LỤC VÂN TIÊN GẶP NẠN
A. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
IV. Cấp độ khái quát của nghĩa từ
1. Ổn định tổ chức
2. Kiểm tra bài cũ:Đọc thuộc lòng đoạn trích Lục Vân Tiên gặp nạn từ: “Vân Tiên mình lụy giữa dòng đến hết, nêu ý nghĩa của đoạn trích.
3. Bài mới: Giới thiệu bài: Ra đời năm 1948, sau chiến dịch Việt bắc thu đông 1947 ở cứ địa Việt bắc, bài thơ Đồng chí của Chính Hữu là kết quả trải nghiệm của chính tác giả về tình đồng chí, đồng đội keo sơn gắn bó tại chiến trường. Bài thơ hay, chân thực và rất cảm động chính là vì điều đó.
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ GHI BẢNG
Tổ chức tìm hiểu chung
?Nêu những hiểu biết về tác giả, tác phẩm.
→ HS dựa vào chú thích * trả lời.
-Về tác giả GV định hướng HS chốt lại những nét tiêu biểu : Chính Hữu vừa là nhà thơ vừa là một chiến sĩ trực tiếp tham gia kháng chiến ( là chính trị viên đại đội thuộc trung đoàn Thủ đô ) . Thơ ông thường viết về người lính và chiến tranh với cảm xúc dồn nén ,ngôn ngữ cô đọng,hàm súc.
Về tác phẩm:HS nêu được hoàn cảnh sáng tác bài thơ ( Viết sau chiến dịch Việt Bắc, đầu 1948 khi ông phải nằm lại điều trũ beọnh);
?Nêu đại ý của bài thơ?
→ Bài thơ là sự thể hiện tình cảm tha thiết, sâu sắc của tác giả với những người đồng chí, đồng đội của mình.
Tổ chức cho HS đọc và tìm hiểu văn bản.
- GV hướng dẫn cho HS đọc ( lưu ý HS giọng điệu và tiết tấu bài thơ) .
- GV cùng HS đọc bài.
- GV lưu ý HS các chú thích cần phải tìm hiểu trong SGK.
- GV cho HS thấy chủ đề của bài thơ ( tình đồng chí ) định hướng phân tích nội dung 1: Cơ sở tình đồng chí.
?Theo em, tình đồng chí đồng đội được xây dựng trên những
I.Giới thiệu chung.
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
II.Đọc – Hiểu văn bản.
1. Đọc, chú thích.
2. Phaân tích.
2.1.Cơ sở của tình đồng chí:
- Cùng chung hoàn cảnh xuất thân:
cơ sở nào?
→ Tình đồng chí bắt nguồn sâu xa từ sự tương đồng về cảnh ngộ xuất thân nghèo khó: “ Quê hương…sỏi đá”. Với bút pháp tả thục, với cách đưa khéo léo thành ngữ vào câu thơ, tác giả cho thấy một thực tế về người lính vệ quốc .Họ chính là những người nông dân ra lính: “Ruộng nương…ra lính”.
Chiến trường trở thành điểm hội tụ những người nông dân yêu nước và họ chiến đấu vì cùng chung một mục đích, lí tưởng. Họ sẵn sàng hi sinh hạnh phúc cá nhân. Bỏ lại phía sau là làng quê,người thân để lên đường chiến đấu.
?Tình đồng chí còn dựa trên cơ sở nào nữa?
→ Không chỉ cùng chung hoàn cảnh xuất thân mà những người lính còn cùng nhau trải qua những ngày tháng ở chiến trường:
Tôi với anh..mồ hôi Aùo anh..chân không giày.
?Em có nhận xét gì về nghệ thuật trong đoạn thơ này?
→ Đoạn thơ hoàn toàn tả thực, viết theo thể thơ tự do ,như một cái gì đó dang dâng lên nghẹn ngào của tác giả về những gì mà đồng đội của mình phải trải qua.Những người lính thấm thía điều đó và họ cùng nhau vượt qua tất cả:gian khổ, thiếu thốn, bệnh tật.
?Dựa vào đâu để ngươi lính vựơt qua tất cả những gian khổ aáy?
→ GV hướng HS trả lời ( đó chính là tình đồng chí ) trên cơ sở đó định hướng phân tích nội dung tiếp theo:Những biểu hiện của tình đồng chí.
?Tình đồng chí được biểu hiện cao nhất ở câu thơ nào? Phân tích cấu trúc đặc biệt của câu thơ?
→ Tình đồng chí được thể hiện cao nhất trong câu thơ có kết cấu đặc biệt: Đồng chí. Câu thơ chỉ có hai tiếng, được diễn đạt theo lối cảm thán, hàm chứa chủ đề bài thơ. Cho thấy những người lính chính là những người cùng chung chí hướng, cùng chiến đấu vì một lí tưởng.
?Tình đồng chí còn được thể hiện qua những câu thơ nào nữa?Phân tích.
