1.Kiến thức:
- Thấy đợc thái độ khinh bỉ, căm phẫn sâu sắc của tác giả đối với bản chất xấu xa, đê hèn của kẻ buôn ngời và tâm trạng đau đớn, xót xa của tác giả trớc thực trạng con ngời bị hạ thấp, bị chà
đạp nhân phẩm.
- Thấy đợc tài năng nghệ thuật xây dựng nhân vật của tác giả trong việc khắc hoạ, tính cách qua ngôn ngữ đối thoại, diện mạo, cử chỉ.
2.Kĩ năng:
- Đọc - Hiểu văn bản truyện thơ trung đại.
- Nhận diện và phân tích các chi tiết nghệ thuật khắc hoạ hình tợng nhân vật phản diện(diện mạo, hành động, lời nói, bản chất) đậm tính chất hiện thực trong đoạn trích.
- Cảm nhận đợc ý nghĩa tố cáo, lên án xã hội trong đoạn trích.
3.Thái độ:
- Giáo dục học sinh thái độ căm ghét những con ngời giả dối nh Mã Giám Sinh, đồng thời tỏ lòng thơng cảm trớc số phận bị chà đạp của ngời phụ nữ trong chế độ phong kiến.
B.Chuẩn bị của thầy và trò:
1.Giáo viên: Tác phẩm " Truyện Kiều”, ảnh một số nhân vật trong đoạn trích 2.Học sinh: Soạn bài kỹ.
C.Tiến trình hoạt động dạy học:
I.Tổ chức lớp :
Ngày dạy lớp 9A2 Sĩ số 43 Vắng:
Ngày dạy lớp 9A7 Sĩ số 34 Vắng:
II.Kiểm tra bài cũ :
? Đọc thuộc lòng đoạn trích “Cảnh ngày xuân .”
? Phân tích bức tranh cảnh mùa xuân trong đoạn trích.
III.Bài mới: Giới thiệu bài:
Trong toàn tác phẩm nhân vật Mã Giám Sinh xuất hiện không nhiều nhng gã trở thành một điển hình sống động,một loại lu manh đê tiện với tất cả mọi chi tiết từ ngoại hình đến tâm tính ,từ ngôn ngữ đến hành động,hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu đoạn trích...
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt - HS: Đọc chú thích dấu sao sgk/98
? Hãy cho biết vị trí của đoạn trích trong tác phẩm Truyện Kiều ?
? Hãy nêu đại ý của đoạn trích?
- GV: Hớng dẫn đọc.
- GV đọc mẫu, học sinh đọc.
? Đoạn trích kể về ai, kể về việc gì?
? Tin nàng Kiều bán mình chuộc cha làm xa gần bàn tán xôn xao. Gần miền có một mụ mối đa MGS đến nhà Kiều để làm gì.
I. Giới thiệu chung:
1. Vị trí:
Nằm ở phần hai của tác phẩm gồm 26 câu thơ.
tõ c©u 623->648.
2. Đại ý:
Đoạn trích kể về việc Mã Giám Sinh đến mua KiÒu.
II - Đọc - Hiểu văn bản:
1. Đọc:
2.Chó thÝch:SGK.
3.Ph©n tÝch:
a) Nhân vật Mã Giám Sinh:
? Em hiểu thế nào là viễn khách, vấn danh.
? Em có nhận xét gì về cách dùng từ của tác giả.? Khi đợc hỏi đến lai lịch MGS trả lời nh thế nào.
? Nhận xét cách trả lời của MGS.
? Em nhận thấy điều gì từ lai lịch của MGS.
- Mã là họ, Giám Sinh không phải là tên của hắn mà là tên chung cho những nho sinh học ở trờng Quốc Tử Giám. Rõ ràng anh chàng họ Mã này đa ra một cái tên mập mờ, chung chung, không biết hắn thuộc MGS nào?
Còn hỏi quê thì ở Lâm Tri cũng gần - Đọc“ ” tác phẩm ta thấy hắn ở Lâm Tri ở xa lại nói– là ở gần. Nh thế tên tuổi, quê quán của MGS vu vơ, không xác định. Con ngời ấy ngay từ lai lịch đã không đàng hoàng, đáng nghi.
? Qua cách giới thiệu về tên tuổi quê quán em thấy MGS là ngời nh thế nào.
?Diện mạo của MGS đợc miêu tả nh thế nào?
? Qua cách miêu tả đó em có nhận xét gì về ngoại hình của MGS.
