B- ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
3- Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền
- Sự mục nát của chế độ phong kieán
, tha hóa của tầng lớp thống trị . - Chieán tranh phong kieán
Nam Baéc trieàu , chieán tranh Trònh- Nguyeãn
2 – Quang Trung thoáng nhaát đất nước :
- Lật đổ chính quyền các tập đoàn phong kiến .
- Xóa bỏ ranh giới chia cắt đất nước giữa Đàng Trong – Đàng Ngoài
- Đánh đuổi các thế lực ngoại xaâm .
- Phục hồi kinh tế văn hóa 3- Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền :
H: Nguyễn Aùnh đã lập lại chính quyền phong kiến tập quyeàn ra sao ?
H: Tình hình kinh tế nước ta TKXVI- đến nửa đầu TK XIX?
GV chia lớp thành 4 nhóm Nhóm 1,2 : Tình hình kinh tế Nhóm 3,4 : Tình hình văn hóa
GV : Hướng dẫn các nhóm tiến hành thảo luận sau đó chốt lại một số ý chính
- Đặt niên hiệu Gia Long , chọn Phú Xuân làm kinh đô .
- Tổ chức bộ máy quan lại ở triều đình , cácđịa phương - Năm 1815 ban hành luật Gia long
- Xây dựng quân đội mạnh . 4- Tình hình kinh tế văn hóa : - Cho học sinh lập bảng thống kê –phần bài tập về nhà trên giấy nộp lại
4- Cuûng coá- Dặn dò :
- Làm bài tập về nhà : Lập bảng thống kê tình hình kinh tế văn hóa ở các thế kỉ XVI- Nửa đầu thế kỉ XIX theo mẫu sau :
TT Theỏ kổ XVI-
XVII
Thế kỉ XVIII Nửa đầu Thế kỉ XIX Noõng nghieọp
Thuỷ coõng nghieọp Thửụng nghieọp Văn học ,nghệ thuật Khoa học kĩ thuật
NS:15/4/2012
: Ti ế t 66 : LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ (PHẦN CHƯƠNG VI) I. Mục tiêu bài học:
1. Kiến thức:
- GV khắc sâu những kiến thức cơ bản về lịch sử Việt Nam ở theỏ kổ XIX –
- Nắm được những thành tựu trong lĩnh vực chính trị ,kinh tế . Những nét chính về tình hình xã hội, đời sống nhân dân ,,văn hoá dân tộc ,giáo dục ,khoa học kĩ thuật thời Nguyễn
2. Tư tưởng:
- Củng cố tinh thần yêu nước, tự hào và tự cường dân tộc cho HS.
3. Kyõ naêêng:
- Giúp HS biết sử dụng bản đồ; so sánh, đối chiếu các sự kiện lịch sử, hệ thống các sự kiện lịch sử để rút ra nhận xeùt.
II. Đồ dùng dạy học:
- Chuẩn bị bảng thống kê
- Một số tranh ảnh,tư liệu văn học … III. Hoạt động dạy và học:
1. Ổn định lớp:
2. Kiểm tra bài cũ: Thông qua.
3 Giới thiệu bài mới:
Câu 1: Tổ chức triều đình nhà Nguyễn có mấy bộ ,kể tên và nhiệm vụ của mỗi bộ
Câu 2:Chính sách kinh tế và đối ngoại của nhà Nguyễn có mặt nào tích cực ,mặt nào hạn chế ?
Chính sách Mặt tích cực Mặt hạn chế
Nông nghiệp : -khai hoang
-Chế độ quân điền -Thuỷ lợi
Thủ công nghiệp Thương nghiệp Khai thác mỏ
Câu3:Lập bảng thống kê các cuộc khởi nghĩa dưới triều Nguyễn
Câu 4:Nêu các thành tựu trên các lĩnh vực văn học -nghệ thuật nước ta cuối thế kỉ XVIII - nửa đầu thế kỉ XIX ?
*hslàm bài -gv kiểm tra
4Củng cố -dặn dò :Xem lại các bài đã học tiết sau tổng kết
TUẦN 33 LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG Ngày soạn : 10/4/201 2
Tiết 64 IV – TRUYỀN THỐNG ĐẤU TRANH CHỐNG ÁP BỨC BÓC LỘT CỦA NHÂN DÂN QUẢNG NGÃI
B- MỤC TIÊU BÀI HỌC : Giúp học sinh hiểu
- Do nạn cướp ruộng đất , chính sách tô thuếnặng nềcủa bọn vua quan phong kiến nhà Nguyễn – nhiều cuộc khởi nghĩa của nhân dân liên tiếp nổ ra .
