Đặc điểm ngôn ngữ chat bằng tiếng việt

Là những người yêu tiếng Việt, chúng tôi luôn mong muốn được đóng góp một phần tiếng nói nhỏ bé của mình vào việc giải mã ngôn ngữ thời đại @ để thấy rõ đặc điểm của dạng ngôn ngữ này..

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

KHOA NGỮ VĂN

- -

PHẠM THỊ THANH PHÁT

Đặc điểm ngôn ngữ chat bằng tiếng Việt

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Ngôn ngữ là một hiện tượng xã hội đặc biệt, ngôn ngữ hình thành dựa trên những cơ sở xã hội nhất định và hoàn toàn tuân theo quy luật khách quan Trong thời đại công nghệ thông tin bùng nổ như hiện nay, máy tính, mạng Internet đã trở nên quen thuộc trong đời sống con người, việc tìm kiếm, trao đổi công nghệ thông tin đã trở nên phổ biến và hoạt động giao tiếp qua mạng trở thành nhu cầu tất yếu

của giới trẻ Tất cả những nhân tố đó đã dẫn đến sự ra đời của ngôn ngữ chat – một

dạng ngôn ngữ gây nhiều tranh cãi trong cộng đồng cư dân Việt hiện nay

Trước sự ảnh hưởng của ngôn ngữ chat đối với văn hóa Việt, ngôn ngữ

Việt…đã có rất nhiều luồng quan niệm, ý kiến trái chiều Có người nghĩ rằng nên

chấp nhận sự tồn tại của ngôn ngữ chat vì đó là kết quả từ những tác động của các

yếu tố xã hội ngoài ngôn ngữ, là sản phẩm của thời đại công nghệ thông tin Đa số ý kiến khác phủ nhận, cho rằng phải tìm cách hạn chế, loại bỏ nó ra khỏi đời sống giao tiếp của giới trẻ vì đó là thứ ngôn ngữ “méo mó”, “biến dạng”, ảnh hưởng không nhỏ đến sự trong sáng của tiếng Việt

Là những người yêu tiếng Việt, chúng tôi luôn mong muốn được đóng góp một phần tiếng nói nhỏ bé của mình vào việc giải mã ngôn ngữ thời đại @ để thấy

rõ đặc điểm của dạng ngôn ngữ này Đó là lý do vì sao chúng tôi tìm đến với đề tài:

Đặc điểm ngôn ngữ chat bằng tiếng Việt

2 Lịch sử vấn đề nghiên cứu

Như đã nói, ngôn ngữ chat hiện đang là vấn đề gây nhiều tranh cãi, song

những ý kiến về dạng ngôn ngữ này chỉ được bàn luận trên các trang web, qua các

bài báo mạng, các trang blog cá nhân…một cách tản mạn, mang tính trò chuyện, nêu ý kiến chủ quan

Năm 2009, tại trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh xuất hiện một luận

văn thạc sĩ với đề tài Ngôn ngữ chat: Tiếng Việt và tiếng Anh Trong công trình

khoa học của mình, tác giả Nguyễn Thị Khánh Dương thiên về so sánh, đối chiếu

giữa ngôn ngữ chat tiếng Việt và tiếng Anh Cô tập trung nghiên cứu các biểu tượng cảm xúc trong chat chứ không đi sâu vào tìm hiểu đặc điểm của ngôn ngữ chat Vì thế, có thể nói Đặc điểm ngôn ngữ chat bằng tiếng Việt là một đề tài khá mới mẻ

nên trong khóa luận tốt nghiệp này chúng tôi đã mạnh dạn đi vào tìm hiểu

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu được tập trung tìm hiểu ở đề tài này là: đặc điểm ngôn

ngữ chat, bao gồm đặc điểm về ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp trong văn bản chat

Phạm vi nghiên cứu: do điều kiện và thời lượng có hạn nên trong đề tài này

chúng tôi chỉ đi vào khảo sát các đặc điểm của văn bản chat Yahoo bằng tiếng Việt

mà người nghiên cứu cập nhật được trong khoảng thời gian từ tháng 9 năm 2011

đến tháng 5 năm 2012 (không nghiên cứu tin nhắn, không nghiên cứu văn bản chat

bằng tiếng Anh)