- Chải chuốt, bóng bẩy, làm ra vẻ trai lơ.
? Đã ngoài 40 tuổi rồi mà còn ăn mặc đỏm dáng, trai lơ nh vậy giúp em hiểu thêm gì về MGS.- Thực ra chẳng ai cạo lông mày và- việc tác giả nói quá nhằm châm biếm, mỉa mai cách
ăn diện kệch cỡm, tỉa tót thái quá. Ngày xa 40 tuổi đã để râu dài cho ra vẻ đạo mạo, chững chạc, còn MGS làm nh vậy thật lố lăng, kệch cỡm.
?Thầy đi trớc đạo mạo, còn đám đầy tớ “lao xao”, em hình dung nh thế nào về cảnh tợng này?
- Một đám ngời lộn xộn, ầm ĩ.
? Em có nhận xét gì về việc miêu tả thầy và tí?
- Hình ảnh đối lập giữa thầy và tớ.
? Sử dụng hình ảnh đối lập có tác dụng gì?
- Lột trần sự giả tạo của thầy.
GV: Ta thờng nói thấy nào tớ ấy. Nhng ở đây tác giả khéo léo miêu tả đối lập để lột trần chân tớng giả tạo của thầy.
? Nhận xét cách dùng từ của tác giả? Tác dông.
- Từ láy lao xao mô tả âm thanh, ở đây là của lời nói qua, nói lại, không ai nhờng ai. MGS
đi hỏi vợ với một đám ngời lộn xộn, ầm ĩ không nền nếp.
- Viễn khách – Vấn danh.
+ Từ Hán-Việt
=> Gợi sự trang trọng
* Lai lịch:
- tên rằng : Mã Giám sinh
- Quê rằng : huyện Lâm Thanh cũng gần.
+ Trả lời cộc lốc, nhát gừng.
=> MGS là kẻ gian dối, không đoàng hoàng,
đáng nghi.
* Diện mạo:
- Trạc ngoại tứ tuần
- Mày râu nhẵn nhụi, áo quần bảnh bao.
=> Dáng vẻ kệch cỡm.
*Hành động, cử chỉ, lời nói:
- tríc thÇy sau tí lao xao.
+ Từ láy, cách sắp xếp trật tự từ trong câu ->láo nháo, ô hợp
-Từ chỉ vị trí lên trớc danh từ
? Vào đến nhà Kiều, MGS có cử chỉ, hành
động nh thế nào? Em hiểu gì về hành động
đó?? Em hiểu ngồi tót là ngồi thế nào?
- Nhẩy phốc lên ngồi rất nhanh, thu hai chân lên ghế.
-Đi hỏi vợ mà thày tớ ồn ào, láo nháo, chẳng xem ai ra gì, rõ là bọn ngời vô giáo dục, thiếu văn hoá; đi hỏi vợ , làm rể mà lại ngồi tót vào cái ghế trang trọng nhất trong nhà thì thật là sỗ sàng, vô lễ.
? Qua cách miêu tả cử chỉ, hành vi của MGS em hiểu gì về bản chất của hắn.
?Nhận xét của em về cách dùng từ của tác giả
?Tác dụng
-Bất nhân trong hành động: bắt Kiều làm thơ
- Bất nhân trong tâm lý lạnh lùng, vô cảm - Bất nhân trong thái độ: coi Kiều nh món hàng, đồ vật..
?Theo dõi lời nói của MGS và cho biết có gì
khác thờng trong cách trả lời của MGS khi đ- ợc vấn danh?
?Hành động “cò kè,, “ thêm,, “ bớt,,đã thể hiện bản chất gì của MGS?
? Tác giả xây dựng nhân vật MGS bằng bút pháp nghệ thuật gì.
?Cách miêu tả của tác giả đã dựng lên nhân vật MGS với những nét tính cách nh thế nào.
?Thái độ của Nguyên Du - Tố cáo, khinh bỉ, cănm phẫn.
- GV chuyển ý để kết thúc bài :
MGS kẻ đóng vai ngời đi hỏi vợ đã đợc mụ mối khoác cho chiếc vỏ aó rất trang trọng ( đa , rớc) cùng với sự trang điểm kĩ lỡng của hắn nhng cũng không thể che giấu đợc bản chất của một con buôn: vừa vô học, vừa hèn hạ nhng lại hợm hĩnh.
Trong cuộc mua bán trá hình đó, hình ảnh nàng Kiều tội nghiệp hiện lên nh thế nào, tiết sau ta sẽ tìm hiểu tiếp.
