a) Tình bạn thời thơ ấu:
- A-li-ô-sa: mất bố,mẹ đi lấy chồng khác, th-
cảnh chú bé A-li-ô-sa và ba đứa con nhà tá ốp- xi-an-ni-cốp và quan hệ giữa hai gia đình.
? Vì sao viên đại tá già lại không cho con mình chơi với A-li-ô-sa?
- Hai gia đình thuộc hai thế hệ khác nhau:
+ D©n thêng
+ Quan chức sĩ quan quân đội giàu sang.
? Nhận xét về hoàn cảnh của những đứa trẻ?
Tình cảm của chúng đối với nhau.
- GV: Chính cùng phải sống trong hoàn cảnh thiếu tình thơng yêu của cha mẹ nên A-li-ô-sa thân thiết với mấy đứa trẻkia. Chúng đến với nhau hồn nhiên, vô t, trong sáng. Đó là một trong nhiều ấn tợng sâu sắc của M.Gor-ki khi nhớ lại tuổi thơ đầy cay đắng nhng cũng có những khoảnh khắc ngọt ngào của mình.
? Cách kể của tác giả trong đoạn truyện có gì
đặc biệt?
? Nhân vật Ai-li-ô-sa hiện lên nh thế nào trong t/b của cậu.
- Yêu quý, đồng cảm sẻ chia mọi buồn vui.
ờng bị đánh đòn.
- Ba đứa trẻ nhà ốp-xi-an-ni-cốp: mẹ chết, sống với dì ghẻ, bị bố cấm đoán, đánh đòn...
=> Hoàn cảnh giống nhau vì đều thiếu tình th-
ơng của mẹ. chúng thân thiết với nhau, hồn nhiên trong sáng.
+ Chủ yếu bằng ngôn ngữ đối thoại của nhân vËt.
- Kết hợp giữa truyện đời thờng với cổ tích.
=> Những đứa trẻ hiện lên chân thực và sinh
động. Chúng gắn bó sâu sắc với nhau từ những mất mát và hi vọng.
* Luyện tập:
- HS đọc diễn cảm đoạn 1.
IV. Củng cố:
? Học sinh tóm tắt lại truyện.
? Vì sao A-li-ô-sa và những đứa trẻ con viên đại tá già lại sớm quen thân và quý mến nhau.
V.H ớng dẫn học bài : - Đọc lại văn bản.
- Tóm tắt truyện.
- Phân tích vì sao những đứa trẻ lại thân nhau.
- Chuẩn bị nốt phần còn lại của truyện.
---
TiÕt 89:
Văn bản:
Hớng dẫn đọc thêm:
những đứa trẻ
(Trích “ Thời thơ ấu ” - M. Xim.Goer-ki)
A. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
- Những đóng góp của M. Gorki vào nền văn học Nga và văn học nhân loại - Mối đồng cảm của nhà văn với những trẻ bất hạnh.
- Lời văn tự sự giàu hình ảnh, đan xen giữa chuyện đời thường với truyện cổ tích.
2. Kĩ năng:
- Đọc - hiểu văn bản truyện hiện đại nước ngoài.
- Vận dụng kiến thức về thể loại và sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong tác phẩm tự sự để cảm nhận một văn bản truyện hiện đại.
- Kể tóm tắt được truyện.
3. Thái độ
- Hứng thú trong học tập và hiểu được giá trị của tác phẩm tác động đến với nhân loại B.Chuẩn bị của thầy và trò:
1.Giáo viên: : Bảng phụ 2.Học sinh: Soạn bài C.Tiến trình hoạt động dạy học:
I.Tổ chức lớp :
Ngày dạy lớp 9A2 Sĩ số 43 Vắng:
Ngày dạy lớp 9A7 Sĩ số 34 Vắng:
II.Kiểm tra bài cũ :
? Tóm tắt truyện những đứa trẻ.
? Phân tích vì sao những đứa trẻ lại thân nhau.
III.Bài mới: Giới thiệu bài:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt - GV: Khái quát nộidung tiết 1.
- HS: quan sát phần 2- Đọc, kể tóm tắt.
