm 1 trả lờii, nhóm khác
nhận xét bổ sung
GV hoàn chỉnh: Do mâu thuẫn
giữa phong kiến quý tộc và tư
sản, giai cấp tư sản có thế lực về
kinh tế nhưng không có thế lực để
đấu tranh chống phong kiến nên
tiến hành chống phong kiến trên
lĩnh vực văn hoá , hơn nữa giai cấp
tư sản không có địa vị xã hội
nên đấu tranh giành địa vị xã hội
GVgiải thích: Khái niệm “Văn hoá
Phục hưng” Đó là sự phục hưng tinh
thần văn hoá văn hoá cổ Hilạp
và Rôma, sáng tạo nền văn hoá
mới của giai cấp tư sản
1/ Phong trào Văn hoá Phục hưng (thế kỷ XIV - XVII)
-* Nguyên nhân:Sự kìm hãm và vùi
dập của chế độ phong kiến đối với các giá trị văn hố Sự lớn mạnh của giai cấp tư sảncĩ thế lực về kinh tế nhưng khơng
cĩ địa vị chính trị ,xã hội
-Khái niệm:"Phong trào văn hố Phục hưng ":là khơi phục những tinh hoa văn hố cổ đại HiLạp và Rơ-ma ,đồng thời phát triển nĩ ở tầm cao mới
*Nội dung:
+ Lên án nghiêm khắc Giáo hội Ki-tơ,đả phá trật tự xã hội phong kiến
+ Đề cao giá trị con người
+ Đề cao khoa học tự nhiên, xây dựng thế giới quan duy vậy
Trang 15HS nhóm 2 nêu những danh nhân
tiêu biểu của phong trào Văn hoá
Phục hưng, Qua những tác phẩm
tác giả thời phục hưng cho HS rút
ra nội dung cơ bản:
Tác động của phong trào văn hoá
Phục hưng?-
GV hướng dẫn HS quan sát H6 SGK
tranh của Lê-ô-na đơ Vanh-xi một
nhân vật trung tâm của hội hoạ
đã vẽ lên bức tranh về con người,
vẻ đẹp của người phụ nữ
*Hoạt động 2:
Nguyên nhân nào dẫn đến
cuộc cải cách tôn giáo?
diễn biến của các cuộc cải cách tôn
giáo là gì?
GV: cho hs quan sát h7 sgk ,tìm hiểu những
nét chính về cuộc đời của ơng
Tác động của cuộc cải cách tôn
giáo đến xã hội?
HS nhóm 3 trả lời Nhóm khác bổ
sung hoàn chỉnh kiến thức
GV: ?Nguyên nhân bùng nổ cuộc chiến tranh nơng
dân ở Đức?
*- Y nghĩa: Phát động quần
chúng đấu tranh chống chế độ phong kiến, mở đường cho sự phát triển văn hoá Châu Âu và nhân loại
2 Phong trào Cải cách tôn giáo:
- Nguyên nhân:Sự thống trị về tư
tưởng ,giáo lí của chế độ phong kiến là lực cản đối với giai cấp tư sản.Yêu cầu đặt ra phải tiến hành cải cách
- Diễn biến: cải cách của
Lu-thơ:Lên án những hành vi tham lam và đồi đại của Giáo hồng ,địi bãi bỏ những thủ tục ,nghi lễ phiền tối
+ Cải cách của Can -vanh :chịu ảnh hưởng của Lu-thơ ,hình thành một giáo phái mới gọi là đạo Tin lành
- Tác động: Kitô giáo phân
thành 2 giáo phái:
+ Kitô giáo ( cựu giáo)
+ Tângiáo (tôn giáo)
bùng nổ các cuộc chiến tranh chống phong kiến (Đức)
3/Chiến tranh nơng dân Đức:
-Nguyên nhân :
+Tầng lớp thị dân cĩ thế lực kinh tế nhưng bị phong kiến kìm hãm
Trang 16HS:dựa vào kiến thức đã học trả lời ,giáo viên bổ
sung
GV:trình bày diễn biến
?Nêu ý nghĩa cuộc chiến tranh nơng dân ở Đức?
GV kết luận: Các tư tưởng cải
cách tôn giáo không tách rời tư
tưởng cái cách xã hội và tư
tưởng nhân văncủa thời Văn
hoá Phục hưng Nó tấn công trực
tiếp vào giáo hội thiên chúa
giáovà chế độ phong kiến Hơn
nửa chính nó thường châm ngòi
cho các cuộc đấu tranh của quần
chúng vốn đầy bất mãn với chế
độ phong kiến và làm bùng nộ
chiến tranh nhân dân
GV:qua đĩ bbồi dưỡng cho học sinh ý thức bảo vệ
3 Củng cố:
a/ Nguyên nhân xuất hiện phong trào Văn hoá Phục hưng Nội
dung tư tưởng của phong trào Văn hoá Phục hưng?
b/ Tác động của phong trào Cải cách tôn giáo đối với xã hội
Châu Âu bấy giờ:
□ Nhanh chóng lan rộng sang các nước Châu Âu
□ Làm bùng lên cuộc đấu tranh của nông dân
□ Đạo Kitô lúc này bị phân hoá thành 2 phái: Kitô giáo (cựu giáo) và Tân giáo (tôn giáo)
Trang 17□ Cả 3 đều đúng.
c/Nguyên nhân ,diễn biến ,ý nghĩa của cuộc chiế n tranh nơng dân ở Đức
4 Dặn dò:
Học bài và soạn câu hỏi bài 4 SGK trang10
Xã hội phong kiến ở Trung Quốc đã được hình thành như thế nào?
Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời Đường được biểu hiện ở những mặt nào?
Sưu tầm chiêm ngưỡng các tác phẩm hội hoạ nổi tiến của thời văn hố phục hưng
- Những nét chủ yếu về tình hình kinh tế Trung Quốc qua các triều đại Tần ,Hán, Đường -
2 Tư tưởng: Nhận thức được Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn ở phương Đông là nước láng giềng với Việt Nam, ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình lịch sử của Việt Nam
3 Kỹ năêng:
- Lập niên biểu của các triều đại phong kiến Trung Quốc
- Quan sát phân tích các thành tựu văn hoá
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến
- Tranh ảnh liên quan
III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1 Kiểm tra bài cũ:
Trang 18a/ Nguyên nhân xuất hiện phong trào VH Phục hưng Nội dung tư tưởng của phong trào
VH Phục hưng?
b/ Phong trào Cải cách tôn giáo đã có tác động trực tiếp như thế nào đến xã hội Châu Âu thời bấy giờ?
2 Giới thiệu bài: Xã hội phong kiến Châu Âu hình thành từ thế kỷ
thứ V nhưng ở phương Đông xã hội phong kiến hình thành sớm từ trước công nguyên, tiêu biểu là Trung Quốc Vậy xã hội phong kiến hình thành ở Trung Quốc như thế nào? Chúng ta sẽ tìm hiểu qua bài học hôm nay
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN
VÀ HS
NỘI DUNG CẦN TRUYỀN ĐẠT
Hoạt động 1:
Cho HS quan sát lược đồ Trung
Quốc và bảng niên hiệu Lịch
sử Trung Quốc thời cổ Trung
Quốc
GV giảng: Từ 2000 năm TCN
người Trung Quốc đã xây dựng
đất nước bên bờ sông Hoàng
Hà với những thành tựu văn
minh rực rỡ thời cổ đại, nhờ
phù sa màu mỡ làm cho sản
phẩm dư thừa, năng suất cao
làm xuất hiện các tầng lớp
trong XH
?Sự hình thành xã hội phong kiến Trung Quốc
diễn ra như thế nào ?
GV tổ chức cho HS thảo luận
nhóm:
HS từng nhomù đại diện trả lời
Nhóm khác nhân xét bổ sung
1 Sự hình thành xã hội phong kiến
ở Trung Quốc
-Xã hội phong kiến hình thành từ thế kỉ III TCN ,thời Tần
-Quan lại và nơng dân chiếm nhiều ruộng đất ,cĩ quyền lực trở thành địa chủ
Nhiều nơng dân mất đất ,phải nhận ruộng của địa chủ trở thành tá điền và phải nộp địa
tơ Xã hội phong kiến Trung Quốc được xác lập
-
Trang 19GV:giảng thêm
- Những biến đổi trong sản xuất :
Công cụ bằng sắt ra đời làm
cho năng suất lao động tăng
diện tích gieo trồng mở rộng
- Những biến đổi trong xã hội:
+ Địa chủ
+ Nông dân bị phân hoá
GV nhấn mạnh: Những biến đổi
về mặt sản xuất làm cho năng
suất lao động tăng lên diện
tích mở rộng làm xã hội biến
đổi sâu sắc
GV mở rộng kiến thức cho HS
name được khái niệm địa chủ.
và thế nào là nông dân bị phân
hoá. Giai cấp địa chủ xuất hiện,
quan lại và nông dân giàu có
chiếm nhiều ruộng đất Nông
dân bị mất ruộng, lĩnh ruộng
của địchủ cày cấy và nộp tô
cho chủ Quan hệ sản xuất
phong kiến hình thành (trước
đây thời cổ đại là sự bóc lột
của quý tộc với nông dân xã)
GV khái quát: Toàn bộ quá
trình trênlà cơ sở cho sự thống
nhất đất nước Dưới thời Tần -
Hán quá trình đò thúc đẩy
mạnh hơn
HS quan sát niên biểu các
2 Xã hội Trung Quốc thời Tần -
Hán
a Nhà Tần:
- Vua Tần chia đất nước thành các quận huyện và trực tiếp cử quan đến cai trị.,thi hành chế độ cai trị rất hà khắc
- Ban hành chế độ đo lường tiền te ,giảm tơ thuế ,khuyến khích nơng dân nhận ruộng cày và khẩn hoang ä
- Gây chiến tranh mở rộng lãnh thổ về phía Bắc và phía Nam
b Nhà Hán:
- Xoá bỏ chế độ pháp luật hà khắc ……
Trang 20triều đại Trung Quốc, chú ý
thời Xuân thu chiến quốc
Hoạt động 2:
GV giới thiệu: Đây là thời kỳ
Trung Quốc chia năm xẻ bảy
(Tần, Sở, Yên, Tề, Nguỵ, Triệu,
Hán) các nước đánh và thôn
tính lẫn nhau Để phát triển đất
nước bối cảnh Trung Quốc đặt
ra yêu cầu là thống nhất đất
nước
Sau khi thống nhất đất nước nhà
Tần Hán đã có những chính sách gì?