4 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này chúng tôi sử dụng phối hợp nhiều phương pháp: thống kê, miêu tả, so sánh, đối chiếu, phân tích, tổng hợp

5 Bố cục của đề tài:

Đề tài này ngoài phần mở đầu, phần kết luận và tài liệu tham khảo, phần nội dung chính gồm ba chương:

Chương I: Những giới thuyết xung quanh vấn đề nghiên cứu

Chương II: Đặc điểm ngữ âm và đặc điểm từ vựng của chat bằng tiếng Việt Chương III: Đặc điểm ngữ pháp của chat

Vai trò của chat đối với tiếng Việt

CHƯƠNG I NHỮNG GIỚI THUYẾT XUNG QUANH VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Đặc điểm của phong cách chức năng ngôn ngữ sinh hoạt hằng ngày

Phong cách chức năng ngôn ngữ sinh hoạt hằng ngày hay còn gọi là phong cách khẩu ngữ tự nhiên, phong cách khẩu ngữ là phong cách chức năng giao tiếp trong sinh hoạt hằng ngày Phong cách chức năng ngôn ngữ sinh hoạt hằng ngày tồn tại trong cộng đồng với tính chất là một kiểu nói năng phổ thông, phổ biến nhất Nó được hình thành từ thói quen ngôn ngữ của một dân tộc thông qua con đường tiếp xúc tự nhiên giữa mọi người trong gia đình, trong cộng đồng xã hội

Đinh Trọng Lạc trong Phong cách học tiếng Việt định nghĩa: “Phong cách sinh hoạt hằng ngày (PCSHHN) là khuôn mẫu thích hợp để xây dựng lớp phát ngôn (văn bản) trong đó thể hiện vai của người tham gia giao tiếp trong sinh hoạt hằng

ngày Nói cụ thể hơn, đó là vai của người ông, người bà, vai của bố, mẹ, con, cháu,

anh, em, bạn, đồng nghiệp, đồng hành…tất cả những ai với tư cách cá nhân trao đổi

tư tưởng, tình cảm của mình với người khác” [11, tr 103]

Phong cách chức năng ngôn ngữ sinh hoạt hằng ngày có thể chia ra hai biến thể: ngôn ngữ sinh hoạt tự nhiên (khẩu ngữ tự nhiên) và ngôn ngữ sinh hoạt văn hóa (khẩu ngữ văn hóa) Do thói quen, do mối quan hệ vai bằng nhau, hoàn cảnh không theo nghi thức, tâm trạng giao tiếp…khẩu ngữ tự nhiên mang tính chất tự nhiên, thoải mái, không theo nghi thức, tính thân mật cao hơn tính xã giao nên sinh động, thân mật và gần gũi Còn khẩu ngữ văn hóa tuân theo nghi thức và mang tính xã giao rõ rệt Bởi lẽ, khẩu ngữ văn hóa được hình thành do nhu cầu của xã hội có trình

độ văn hóa cao và được dùng trong hoàn cảnh theo nghi thức

Ngôn ngữ được sử dụng trong phong cách chức năng ngôn ngữ sinh hoạt hằng ngày tồn tại ở hai dạng: dạng nói và dạng viết, song dạng nói là chủ yếu Tồn tại dưới dạng nói là những lời trò chuyện, tâm sự, thăm hỏi, trao đổi, nhận xét…Tồn tại dưới dạng viết là những dòng thư ngắn báo tin, chào hỏi, những dòng lưu niệm tâm tình hay những đoạn nhật ký, lưu bút…

Chức năng ngôn ngữ hiện thực hóa trong phong cách chức năng ngôn ngữ sinh hoạt hằng ngày là chức năng giao tiếp, tư duy, tạo lập quan hệ, bộc lộ cảm xúc

dễ sợ”…

Đặc điểm từ vựng thứ hai của phong cách ngôn ngữ sinh hoạt hằng ngày là

thường sử dụng các thán từ, tình thái từ, ngữ khí từ, quán ngữ, thành ngữ:

