II. Đọc - Hiểu văn bản
4. Ph©n tÝch : a) Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe doạ
*Lí lẽ :
+Tính toán lí thuyết : Chiến tranh hạt nhân là sự tàn phá huỷ diệt (Tiêu diệt các hành tinh và phá huỷ thế thăng bằng của hệ mặt trời )
+Phát minh hạt nhân quyết định sự sống còn của thế giới ( không có một đứa con nào của tài năng con ngời lại có một tầm quan trọng nh vậy với vận mệnh thế giới )
* Chứng cớ:
+ 8/8/1986 , hơn 50.000 đầu đạn hạt nhân đã đợc bố trí khắp hành tinh .
+...Mỗi ngời đang ngồi trên một thúng 4 tấn thuốc nổ kể cả trẻ em.
Số liệu thật đáng sợ.
Mức độ huỷ diệt thật khủng khiếp:
- Làm biến mất gấp 12 lần mọi dấu vết sự sống trên trái đất.
- Tiêu diệt tất cả các hành tinh trong hệ mặt trời cộng thêm bốn hành tinh nữa.
- Phá huỷ thế cân bằng của hệ mặt trời.
-> Lí lẽ kết hợp với chứng cớ , dựa trên tính toán khoa học và kết hợp với sự bộc lộ trực tiếp thái độ tác giả.
=>Sức tàn phá khủng khiếp của vũ khí hạt nhân, nó huỷ diệt sự sống muôn loài.
Ðp buéc nhau.
? Thái độ của tác giả trong đoạn văn.
(Trực tiếp lên án, phê phán chiến tranh hạt nh©n).
? Với cách lập luận nh vậy đoạn văn mở đầu có tác động nh thế nào đến ngời đọc, ngời nghe.
Tác động :- Nhận thức của ngời đọc.
- T/c : đồng tình với tácgiả, lo sợ nguy cơ ch/tr.
? Qua các phơng tiện thông tin đại chúng em
đánh giá nh thế nào về nguy cơ chiến tranh hạt nhân đối với cuộc sống hôm nay ?
(HS tìm tài liệu)
? Em có thái độ nh thế nào khi học xong đoạn văn 1.(đồng tình với t/giả phản đối ch/trhạt nhân.).
GV : Liên hệ :Việc chống chiến tranh, giữ gìn ngôi nhà chung của trái đất.
? Tại sao có thể nói nguy cơ của ch/tr hạt nhân cũng nh động đất, núi lửa, sóng thần.
- Trong đợt sóng thần vừa qua trong 1 phút có thể biến những bờ biển dài mênh mông, tơi đẹp của 5 quốc gia nam á thành đống đổ nát, cớp đi 155000 ngời trong khoảnh khắc.
? Em còn biết những dẫn chứng nào nói đến tác hại của chiến tranh hạt nhân.
- Năm 1945, ở Nhật, Mĩ ném hai quả bom nguyên tử xuống hai thành phố Hi-rô-si-ma và
Na-ga-da-ki ngày 6và 9/8. Chỉ trong phút chốc 447000 ngời đã bị chết hoặc tàn phế...
? Đoạn văn mở đầu có tác động nh thế nào đến ngời đọc, ngời nghe.
*Hoạt động 4: Luyện tập.
-Mục tiêu:Củng cố kiến thức và rèn các kĩ năng cho học sinh.
-Phơng pháp: Đọc diễn cảm, vấn đáp….
-Thêi gian: 5 phót.
? Trình bày những suy nghĩ của em về tác hại của chiến tranh hạt nhân.
+ Các cuộc thử bom nguyên tử . + Các lò phản ứng hạt nhân . + Tên lửa đạn đạo...
=>Nguy cơ chiến tranh hạt nhân vẫn
đang đe doạ sự sống trên trái đất .
- Giống nh một hồi chuông cảnh tỉnh về sự nguy hiểm của vũ khí hạt nhân.