+ Bộ máy nhà nước: vua nắm
mọi quyền hành, chia đất nước
thành các quận huyện chử
quan lại đến cai trị
+ Ban hành chế độ đo lường và
tiền tệ, giảm thuế, khuyến
khích dân khai hoang
củng cố và phát triển kinh
tế, ổn định xã hội
GV mở rộng: nhà Tần kinh tế
phát triển mạnh, có biện pháp
khôn khéo thôn tính các nước
xung quanh
- Công cuộc thống nhất đất
nước chấm đứt thời kỳ chiến
tranh loạn laic kéo dài của TQ,
tạo điều kiện cho chế đô phong
kiến được xác lập
3 Sự thịnh vượng của Trung Quốc
dưới thời Đường:
a Đối nội:
- Vua Đường cử người cai quản các địa phương
- Mở khoa thi chọn nhân tài
- Giảm tô thuế, chia ruộng cho nông dân
Kinh tế phát triển xã hội phồn thịnh
b Đối ngoại:
- Tiến hành chiến tranh xâm lược mở rộng bờ cõi
Trang 21- GV phân tích khái niệm chuyên
chế
Em có nhận xét gì về những tượng
gốm trong bức tranh ở SGK?
HS: Rất cầu kỳ, giống người
thật, số lượng lớn thể hiện uy
quyền của Tần Thuỷ Hoàng
*Hoạt động 3:
GV cho HS thảo luận nhóm: Sự thịnh
vượng của Trung Quốc thời Đường thể
hiện ở những điểm nào?
HS từng tổ trình bày ý kiến GV
tổng hớp kiến thức
Gv nêu rõ sự phát triểncủa
chế độ phong kiến Trung Quốc
dưới thời Đường thể hiện trong
các lĩnh vực:
- Tổ chức bộ máy nhà nước
được hoàn thiện từ trung ương
địa phương, chế độ tuyển dụng
quan lại bằng hình thức thi cử là
biểu hiện của sự tiến bộ và
chính sách trọng hiền tài (bên
cạnh được sử dụng con em thân
tín)
- Kinh tế phát triển, XH phồn
vinh có thể nói sự phát triển
kinh tế dưới thời Đường cao hơn
so với các triều đại khác về
mọi mặt
Trình bày chính sách đối ngoại của
Trang 22nhà Đường?
HS: Luôn tìm cách mở rộng bờ
cõi bằng những cuộc đấu tranh
xâm lược các nước láng giềng
GV giải thích chế độ “quân
điền” và tô thuế lấy ví dụ minh
hoạ
GV liên hệ Việt Nam
Gv nhấn mạnh: Chính sách tiến
bộ về kinh tế tạo điều kiện cho
sx phát triển
GV kết luận: Bằng những chính
sách tiến bộ về đối nội và
đối ngoại, dưới thời Đường
Trung Quốc trở thành một quốc
gia phong kiến cường thịnh nhất
Châu Á
3 Củng cố:
- Xã hội phon g kiến Trung Quốc đã được hình thành như thế nào?
-Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời đường được biểu hiện ở những mặt nào?
4 Dặn dò: Soạn bài 4 SGK , trang 12 tìm hiểu:
Chính sách cai trị nhà Tống và nhà Nguyên ,M inh ,Thanh?
Nêu thành tựu lớn về kinh tế VH, KHKT của TQ thời phong kiến
Trang 23Ngày soạn 24 /8 /201 2
TUẦN III
Tiết 5 - Bài 4 : TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN (tt)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
- HS biết được nét nổi bật của tình hình chính trị ,kinh tế qua triều đại Tống -Nguyên ,Minh- Thanh
Trang 24- Những thành tựu tiêu biểu nhất về văn hố của Trung Quốc trong thời kì phong kiến
2 Tư tưởng: Nhận thức được Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn ở phương Đông là nước láng giềng với Việt Nam, ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình lịch sử của Việt Nam
3 Kỹ năêng:
- Lập niên biểu của các triều đại phong kiến Trung Quốc
- Quan sát phân tích các thành tựu văn hoá
II Đồ dùng dạy học:
- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến
- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc Trung Quốc thời pkiến, cung điện, tranh Vạn lý trường thành
III Hoạt động dạy và học:
1 Kiểm tra bài cũ:
a Nguyên nhân nào dẫn đến sự hình thành XHPK ở Trung Quốc? Theo em sự hình thành XHPK ở Trung Quốc có gì khác với phương Tây?
b Trình bày những nét chính trong chính sách d0ối nội và đối ngoại của nhà Đường Tác dụng của các chính sách đó?
