XÂM LƯỢC MÔNG CỔ ( 1258)
1. Âm mưu xâm lược Đại Việt cuỷa Moõng Coồ
- 1257 vua Moõng Coồ tiến đỏnh Nam Tống nhằm xâm chiếm toàn bộ Trung Quốc .Để đạt được mục đích ,quân Mông Cổ quyết định xâm lược Đại Việt rồi đánh thẳng lên phía nam Trung Quốc .
-
Đại Việt, để làm bàn đáp tấn công Nam Tống cùng phối hợp với cánh quân phía Bắc tạo nên gọng kìm tiêu dieọt Nam Toỏng.
Trước khi kéo vào nước ta, tướng Mông Cổ đã làm gì?
HS: Ngụùt Lương Hợp Thai sai sứ giả đưa thư đe doạ và dụ hàng vua Trần hành động ngang ngược coi thường người khác .
Thái dộ vua Trần như thế nào?
HS: Kiên quyết kháng chiến, trói sứ giả và ném vào ngục.
Phân tích điểm mạnh yếu của quân Mông Coồ?
Mạnh: sử dụng sức mạnh của kị binh thiện chiến đánh nhanh thắng nhanh Yếu: quân Mông Cổ quen đánh tập trung đi đâu cướp lương thực đến đó.
*Hoạt động 2:
Nhà Trần đã chuẩn bị như thế nào để chống quân mông Cổ xâm lược?
HS: - Cử Trần Quốc Tuấn đóng giữ quân biên giới.
- Ban lệnh cho cả nước sắm sửa vũ khí.
- Quân đội dân binh được thành lập và ngày đêm luyện tập chứng tỏ thái độ kiên quyết kháng chieán cuûa nhaân daân ta.
Cuộc kháng chiến quân Mông Cổ lần 1 diễn ra như thế nào?
2. Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến và đánh bại quân Mông Coồ.
Nhà trần kiên quyết kháng chiến:
- Cử Trần Quốc Tuấn đóng giữ quân biên giới.
- Cả nước sắm sửa vũ khí, quân đội ngày đêm luyện tập sẳn sàng chiến đấu.
Dieãn bieán:
- T1 -1258, ba vạn quân Moõng Coồ do Ngoõùt Lửụng Hợp Thai chỉ huy theo đường sông Thao tiến vào nước ta tiến xuống Bạch Hạc, rồi tiến xuống Bình Lệ Nguyên thì bị chặn lại ở phòng tuyến của ta do vua Thái Tông trực tiếp chỉ huy và đánh một trận quyeỏt lieọt.
Thế giặc mạnh, ta lui về Phù Lỗ rời khỏi Thăng Long về Thiên Mạc thực hiện kế sách “vườn
GV dùng lược đồ để trình bày diễn bieán:
- Đầu T1 -1258, 3 vạn quân Mông Cổ do Ngụùt Lương Hợp Thai chỉ huy theo đường sông Thao tiến vào nước ta giặc đánh lại các đạo quân của ta vùng biên giới rồi tiến xuống Bạch Hạc (Phú Thọ). 17 -1-1258 giặc tiến xuống Bình Lệ Nguyên bị chặn lại bởi phòng tuyến của ta do vua Thái Tông trực tiếp chỉ huy và đánh một trận quyeỏt lieọt.
- Do thế giặc mạnh, quân ta lui về Phù Lỗ dựa vào sông Cà Lồ lập phòng tuyến. Giặc lại vượt sông đánh vào phòng tuyến của ta. Vua Trần buộc lui quân về Thăng Long để bảo toàn lực lượng và chủ trương rút toàn bộ dân cư làm“ vườn không nhà trống”, vua Trần cho quân xuôi về Thiên Mạc ( Duy Tiên - Hà Nam). Khi Ngột Lương Hợp Thai cho quân tiến vào Thăng Long thì trước mắt chúng không một bóng người và lương thực... Giặc điên cuồng giết những người còn sót lại.
Vua Traàn raát lo laéng.
Trước thế giặc mạnh, tinh thần quân ta lúc bấy giờ như thế nào?