Ví dụ 1: “Trời đất ơi”, “Mẹ ơi”, “Ối giời ơi”, “Ối bà con ơi”, “Eo ơi”, “Ô kìa”, “Ô hay”, “Ôi”, “A”, “Á”, “Ái chà chà”…

Ví dụ 2: “ơi”, “hỡi”, “ời”, “ạ”, “dạ”, “vâng”, “à”, “ư”, “nhỉ”, “nhé”, “nghen”,

“Lừ đừ như ông từ vào đền”, “Chó ngáp phải ruồi”, “Nồi nào úp vung nấy”, “Ba

đầu sáu tay”, “Nói có sách mách có chứng”, “Ăn trên ngồi trốc”, “Mẹ tròn con vuông”, “Hòn đất ném đi hòn chì ném lại”,

Đặc điểm thứ ba là từ thường được dùng theo nghĩa khẩu ngữ Ví dụ “cóc” (không), “dựng tóc gáy” (sợ)

Thứ tư, phong cách chức năng ngôn ngữ sinh hoạt hằng ngày ưa dùng những

từ tượng thanh, tượng hình Chẳng hạn: “Lom khom”, “rón rén”, “lò dò”, “móm mém”, “rũ rượi”, “xộc xệch” ; “Hu hu”, “ha ha”, “hi hi”, “ầm ầm”, “soàn soạt”,

Ví dụ 3: “đại bàng”, “diều hâu”, “cớm” (cảnh sát giao thông), “bốn mắt” (người bị cận thị), “đít chai” (kính cận thị), “cưa” (tán tỉnh), “đạn” (tiền), “móm”,

“viêm màng túi” (hết tiền), “a kay con chim cú” (cay cú)

Ngoài ra, một đặc điểm từ vựng nổi bật của phong cách ngôn ngữ sinh hoạt hằng ngày nữa là thường gọi tên đối tượng bằng những cái tên chỉ rõ đặc điểm nhận diện Ví như: “Phát lùn”, “Lan mập”, “Ngọc cận”, “Hoàn teo”

1.1.3 Đặc điểm ngữ pháp

Đặc điểm ngữ pháp đầu tiên dễ nhận thấy trong phong cách chức năng ngôn ngữ sinh hoạt hằng ngày là hiện tượng vi phạm logic khách quan Ví dụ: “Cấm không hút thuốc trên xe”; “ Mình quên không làm bài tập”; …Sở dĩ mắc lỗi về câu như vậy vì trong khi giao tiếp hằng ngày, người nói không quan tâm nhiều đến việc

Ví dụ 1: “Đẹp với điệc”, “thương với chả thiếc”, “tốt với chả tiếc”

Ví dụ 2: “Lộn xà lộn xộn”, “lung ta lung tung”, “đú đa đú đởn”, “hí ha hí hửng”, “hì hà hì hục”, “lởn va lởn vởn”

Ví dụ 3: “cô súc” (cô đọng và súc tích), “cao - xà – lá” (cao su, xà phòng, thuốc lá)

Khẩu ngữ ưa dùng cách nói ví von, khoa trương, ưa dùng cách diễn đạt ẩn

1.2 Sơ lược về chat

1.2.1 Chat với nghĩa là một hoạt động

Trong tiếng Anh, chat: danh từ có nghĩa là “chuyện phiếm, chuyện gẫu,

chuyện thân thuộc”; Động từ có nghĩa là “nói chuyện phiếm, tán gẫu” Từ ý nghĩa

đó, người Việt chúng ta đã mượn nguyên thể từ chat trong tiếng Anh để chỉ hoạt

động trò chuyện trực tuyến, trò chuyện qua mạng Internet giữa hai hoặc nhiều người

với nhau như Từ điển tiếng Việt đã định nghĩa: chat là “trò chuyện, trao đổi trực tiếp

với nhau thông qua mạng Internet bằng cách gõ nội dung từ bàn phím hoặc nói qua micro (voice chat)” [14, tr.175]

Với ý nghĩa đó, ngày nay chat đã trở thành một trong những hoạt động

không thể thiếu của người dùng máy tính Nó giúp kết nối những con người cách nhau rất xa về mặt địa lý nhưng vẫn có thể cùng trò chuyện, chia sẻ, tâm tình, giúp cho các doanh nghiệp tổ chức hội thảo, họp hành qua mạng Internet…