2 Bài mới: Sau khi nhà Đường phát triển đến độ cực thịnh thì Trung
Quốc lại lâm vào tình trạng bị chia cắt suốt hơn nửa thế kỉ(từ 907
- 960) Năm 960 Nhà Tống được thành lập Trung Quốc lại thống nhất và tiếp tục phát triển mặc dù không được mạnh mẽ như
trước Chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu Trung Quốc thời phong kiến
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ
HS
NỘI DUNG CẦN TRUYỀN ĐẠT
Hoạt động 1:
GV yêu cầu HS quan sát bảng
niên đại các triều đại và hướng
dấn HS nắm rõ tiến trình lịch sử :
Sau khi phát triển đến độ cực
thịnh dười thời nhà Đường TQ lại
4 Trung Quốc thời Tống – Nguyên
Trang 25lâm vào tình trạng chia cắt suốt
hơn nữa thế kỷ từ 907 – 960
Thời kỳ ngũ đại (5 triều đại, 10
nước) 960 Triệu Khuông Dẫn
cướp ngôi nhà Chu lập nên triều
Tống 1279 nhà Tống bị quân
Mông Cổ tiêu diệt lập nên nhà
Nguyên
Nhà Tống đã có những chính sách gì
để ổn định đất nước? Nhận xét gì về
nhà nước phong kiến thời Tống?
- Vua Tống thi hành nhiều chính
sách miễn giảm thuế và sưu dịch
thời trước
+ Mở mang thuỷ lợi
+ Phát triển thủ công nghiệp
+ Có nhiều phát minh quan
trọng
GV nhấn mạnh: Nhà tống có
công thống nhất đất nước sau
nửa năm loạn lạc và thi hành
chính sách nhằm ổn định đất
nước nhưng không còn mạnh như
thời Đường
GV tóm lược sự hình thành đế
quốc Mông Cổ và chính sách
của nhà Nguyên khi thống trị
-Mở mang cơng trình thuỷ lợi ,khuyến khích sản xuất….,phát minh la bàn ,thuốc súng…
b Nhà Nguyên:
- Thi hành nhiều biện pháp phân biệt giữa các dân tộc :Người Mơng Cổ cĩ địa vị ,đặc quyền; người Hán cĩ địa vị thấp kém …
5 Trung Quốc thời Minh -Thanh
* Chính trị.
- Năm 1368 nhà Minh thành lập
- Lý Tự Thành lật đổ nhà Minh
- Năm 1644 quân Mãn Thanh chiếm TQ thành lập nhà Thanh
Trang 26dân tộc: Người Mông Cổ được
hưởng mọi đặc quyền, địa vị cao
người Hán địa vị thấp kém,
không được mang vũ khí luyện tập
võ nghệ, cấm họp chợ ><giai cấp
>< dân tộc
TQ nỗi dậy chống nhà Nguyên, sự cai trị
của nhà Tống và nhà Nguyên khác nhau
Hoạt động 2:
Mâu thuẫn giữa nhân dân TQ và nhà
Nguyên đã dẫn đến hậu quả gì?
HS: Phong trào nông dân nổ ra chống nhà
Nguyên mạnh mẽ 1368 Chu Nguyên Chương
một lãnh tụ nông dân lật đổ nhà Nguyên
lập ra nhà Minh
GV: Triều Minh bị lật đổ bởi nhà Nguyên
Lý Tự Thành tướng của nhà Minh: Ngô
Tam Quế liên kết với mãn Thanh chống lại
Lý Tự Thành phải phải rút khỏi Bắc
Kinh Quân Mãn Thanh tràn vào chiếm TQ
lập ra nhà Thanh (1644) 1911 cách mạng
Tân Hợi lật đổ nhà Minh
Sự suy yếu của XH phong kiến TQ cuối
thời Minh – Thanh được biểu hiện như thế
nào?
HS: Vua quan đục khoét nhân dân, sống xa
hoa, truỵ lạc, nông dân, thợ thủ công phá
nội tô, thuế nặng, bị bắt đi lính, đi phu
Mầm mống kinh tế TBCN biểu hiện ở
những điểm nào?
HS trình bày theo sgk
GV mở rộng: Sự xuất hiện của các cơ sở
* Xã hội : Vua quan sa đoạ Nông
dân đói khổ
* Kinh tế: Mầm mống kinh tế
TBCN xuất hiện Buôn bán với
nước ngoài mở rộng
6 Văn hoá, khoa học -kỹ thuật Trung Quốc thời phong kiến.
- Nho giáo là hệ tư tưởng và đạo đức của giai cấp phong kiến
- Văn học: Nhiều nhà thơ nổi tiếng như Lí Bạch,Đỗ Phủ ,
- - Những bộ tiểu thuyết cĩ giá trị :Tam quốc diễn nghĩa,Tây du kí
- Sử học: bộ Sử học của Tư Mã Thiên ,Hán thư ,Đường thư Minh thư
-Nghệ thuật kiến trúc:nhiều cơng trình độc đáo như cố cung ,những bức tượng Phật sinh động
Trang 27sx công xưởng thủ công với quy mô lớn,
lao động làm thuê, quan hệ làm thuê thể
hiện ở chổ “chủ xuất vốn”, “thợ xuất
sức”, thươnh nghiệp phát triển thành thị mở
rộng
GV nói thêm về nguồn gốc của
nhà Thanh và chính sách áp bức
dân tộc của triều đại này
Hoạt động 3:
GV cho HS thảo luận: Trình bày
những thành tựu nỗi bật về văn hoá TQ
thời phong kiến?
