XÂM LƯỢC MÔNG CỔ ( 1258)
IV. NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI VÀ Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
I. Mục tiêu bài học:
1. Kiến thức:
- Hiểu được vì sao ở thế kỉ XIII, trong ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông -Nguyên, quân dân Đại Việt đều giành thắng lợi.
- Ý nghĩa lịch sử của ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông –Nguyên.
2. Tư tưởng:
- Bồi dưỡng HS niềm tự hào về truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc.
- Bài học kinh nghiệm lịch sử về tinh thần đoàn kết dân tộc.
3. Kyõ naêêng:
- Rèn kĩ năng phân tích, so sánh sự kiện và nhân vật lịch sử qua 3 lần kháng chiến để rút ra nhận xét chung.
II. Đồ dùng dạy học:
- Bản đồ đế quốc Mông - Nguyên thế kỉ XIII.
- Bài Hịch tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn.
- Tư liệu về nhân vật tiêu biểu trong 3 cuộc kháng chiến chống quân giặc Mông- Nguyên.
III. Hoạt động dạy và học:
1. Kiểm tra bài cũ:
a/.Tường thuật trận Vân Đồn. Nêu ý nghĩa của trận thắng đó.
b/.Trình bày diễn biến chiến thắng Bạch Đằng lần thứ ba. Nêu cách đánh giặc của nhà Trần trong trận này?
2. Giới thiệu bài mới: Ở bài học trước các em thấy cả 3 lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông – Nguyên của quân dân nhà Trần đã diễn ra trong điều kiện vô cùng gian khó, nhưng đã kết quả ta giành được thắng lợi vẻ vang.Vậy thì nguyên nhân nào đưa đến thắng lợi đó những thắng lợi đó? Ý nghĩa LS của cả 3 lần k/c thắng lợi đó như thế nào?
HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC GHI BẢNG
*Hoạt động 1:
Nguyên nhân nào đưa đến thắng lợi của cuộc k/c chống Nguyên – Mông?
HS: - Sự đòan kết của tòan dân tộc: tòan dân tham gia kháng chiến từ già đến trẻ, từ ngược đến xuôi, từ triều đình đến dân binh nhờ vậy mà nhà Trần thực hiện thành công lối đánh “lấy đỏan binh làm thắng trường trận” tránh thế giặc mạnh lúc đầu, vừa đánh cản giặc vừa rút lui để bảo tòan lực lượng, chờ thời cơ phản công, bắt địch đánh theo lối đánh của ta, vì nhờ có dân ủng hộ, phối hợp dựa vào dân để thực hiện đường lối k/c.
- Sự chuẩn bị chu đáo, tích cực chủ động cho kháng chiến.
- Sự chỉ huy tài giỏi thao lược của Traàn Quoác Tuaán.
- Sự chiếu đấu anh dũng quyết chiến của tòan dân
- Chủ trương chiến lược, chiến thuật đúng đắn, sáng tạo.
1. Nguyên nhân thắng lợi.
- Sự đòan kết của tòan dân tộc: tòan dân tham gia kháng chiến, nội bộ triều đình đòan kết tích cực chủù động cho kháng chiến.
- Sự chuẩn bị chu đáo về mọi mặt cho k/c.
- Tinh thần hi sinh,quyết chiến quyết thắng của toàn dân mà nòng cốt là quân đội
-Chiến lược ,chiến thuật đúng đắn và sáng tạo của vương triều Trần đặc biệt là của vua Trần Nhân Tông ,các danh tướng Trần Hưng Đạo ,Trần Khánh Dư …
. Hãy nêu một số dẫn chứng về tinh thần đoàn kết dân tộc.
HS: - Theo leọnh trieàu ủỡnh, nhaõn daõn Thăng Long nhanh chóng thực hiện chủ trương “ Vườn không nhà trống”.Trong lần thứ 2, các vị bô lão thể hiện ý chí muôn dân quyết
“đánh “. Quân sĩ thích vào cánh tay 2 chữ “ Sát thát”.
Nêu những việc làm của nhà Trần chuẩn bị cho 3 lần kháng chiến ?
HS: - Vua Trần thường về các địa phương tìm hiểu cuộc sống của nhân daân.
- Giải quyết những bất hoà trong nhà Trần, tạo nên sự đoàn kết dân tộc.
GV: TQT là anh hùng dân tộc, có nhiều công lớn trong 3 lần k/c chống Nguyeân.
Trình bày đóng góp của TQT trong cuộc kc choáng quaân x l Moâng -Nguyeân?