Để có thể chat, người dùng phải sử dụng các phần mềm chat (còn gọi là phần

mềm nhắn tin nhanh - IM viết tắt của Instant Messenger) Nếu chọn đúng một

chương trình chat hợp với nhu cầu, người dùng sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời

gian, đồng thời làm được rất nhiều việc có ích và Yahoo! Messenger là một phần mền như thế

Yahoo! Messenger (Y!M) là một phần mềm cho phép nhắn tin qua lại giữa

những thành viên có tài khoản (nick) của Yahoo! Đây có lẽ là trình chat phổ biến nhất Việt Nam khi mà hầu hết người Việt Nam đều dùng nick Yahoo! để chat

1.2.2 Ngôn ngữ chat

Trong quá trình chat (trò chuyện trực tuyến, trò chuyện qua mạng Internet)

ấy, xuất phát từ những nguyên nhân khác nhau, những chatter (người chat) đã sử

dụng một dạng ngôn ngữ biến thể từ ngôn ngữ chuẩn mà chúng ta hay gọi là ngôn

ngữ chat Như vậy, ngôn ngữ chat trước hết là ngôn ngữ hội thoại thuộc phong cách

chức năng ngôn ngữ sinh hoạt hằng ngày

Có thể thấy, ngôn ngữ chat là sản phẩm của thời đại công nghệ thông tin,

xuất hiện từ khi máy tính ra đời Sự xuất hiện của nó có cả một quá trình lâu dài, tự phát và cho đến nay, dạng ngôn ngữ này đã ngày càng trở nên quen thuộc và phổ

biến trong cộng đồng “dân cư mạng” Ngôn ngữ chat không chỉ được sử dụng làm

công cụ giao tiếp trên “không gian ảo” như mạng Internet mà còn thâm nhập vào mọi khía cạnh của đời sống thông qua sách báo dành cho tuổi mới lớn, qua tin nhắn, điện thoại và thậm chí còn len lỏi vào học đường qua vở ghi học sinh, các bài kiểm

tra, thi cử, qua cách nói chuyện của học sinh, sinh viên…Hệ quả của ngôn ngữ chat

đem lại là tích cực hay tiêu cực thì chúng tôi sẽ đề cập trong các chương sau

CHƯƠNG II

ĐẶC ĐIỂM NGỮ ÂM VÀ ĐẶC ĐIỂM TỪ VỰNG CỦA CHAT

BẰNG TIẾNG VIỆT

2.1 ĐẶC ĐIỂM NGỮ ÂM CỦA CHAT

Ở mục này, trước tiên chúng tôi đề cập các biến thể ngữ âm xuất hiện trong

ngôn ngữ chat Biến thể ngữ âm là “sự biến dạng của từ về mặt ngữ âm và cấu tạo

từ” [6, tr 64]

Biến âm trong chat có hai dạng : (1) Biến âm từ ngữ bằng cách thay đổi

nguyên âm, phụ âm hoặc cả hai và thêm âm, bớt âm ; (2) Biến âm bằng cách sử dụng một từ khác có một bộ phận đồng âm, chúng tôi gọi là biến âm đồng âm

Ngoài ra, trong phần này chúng tôi cũng đề cập những hiện tượng phổ biến

trong chat, đó là hiện tượng cố ý viết lệch chuẩn chính tả, hiện tượng cố ý viết lặp

để thể hiện thái độ, cảm xúc và hiện tượng viết tắt (Ở đề tài này chúng tôi xin được

bỏ qua hiện tượng viết chữ không dấu, gồm dấu của các con chữ ô, ă, â, ơ, đ, ê, ư,

ươ, iê, yê và dấu biểu hiện thanh điệu)

2.1.1 Hiện tượng biến âm

2.1.1.1 Biến âm nguyên âm

a Các nguyên âm được biến đổi thành [u]:

* [o]→[u]:

- hồi→hùi Ví dụ: em- -yeu- -anh- _-r@t nhieu.tk: hùi xưa

- hôm→hum Ví dụ: nuocmatthienthan666: tối hum trước

- hôn→hun Ví dụ: _ig _@hackermail.com: hun a cái e

- rồi→rùi Ví dụ: ukm.depketao1: chạy đâu hết rùi?