HS đại diện nhóm trả lời
GV cho HS nắm các vấn đề sau:
- Nho giáo là hệ tư tưởng và đạo đức
thống trị XH trung quốc thời phong kiến
- Sự phát triển văn học, thơ ca , đặc biệt
là thơ Đường
- Những tiến bộ về KHKT thời Trung
Quốc
GV mở rộng: Quan điểm của nho giáo về “
Tam cương” (vua- tôi, chồng-vợ, cha-con) và
ngũ thường (nhân, nghĩa, lẽ, trí, tín) Khổng
tự muốm lập kỷ cương thông qua mối quan
hệ này
GV nêu một số nhân vật: Khổng Tử ,
Mạnh Tử, Đổng Trọng Thư
GV giới thiệu và nêu bật nghệ thuật thơ
Đường (về Bộ luật thơ Đường)
GV yêu cầu HS quan sát H9,H10 SGK và
nhận xétvề kiến trúc của Trung Quốc thời phong
Trang 28 Khoa học- kỹ thuật thời phong kiến TQ
có những thành tựu gì?
HS: Có nhiều phát minh lớn: giấy viết, in
ấn, la bàn, thuốc súng
GV: TQ còn là nơi đặt nền móng cho các
ngành khoa học – kỹ thuật hiện đại khác:
đóng tàu, khai mỏ, luyện kim
GV kết luận: Quốc gia phong kiến TQ là
quốc gia có nhiều thành tựu có sự ảnh
hưởng đến các nước xung quanh là quốc gia
phong kiến tiêu biểu của phong kiến phương
Đông
3 Củng cố:
a/ Trình bày những thay đổi của xã hội phong kiến cuối thời Minh – Thanh?
b/ Lập bảng tóm tắt những thành tựu về văn hoá, khoa học kỹ thuật TQ thời phong kiến.
Về khoa học kỹ thuật
4/Dặn dị:-Học bài theo câu hỏi sgk
-Soạn bài 5: +Những trang sử đầu tiên của Ấn Độ
+Ấn Độ thời phong kiến
+Văn hố Ấn Độ
Trang 29Ngày soạn 26/ 8/2012
Tiết 6 - Bài 5 : ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN.
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
-Trình bày được những nét chính về Ấn Độ thời phong kiến
- Ấn Độ cĩ nền văn hố lâu đời ,là một trong những trung tâm văn minh của lồi người ,đạt nhiều thành tựu
2 Tư tưởng: HS thấy được Ấn là một trong những trung tâm của văn minh nhân
loại và có ảnh hưởng sâu rộng tới sự phát triển lịch sử và văn hoá của nhiều dân tộc Đông Nam Á
3 Kỹ năêng: Tổng hợp kiến thức trong bài để đạt mục tiêu bài học.
Trang 30II Đồ dùng dạy học:
- Lược đồ Ấn Độ - Đông Nam Á và một số tranh ảnh về các công trình kiến trúc, điêu khắc Ấn Độ và Đông Nam Á
- Các tác phẩm văn học Ấn Độ
III Hoạt động dạy và học:
1 Kiểm tra bài cũ:
a Sự suy yếu của xã hội phong kiến Trung Quốc cuối thời Minh Thanh được biểu hiện như thế nào?
b Trình bày những thành tựu to lớn về văn hoá, KHKT của Trung Quốc thời phong kiến?.
2 Bài mới: Ấn Độ là một trong những trung tâm văn minh lớn nhất của nhân loại
cũng được hình thành từ rất sớm Với một bề dày lịch sử và những thành tựu văn hoá hiện đại Ấn Độ đã có những đóng góp lớn lao trong lịch sử nhân loại
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HS NỘI DUNG CẦN TRUYỀN
ĐẠT *Hoạt động1:
Ấn Độ phong kiến trải qua 3 vương triều mấy
vương triều?
GV giới thiêu quá trình hình thành và phát triển
của xã hội phong kiến với 3 vương triều Gúp-ta,
Hồi giáo Đê-li , Aán Độ Mô-gôn
Sự phát triển của Ấn Độ dưới Vương triều
Gúp-ta được biểu hiện như thế nào?