*Luyện tập :
*Hoạt động 5: Củng cố - Hớng dẫn.
-Mục tiêu:Củng cố, khắc sâu kiến thức và định hớng học ở nhà.
-Phơng pháp: Vấn đáp, thuyết trình.
-Thêi gian: 2 phót.
+ Củng cố:
? Bài viết của Mác- két có mấy luận điểm chính.
? ý nào nói đúng nhất cách lập luận của Mác- két để ngời đọc hiểu rõ nguy cơ khủng khiếp của chiến tranh hạt nhân.
A. Xác định thời gian cụ thể.
B. Đa ra số liệu đầu đạn hạt nhân.
C. Đa ra những tính toán lí thuyết.
D. Cả A,B,C đều đúng.( đáp án D) + Hớng dẫn về nhà:
- Học kĩ bài, đọc văn bản nhiều lần.
- Nắm chắc luận điểm, luận cứ và luận chứng trong bài văn.
- Suy nghĩ trả lời những câu hỏi ở tiết 2.
- Tìm một số bức tranh, ảnh về chủ đề của bài học.
___________________________
TiÕt 7:
Văn bản:
đấu tranh cho một thế giới hoà bình (Tiếp)
- G.G.Mác- két -
A. Mục tiêu:
1.Kiến thức:
- Học sinh tiếp tục tìm hiểu luận điểm, luận cứ ở đoạn 2,3 nhằm làm nổi bật luận đề:
Đấu tranh cho một thế giới hoà bình: Hiểm hoạ của chiến tranh hạt nhân và nhiệm vụ cấp bách của toàn nhân loại ngăn chặn nguy cơ của chiến tranh hạt nhân.
- Thấy đợc đặc sắc của văn bản nghị luận chính trị xã hội kết hợp với lí lẽ rõ ràng, toàn diện, cụ thể, có sức thuyết phục cao.
2.Kĩ năng:
Rèn kĩ năng tìm hiểu, phân tích luận điểm, luận cứ trong văn nghị luận chính trị xã hội 3.Thái độ:
- Giáo dục học sinh thái độ căm ghét lên án chiến tranh, có nhận thức và hành động đúng
để góp phần bảo vệ hào bình, kêu gọi chống chiến tranh giữ gìn ngôi nhà chung của trái đất.
B.Chuẩn bị của thầy và trò:
1.Giáo viên: - Đọc nghiên cứu t liệu, soạn bài, bảng phụ.
- Su tầm những sự kiện chính trị có liên quan đến bài học; tranh ảnh về bom hạt nhân với bom nguyên tử, tên lửa mang đầu đạn hạt nhân hoặc tầu ngầm trang bị hạt nhân.
2.Học sinh: - Soạn bài theo câu hỏi trong SGK;
- Su tầm tranh ảnh, bài viết về thảm hoạ hạt nhân.
C.Phơng pháp: Thuyết trình, phân tích, vấn đáp, đàm thoại, thảo luận nhóm...
D.Tiến trình hoạt động dạy học:
1.Tổ chức lớp:(Thời gian: 1 phút)
Ngày dạy lớp 9A2 Sĩ số Vắng:
Ngày dạy lớp 9A7 Sĩ số Vắng:
2.Kiểm tra bài cũ:(Thời gian: 5 phút) ? Nguy cơ của chiến tranh hạt nhân đe doạ sự sống loại ngời trên trái đất đã đợc tác giả chỉ ra rất cụ thể bằng cách lập luận nh thế nào.
3.Bài mới:
*Hoạt động 1: Giới thiệu bài:
-Mục tiêu: tạo tâm thế định hớng chú ý cho học sinh
-Phơng pháp: Thuyết trình.
-Thêi gian: 1phót.
Chiến tranh đã qua đi từ lâu nhng hậu quả của nó để lại còn hết sức nặng nề với nhân dân Việt Nam: Đó chính là những di chứng do chất độc màu Da Cam mà Mỹ đã sử dụng trong cuộc chiến tranh xâm lợc Việt Nam, trên thế giới hai quả
bom nguyên tử mà Mỹ đã ném xuống Nhật Bản năm 1945, đến nay vẫn là vấn đề thế giới quan tâm. Vậy chúng ta cần có thái độ nh thế nào....
*Hoạt động 2: Đọc- Hiểu văn bản:(tiếp)
-Mục tiêu:Nắm đợc sự tốn kém trong chi phí cho chiến tranh hạt nhân; lời kêu gọi chống chiến tranh bảo vệ hào bình.
-Phơng pháp: Vấn đáp tìm tòi, thuyết trình, đọc sáng tạo, tái hiện hình tợng, thảo luận nhóm -Thêi gian: 28 phót.
4.Ph©n tÝch :(TiÕp)
a) Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe doạ sự sống trên trái đất.
- HS: Đọc đoạn 2, xác định luận cứ.
b) Chạy đua chiến tranh hạt nhân là cực kỳ tốn kém:
? Tác giả đã chỉ ra sự tốn kém của cuộc chạy đua vũ trang bằng cách lập luận nh thế nào ? - Đa ra hàng loạt dẫn chứng với những so sánh thuyết phục.
? Mục đích của sự tốn kém ấy.
- Tạo ra sự huỷ diệt.
? Để làm nổi bật tính chất tốn kém của chi phí cho chiến tranh hạt nhân tác giả đã sử dụng sự so sánh trên những lĩnh vực nào?
? GV:hớng dẫn học sinh lập bảng so sánh.
Lĩnh vực so sánh Đầu t vũ khí hạt nhân Đầu t cho các lĩnh vực đời sống
Y tÕ
- 100 máy bay B.1B 7000 tên lửa vợt đại châu.
=> Trị giá 100 tỉ đô la.
- 10 chiÕc tÇu s©n bay mang vò khí hạt nhân kiểu Ni-mít.
- 100 tỉ đô la để cứu trợ cho 500 triệu trẻ em nghèo khổ trên thế giới.
- Bảo vệ hơn 1 tỉ ngời khỏi bệnh sốt rét, cứu hơn 14 triệu trẻ em, phòng bệnh 14 năm.
TiÕp tÕ thùc phÈm
- 149 tên lửa MX.
- 27 tên lửa MX.
- Lợng ca-lo cho 575 triệu ngời thiếu dinh dìng.
- Trả tiền nông cụ cho các nớc nghèo trong 4 n¨m.
Giáo dục.
- 2 tàu ngầm mang vũ khí hạt nh©n.
Đã và đang thực hiện.
- Xoá mù chữ cho toàn TG
Chỉ là giấc mơ.
?Em hãy nêu ra một phép so sánh mà em thấy thú vị nhất?
? Giả sử những chi phí tốn kém trên đợc dùng để đầu t cho y tế, tiếp phẩm, giáo dục...?
- Tạo ra những điều tốt đẹp cho cuộc sống .
? Qua bản so sánh trên em có thể rút ra kết luận g×?
? Đoạn văn gợi cho em cảm nghĩ gì về chiến tranh hạt nhân.
- Cuộc chạy đua chiến tranh hạt nhân là cực kỳ vô lí vì tốn kém nhất, đắt đỏ nhất, vô nhân đạo nhÊt.
- Cần loại bỏ chiến tranh hạt nhân vì cuộc sống hòa bình hạnh phúc trên thế giới này.
? Em có biết nhân loại đã tìm cách nào để hạn chế chạy đua chiến tranh hạt nhân.
- Hiệp ớc cấm thử vũ khí hạt nhân.
- Hạn chế số lợng đầu đạn hạt nhân.
? Nhận xét về nghệ thuật lập luận trong đoạn văn.
? Tác dụng của cách lập luận đó.