- tôi→tui Ví dụ: kieunhemummim: giup tui voi

- thôi→thui Ví dụ: traingheo_baclieu12: thui em về có công chuyện

* [uo]→[u]:

- buồn→bùn Ví dụ: trainhaque_baokevutruong: bùn quá

- luôn→lun Ví dụ: kedanhcapgiotlethieunu: đúng lun

- muốn→mún Ví dụ: money_can_buy_love: mún nc (muốn nói chuyện)

- tuổi→tủi Ví dụ: thienthannho22789: bn nhiu tủi (bạn bao nhiêu tuổi)

- ơi→ui Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: chịu thôy bạn ui

- trời→trùi Ví dụ: nagoya80: trùi ui

- chết→chít Ví dụ: thanh_nhan_261091: mưa chán chít đi đc

- hết→hít Ví dụ: trainhaque_baokevutruong: ko có ai nói chuyện hít

- kêu→kiu Ví dụ: nagoya80: ai kiu em tự tiện wa chi

- mệt→mịt Ví dụ: rongxanh8601: hum ni a mịt, hem rẽn tem sự zớ e đeo!!!

(hôm nay anh mệt, không rãnh tâm sự với em

- kiểu→kiu Ví dụ: yeuanhanhchokeo_vt: kiu nay la kiu 2012 na`

- kiếm→kím Ví dụ: yeuanhanhchokeo_vt: kho kim' lam do'

- hiệp→hịp Ví dụ: nagoya80: ko cóa đại hịp

- hiểu→hỉu Ví dụ: muabun_qt: o hỉu

- yêu→iu Ví dụ: bakhia90: iu ai cung zi iu dum minh di minh thanksyou

- nhiều→nhìu Ví dụ: thanh_nhan_261091: ko hỏi nhìu

- nhiêu→nhiu Ví dụ: heokhi_love_heoheo: ông bao nhiu tuổi

- nghiệm→nghịm Ví dụ: bongbongmua_votanvianh: kinh nghịm trong thực

tế

- tiếp→típ Ví dụ: hienlanhtotbung_hp: xl típ đi

* [ɤi]→[i]:

- ấy→í Ví dụ: khoai.nuong_de: í có thấy lão bình đa tình đâu ko?

- mấy→mý Ví dụ: girl_toc_ngan_tn: mý tuổi rùi còn mang mẹ ra đêy

* [ai]→[i]:

- bái bai→bí bi Ví dụ: vangtrangsau_84: thôi ngủ thôi, bí bi cả nhà

* [e]→[i]:

- kêu→kiu Ví dụ: ngoc_12388: kiu sip' di an thjt cho' koj

(kêu síp đi ăn thịt chó coi)

c Các nguyên âm hoặc tổ hợp âm đệm + nguyên âm được biến đổi

thành [ɛ]:

* [a]→[ɛ]:

- bạn→bẹn Ví dụ: rongxanh8601: bẹn ở mô?

- hả→hẻ Ví dụ: rongxanh8601: chỉ vậy thâu hẻ?

- sao→seo Ví dụ: trainhaque_baokevutruong: bùn thì bùn chứ seo

* [ɤ]→[ɛ]:

- đấy→đéy / dey Ví dụ: biggirl_xinh_9x: thang dien nao mok du dy nha

nghi dey? (thằng điên nào mà rủ đi nhà nghỉ đấy?)