HS: Cả KT, XH và VH đều rất phát triển: chế tạo
được sắt không rỉ, đúc tượng đồng, dệt vải với
kĩ thuật cao, làm đồ kim hoàn
GV: Sự hưng thịnh của vương triều Gúp-ta kéo dài
qua thế kỉ V đầu thế kỉ VI thì bị diệt vong
Đầu thế kỉ XII người Thổ Nhĩ Kì tiêu diệt miền
Bắc Ấn làm cho vương triều Gup-ta sụp đổ
Người Hồi giáo đã thi hành những chính
1 Ấn Độ thời phong kiến.
* Vương triều Gup-ta (IV - VI).
- Phát triển hùng mạnh ,cơng cụ sắt được sử dụng rộng rãi ,kinh tế ,xã hội và văn hố phát
-Đến đầu thế kỉ VI vương triều Gúp -ta
bị diệt vong
* Vương quốc Hồi giáo Đêli (XII
- XVI)
Trang 31sách gì?
HS: Chiếm ruộng đất, cấm đạo Hinđu mâu thuẫn
dtộc tăng cao
GV: Vương triều Hồi giáo Đê-li tồn tại không bao
lâu (XII - XVI) bị người Mông Cổ lật đổ
Vua A-cơ-ba đã áp dụng những chính sách gì
để cai trị Ấn Độ?
HS nêu được các chính sách của A-cơ-ba
- Thực hiện các biện pháp để xoá bỏ sự kì thị
tôn giáo
- Thủ tiêu đặc quyền Hồi giáo
- Khôi phục kinh tế và phát triển VH
GV: Vương triều Mô-gôn tồn tại đến giữa TNK
XIX thì bị thực dân Anh đến xâm lược, lật đổ từ
đó Ấn trở thành thuộc đia Anh
GV:cho học sinh so sánh để thấy được sự giơ ngs và khác
nhau giữa vương triều Đê-liVà vương triều Mơ-gơn
Hoạt động 2:
GV tổ chức cho HS thảo luận: Vì sao Ấn được
coi là một trong những trung tâm của văn minh
nhân loại?
HS từng nhóm nêu ý kiến , GV tổng hợp kiến
thức
- Được hình thành sớm (TK III TCN)
- Có được nền VH phát triển cao, phong phú và
có nhiều thành tựu vẫn còn được sử dụng cho
đến ngày nay
- Ảnh hưởng quá trình phát triển lịch sử và văn
hoá của các Đông Nam Á
Chữ viết đầu tiên được người Aán Độ sáng
tạo là loại chữ gì? Dùng để làm gì?
HS: Chữ Phạn để sáng tác văn
- Chiếm ruộng đất
- Cấm đoán đạo Hinđu
-Mâu thuẩn dân tộc căng thẳng
* Vương triều Môgôn (XVI – giữa
XIX)
- Xoá bỏ kì thị tôn giáo
- khôi phục kinh tế
- Phát triển văn hoá
2 Văn hoá Ấn Độ
Trang 32học,thơ ca, sử thi, các bộ kinh và là
nguồn gốc của chữ Hinđu (thông dụng
hiện nay)
GV giảng: Kinh Vê-đa là bộ kinh cầu
nguyện cổ nhất, “Vê-đa” có nghĩa là
“hiểu biết” gồm 4 tập
HS kể tên những tác phẩm văn học
nổi tiếng của Ấn Độ
GV: Các tác phẩm VH nổi tiếng đó là
2 bộ sử thi Ma-ha-bha-ra-ta và
Ra-ma-ya-na ra đời trong vòng TNK I TCN phản
ánh các mặt đời sống xã hội
Cho HS qua sát tranh ảnh và nhận xét
kiến trúc Ấn có gì đặc sắc
- Kiến trúc Hin-đu: tháp nhọn, nhiều
tầng, trtrí bằng phù điêu
- Kiến trúc Phật giáo: chùa xây hoặc
khoét sâu vào vách núi, tháp có
mái tròn như bát úp
GV giới thiệu một số tranh ảnh kiến
trúc Aán: lăng Ta-giơ, Maha
GV: Những công trình kiến trúc độc
đáo như thế đến nay vẫn còn được lưu
giữ không chỉ ở Ấn Độ mà còn ở
các nước ĐNÁ Trong đĩ cĩ Việt Nam
- Kiến trúc: Kiến trúc Hinđu và kiến trúc phật giáo
3 Củng cố:
a/ Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của Ấn Độ.
b/ Trình bày những thành tựu lớn về văn hoá mà Ấn Độ đã đạt được.
4 Dặn dò: HS về nhà soạn trước các câu hỏi trong SGK bài 6
trang18 tìm hiểu:
Khu vực Đông Nam Á ngày nay gồm những nước nào?
Trang 33 Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực ĐNÁ đến giữa thế kỉ XIX
Sưu tầm tranh về các quốc gia phong kiến ở ĐNÁ
Trang 34
II Đồ dùng dạy học:
- Bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á
- Tranh ảnh một số công trình kiến trúc, văn hoá Đông Nam
Á
III Hoạt động dạy và học:
1 Kiểm tra bài cũ:
Trang 35a/ Sự phát triển của Ấn Độ dưới vương triều Gupta được biểu hiện như thế nào?
b/ Trình bày những thành tựu về văn hoá mà Ấn Độ đã đạt được ở thời trung đại?