HS:- Có người nao núng. Thái uý Trần Nhật Hiệu đến vua Trần hỏi kế sách và viết mạn thuyền “ Nhập Tống”.
không nhà trống” đánh giặc. Không lương thực giặc suy yếu nhanh chống.
- 29/1/1258 ta mở cuộc phản công lớn ở Đông Bộ Đầu giặc bị đánh bật khỏi thành rút chạy đến Quy Hoá lại bị quân của Hà Bổng chặn đánh. Giặc cắm đầu chạy về nước.
- Có người kiên quyết đánh giặc.
Thái sư Trần Thủ Độ đã tâu: “Đầu thần chưa rơi xuống đất, xin bệ hạ đừng lo”.
Câu nói thể hiện lòng tin chiến thaéng cuûa quaân daân ta.
GV: Chiếm được Thăng Long nhưng không tiêu diệt được quân chủ lực của ta, lại thiếu lương thực...
Tình thế quân Mông Cổ như thế nào?
HS: Giặc túng quẩn, buộc phải cho quân đi cướp phá thóc gạo hoa màu của dân ngoại thành nhưng bị nhân dân các làng xã chống trả quyết liệt nên lực lượng của giặc tiêu hao daàn.
Ta đã tận dụng thời cơ như thế nào?
HS: Nhân cơ hội này, ngày 29 -1-1258 nhà Trần đã mở cuộc phản công lớn ở Đông Bộ Đầu. Sau hơn 1 tháng đóng trong kinh thành không lương thực, quân Mông Cổ suy yếu chúng bị ta đánh bật khỏi kinh thành theo đường sông Thao. Quân ta truy kích, giặc chạy đến Quy Hoá Lào Cai lại bị quân của Hà Bổng chặn đánh. Giặc cắm đầu chạy về nước. Nhân dân ta mỉa mai gọi chúng là “giặc phật”.
Vì sao quân Mông Cổ mạnh mà vẫn bị quân ta đánh bại?
HS: - Giặc bị đưa vào lối đánh du kích và vườn không nhà trống. Những
Nguyên nhân thắng lợi:
- Sự đoàn kết
- Ý chí, quyết tâm bảo ve ọẹL
- Cách đánh sáng tạo, - Sự chỉ huy của Trần Thủ Độ.
điểm mạnh của quân Mông Cổ không phát huy được.
- Ý chí quyết tâm bảo vệ ĐLDT của nhà Trần và nhân dân ta đã tạo nên sức mạnh đánh bại quân xâm lược.
Trình bày nguyên nhân thắng lợi?
HS: Đoàn kết quyết tâm bảo vệ ĐL, cách đánh sáng tạo, sự chỉ huy Trần Thủ Độ...
GV: Bài học kinh nghiệm về cách đánh giặc của dân tộc ta trong cuộc k/c choỏng Toỏng quaõn Moõng Coồ laàn thứ nhất. Khi thế giặc mạnh ta chủ trương không dốc ngay lực lượng để đối phó mà khôn khéo giữ lực lượng nhử chúng vào sâu trận địa, đánh lâu dài. Khi giặc gặp khó khăn ta mới phản công lại. Đó là kế “ Lấy yếu đánh mạnh, lấy ít đánh nhiều”.
3. Cuûng coá:
a/. Quân Mông Cổ xâm lược Đại Việt nhằm mục đích gì?
b/. Trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ bằng lược đồ.
c/. Suy nghĩ về cách đánh giặc của dân tộc ta qua cuộc kháng chiến đó.
4. Dặn dò:
HS về nhà soạn trước các câu hỏi trong SGK bài 14 trang 58 tìm hieồu:
Nhóm 1: Việc nhà Trần chuẩn bị chống quân xâm lược đã có tác dụng như thế nào đối với cuộc k/c?
Nhóm 2: Trình bày tóm tắt diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ 2 chống quaân Nguyeân?
Nhóm 3: Hãy cho biết cách đánh quân Nguyên của nhà Trần trong cuộc kháng chiến lần thứ 2?
Ngày soạn 3/11/ 2012 TUẦN 13
TIẾT 25: Bài14: BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MOÂNG - NGUYEÂN (tt)