IL. VAI TRO CUA CONG NGHE DUC O VIET NAM, TINH HINH VA PHAT TRIEN
III. TIEM NANG, DANH GIA, TRIEN VONG
Cho đến nay, diện mạo của các cơ sở đúc thay đổi một cách đáng kể, rất khác những năm cuối của thế kỹ XX, đủ sức cung cấp phôi cho ngành cơ khí chế tạo cũng như các sản phẩm đúc phục vụ trực tiếp cho nhu cầu phát triển kinh tế đất nước trong những năm qua, hiện nay và trong tương lai nhờ những tiềm năng to lớn dưới đây :
e_ Các cơ sở sản xuất đúc được nhà nước đầu tư trang bị, trong đó có những trang thiết bị được đầu tư toàn bộ từ Liên Xô (cũ) và các nước Xã Hội chủ nghĩa ( Nhà máy Cơ Khí Hà Nội, Nhà máy Diezel Sông Công,Trung Tâm Cơ khí Cẩm Phả,v.v..), hoặc các đự án mới do UNDP tài trợ ( Viện Công nghệ - Bộ Cơ khí luyện kim và nhà máy Cơ khí dệt 2 - Bộ Công nghiệp nhẹ,v.v... ) giữ vai trò quan trọng, chủ chốt và có những đóng góp đáng kể trong nên sản xuất cơ khí.
e© Nhiều cơ sở đúc được bổ sung thêm thiết bị tiên tiến và đồng bộ cũng như các dụng cụ kiểm tra chất lượng sản phẩm một cách chọn lọc và đúng đắn, nhờ vậy độ tin cậy của sản phẩm tăng, giúp cho trình độ sản xuất được cải thiện ,ví dụ như Công £y cơ khí Việt Nhật với thiết bị đồng bộ của Nhật từ khâu chuẩn bị, sản xuất đến kiểm tra chất lượng... đã đúc ra nhiễu sản phẩm cao cấp, chất lượng tốt như gang cầu, các chỉ tiết động cơ Diezel,..., Công y Cơ Khí Đông Anh đã đầu tư dây chuyển làm khuôn đúc tự động DISAMATIC của Đan Mạch, công suất 60001/ năm. Dây chuyển này có mặt làm khuôn thẳng đứng không hòm, áp lực cao. Khuôn đúc được thổi ép và đùn thành một đấy liên tục, không có hòm khuôn, hốc khuôn được tạo thành trên 2 mặt khuôn với độ chính xác rất cao. Đây là dây chuyền đúc tự động, khép kín từ khâu trộn, cấp hỗn hợp cho đến khâu làm khuôn, phá rỡ và tái sinh cát. Yêu cầu kỹ thuật về vật liệu và hỗn hợp khuôn, thiết kế mẫu đòi hỏi phải được tuân thủ một cách nghiêm ngặt, đồng thời phải thường xuyên kiểm soát quá trình công nghệ
nhằm đảm bảo sản xuất ổn định, năng suất và chất lượng vật đúc cao, giảm lượng gia công cắt gọt sau đúc; Công £y cơ khí 27 thuộc Bộ quốc phòng mới đây được đầu tư một dây chuyền sản xuất vỏ đạn súng cối ( do Đài Loan cung cấp thiết bị) đang trong giai đoạn chuẩn bị sản xuất. Khi hoàn thành cơ sở này có thể sản xuất ra nhiều mặt hàng cao cấp phục vụ tốt cho công nghiệp quốc phòng cũng như nhu cầu xã hội; Tổng Công ty Cơ khí xây dựng đang xúc tiến triển khai xây dựng một dây chuyển đúc trong nhà máy chế tạo thiết bị cho công nghiệp xi măng với số vốn ban đầu lên tới trên một trăm tỷ đồng Việt Nam nhằm chủ động trang bị những thiết bị chủ yếu dùng trong lĩnh vực sản xuất xi măng trong nước.
e_ Đã chú trọng công tác nghiên cứu ứng dụng ở tâm cao hơn thể hiện ở chỗ đã đầu tư xây dựng phòng thí nghiệm chuyên đề về đúc giá trị thiết bị khoảng trén 40 ty VND.
e Hàng năm nhà nước cấp vốn cho các chương trình nghiên cứu khoa học được triển khai nhằm giải quyết một số vấn đề tồn tại trong lĩnh vực sản xuất đúc, đáng kể nhất là dự án nghiên cứu về vật liệu mới khoảng trên 10 tỷ VNĐ.
¢ Có mội đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật với mọi trình độ, hoạt động trên các lĩnh vực trực tiếp sản xuất, điều hành sản xuất, nghiên cứu ứng dụng và nghiên
cứu cơ bản trong các viện, xí nghiệp, trường học. Những kết quả nghiên cứu mang tính chất hệ thống và cơ bản có ý nghĩa lý thuyết và giá trị thực tiễn như bản chất quá trình hình thành vật đúc, điều khiển quá trình đông đặc, điều khiển quá trình trao đổi nhiệt giữa vật đúc và khuôn đúc, tương tác giữa hợp kim lỏng và khuôn đúc, tối ưu hoá quá trình công nghệ đúc, thiết kế quá trình đúc nhờ phần mềm mô phỏng số,... Nghiên cứu cấu trúc, tính chất và công nghệ đúc các loại vật liệu đặc biệt. Bản chất, quá trình hình thành phế phẩm và cách khắc phục, nghiên cứu tái sinh cát,... Đội ngũ này trưởng thành trong quá trình thực thi nhiệm vu cụ thể trong sản xuất cũng như các đề tài nghiên cứu khoa học các cấp và trong các luận án mang tính chất hàn lâm để đạt học vị.