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ
HS
NỘI DUNG CẦN TRUYỀN ĐẠT
Hoạt động 1:
Gv hưởng dẫn cho HS chỉ ra đặc điểm chung
về vị trí của các nước đó.
GV: ĐNÁ được xem là nơi khu vực địa
lí - lịch sử- văn hoá.Có đặc điểm
tương đối giống nhau về đều kiện
tự nhiên
- Chịu ảnh hưởng của gió mùa,
cảnh quan động thực vật, đời sống
ktế , phong tục của cư dân
Thuận lợi: Cung cấp nước tưới, khí
hậu nóng ẩm thích hợp cho cây cối
sinh trưởng và phát triển lúa
nước là cây lương thực chính và
chủ yếu
1 Sự hình thành các vương quốc cổ ở
Đông Nam Á
-Đơng Nam Á là khu vực rộng lớn gồm 11 nước
* Điều kiện tự nhiên:
- Chịu ảnh hưởng của gió mùa tạo nên 2 mùa tương đối rõ rệt: mùa mưa và mùa khô
-Khí hậu nhiệt đới ẩm ,mưa nhiều thuận lợi cho việc trồng lúa nước và các loại rau ,củ ,quả
Trang 36+ Khó khăn: Gió mùa là nguyên
nhân gây ra lũ lụt, hạn hán ảnh
hưởng đến sự phát triển nông
nghiệp
- ĐNÁ được xem là khu vực có quá
trình chuyển hoá thành người
Những bộ xương hoá thạch và
công cụ đá thô sơ tìm thấy ở đây
Các quốc gia ở Đông Nam Á xuất hiện
khi nào?
- Từ những thế kỉ đầu sau CN (trừ
VN đã có nhà nước TCN) nhữõng
quốc gia này gọi là vương quốc
cổ mỗi vương quốc có ranh giới
rõ ràng chưa có tộc người nhất
định Khoảng 10 TK sau CN có hàng
chục vương quốc ra đời ở Đông
Nam Á
HS dựa vào đoạn in nghiêng SGK
hãy kể tên một số quốc gia cổ:
Vương quốc Cham-pa (trung bộ Việt
Nam), Vương quốc phù Nam (hạ lưu
sông Mê-công và hàng loạt các
quốc gia nhỏ khác)
GV chỉ trên lược đồ cho HS thấy vị
trí của các Vương quốc cổ
GV:các dân tộc trong khu vực này đã cĩ quan hệ về
kinh tế ,văn hố từ lâu ,cĩ tình đồn két giữa các dân
tộc
Hoạt động 2:
GV: Khoãng thiên niên kỉ I, các
* Sự hình thành các quốc gia cổ:
- Đầu CN các quốc gia đầu tiên ở ĐNÁ xuất hiện
- Khoảng 10 TK đầu sau CN các quốc gia được hình thành và phát triển: Cham-pa, Phù Nam
2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á
- Từ thế kỉ X – XVIII thời kì thịnh vượng của các quốc gia phong kiến ĐNÁ
+Mở rộng và thống nhất lãnh thổ,đạt nhiều thành tựu văn hố
+In-đô-nê-xi-a: vương triều giô-pa-hit (1213 - 1527).,Đại Việt ,Chăm -pa,Ăng -co( bán đảo Đơng Dương) +Đầu thế kỉ XIII người Thái di cư xuống phía Nam ,thành lập Vương quốc Su-khơ-thay
+Một số bộ phận khác lập Vương quốc Lạn Xạng (XIV)
Trang 37quốc gia phong kiến Đông Nam Á
cũng đã trải qua các giai đoạn hình
thành, hưng thịnh và suy vong, dần
dần hình thành một số quốc gia
mới gọi là quốc gia phong kiến dân
tộc Ở mỗi nước, các quá trình
đó diễn ra trong thời gian khác nhau
nhưng nhìn chung giai đoạn từ nửa
sau TK X đầu TK XVIII là thời kì
thịnh vượng nhất của các quốc gia
phong kiến ĐNÁ
Trình bày sự hình thành của quốc gia
phong kiến Inđônê-xia?
HS: Cuối TK XIII dòng vua Gia-va mạnh
lên chinh phục tất cả các tiểu
vương quốc ở 2 đảo Xu-ma-tơ-ra và
Gia-va lập vương triều
Mô-giô-pa-hit (1213 - 1527)
Trong thời kì này còn có những quốc gia
phong kiến nào hình thành?
HS: Mi-an-ma: vương quốc Pa-gan (XI)
Lào : vương quốc Lạn-Xạng (XIV-XVII)
Đại Việt Cham-pa.
Gvgiảng thênm về giai đoạn suy
thoái của các quốc gia phong kiến
Từ giữa thế kỉ XIX hầu hết các
quốc gia ĐNÁ (trừ Thái Lan) đều
trở thành thuộc địa của Anh
GV cho HS quan sát một số kiến
trúc cổ như : chùa Tháp Pa-ga, đền
tháp Bô-rô-bu-đua ở Inđônêxia
-Nửa sau thế kỉ XVIII ,các quốc gia phong kiến ĐNÁ suy yếu ,giữa thế kỉ XIX trở thành thuộc địa của tư bản phương Tây
Trang 38
Kể tên một số thành tựu thời phong kiến
của các quốc gia ĐNÁ? Nhận xét gì về
kiến trúc của ĐNÁ?