- Khi phong trào Tây Sơn bùng nổ ,nhân dân Quảng Ngãi hưởng ứng nhiệt liệt - Đến thời nhà Nguyễn phong trào đấu tranh vẫn tiếp tục . Triều đình nhiều lần phái quân đàn áp nhưng phong trào vẫ hoạt động bí mật .
_ Nêu cao tinh thần chống áp bức của nhân dân ta lúc bấy giờ . B- CHUAÅN BÒ :
- Tài liệu lịch sử địa phương .
- Một số tranh ảnh về phong trào đấu tranh của nhân dân Quảng ngãi . C – NỘI DUNG TIẾN HÀNH :
1- Ôn định lớp : 2- Kiểm tra bài cũ :
* Nêu một số thành tựu về sử học , địa lý và y học ? 3- Bài mới :
GV : Thông báo cho các em hiểu về tình hình của QN trong thời gian này H : Vì sao nhân dân ta nổi dậy đấu tranh?
- Bọn quan lại tìm mọi cách cướp đoạt ruộng đất , tăng thêm nhiều thứ thueá
Nên từ giữa thế kỉ XVIII đến giữa thế kỉ XIX nhiều cuộc khởi nghĩa của nông daõn lieõn tieỏp noồ ra .
- Đỉnh cao của phong trào là phong trào Tõy Sơn ở tảứ đạo và phong trào của nhân dân miền núi Quảng Ngãi chống lại ách áp bức bóc lột chống lại bọn vua quan nhà Nguyễn
- H: Ai là người lãnh đạo phong trào ? - Mở đầu là do ông Linh lãnh đạo .
GV : Tiếp đó là cuộc khởi nghĩa của nhân dân miền Tây – Người H*re làm cho nhà Nguyễn nhiều phen lao đao .
Bước sang thế kỉ XVIII khi phong trào Tây Sơn bùng nổ ,nhân dân QN hưởng ứng
Nhieọt lieọt .
- Mùa xuân năm 1773 dưới sự lãnh đạo của Đô Đôùc Trần Quang Diệu nhân dân noồi daõy
Chiếm phủ thành , lật đổ ách thống trị của chúa Nguyễn .
Tiếp đó nhân dân QN tiếp tục lâtj đổ Chính quyền họ Trịnh , đánh bại quân xâm lược Xiêm
Thanh góp phần bảo vệ chủ quyền đất nước .
Trong sự nghiệp của phong trào Tây Sơn ,nhân dân Quảng Ngãi đã đóng góp sức người ,
Sức của cho cuộc kháng chiến .
- Đến thời nhà Nguyễn cuộc đáu tranh vẫn tiếp tục. Triều đình nhiều lân đêm quân đánh dẹp nhưng vẫn không dập tắt được .
Năm 1858 Thực Dân Pháp nổ súng xâm lược nước ta , nhân dân Quảng Ngãi dưới sự
lãnh đạo của các sĩ phu yếu nươc lại tiếp tục nổ ra.
4- CUÛNGCOÁ
- Nhắc lại một số nội dung đã học . 5- DẶ N DÒ :
Học lại tất cả nội dung chương IV và V để chuẩn bị cho tiết ôn tập Trả lời câu hỏi đã học .
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
*Hoạt động 1: Đại Việt ở thế kỷ XIII
Những biểu hiện của nhà Lý cuối thế kỷ XII:
Quan lại ăn chơi sa đoạ, tranh chấp quyền lực, vơ vét của dân...
Chính quyền không quan tâm đến đời sống của nhân dân.
Dân nghèo nổi dây, các thế lực địa phương chống triều đình . Các câu ... đúng.
Vẽ sơ đồ bộ mỏy nhà nước thời Trần. Bộọ mỏy nhà nước thời Trần cú nột gỡ khác so với thời Lý?