Lực lượng này được đào tạo cơ bản trong và ngoài nước. Hàng năm số kỹ sư đúc được đào tạo trong cả nước khoảng 50 người, có điều kiện tiếp cận các vấn đẻ hiện đại nhất, mới nhất liên quan đến công nghệ đúc nhờ sự dầu dắt của cán bộ lớp trước, sự giao lưu với công nghệ nước ngoài.
e Su điều hành và quản lý ở các cơ sở đúc hiện nay năng động hơn so với trước, nên đã phát huy được tính tích cực của công nhân viên.
e
Danh gia
e© Tình hình phát triển công nghệ đúc từng nơi, từng lúc không đều, cơ sở nào thích nghi được sự chi phối của cơ chế thị trường thì tồn tại và phát triển; ở lại vào nguồn vốn cung cấp của nhà nước, không năng động khi triển khai sản xuất thì lỗ vốn dẫn đến giải thể hoặc teo lại như Xí nghiệp đúc Đại Mỗ, Cơ khí Trần Hưng Đạo, Công ty 53, phân xưởng đúc Cơ khí giải phóng,Trung tâm Cơ khí Cẩm Phả, v.v... Những cơ sở đúc làm việc năng động, có hiệu quả hiện trên đà phát triển có thể kể đến Viện Công nghệ (Bộ Công nghiệp ), Công ty Cơ Khí Đông Anh (Bộ Xây dựng), Công ty Cơ khí Việt Nhật...
e Nhiéu phương pháp công nghệ mới được ứng dụng ở nước ta song còn chưa ổn định, chưa có điều kiện sản xuất đại trà do mặt hàng thay đổi quá nhiều. Các cơ sở đúc tương đối ổn định là do kế hoạch sản xuất xí nghiệp nói chung ổn định ví dụ như sản xuất phụ tùng ô tô, máy nông nghiệp, động cơ điện và động cơ diezel, bị đạn phục vụ các xưởng sản xuất xi măng, ống nước,...
e Việc cung cấp nguyên vật liệu đầu vào không ổn định về lượng cũng như về chất, ảnh hưởng rất lớn đến kế hoạch sản xuất cũng như chất lượng vật đúc.
œ©_ Các chỉ tiêu kỹ thuật đạt được nói chung còn thấp hơn các nước trong khu vực.
Vi dụ chỉ tiêu tiêu hao bi đạn đùng trong sản xuất xi măng là 2.0 kg vật liệu bị đạn cho một tấn xi măng, trong khi đó ở Inđônêxia 14 0,1 kg cho một tấn xi măng ( tốc độ mài mòn của bi trong buồng thứ nhất là 10 - 20g, cho các buồng nghiên mịn là 30 - 40 g ), nói chung là 40 - 50 g, trong điều kiện sản xuất bình thường có thể tính là 100g cho một tấn sản phẩm xi măng ; Tuổi bền của của khuôn đúc thỏi chỉ bằng 1/3 đến 1/2 so với sản phẩm cùng loại của Liên Xô;
Chất lượng thiết bị sản xuất trong nước nhìn chung đều kém hơn, đắt hơn so với sản phẩm cùng loại được chế tạo ở nước ngoài, thậm chí so với hàng Trung Quốc nhập ( máy nông nghiệp ), động cơ điện, máy bơm v,v...
e© Những thành tựu đạt được nêu trên nếu đưa vào sản xuất đại trà sẽ gặp không ít khó khăn về giá thành và chất lượng bởi vì tình trạng sản xuất đúc nước ta chịu 188
ảnh hưởng quá nhiều bởi tác dụng của các yếu tố bên ngoài. Chừng nào công nghiệp chế tạo cơ khí còn chưa ổn định thì sản xuất đúc sẽ không thể phát triển bình thường và ổn định được.
Triển vọng
Chương trình phát triển công nghiệp ô tô nếu được nhanh chóng thực thi sẽ tạo điều kiện để công nghệ đúc ổn định, có thể trang bị thêm các thiết bị tối cần thiết nhằm nâng cao năng suất và chất lượng chỉ tiết. Đây cũng có thể được coi như ngành công nghiệp chủ lực trong lĩnh vực chế tạo cơ khí hiện nay. Song song với việc phát triển kinh tế, ổn định đời sông xã hội, tiến tới tăng tỷ trọng sản phẩm sản xuất trong nước sẽ dần dần cải thiện điều kiện làm việc trong phân xưởng đúc, tiến tới cơ khí hoá và hiện đại hoá ngành đúc,dùng phương tiện tin học để điều khiển quá trình sản xuất đúc.