HS rút ra nhận xét: Hình vòm kiểu
bát úp, có tháp nhọn, đồ sộ
khắc hoạ nhiều hình ảnh sinh động
(chịu ảnh hưởng kiến trúc Ấn
Độ)
GV: Hiện nay ở Pa-gan còn lại hơn
2.300 ngôi chùa tháp Đây là kiệt
tác nghệ thuật kiến trúc ở Đông
Nam Á
GV:học sinh cĩ ý thức tơn trọng các thành tựu văn
hố của nhân dân các nước bạn ,phát triển giao lưu
văn hố giữa các dân tộc
4 Dặn dò: HS về nhà soạn trước các câu hỏi trong SGK bài 6 trang20 tìm hiểu:
Sự phát triển của vương quốc Cam-pu-chia thời Ăng-co được biểu hiện như thế nào?
Sưu tầm tranh về đất nước Lào và Cam-pu-chia
Trang 39-Trình bày được những nét chính về Vương quốc Cam -pu-chia và Vương quốc Lào.
- Nhận rõ vị trí địa lí của Cam-pu-chia và Lào và các giai đoạn phát triển của hai nước
2 Tư tưởng:
- HS nhận thức được quá trình phát triển lịch sử, tính chất tương đồng và sự gắn bó lâu đời của các dân tộc ở Đông Nam Á Trân trọng, giữ gìn truyền thống đoàn kết giữa Việt Nam và hai nước Cam-pu-chia,Lào
3 Kỹ năêng:
- Biết sử dụng bản đồ hành chính Đông Nam Á để xác định vị trí của các vương quốc cổ và phong kiến
- Biết sử dụng phương pháp lập biểu đồ các giai đoạn phát triển lịch sử
II Đồ dùng dạy học:
- Bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á
- Tranh ảnh sưu tầm về Cam-pu-chia thời kì này
III Hoạt động dạy và học:
1 Kiểm tra bài cũ:
a/ Kể tên các nước trong khu vực ĐNÁ ?Xáx định vị trí các nước trên bản đồ ? b/ Các nước trong khu vực ĐNÁ có điểm gì chung ? Điều kiện đó có ảnh hưởng
gì đến sự phát triển nông nghiệp?
2 Bài mới:
Giới thiệu bài: Campuchia và Lào là hai nước anh em cùng ở trên bán đảo Đông Dương với Việt Nam Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu lịch sử của hai nước bạn cũng
Trang 40là góp phần hiểu thêm lịch sử nước mình.
Hoạt động 1:
GVcho HS xác định vị trí Campuchia và
Lào trên bàn đồ
- HS xác định vị trí Campuchia và Lào
trên bàn đồ
GV giới thiệu: Campuchia là một nước
có lịch sử lâu đời và khá phong phú
nhất ở ĐNÁ thời cổ – trung đại Từ khi
thành lập đến năm 1863, lịch sử Cam-pu-chia đã
chia thành nhiều giai đoạn
Ở thời tiền sử, cư dân nào sinh sống ở đây?
Cư dân cổ ĐNÁ (còn gọi là người
Môn cổ ) sinh sống và đã xây dựng
nên nhà nước Phù Nam, tồn tại từ
thế kỉ I VI
Người Khơ-me là ai? Họ sống ở đâu? Tiếp thu
nền văn hoá nào?
- Bộ phận cư dân cổ ĐNÁ ban đầu
sống phía Bắc và phía Nam Campuchia
Đến TK V khi vương quốc Phù Nam suy
yếu người Khơ-me bắt đầu xây dựng
vương quốc của mình: nhà nước Chân
Lạp (từ thế kỉ VIIX)
- Họ tiếp thu văn hoá Ấn, biết khắc
bia bằng chữ Phạn
Tại sao thời kì phát triển của Cam-pu-chia lại
được gọi là thời kì Ăng-co?
- Vì kinh đô vương quốc là Ăng-co Ở
đây người Khơ-me đã xây dựng nên
-3.Vương quốc Cam-pu-chia.
aThời kì Chân Lạp :Thời tiền sử
trên đất Cam-pu-chia cĩ người sinh sống ,xuất hiện nhà nước ,tộc người Khơ -me hình thành ,họ giỏi săn bắn ,đào ao, Đến thế kỉ
VI,Vương quốc Chân Lạp ra đời
b Từ thế kỉ IX XV:thời
kì Ăng-co Là thời kì phát triển huy hồngcủa chế độ phong kiến Cam -pu-chia:
- Nông nghiệp phát
triển
- Mở rộng lãnh thổ -Văn hố độc đáo ,tiêu biểu kiến trúc đền tháp như Ăng-coVát,Ăng-
co Thom