- nhậu→nheu Ví dụ: lamchanthuong_lamchanthuong: tui di nheu ne

- tâm→tem / đâu→đeo Ví dụ: rongxanh8601: hum ni a mịt, hem rẽn tem sự

zớ e đeo!!! (hôm nay anh mệt, không rãnh tâm sự với em đâu)

- đi→đe Ví dụ: zin.kute89: thang` VP im mom` đe

d Các nguyên âm hoặc tổ hợp âm đệm + nguyên âm được biến đổi

- mình→mềnh Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: @ mặc dù mềnh 2fi thiệc

e Các nguyên âm được biến đổi thành [ɤ]:

- chửi→chởi Ví dụ: nikdep.nhat_zahu_08: @ anh em mak chởi nhau

f Các nguyên âm được biến đổi thành [ɯ]:

- nhất→nhứt Ví dụ: anh-_-yeu-_-em-_-r@t-_-nhieu.tk: vk tui hát hay nhứt

g Một số nguyên âm có xu hướng biến đổi thành tổ hợp âm đệm [w]+[a], kéo dài âm tiết:

* [a]→[wa]:

- mà→mòa Ví dụ: kedanhcapgiotlethieunu: nói i mòa

* [Ɔ]→[wa]:

- có→cóa Ví dụ: nagoya80: ko cóa đại hịp

- cho→choa Ví dụ: b0y_crazy_2k11: choa lam wen yk (cho làm quen đi)

- đó→đóa Ví dụ: kedanhcapgiotlethieunu: đúng đóa

- nó→noa Ví dụ: nghiem_93: k lm i noa ma kug ckui

(không làm gì nó mà cũng chửi)

* [o]→[wa]:

- rồi→roài Ví dụ: heokhi_love_heoheo: hĩu lun roài à nha

h Nguyên âm đơn hoặc tổ hợp nguyên âm + bán âm được biến đổi thành nguyên âm đôi [ɯɤ]:

* [ɯ]→[ɯɤ]:

- chửi→chưởi Ví dụ: girl_toc_ngan_tn: hum qua thấy chưởi bạn thanh hóa

ghê qá

* [ai]→[ɯɤ]:

- ngãi→ngữa Ví duh: rongxanh8601: quảng ngữa hẻ?

i Và một số trường hợp biến âm nguyên âm khác:

* [e]→[ie]:

- thế→thía Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: @ nhìu nik đẹp thía

- về →zìa Ví dụ: rua_so_met_pro_py: đi mới zìa

- mày→mầy Ví dụ: traingheo_baclieu12: chào mầy

2.1.1.2 Biến âm phụ âm

a Biến âm phụ âm đầu

* [ƫ]→[s]:

- trời→xời Ví dụ: boy_hubt_9x: úi xời

- trai→chai Ví dụ: trieux1: kim ẹp chai

- trời→chời Ví dụ: -anh- -yeu- -em- _-r@t nhieu.tk: chời

- trêu→chêu Ví dụ: bongbongmua_votanvianh: chắc cũng chêu tui rồi

- trục trặc→chục chặc Ví dụ: hi.libikey: e vs n.y cũng có chục chặc

- già→jìa Ví dụ: saobangtinhnhan_1987: jia nhung cung

- dạ→ja Ví dụ: toan_zidane10: ja e day

- giang→jang Ví dụ: thangbomkhokhao:có bạn nào ở An Jang không?

* [v]→[z]

- vậy→dậy Ví dụ: nhoc_duy123: ai hát dậy

- với→dới / zới Ví dụ: heokhi_love_heoheo: nhậu ở đâu zk cho ké zới

- vui→dui / zui Ví dụ: lantuchuayeu: hj noi choj zui thoi

- vẻ →de / ze Ví dụ: yuuri_92: thay 2 nguoi zui ze lam moa

(thấy hai người vui vẻ lắm mà)

- vô→dô / zô Ví dụ: money_can_buy_love: zô 1 lượt kìa

- vú→dú / zú Ví dụ: ig _@hackermail.com: zú nhỏ xí

- vụ→dụ / zụ Ví dụ: zlztoday_i_miss_uzlz: zụ gì zậy ?

- vịt→dịt / zịt Ví dụ: ng4n_kut3@kimo.com: hum trc ổng fang hột zịt

- viết→diết / ziet Ví dụ: lag.thag: ziet cai chu~ nho? lai kai'

* [kw]→[w]:

- qua→wa Ví dụ: thanhleminh7999: a cung trai wa giai doan do roi ma

- quá→ wá / wa Ví dụ: tuyetnhietdoi_20002001: bun wa

- quái→wai Ví dụ: kedanhcapgiotlethieunu: wai la

- quan→wan Ví dụ: lil_pe_xu_9x_lil: kệ tui hok liên wan tới pạn

- quen→wen Ví dụ: lytuan_kiet81: có ai làm wen ko?