HS: - Nghĩ ra cách đánh độc đáo, sáng tạo, phù hợp với hoàn cảnh từng giai đoạn.
- Là tác giả của bài “ Hịch tướng sĩ”.
. Cách đánh sáng tạo của nhà Trần trong 3 lần kháng chiến?
HS: Kế hoạch “ vườn không nhà trống”.Tránh chỗ mạnh, đánh chỗ
2. Ý nghĩa lịch sử.
- Đập tan tham vọng và ý chí xâm lược Đại Việt của đế chế Nguyên bảo vệ độc lập dân tộc và toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền dân tộc.
- Thắng lợi đó góp phần
yếu của kẻ thù. Biết phát huy lợi thế của quân ta, buộc địch phải theo. Buộc địch từ thế mạnh chuyển sang thế yếu, ta từ bị động chuyển chủ động.
GV tổng kết: Đó là những nguyên nhân cơ bản dẫn đến thắng lợi của quân và dân ta trong ba lần kháng chieán .
*Hoạt động 2:
GV giảng: Năm 1257, vua Mông Cổ đưa 3 vạn quân sang xâm lược Đại Việt, đến lần thứ 2 lực lượng của chúng lên tới 50 vạn quân và đến năm 1288, Hốt Tất Liệt phải đình chỉ cuộc xâm lược Nhật Bản và đưa 30 vạn quân sang nước ta. Với lực lượng mạnh như vậy, nhưng sau 3 lần xâm lược quân Nguyên đều thất bại.
Những thắng lợi thời đó của quân ta trong hoàn cảnh như vậy có ý nghĩa gì?
HS: - Đập tan tham vọng và ý chí xâm lược Đại Việt của đế chế Nguyên bảo vệ độc lập dân tộc và toàn vẹn lãnh thổ.
- Thắng lợi đó góp phần xây đắp truyền thống nghệ thuật quân sự Việt Nam.
- Để lại bài học vô cùng quý giá: đòan kết tòan dân xây dựng và bảo vệ tổ quốc, lấy dân làm
xaõy ủaộp truyeàn thoỏng ngheọ thuật quân sự Việt Nam.
- Góp phần ngăn chặn ý đồ xâm lược của quân Nguyên đối với các nước còn lại ở châu Á..
- Để lại bài học vô cùng quý giá: đòan kết tòan dân xây dựng và bảo vệ tổ quốc, lấy dân làm gốc.
goác.
- Góp phần ngăn chặn ý đồ xâm lược của quân Nguyên đối với các nước còn lại ở châu Á..
GV: Quân Nguyên lúc bấy giờ là 1 đất nước hùng mạnh, lần đầu xâm lược Đại Việt, chúng chỉ nhằm mục đích để đánh lên phía nam Tống.
Nhưng đến lần thứ 3, vua Nguyên đã phải nói rằng: ‘ Không coi Giao Chỉ là nước nhỏ mà khinh thường “. Sức mạnh của Đại Việt khẳng định rõ reọt.
Bài học lịch sử từ 3 lần chiến thắng quân xâm lược Mông – Nguyên?
HS: Một nước nhỏ luôn phải đương đầu với những nước lớn.
GV: Dùng mưu trí mà đánh giặc.
Lấy đoàn kết toàn dân làm sức mạnh.
Boỏn nguyeõn nhaõn chuỷ yeỏu ủửa đến thắng lợi, ba ý nghĩa chính của ba laàn k/c choáng Moâng- Nguyeân thắng lợi và thành công trong đó có sự đóng góp to lớn của người anh hùng dân tộc Trần Quốc Túân.
3. Cuûng coá:
a/.Nêu những nguyên nhân dẫn đến thắng lợi của ba lần dân tộc ta k/c chống quân xâm lược Mông -Nguyên .
b/.Ý nghĩa lịch sử ba lần k/c chống quân xâm lược Mông - Nguyên.
c/.Bài học về kinh nghiệm” lấy yếu chống mạnh” trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc ta ở thế kỉ XII.
4. 4 .Dặn dò:
HS về nhà soạn trước các câu hỏi trong SGK bài 15 trang 68 tìm hiểu:
Nhóm 1: Em có nhận xét gì về tình hình kinh tế nông nghiệp của Đại Việt sau chiến tranh?
Nhóm 2: Tình hình thủ công nghiệp thời Trần như thế nào?
Nhóm 3: Xã hội thời Trần có những tầng lớp nào?
Ngày soạn 11 /11/2012
TUẦN 14