XÂM LƯỢC MÔNG CỔ ( 1258)
3. Chiến thắng Bạch Đằng
- Hoàn cảnh:
với vua Trần. Ông xin nhà vua cho lập công chuộc tội.
Trận vân Đồn diển ra như thế nào?
GV tường thuật theo lược đồ: Trần Khánh Dư dự đoán đoàn thuyền chiến của Ô Mã Nhi đi qua nên cho quân mai phục chặn đánh đoàn thuyền lương tại Vân Đồn. Vài nhày sau khi đoàn thuyền luơng của Trương Văn Hổ nặng nề, chậm chạp tiền qua Vân Đồn. TKD cho quân đánh dữ dội nhiều phía, lương thực của giặc bị đắm, còn lại quân ta chiếm. Trương Văn Hổ tháo chạy trên một chiếc thuyền nhỏ.
Chiến thắng Vân Đồn có ý nghĩa gì?
HS: Làm cho quân giặc rơi vào tình trạng khốn đốn, tinh thần của giặc hoang mang.
Tạo điều kiện cho ta tiêu diệt hoàn toàn quaân Nguyeân.
Hoạt động 3:
GV: Sau trận Vân Đồn tình thế của giặc rất khó khăn, thiếu lương thực trầm trọng.
Không thấy đoàn thuyền lương đến, Thoát Hoan đã làm gì?
HS: Chia quân làm 3 đạo tiến vào chiếm đóng Thăng Long.
GV: Nhưng Thăng Long vắng lặng vì nhân dân Thăng Long đã thực hiện theo kế hoạch “ Vườn không nhà trống” để đối phó với giặc. Giặc điên cuồng tàn sát dân chúng, tàn phá Thăng Long và lùng
+ Tháng 1/1288, Thoát Hoan cho quaân chieám đóng Thăng Long trong cảnh trống vắng. Giặc rơi vào tình thế nguy đốn Thoát Hoan buộc phải cho quân rút về Vạn Kiếp .
- Dieãn bieán:
+ Tháng 4/1288 quân thuỷ do Ô Mã Nhi chỉ huy rút theo đường Bạch
bắt vua Trần nhưng thất bại.
Tình thế của quân Nguyên lúc bấy giờ như thế nào?
HS: Quân Nguyên không tiêu diệt được lực lượng kháng chiến của nhà Trần, nhiều nơi chiếm đóng bị quân ta chiếm lại. Giặc cướp phá bị nhân dân chống trả quyết liệt. Không có lương thực, tinh thần quân sĩ hoang mang tuyệt vọng vì muốn tấn công thì không có hướng đánh, ở lại thì có nguy cơ bị tiêu diệt hoàn toàn. Thoát Hoan tuyệt vọng cho quân rút về Vạn Kiếp và từ đây rút về nước.
Vì sao ta không chặn đánh bắt chúng phải đền tội ác mà chúng đã gieo xuống đất nước ta?
HS: Vì Trần Hưng Đạo đã chọn BĐ làm nơi quyết chiến chiến lược với kẻ thù.
Dựa vào đâu mà vua nhà Trần và Trần Hưng Đạo đã chọn sông Bạch Đằng là nơi mai phục?
HS: - Dựa vào địa thế hiểm trở, Sông BĐ có mực nước sông chênh nhau tới 3 m ven sông có núi đểõ ẩn nấp .hệ thống sông nhỏ cho phép đật phục binh . khi thuỷ triều lên lòng sâu rộng đến 3m - Nơi đây đã từng diễn ra các trận đánh lớn của Ngô Quyền 983, chiến thắng năm 981 của Lê Hoàn.
GV: Trần Quốc Tuấn đã cho đóng những cọc gỗ xuống lòng sông. Khi thuỷ triều lên, bãi cọc ngầm được che lấp.
GV dùng lược đồ chiến thắng Bạch Đằng
Đằng. Ta nhử giặc vào trận địa cọc ngầm thuyền địch xô vào bãi cọc ngầm vỡ đắm toàn bộ thuỷ binh bị tiêu diệt. Ô Mã Nhi bị baét soáng.
Cánh quân bộ do Thoát Hoan bị quân ta tập kích đánh tơi bời.
-
để trình bày diễn biến:
Ngày 8/4/1288 đoàn thuyền của Ô Mã Nhi có kị binh rút theo đường sông Bạch Đằng, đoàn thuyềntiến vào sông Gía đến Trúc D9ộng bị ta pục kích buộc chúng phải quay lại vào sông Đá Bạc theo đu7òng BĐ nơi đây đã có trận địa của ta bày sẵn.
Ngày 9/4/1288 đoàn thuyền lớn của giặc tiến vào sông Bạch Đằng, đoàn thuyền, quân ta cho thuyền nhỏ khiêu chiến rồi vờ thua chạy, giặc hùng hổ đuổi theo lọt vào trận mai phục. Đúng lúc nước thuỷ triều xuống nhanh , từ 2 bờ quân ta đổ ra đánh dữ dội, nhiều bè lửa xuôi nhanh theo dòng nước triều đang xuống, lao vào giặc. Tướng Ô Mã Nhi bị bắt sống.Chúng tháo chạy ra biển lao vào cọc ngằm vỡ đắm .Giặc khiếp sợ nhảy lên bờ bị quân bộ nhà Trần chờ sẵn tiêu diệt gọn. toàn bộ thuỷ binh giặc bị tiêu diệt, Ô Mã Nhi bị bắt sống. Hàng vạn quân giặc vùi xác dưới dòng sông.
Cánh quân bộ do Thoát Hoan chỉ huy rút chạy theo đường Lạng Sơn bị quân ta tập kích liên tiếp, sau hơn chục ngày mới tới Quảng Tây.
KQ sau 5 tháng cuộc kháng chiến kết thúc thắng lợi.
. Hãy nêu ý nghĩa của trận Bạch Đằng năm 1288?
HS: - Đánh tan ý đồ xâm lược của nhà
Nguyeân.
- Ghi 1 dấu son chói lọi vào LS đấu tranh của dân tộc
3. Cuûng coá:
a/. Trình bày tóm tắt diễn biến cuộc kháng chiến chống quân Nguyên lần thứ ba bằng lược đồ?
b/. Nêu cách đánh giặc của nhà Trần lần thứ ba? Có gì giống và khác so với hai lần trước?
c/. Suy nghĩ của bản thân sau khi học về ba lần dân tộc ta k/c chống giặc Mông -Nguyên ở thế kỉ XIII?
4. Dặn dò:
HS về nhà soạn trước các câu hỏi trong SGK bài 14 trang 66 tỡm hieồu:
Nhóm 1: Trình bày nguyên nhân thắng lợi của ba lần dân tộc ta k/c chống quân xâm lược Mông -Nguyên .
Nhóm 2: Ý nghĩa lịch sử ba lần k/c chống quân xâm lược Moâng -Nguyeân.
Ngày 10/11/2012 TUẦN 14
TIẾT 27: Bài14: BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MOÂNG -NGUYEÂN (tt)