- GV dẫn dắt và nêu câu hỏi:
Trớc khi quen nhau, nhìn sang nhà hàng xóm, A-li-ô-sa chỉ biết ba đứa trẻ cùng mặc áo cánh và quần dài màu xám, cùng đội mũ nh nhau.
Chúng có khuôn mặt tròn, mắt xám và giống nhau đến nỗi chỉ có thể phân biệt đợc chúng theo tÇm vãc.
? Khi ba đứa trẻ kể chuyện mẹ chết, phải sống với dì ghẻ mà chúng gọi là mẹ khác, thì chúng ngồi lặng đi... trong quan sát và cảm nhận của A-li-ô-sa em thấy nh thế nào.
- HS: Đọc đoạn 2, chú ý thái độ của ba đứa trẻ trớc những câu hỏi của bố.
? Hình ảnh ba đứa trẻ khi bị bố mắng tiếp tục
đợc hiện lên dới sự quan sát và cảm nhận của A-li-ô-sa nh thế nào? Điều đó khẳng định thêm phẩm chất gì của A-li-ô-sa.
- GV: Nỗi sợ hãi của những đứa trẻ còn đợc thể hiện qua lời nhận xét của A-li-ô-sa:tôi nhớ lại thì không bao giờ chúng nói một lời nào về
III. Hớng dẫn phân tích tác phẩm:
a)Tình bạn thời thơ ấu:
b) Những quan sát và nhận xét tinh tế của A-li-ô-sa:
- Chúng ngồi sát vào nhau nh những chú gà con.
=> So sánh chính xác khiến ta liên tởng đến lũ gà con mất mẹ sợ hãi đang chụm vào nhau khi thấy diều hâu; đồng thời thể hiện tình thơng và lòng thông cảm của A-li-ô-sa với chúng.
- Tức thì cả mấy đứa trẻ lặng lẽ bớc ra khỏi xe và đi vào trong nhà, khiến tôi lại nghĩ đến những con ngỗng ngoan ngoãn.
=> Cách so sánh cụ thể, và tinh tế vừa thể hiện
đợc dáng dấp bên ngoài của ba đứa trẻ, vừa thể hiện đợc tâm trạng sợ hãi bên trong của chúng.
+ A-li-ô-sa cảm thông sâu sắc với cuộc sống của các bạn nhỏ, có tình thơng với các bạn. Đó là tấm lòng nhân hậu biết chia sẻ với nỗi buồn của bạn.
bố và dì ghẻ”.
- Sự quan sát tinh tế, trên khả năng văn chơng của cậu bé A-li-ô-sa (hiện thân của tác giả) và thấy rõ tình thơng trong tâm hồn cậu bé.
? Trong khi kể chuyện tác giả hay lồng những truyện đời thờng với truyện cổ tích, đó là một
đặc điểm của nghệ thuật kể chuyện trong đoạn trích này. Vậy cụ thể ra sao và tác dụng nghệ thuật của biện pháp đó, theo nhận xét của em.
- HS thảo luận phát biểu.
? Những đặc sắcvề nghệ thuật trong đoạn trích.
? Em cảm nhận đợc từ Những đứa trẻ : - Những vẻ đẹp và sức mạnh nào của tình bạn.
- Trẻ em thiếu tình yêu thơng có những nhu cÇn g×?
+ Có bạn, đợc vui chơi cùng bạn bè.
+ Đợc sống trong tình thơng yêu của những ngời ruột thịt.
? Tình bạn của A-li-ô-sa giúp em hiểu gì về tấm lòng của M.Go-rơ-ki đối với những con ngời cô độc đau khổ.
? Nêu ý nghĩa của văn bản.
- Đoạn trích thể hiện tình bạn tuổi thơ trong sáng, đẹp đẽ và những khao khát tình cảm của những đứa trẻ.
c)Chuyện đời thờng và truyện cổ tích:
- Bọn trẻ nhắc đến dì ghẻ thì ngồi nép vào nhau, A-li-ô-sa liên tởng ngay đến mụ dìghẻ trong truyện cổ tích.
- Chi tiết ngời mẹ thật chỉ cần vẩy cho ít nớc phép là sống lại.
- Hình ảnh ngời bà nhân hậu.
=> Làm cho câu chuyện về tình bạn của những
đứa trẻ thiếu tình thơng, mang màu sắc cổ tích khái quát hơn.