(Thái thượng hoàng) vua
Đại thần Đại thần Quan văn Quan võ
(Thái y viện , Tà đê sứ) (Quốc sử viện) 12 lộ (An phủ sứ)
(tri phuû) phuû phuû(tri phuû)
(tri huyeọn) huyeọn chaõu tri chaõu) (xã quan) xã xã (xã quan)
Điền vào chỗ khuyến:
- Bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta là ...
- Đến thời Trần ban hành luật mới là...
So với nhà Lý, pháp luật thời Trần...
*Hoạt động 2: Đại Việt ở thế kỷ XIII (tt)
Nêu các chủ trương và biện pháp xây dựng quân đội củng cố quốc phòng của nhà Trần.
- Quân đội: gồm cấm quân và quân ở các lộ. Ngoài ra ở làng xã có hương binh. Chiến tranh có thêm quân của các vương hầu.
- Thực hiện chính sách “Ngụ binh ư nông”
- Chủ trương: Quân lính cốt tinh nhuệ, không cốt đông. Quân đội được luyện tập võ nghệ, học binh pháp, xây dựng tinh thần đoàn keát.
- Cử các tướng giỏi đóng giữ biên giới. Vua Trần tuần tra việc phòng bị các nơi
Nhà Trần đã làm gì để phục hồi và phát triển kinh tế sau những năm suy thoái của nhà Lý?
a/.Nông nghiệp: Chú trọng việc khai hoang, đắp đê, nạo vét kênh mương. Cho phép công chúa hoàng tử... mộ dân khẩn ruộng hoang lập điền trang. Đặt chức Hà đê sứ trong coi đê điều.
nông nghiệp phục hồi và phát triển.
Tình hình TCN và thương nghiệp?
Em có nhận xét gì về tình hình thủ công nghiệp và thương nghiệp thời Trần ở thế kổ XIII?
b./ Thuỷ coõng nghieọp:
- TCN nhà nươc: sx đồ gốm tráng men, dệt, chế tạo vũ khí,...
- TCN truyền thống: nhiều ngành , đúc đồng, làm giấy...
c./ Thửụng nghieọp:
- Trong nươc: chợ mọc lên nhiều nơi, Thăng Long với 61 phố phường.
- Với nước ngoài: Hội ThốngVân Đồn... buôn bán tấp nập.
Kết luận: Nền nông nghiệp Đại Việt lại khởi sắc đi lên.
*Hoạt động 3: Ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông - Nguyên Quân Mông cổ xâm lược Đại Việt nhằm mục đích gì?
- 1257 vua Mông Cổ cho quân xâm lược Đại Việt, nhằm chiếm đóng thống trị nước ta, dùng Đại Việt làm bàn đập tấn công Nam Tống, phối hợp với cánh quân của chúng từ phía Bắc xuống thôn tính toàn bộ Trung Quốc và xâm lược các nước Đông Nam Á.
Nhà trần kiên quyết kháng chiến như thế nào?
- Cử Trần Quốc Tuấn đóng giữ quân biên giới.
- Cả nước sắm sửa vũ khí, quân đội ngày đêm luyện tập sẳn sàng chiến đấu.
Trình bày tóm tắt cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ?
- T1 -1258, ba vạn quõn Mụng Cổ do Ngụùt Lương Hợp Thai chỉ huy theo đường sông Thao tiến vào nước ta tiến xuống Bạch Hạc, rồi tiến
xuống Bình Lệ Nguyên thì bị chặn lại ở phòng tuyến của ta do vua Thái Tông trực tiếp chỉ huy và đánh một trận quyết liệt.
Thế giặc mạnh, ta lui về Phù Lỗ rời khỏi Thăng Long về Thiên Mạc thực hiện kế sách “vườn không nhà trống” đánh giặc. Không lương thực giặc suy yếu nhanh chống.
- 29/1/1258 ta mở cuộc phản công lớn ở Đông Bộ Đầu giặc bị đánh bật khỏi thành rút chạy đến Quy Hoá lại bị quân của Hà Bổng chặn đánh. Giặc cắm đầu chạy về nước.
Vì sao quân Mông Cổ mạnh mà vẫn bị quân ta đánh bại?
Nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ?
- Sự đoàn kết
- í chớ, quyết tõm bảo ve ọĐL - Cách đánh sáng tạo,
- Sự chỉ huy của Trần Thủ Độ.