→ Tình đồng chí còn được thể hiện qua những câu thơ:
Súng bên súng…tri kỉ. Biểu hiện tình đồng chí là tinh thần đoàn kết, luôn sát cánh bên nhau,đồng cam cộng khổ.
Tình đồng chí hơn ai hết là sự sẻ chia: “thương nhau, tay nắm lấy bàn tay”. Câu thơ chân thành, lựa chọn lối diễn đạt hàm súc đã khiến người đọc hết sức xúc động , cảm phục trước tình cảm yêu thương sẻ chia của những người đồng đội.
Phân tích sức mạnh của tình đồng chí.
?Sức mạnh của tình đồng chí được tác giả thể hiện trong những câu thơ nào? Phân tích.
→ Sức mạnh của tình đồng chí được thể hiện trong khổ thơ cuoái.
+ Quê hương…..sỏi đá.
=>Sử dụng thành ngữ,tả thực: Họ đến từ những miền quê nghèo khó
+ Ruộng nương… gió lung lay.
=>Điểm chung của những người lính: Ý chí quyết tâm lên đường tham gia kháng chiến. Chiến trường là nơi tụ hội của những người nông dân yêu nước.
- Cùng chung hoàn cảnh ở chiến trường.
+ Tôi với anh…..mồ hôi.
+ Aùo anh … chân không giày
=>Với thể thơ tự do, bút pháp tả thực đầy xúc động, sâu lắng phản ánh chân thực cuộc sống thực tại ở chiến trường.
2.2.Biểu hiện của tình đồng chí . - Đồng chí => Kết cấu đặc biệt, lối diễn đạt cảm thán, hàm chứa chủ đề của bài thơ. Họ là những người cùng chung chí hướng,cùng chiến đấu vì một lí tưởng.
- Suựng beõn…. Tri kổ.
->đối xứng ->tinh thần đoàn kết luôn đồng cam cộng khổ sát cánh bên nhau.
- Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.
Câu thơ chân thành, lựa chọn lối diễn đạt hàm súc, cảm động=> Tình đồng chí đó là sự sẻ chia, truyền cho nhau tình đồng đội.
2.3. Sức mạnh của tình đồng chí.
ẹeõm nay….
Đầu súng trăng treo.
Khổ thơ vừa tả thực vừa lãng mạn .
=>Tư thế chủ động chờ giặc, chính tình
Đoạn thơ vừa tả thực vừa hết sức lãng mạn đã phác họa không gian, thời gian ở chiến trường. Vẫn là sự gian khổ, thiếu thốn nhưng vượt lên trên tất cả là tư thế chờ giặc của người lính. Chính tình đồng chí đã tạo cho họ sức mạnh đó.
Ta cũng bắt gặp hình ảnh đó trong”áo vải chân không đi lùng giặc đánh”. Hơn thế nữa tình đồng chí đã làm cho cuộc kháng chiến trở nên lãng mạn hơn, đẹp hơn với hình ảnh “đầu súng traêng treo”.
Thảo luận: Qua bài thơ,em có cảm nhận gì về hình ảnh người lính thời kì kháng chiến chống Pháp?
→ HS nói lên được cảm nhận của mình về người lính thời kì kháng chiến chống Pháp: Họ là những người nông dân mặc áo lính. Vì yêu Tổ Quốc mà sẵn sàng lên đường, sẵn sàng chấp nhân mọi gian lao cùng nhau chiến đấu để bảo vệ đất nước.
Trên cơ sở đó GV định hướng cho HS tổng kết, chốt lại bài học qua nội dung ghi nhớ.
đồng chí đã tạo cho họ có sức mạnh đó.
Tình đồng chí cũng làm cho chiến trường khắc nghiệt trở nên lãng mạn hơn, đẹp hơn.
* Ghi nhớ : SGK.
4.Hướng dẫn về nhà:
-Học thuộc bài thơ. Phân tích được nội dung nghệ thuật của bài thơ.
-:Soạn Bài thơ về tiểu đội xe không kính.
**************************************
Tuaàn 10- Tieát 47 NS:
ND:
BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH -Phạm Tiến Duật-
A.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
- Giúp HS cảm nhận được nét độc đáo của hình tượng những chiếc xe không kính cùng hình ảnh những người lái xe Trường Sơn hiên ngang, dũng cảm, sôi nổi trong bài thơ; thấy được những nét riêng của giọng điệu, ngôn ngữ bài thơ.
- Rèn luyện kĩ năng phân tích hình ảnh, ngôn ngữ thơ.
- Giáo dục: Lòng cảm phục những người lính Trường Sơn trẻ trung, quả cảm, không ngại gian khó , hi sinh.
B. CHUAÅN BÒ:
- Học sinh: Tìm hiểu về tác giả, về bài thơ và về những năm tháng sôi nổi lên đường đánh Mĩ của dân tộc ta.
- Giáo viên dự kiến khả năng tích hợp với Văn bản qua bài thơ Đồng chí, với TV và một số kiến thức về tập làm văn.
C. TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG: