VIỆT NAM NỬA ĐẦU THẾ KỈ XIX
Bài 27 TT) II – CÁC CUỘC KHỞI NGHĨA CỦA NÔNG DÂN
I- MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1- Kiến thức : Giúp học sinh hiểu
- Các cuộc nổi dậy của nhân dân :khởi nghĩa Phan Bá Vành ,Nông Văn Vân ,Cao Bá Quát :những nét chính như nguyên nhân ,mục tiêu ,người lãnh đạo ,thành phần tham gia ,kết quả
2- Tư tưởng :
- Triều đại nào để cho dân đói khổ thì tất yếu sẽ có đấu tranh của nhân dân chống lại triều đại đó .
3- Kĩ năng : - Xác đinh trên lược đồ địa bàn diễn ra các cuộc khởi nghĩa lớn . II- ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
- Lược đồ những nơi bùng nổ cuộc đấu tranh lớn của nhân dân chống vương triều Nguyeãn .
III- CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC : 1- Ổn  định lớp :
2- Kiểm tra bài cũ :
1- Nhà Nguyễn đã thành lập và củng cố như thế nào ?
2- Trình bày những nét chính về nông nghiệp , thủ công nghiệp , thương nghiệp thời Nguyễn ?
3- Bài mới :
* Giới thiệu bài : Chính quyền phong kiến nhà Nguyễn thiết lập nhưng chưa quan tâm thực sự đến đời sống nhân dân . Nhà Nguyễn xóa bỏ những chính sách tiến bộ của triều Tây Sơn , ban hành những chính sách mới nhằm thiết chặc ách thống trị , duy trì nền kinh tế trong vòng bảo thủ , lạc hậu cô lập với thế giới bên ngoài . Để tìm hiểu những ảnh hưởng của các chính sách đó chúng ta tìm hiểu phần tiếp theo của bài .
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY & TRÒ
*
Hoạt động 1 :
H: Dưới chính sách bảo thủ của nhà Nguyễn, đời sống nhân dân ta ra sao ? Biểu hiện như thế nào ?
à Đời sống nhân dân (nhất là nông dân) ngày càng khổ cực
NỘI DUNG GHI BẢNG
1- Đời sống nhân dân dưới triều Nguyeãn :
_ Địa chủ hào lí chiếm đoạt ruộng đất.
_ Gv nhấn mạnh: Năm 1842, bão to ở Nghệ An làm đổ 4 vạn nóc nhà, hơn 5000 người chết.
_ Cho học sinh đọc đoạn in nghiêng trong Sgk.
_ Quan lại tham nhũng. Tô thuế nặng nề.
_ Nạn đói, dịch bệnh hoành hành khắp nôi.
à Đời sống cực khổ.
H: Qua đoạn trích, em có nhận xét gì về chính quyền phong kiến nhà Nguyễn ? + Quan lại từ trung ương đến địa phương ra sức đục khoét bóc lột nhân dân.
+ Xã hội loạn lạc, không còn kỉ cương phép nước.
H: Thái độ của nhân dân với chính quyền phong kiến nhà Nguyễn ? à Căm phẫn, oán ghét nên họ vùng dậy đấu tranh.
*
Hoạt động 2 :
H: Nhìn trên lược đồ, em có nhận xét gì về địa bàn của các cuộc đấu tranh của nhân dân ? à Quy mô rộng lớn khắp cả nước từ Bắc chí Nam.
H: Trình bày hiểu biết của em về Phan Bá Vành ?
+ Người làng Minh Giám (Thái Bình).
+ Xuaỏt thaõn gia ủỡnh ngheứo.
H: Nguyên nhân nào khiến Phan Bá Vành khởi nghĩa ? à Sớm bất bình với giai cấp thống trị. Năm 1821, nhân một nạn đói lớn ở Nam Định, Thái Bình, Ông kêu gọi mọi người khởi nghĩa.
_ Gv tường thuật: Nhấn mạnh cuộc khởi nghĩa lan rộng nhanh chóng ra khắp các tỉnh Nam Định, Thái Bình, Hải Dương, Quảng Ninh à Đây là cuộc khởi nghĩa nông dân điển hình nhất nửa đầu thế kỉ XIX dưới thời Nguyễn.
H: Nông Văn Vân là ai ? Vì sao ông nổi dậy khởi nghĩa ? à Học sinh trả lời theo Sgk.
2-
Các cuộc nổi dậy :
a/ Khởi nghĩa Phan Bá Vành (1821 – 1827):
_ Ông kêu gọi nông dân trong vùng nổi dậy chống địa chủ ,quan lại
-Địa bàn hoạt động gồm các tỉnh Thái
Bình ,Nam Định ,Hải Dương và Quảng Yên .