- Học sinh đọc đoạn câu mở đầu đoạn 3.
? Em hiểu nh thế nào về lí trí con ngời? lí trí tự nhiên?
- Lí trí con ngời: Suy nghĩ của con ngời.
- Lí trí tự nhiên: Quy luật tự nhiên, lô gic tất yếu của tự nhiên.
? Thế nào là đi ngợc lại lí trí...
? Phần văn bản này có 3 đoạn văn, mỗi đoạn đều nói đến 2 chữ trái đất. Em đọc đợc cảm nghĩ gì
của tác giả khi liên tục nhắc lại danh từ trái đất trong phần này.
(?*Theo tác giả, trái đất chỉ là một cái làng nhỏ trong vũ trụ, nhng lại là nơi độc nhất có phép màu của sự sống trong hệ mặt trời.
Em hiểu nh thế nào về ý nghĩ ấy ?)
- GV: Trong vũ trụ, trái đất chỉ là một hành tinh nhỏ, nhng là hành tinh duy nhất có sự sống.
- Khoa học vũ trụ cha khám phá đợc sự sống ở nơi nào khác, ngoài trái đất.
- Đó là sự thiêng liêng, kì diệu của trái đất nhỏ bé của chúng ta.
? Quá trình sống trên trái đất đã đợc tác giả hình
*Chiến tranh thật khủng khiếp, chi phí tốn kém ghê gớm, cớp đi nhiều điều kiện
để cải thiện cuộc sống tốt đẹp của con ngời. Những chi phí đó có thể đầu t cho những lĩnh vực thiết yếu đặc biệt của các nớc đang phát triển.
+ So sánh, đối lập, có chút châm biếm,
đa ra hàng loạt dẫn chứng với những so sánh ở lĩnh vực, với các số liệu cụ thể.
=> Chạy đua chiến tranh hạt nhân là vô
cùng tốn kém và vô nhân đạo.
c) Chiến tranh hạt nhân là hành động cùc kú phi lÝ.
- Trái đất là thiêng liêng,kì diệu, là hành tinh duy nhÊt cã sù sèng.
- Qua 380 triệu năm con bớm mới bay đ- ợc .
dung nh thế nào.
? Theo em có gì độc đáo trong cách lập luận của tác giả.
? Điều đó khiến chúng ta hình dung nh thế nào về sự tiến hoá, hình thành sự sống trên trái đất.
? Vậy mà đặt giả thiết nếu có chiến tranh hạt nh©n...?
- Nếu có chiến tranh hạt nhân: chỉ cần " bấm nút một cái " quá trình vĩ đại và tốn kém đó " trở lại
điểm xuất phát của nó .
?Trong lịch sử loài ngời đã trải qua thảm hoạ nào của chiến tranh hạt nhân.
- Năm 1945, Mĩ ném bom xuống hai thành phố của Nhật Bản (Hirôsima, Nakasaki).
- GV: đọc thêm t liệu về thảm hoạ của chất độc màu da cam trên đất nớc ta,a/h lớn đến môi trờng sống của con ngời.
? Từ đó ta có nhận thức nh thế nào về tính chất phản tiến hóa, phản tự nhiên của chiến tranh hạt nh©n.
-GV: Nếu nổ ra, nó sẽ đẩy lùi sự tiến hóa trở về điểm xuất phát ban đầu, tiêu hủy mọi thành quả của quá
trình tiến hóa của sự sống trong tự nhiên.
-Đi ngợc lại lí trí con ngời
- Kẻ hủy diệt con ngời trên trái đất là kẻ tự đào huyệt chôn mình mà những kẻ quá điên cuồng đã
không tự biết.
- Học sinh đọc đoạn 3.
? Phần kết tác giả nêu ra vấn đề gì.
? Những thông điệp nào đợc gửi tới chúng ta từ văn bản “Đấu tranh cho một thế giới hòa bình”.