- quay→way Ví dụ: ng4n_kut3@kimo.com: kái way wa chửi mình

- quách→wach Ví dụ: tuyettrongtim_10311: dap dau vao to bao chet wach

di cho roi

- Qui Nhơn→ wi nhơn Ví dụ: chatsexdaypacon: ai ở wi nhơn

[v] thành [z] và [kw] thành [w] là hai biến thể phụ âm phổ biến và mang tính

đồng loạt nhất trong chat

- bạn→pạn Ví dụ: vunhan810: pan dang o dau vay

- bái→pái Ví dụ: money_can_buy_love: pái thằng ky làm sư phụ tình zục

mới được

- bái bai→pái pai Ví dụ: money_can_buy_love: pái pai mấy đứa

- bé→pé Ví dụ: trieux1: pé nhi

- bị→pị Ví dụ: nghiem_93: ckúng mày pị kâm hết à?

- bia→pia Ví dụ: ngoc_12388: su huynh toi' nay kiu ba` chu? mang pia wa

vn11 nhau thjt cho' (sư huynh tối nay kêu bà chủ mang bia qua vn11 nhậu thịt chó)

- vô→rô Ví dụ: jj_yuh: uh chắc 23 a rô ăn đám cưới

b Biến âm phụ âm cuối

* [k]→[s]:

- hic→hix Ví dụ: nuocmatthienthan666: hix

- míc→mix Ví dụ: nhoc_duy123: lên mix đi thảo

kiep_bui_doi_cp: có bạn gái nào nói chuyện hok

ta

Âm [s] trong âm tiết hix, mix, chax, [k] trong hôk, hok thuộc ba loại biến thể

trên là những phụ âm không có trong hệ thống phụ âm của tiếng Việt

* [ŋ]→[n]:

- hông→hôn Ví dụ: nhoc_duy123: đc hôn

* [ŋ]→[n]:

- mình→mìn Ví dụ: money_can_buy_love: mìn tưởng…

Hiện tượng biến âm của ngôn ngữ chat rất phức tạp Trong một âm tiết có

thể kết hợp cả hai hoặc nhiều loại biến âm như:

Biến âm cả phụ âm đầu và nguyên âm chính (không tính hiện tượng viết không dấu):

* [z]→[j] & [ɤ]→[ɯ]:

- giật→jut Ví dụ: mth4o: jut mic (giựt míc)

Biến âm cả nguyên âm chính và phụ âm cuối trong một âm tiết:

* [o]→[ɛ] / [u] & [ŋ]→[m]:

- rãnh→rẽn Ví dụ: rongxanh8601: hum ni a mịt, hem rẽn tem sự zớ e đeo!!!

(hôm nay anh mệt, không rãnh tâm sự với em đâu) Hay, biến âm cả nguyên âm chính và bán âm cuối:

* [oi] → [ɤu]

- thôi→ thâu Ví dụ: rongxanh8601: chỉ vậy thâu hẻ?

- rồi → rầu Ví dụ: zlztoday_i_miss_uzlz: anh bình ko pik em rầu !

Nhiều trường hợp biến âm cả âm tiết Có thể biến âm phụ âm đầu và nguyên

âm chính trong âm tiết có hai thành phần đó:

* [z]→[j] & [i]→[ɛ]:

- gì→jè Ví dụ: nhoc_duy123: alo cái je`

* [kw]→[w] & [a]→[ɛ]:

- quá→wé Ví dụ: hoanglan_8xx: chán wé

Hoặc biến âm tất cả các thành phần trong một âm tiết có âm đầu, âm chính,

âm cuối như trường hợp:

a Bớt một phụ âm hoặc nguyên âm trong âm tiết

Hiện tượng bớt âm trong chat đa số là bỏ đi phụ âm đầu:

-đi→i / y Ví dụ: huongmuahe_yuioip: ne nc lik su i

ng4n_kut3@kimo.com: hát bài y

- hoài →oài Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: @ vk tk bị tàn hình oài vậy