- Ghế trên ngồi tót sỗ sàng
-> Hành động: Hỗn xợc, thô lỗ, vô học, trơ
trẽn. Hành động của một kẻ lu manh.
- Đắn đo cân sắc cân tài
ép cung cầm nguyệt thử bài quạt thơ
+ Một loạt các động từ: “đắn đo, cân, ép, thử”
=> Bóc trần bản chất của MGS: Bất nhân - lời nói: Rằng mua ngọc đến…
… xin dạy bao nhiêu……. ->Tá ra v¨n hoa, lÔ phÐp
- Chủ động, đi thẳng vào vấn đề giá cả
- Cò kè thêm một bớt hai
Giờ lâu ngã giá vâng ngoài 400
->keo kiệt bủn xỉn, lợi dụng hoàn cảnh để dìm giá, ép giá
-lọc lõi, lành nghề
*Tóm lại:
- Với bút pháp kết hợp giữa kể và tả, dùng nhiều từ ngữ cụ thể, suồng sã, tả thực..tác giả
đã làm hiện hình nhân vật MGS là một kẻ kệch cỡm, trai lơ, lu manh, giả dối, bất nhân ti tiện.
IV. Củng cố :
? Bút pháp miêu tả nhân vật MGS của Nguyễn Du có gì khác với bút pháp khi ông miêu tả nhân vật Thuý Kiều, Thuý Vân? Bút pháp đó có
tác dụng gì?
V. Hớng dẫn học bài :
- Học thuộc lòng những câu thơ miêu tả ngoại hình, lời nói, hành động của nhân vật MGS
- Nắm những nét chính về nội dung và nghệ thuật của phần đã tìm hiểu - Tìm hiểu tiếp phần còn lại của VB để tiết sau học.
---
TiÕt 37:
Văn bản:
M giám sinh mua kiều ã - Trích:” Truyện Kiều”- Nguyễn Du -
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:
1.Kiến thức:
- Cảm nhận đợc hình ảnh tội nghiệp, nỗi đau đớn, tái tê của Kiều - Thấy đợc tấm lòng nhân đạo của nhà thơ.
2.Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng phân tích, cảm thụ nghệ thuật.
3.Thái độ:
- Giáo dục HS lòng thơng cảm trớc số phận bị chà đạp của ngời phụ nữ trong chế độ pk.
B.Chuẩn bị của thầy và trò:
1.Giáo viên: Tranh, ảnh, bảng phụ.
2.Học sinh: Soạn bài kỹ.
C.Tiến trình hoạt động dạy học:
I.Tổ chức lớp :
Ngày dạy lớp 9A2 Sĩ số 43 Vắng:
Ngày dạy lớp 9A7 Sĩ số 34 Vắng:
II.Kiểm tra bài cũ :
? Đọc thuộclòng, diễn cảm những câu thơ miêu tả ngoại hình, lời nói của MGS. Qua những câu thơ đó, ta thấy MGS là con ngời nh thế nào?
III.Bài mới: Giới thiệu bài:
MGS kẻ đóng vai ngời đi hỏi vợ đã đợc mụ mối khoác cho chiếc vỏ aó rất trang trọng cùng với sự trang điểm kĩ lỡng của hắn nhng cũng không thể che giấu đợc bản chất của một con buôn: vừa vô học, vừa hèn hạ nhng lại hợm hĩnh .Trong cuộc mua bán trá hình đó, hình ảnh nàng Kiều tội nghiệp hiện lên nh thế nào ta cùng tìm hiểu tiết học hôm nay.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt - Học sinh đọc văn bản.
? Hình ảnh Thuý Kiều trong đoạn thơ đợc giới thiệu qua những câu thơ nào?
? Có gì đặc sắc trong những lời thơ miêu tả
3.Ph©n tÝch:
b. Hình ảnh nàng Kiều :
“Nỗi mình thêm tức nỗi nhà ...
Nét buồn nh cúc điệu gầy nh mai ”
Thuý KiÒu ?
? Em hình dung dáng vẻ, tâm trạng Kiều nh thế nào từ những lời thơ đó ?
- Bao nhiêu nớc mắt tuôn trào cùng bứơc chân phản ánh nội tâm đau đớn
- Tự mình cúi mặt, không dám ngớc lên, phản
ánh nỗi hổ thẹn trong lòng - Dáng vẻ tiều tuỵ, vô hồn
? Tại sao Kiều chấp nhận bán mình cứu cha và em mà lúc này không giấu nổi nỗi buồn
đau tê tái ?