? ý nghĩa của những bức thông điệp đó.
? Tác giả đa ra lời kêu gọi gì? Em hiểu ý nghĩa của lời kêu gọi đó nh thế nào?
- 180 triệu năm bông hồng mới nở . - 4 kỉ địa chất con ngời hát hay....
+ Đa ra những chứng cứ từ khoa học địa chất và cổ sinh học về nguồn gốc và sự tiến hóa trên trái đất.
- Kết hợp với các hình ảnh sinh động.
=> Phải lâu dài lắm mới có đợc sự sống trên trái đất.(Mọi vẻ đẹp trên trái đất này không phải một sớm một chiều mà có đợc).
-> Có chiến tranh hạt nhân sẽ huỷ diệt tất cả.
-> Chiến tranh hạt nhân là hành động cực kì phi lí, ngu ngốc, phản động man rợ, đáng xấu hổ, là đi ngợc lại lí trí.
* Thông điệp của tác giả:
- Kêu gọi mọi ngời đấu tranh cho một thế giới không còn vũ khí hạt nhân; và một cuộc sống hoà bình, công bằng.
- Thông điệp về một cuộc sống đã từng tồn tại trên trái đất.
- Thông điệp về những kẻ đã xóa bỏ cuộc sống trên trái đất bằng vũ khí hạt nh©n.
=>Thức tỉnh lơng tri con ngời ,cảnh tỉnh,lên án những kẻ hiếu chiến.
- Hãy đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt nhân, cho một thế giới hoà bình:" Chúng ta đến đây ...công bằng".
- Giáo viên : Mác-két đã có một cách nói độc đáo lên án những kẻ hiếu chiến đã , đang gây ra cuộc chạy đua vũ trang , đe doạ cuộc sống hoà bình , yên vui của dân tộc và nhân loại. Tâm hồn ông cháy bỏng một niềm khao khát hoà bình cho nhân loại.
- GV: Liên hệ việc chống chiến tranh hạt nhân, bảo vệ hoà bình, giữ gìn ngôi nhà chung của trái
đất.
? Nêu nội dung chính của văn bản.
? Em học tập đợc gì về cách viết văn nghị luận từ văn bản.
- HS: Đọc ghi nhớ.
*Hoạt động 3: Luyện tập.
-Mục tiêu:Củng cố kiến thức và rèn các kĩ năng cho học sinh.
-Phơng pháp: Đọc diễn cảm, vấn đáp….
-Thêi gian: 5 phót.
?Theo em vì sao văn bản này lại đợc đặt tên là:Đấu tranh cho một thế giới hòa bình
- Học sinh thảo luận nhóm - đại diện trình bày.
? Phát biểu cảm nghĩ của em sau khi học xong văn bản.
- Cần lập một nhà băng lu giữ trí nhớ về cuộc sống hôm nay và những tội phạm chiến tranh đã huỷ diệt cuộc sống.
- Nhân loại ngàn đời sẽ lên án những tội phạm chiến tranh,những thế lực hiếu chiến đẩy nhân loại vào thảm hoạ hạt nh©n.
=>Kêu gọi mọi ngời đoàn kết, xiết chặt
đội ngũ đấu tranh vì một TG hoà bình, phản đối, ngăn chặn chạy đua vũ trang, tàng tích vũ khí hạt nhân
5.Tổng kết:
a) ND: - Nguy cơ chiến tranh hạt nhân
đe doạ toàn nhân loại và sự phi lí của cuộc chạy đua vũ trang.
- Lời kêu gọi đấu tranh vì một thế giới hoà bình, không có chiến tranh.
* Văn bản thể hiện những suy nghĩ nghiêm túc, đầy trách nhiệm của Mác- két đối với hoà bình nhân loại.
b) NT: - Có lập luận chặt chẽ, chứng cớ cụ thể xác thực. Sử dụng nghệ thuật so sánh sắc sảo, giàu sức thuyết phục.