_ Naờm 1827, quaõn trieàu ủỡnh bao vaõy.
Khởi nghĩa bị đàn áp.
b/ Khởi nghĩa Nông Văn Vân (1833 – 1835).
H: Thời gian, địa bàn hoạt động, kết quả của cuộc khởi nghĩa ?
H: Em có nhận xét gì về cuộc khởi nghĩa của Nông Văn Vân ? à Đây là cuộc đấu tranh rộng lớn và tiêu biểu nhất của các dân tộc thiểu số.
H: Hãy cho biết một vài nét về Lê Văn Khôi ? à Là một thổ hào ở Cao Bằng nhưng lại vào Nam khởi nghĩa.
_ Giải thích: Thổ hào là người có thế lực ở địa phương (miền núi) thời phong kiến.
H: Cho biết ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa ? à Đây là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu ở phía Nam, thu hút nhiều người tham gia.
H: Cho biết một vài nét về cuộc khởi nghĩa của Cao Bá Quát ?
+ Một nhà thơ lỗi lạc, một nho sĩ yêu nước.
+ Thông cảm, đau xót nỗi thống khổ của nhân dân, căm ghét chế độ nhà Nguyễn.
H: Nêu ý nghĩa cuộc khởi nghĩa ? à Đây là cuộc khởi nghĩa nông dân có sự tham gia tích cực của nhiều nho sĩ.
H: Các cuộc khởi nghĩa trên có gì giống và khác nhau ?
+ Giống: Mục tiêu là chống chính quyền phong kiến nhà Nguyễn. Kết quả đều thất bại.
+ Khác: Phan Bá Vành và Cao Bá Quát là khởi nghĩa nông dân. Khởi nghĩa Nông Văn Vân là khởi nghĩa dân tộc ít người.
H: Vì sao các cuộc khởi nghĩa đều thất bại + Phong trào tuy rầm rộ, rộng khắp nhưng rất phân tá, thiếu sự liên kết lực lượng.
+ Triều đình đàn áp dã man.
H: Các cuộc khởi nghĩa trên chứng tỏ điều gì ? à Thể hiện tinh thần đấu tranh anh dũng của các tầng lớp nhân dân chống
_ Địa bàn: Miền núi Việt Bắc.
_ Nhà Nguyễn3 lần đem đạo quân lớn mới dẹp nổi
_ Năm 1835 khởi nghĩa bị dập tắt.
c/ Khởi nghĩa Lê Văn Khôi (1833 – 1835)
_ Tháng 6-1833 chiếm thành Phiên An (Gia Định), tự xưng là Bình Nam Đại Nguyên soái.
_ Naêm 1834 Leâ Vaên Khoâi maát, con trai ông lên thay. Năm 1835 khởi nghĩa bị đàn áp khốc liệt .
d/ Khởi nghĩa Cao Bá Quát (1854 – 1856).
_ Là một nhà nho, nhà thơ lỗi lạc ơng và một số bạn bè tập hợp nông dân và các dân tộc miền Trung du nổi dậy .
_ Năm 1855, Cao Bá Quát hy sinh ở vùng Sơn Tây (Hà Nội).. Năm 1857 , khởi nghĩa bị dập tắt.
*Ýnghĩa :
-Thể hiện sự kế thừa truyền thống chống áp bức ,cường quyền của dân tộc
triều đình phong kiến nhà Nguyễn…..
H: Hàng trăm cuộc nổi dậy chống nhà Nguyễn nói lên thực ttrạng xã hội bấy giờ như thế nào ?
+ Cuộc sống của nhân dân ngày càng khổ cực thêm. Mâu thuẩn giai cấp trở nên saâu saéc.
+ Chính quyền phong kiến nhà Nguyễn sớm muộn sẽ nhanh chóng sụp đổ.
-Góp phần củng cố khối đoàn kết thống nhất của cộng đồng dân tộc Việt Nam .
B/ Sơ kết bài học:
4/ CÂU HỎI TỔNG KẾT
1. Tóm tắt những nét chính các chính sách của nhà Nguyễn về chính trị, đối ngoại, kinh tế, xã hội.
2. Những nguyên nhân dẫn đến cuộc sống cực khổ của nhân dân ta.
3. Tóm tắt những nét chính về ba cuộc khởi nghĩa lớn ở nửa đầu thế kỉ XIX.
5/ DẶN DÒ
_ Học bài, Lập bảng thống kê các cuộc khởi nghĩa nơng dân thời Nguyễn (nửa đầu thế kỉ XIX)
_ Xem trước bài “Sự phát triển của văn hóa dân tộc cuối TK XVIII – nửa đầu TK XIX”
Ngày soạn 1/ 4/2012