* HS thảo luận, phát biểu:
- Nàng xót xa vì gia đình bị taibay vạ gió mà mình phải bán mình, phải dứt bỏ mói tình với Kim Trọng trở thành kẻ bội ớc
- Đứng trớc một kẻ độc ác, tàn nhẫn ti tiện nh MGS nàng trở thành một món hàng để hắn kì kèo, mặc cả
? Từ đó em cảm nhận đợc gì về hình ảnh nàng Kiều qua đoạn thơ ?
GV chèt :
Qua bút pháp ớc lệ thể hiện ở hệ thống ngôn từ so sánh bóng bẩy tác giả đã làm nổi bật hình ảnh tội nghiệp cùng với nỗi đau đớn tái tê của nàng Kiều khi phải chấp nhận đem mình ra làm một món hàng để MGS mua bán thân phận cô độc, bị chà đạp của ngời phụ nữ trong xã hội PK.
- GV hớng dẫn HS tổng kết chung về đoạn trÝch :
? Đoạn trích “ MGS mua Kiều” cho thấy những tài năng nghệ thuật nào của Nguyễn Du ?
? Qua đoạn trích, tác giả làm nổi bật những néi dung g× ?
- GV kết luận chung về đoạn trích và cho HS
đọc mục (ghi nhớ ).
+ ngôn từ so sánh bóng bẩy của bút pháp ớc lệ
=>hình ảnh tội nghiệp cùng với nỗi đau đớn tái tê
4. Tổng kết:
- NT: Bút pháp hiện thực khắc hoạ tính cách nhân vật qua dáng vả, cử chỉ
- ND: Tính cách thô lỗ, thực dụng đến bất nhân của MGS và thân phận đau đớn , bị chà
đạp của Thuý Kiều
* Ghi nhí: SGK.
III. Luyện tập :
- GV dùng phiếu học tập cho HS thảo luận theo nhóm bài tập sau đây:
? Tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du ở đoạn trích này đợc thể hiện trên những phơng diện nào ? Trên từng phơng diện, tấm lòng nhân đạo ấy đợc biểu hiện nh thế nào ?
- GV nhận xét chung và nêu yêu cầu cần đạt:
Tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du đợc thể hiện cụ thể trên hai phơng diện:
- Tác giả tỏ thái độ khinh bỉ và căm phẫn sâu sắc bọn buôn ngời, đồng thời tố cáo thế lực đồng tiền chà đạp lên con ngời ( miêu tả MGS với cái nhìn mỉa mai, châm biếm; Lời nhận xét: Tiền“ lng đã sẵn việc gì chẳng xong thể hiện sự chua xót, căm phẫn, tố cáo thế lực đồng tiền chà đạp” lên con ngời)
- Niềm cảm thơng sâu sắc trớc thực trạng nhân phẩm con ngời bị hạ thấp, bị chà đạp qua hình
ảnh Thuý Kiều
IV.Củng cố :
? Tài năng nghệ thuật của Nguyễn Du đợc bộc lộ qua các đoạn trích đã học trong tác phẩm “ Truỵện Kiều ” thể hiện ở những phơng diện nào ?
V. Hớng dẫn về nhà :
- Học thuộc lòng văn bản, học thuộc ( ghi nhớ )
- Nắm những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật chính.
- Làm bài tập bổ sung ở SBT.
- Xem trớc bài: Miêu tả trong văn bản tự sự.
---
TiÕt 32:
Tập làmvăn:
Miêu tả trong văn bản tự sự
A. Mục tiêu cần đạt:
1.Kiến thức:
- Giúp h/s thấy đợc vai trò của yếu tố miêu tả hành động, sự việc, cảnh vật và con ngời trong văn bản tự sự.
- Sự kết hợp các phơng thức biểu đạt trong một văn bản.
2.Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng vận dụng các phơng thức biểu đạt trong một văn bản.
- Phát hiện và phân tích đợc tác dụng của yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự.
- Kết hợp kể chuyện với miêu tả trong văn bản tự sự.
3.Thái độ:
- Giáo dục học sinh biết sáng tạo khi làm văn.
B.Chuẩn bị của thầy và trò:
1.Giáo viên: Bảng phụ.
2.Học sinh: học kỹ bài, xem trớc bài mới.