* Ghi nhí: SGK/21 Iii. luyện tập:
- Nguy cơ chiến tranh hạt nhân và cuộc chạy đua vũ trang đã đe doạ cuộc sống của toàn nhân loại->Mọi ngời phải có trách nhiệm ngăn chặn chiến tranh bảo vệ hoà bình. Đây có thể coi nh lời kêu gọi hành động vì hoà bình =>Nhan đề VB hoàn toàn phù hợp với nội dung VB.
*Hoạt động 4: Củng cố - Hớng dẫn.
-Mục tiêu:Củng cố, khắc sâu kiến thức và định hớng học ở nhà.
-Phơng pháp: Vấn đáp, thuyết trình.
-Thêi gian: 5 phót.
+ Củng cố:
? Vì sao văn bản này lại đợc coi là một văn bản nhật dụng.
? HS: Thuyết minh về một bức tranh, ảnh về chủ đề này(do tổ tự tìm).
+ Hớng dẫn về nhà:
- Về học kỹ bài, nắm nội dung cơ bản, hoàn thành nốt các bài tập.
- Có thể vẽ tranh về đề tài này.
- Viết một văn bản nội dung trình bày nguy cơ của bệnh dịch AID.
- Chuẩn bị bài : Các phơng châm hội thoại(tiếp theo).
------
TiÕt 8:
tiếng việt:
Các phơng châm hội thoại (Tiếp theo)
A. Mục tiêu:
1.Kiến thức:
- Học sinh nắm đợc những hiểu biết cốt yếu về nội dung của ba phơng châm hội thoại: phơng châm quan hệ, phơng châm cách thức, phơng châm lịch sự .
2.Kĩ năng:
- Vận dụng phơng châm quan hệ, phơng châm cách thức, phơng châm lịch sự trong hoạt động giao tiÕp.
- Nhận biết và phân tích đợc cách sử dụng phơng châm quan hệ, phơng châm cách thức, phơng châm lịch sự trong một tình huống giao tiếp cụ thể.
3.Thái độ:
- Giáo dục học sinh có ý thức vận dụng các phơng châm hội thoại trong giao tiếp; ý thức tích cực học tập và trau dồi vốn từ ngữ trong hoạt động giao tiếp.
B.Chuẩn bị của thầy và trò:
1.Giáo viên: Soạn bài, viết ngữ liệu lên bảng phụ.
2.Học sinh: Soạn bài theo yêu cầu của giáo viên.
C.Phơng pháp:Phân tích, vấn đáp, thuyết trình, thảo luận nhóm...
D.Tiến trình hoạt động dạy học:
1.Tổ chức lớp:(Thời gian: 1 phút)
Ngày dạy lớp 9A2 Sĩ số Vắng:
Ngày dạy lớp 9A7 Sĩ số Vắng:
2.Kiểm tra bài cũ:(Thời gian: 5 phút)
? Thế nào phơng châm về lợng, phơng châm về chất trong hội thoại? cho ví dụ?
? Làm bài tập 4.
Ch÷a:
a. Các từ ngữ: nh tôi đợc biết, tôi tin rằng, nếu tôi không lầm thì, tôi nghe nói, theo tôi nghĩ: sử dụng trong các trờng hợp ngời nói có ý thức tôn trọng phơng châm về chất. Trong nhiều trờng hợp vì một lí do nào đó ngời nói muốn đa ra một nhận định hay truyền đạt một thông tin nhng cha có bằng chứng chắc chắn, xác thực. để đảm bảo tuân thủ phơng châm về chất ngời nói phải dùng những cách nói bằng các từ ngữ chêm xen nh vậy nhằm báo cho ngời nghe biết là tính xác thực của nhận định hay của thông tin
b. các từ ngữ : nh tôi đã trình bày, nh mọi ngời đã biết: sử dụng trong trờng hợp ngời nói có