*Hoạt động 4 : Ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông - Nguyên Âm mưu xâm lược Champa và Đại Việt của nhà Nguyên.?
- 1279 vua Nguyên ráo riết thực hiện âm mưu xâm lược Đại Việt và Champa, làm cầu nối xâm lược và thôn tính các nước ở phía nam Trung Quoác.
-1283, Toa Đô đem 10 vạn quân tấn công Champa làm bàn đạp tấn công vào Đại Việt song thất bại.
Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến như thế nào?
- 1282 vua Trần triệu tập Hội nghị Bình Than bàn kế hoạch đánh giặc.
- Cử Trần Quốc Tuấn làm chỉ huy quân đội.
- Năm 1285, vua Trần mở Hội nghị Diên Hồng tăng cường khối đoàn kết dân tộc.
- Nhà Trần đã tổ chức tập trận ở Đông Bộ Đầu
Việc nhà Trần chuẩn bị chống quân xâm lược đã có tác dụng như thế nào đối với cuộc k/c?
Trình bày tóm tắt diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ 2 chống quân Nguyên?
- Tháng 1/1285, 50 vạn quân Nguyên do Thoát Hoan chỉ huy tiến vào xâm lược nước ta.
- Ta rút về Vạn Kiếp, Thiên Trường để bảo toàn lực lượng.
- Thực hiện “vườn không nhà trống” chờ phản công.
- 5/1285 nhà Trần cho quân tổ chức phản công đánh bại quân giặc ở: Tây Kết, Hàm Tử, Chương Dương.
- Kết quả:
+ Đánh tan hơn 50 vạn quân Nguyên .
+ Thoát Hoan chui vào ống đồng về nước. Toa Đô bị chém đầu.
Nêu cách đánh của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống giặc Nguyên - Mông lần thứ 2?
- Lúc đầu khí giặc mạnh, nhà Trần không dốc toàn lực để đối phó với chúng mà khôn khéo biết rút lui chờ thời cơ, quyết giành thắng lợi.
- Tạm rút khỏi kinh thành tiếp tục thực hiện chiến thuật “Vườn không nhà trống” đưa chúng vào tình thế bị động, thiếu lương thực trầm trọng rồi phản công tiêu diệt toàn bộ quân địch.
Trình bày tóm tắt diễn biến cuộc kháng chiến chống quân Nguyên lần thứ ba bằng lược đồ?
- Tháng 12/1287, Thoát Hoan chỉ huy quân bộ đánh vào Lạng Sơn.
Quân thuỷ và đoàn thuyền lương Ô Mã Nhi chỉ huy tiến vào Bạch ẹaống.
- Ta lui để bảo toàn lực lượng. Thoát Hoan tiến về Vạn Kiếp chờ hội quân với quân thuỷ.
- Ô Mã Nhi ngược sông Bạch Đằng kéo vào Vạn Kiếp hội quân với Thoát Hoan.
+ Chiến thắng Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương của TrửụngVaờn Hoồ.
- Trần Khánh Dư cho tập kích và tiêu diệt thuyền lương của địch ở Vân Đồn.
- Kết quả: Phần lớn thuyền lương bị đắm, số còn lại bị quân Trần
chieám.
+ Chiến thắng Bạch Đằng.
- Hoàn cảnh:
+ Tháng 1/1288, Thoát Hoan cho quân chiếmđóng Thăng Long trong cảnh trống vắng. Giặc rơi vào tình thế nguy đốn Thoát Hoan buộc phải cho quân rút về Vạn Kiếp .
- Dieãn bieán:
+ Tháng 4/1288 quân thuỷ do Ô Mã Nhi chỉ huy rút theo đường Bạch Đằng. Ta nhử giặc vào trận địa cọc ngầm thuyền địch xô vào bãi cọc ngầm vỡ đắm toàn bộ thuỷ binh bị tiêu diệt. Ô Mã Nhi bò baét soáng.
Cánh quân bộ do Thoát Hoan bị quân ta tập kích đánh tơi bời.
- Yù nghóa
+ Đánh tan ý đồ xâm lược của nhà Nguyên.
+ Ghi 1 dấu son chói lọi vào LS đấu tranh của dân tộc.
Nêu cách đánh giặc của nhà Trần lần thứ ba? Có gì giống và khác so với hai lần trước?