C.Tiến trình hoạt động dạy học:
I.Tổ chức lớp :
Ngày dạy lớp 9A2 Sĩ số 43 Vắng:
Ngày dạy lớp 9A7 Sĩ số 34 Vắng:
II.Kiểm tra bài cũ :
? Văn tự tự là gì? Đặc điểm của văn bản tự sự.
? Nêu vai trò của yếu tố miêu tả trong văn tự sự(đã học ở lớp 8).
III.Bài mới: Giới thiệu bài:
Nh vậy với vai trò làm cho việc kể chuyện đợc sinh động,hấp dẫn,sâu sắc yếu tố miêu tả
trong văn tự sự là không thể thiếu,để khắc sâu hơn phần kiến thức đã học ở lớp 8 này hôm nay chúng ta đi vào tìm hiểu bài...
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt - GV: Treo bảng phụ
- HS: đọc đoạn trích.
I. Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự.
1. VÝ dô :
? Đoạn trích kể về sự việc gì.
? Tóm tắt các sự việc trong đoạn trích.
- Tóm tắt: Vua Quang Trung chỉ huy cuộc tấn công giáp lá cà ở Ngọc Hồi. Quân Thanh thất bại thảm hại.
?Trong trận đánh đó vua Quang Trung đã xuất hiện nh thế nào, để làm gì.
- Quang Trung truyÒn…
- Quang Trung cỡi voi đi đốc thúc…
- Quang Trung sai…
-> Quang Trung xuất hiện để chỉ huy trận đánh
? Hãy chỉ ra các chi tiết miêu tả trong đoạn văn .
…bên ngoài lấy rơm dấp nớc phủ kín dàn thành… trận chữ “nhất” khói toả mù trời thân nằm đầy… …
đồng, máu chảy thành suối…
- GV: Treo bảng phụ ghi các sự việc.
? Kể lại nội dung đoạn trích ? Có bạn đã nêu các sự việc trên, hãy nhận xét xem sự việc bạn đã nêu
đầy đủ cha .
- Sự việc chính đầy đủ.
? Nếu chỉ kể lại các sự việc "trần trụi" nh vậy thì
câu chuyện có sinh động không?
- Không sinh động vì chỉ đơn giản nêu các sự việc chứ cha cho biết việc đó diễn ra nh thế nào
? So sánh đoạn văn vừa dựng với đoạn trích, đoạn nào thể hiện trận đánh một cách sinh động ? Vì
sao ?
? Đoạn trích hấp dẫn sinh động vì có các yếu tố miêu tả làm rõ câu hỏi ntn?
?Từ ví dụ vừa phân tích hãy nêu vai trò của yếu tố miêu tả và cách thể hiện yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự ?
- HS : Đọc ghi nhớ.
Bài 1: Tìm yếu tố tả ngời và tả cảnh trong đoạn trích “Chị em Thuý Kiều” và “Cảnh ngày xuân” ?
Quang Trung đánh đồn Ngọc Hồi.
2. NhËn xÐt:
- Sự việc diễn ra:
1. Vua Quang Trung cho ghép ván lại, cứ mời ngời khiêng một bức rồi tiến sát đồn Ngọc Hồi.
2. Quân Thanh bắn ra, không trúng ngời nào sau đó phun khói lửa.
3. Quân của vua Quang Trung khiêng ván nhất tề xông lên mà đánh.
4. Quân thanh chống đỡ không nổi, tớng nhà Thanh là Sầm Nghi Đống thắt cổ chết.
Quân Thanh đại bại.
=> Nếu chỉ kể nh trên thì câu chuyện thật khô khan, kém hấp dẫn. Nói cách khác, kể nh trên mới trả lời đợc câu hỏi việc gì xảy ra? chứ cha trả lời đợc câu hỏi. Việc đó xảy ra ntn?
-> Yếu tố miêu tả làm cho câu chuyện hấp dẫn, sinh động.
3. Ghi nhí (SGK/92) II. Luyện tập
Bài tập 1:
- Yếu tố tả ngời trong “Chị em Thuý KiÒu”:
Khuôn trăng nét ngài… … M©y tãc, tuyÕt da… …
-> Bút pháp nghệ thuật ớc lệ -> vẻ đẹp phúc hậu của Thuý Vân.
- Tả ngời : Làn thu thuỷ nét xuân sơn…
-> Biện pháp ớc lệ -> đôi mắt trong sáng long lanh nh làn nớc mùa thu, đôi lông mày thanh tú…