- đẹp→ẹp Ví dụ: trieux1: kim ẹp chai

- đâu→âu Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: @ pải vịt gà âu

- đéo→éo Ví dụ: harken_bian: tớ gọi công ăn rồi éo sợ

Một số âm tiết có cấu tạo vần ây, chatter bỏ đi âm chính â chỉ giữ lại bán âm cuối y và phụ âm đầu (nếu có):

- ấy→ý Ví dụ:_-em- -yeu- -anh- _-r@t nhieu.tk: chuyện vặt ý mà

- vậy→vy Ví dụ: codonlycafe_viem_05: tôi cũng vy

- mấy→mý Ví dụ: girl_toc_ngan_tn: mý tuổi rùi còn mang mẹ ra đêy

Bớt âm đệm :

- chuyện→chiện Ví dụ: den412: vào nói chiện 2 đứa

Âm tiết mà người chat sử dụng không chỉ đơn thuần là bớt âm, biến âm hay

cố ý viết lệch chuẩn chính tả mà chúng thường kết hợp với nhau:

- gì→j Ví dụ: muabun_qt: lam j xung a ta

Trường hợp trên là sự kết hợp giữa biến âm phụ âm và bớt âm: gì→jì→j

Hai trường hợp dưới đây lại là sự kết hợp giữa biến âm nguyên âm và bớt âm:

- rồi→rùi→ùi Ví dụ: ng4n_kut3@kimo.com: bùn ngủ ùi

- rồi→roài→oài Ví dụ: buidoi_cuncon77: im lặng zậy là ko có oài

Có khi biến âm kết hợp với bớt âm và cố ý viết lệch chuẩn chính tả:

- rồi→ rùj→uj Ví dụ: choem.1lanyeu_94: chet het uj ak?

b Bớt một âm tiết trong từ đa âm tiết

- bao nhiêu→nhiêu / bao nhiu→nhiu Ví dụ:

bongbongmua_votanvianh: tóc nhiêu tuổi em? zin.kute89: là nhiu

- bây nhiêu / bây nhiu→nhiu Ví dụ: -em- -yeu- -anh- -r@t nhieu.tk:

nhớ nhiu đó

- bây giờ→giờ Ví dụ: zjn0_d3ptraj: cắt hộ khẩu giờ

- lúc nãy→nãy Ví dụ: oxtk: sr mọi người, nãy đùa á

- tinh trùng→tinh Ví dụ: hoaphong_hp82: vao anh, anh cho tinh ma an

(vào anh, anh cho tinh mà ăn)

2.1.1.4 Thêm âm

a Thêm một phụ âm hoặc một nguyên âm vào âm tiết

- he he→heheh Ví dụ: kedanhcapgiotlethieunu: heheh

- ha ha→hahah Ví dụ: kedanhcapgiotlethieunu: hahah

- ơ→ơh Ví dụ: girl_toc_ngan_tn: ơh hay

- nè→ nèk / nek Ví dụ: ng4n_kut3@kimo.com: có sdt nèk

- ngốc→ngock Ví dụ: trieux1: ngock đố mày này nà

- nhóc→nhock Ví dụ: chutieudeptrai_tim_nicodepgai_90: nhock

- mà→mak Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: @ tàn hình thiệt mak

- ok→okie Ví dụ: qk1t: okie tk

Có trường hợp thêm âm sau khi đã biến âm:

- mà→mừ→mừk Ví dụ: bupbe.baby91: ghê quá mừk

- nè→nà→nak Ví dụ: ltgiang90st: co e nak

Dựa vào những trường hợp trên, chúng tôi nhận thấy rằng người chat có xu hướng thêm vào cuối âm tiết một âm vị: hoặc âm vị [k] (thể hiện bằng chữ viết là k)

hoặc âm vị [h] Đó là những phụ âm không có trong hệ thống phụ âm của tiếng Việt Những từ được thêm hai âm này đa số là hư từ (thán từ, tình thái từ, ngữ khí từ)

Ngoài ra, còn có hiện tượng thêm âm vị [z] (thể hiện bằng chữ viết là z) vào những âm tiết có phụ âm đầu cũng là [z] (thể hiện bằng chữ viết là d), hay nói cách

khác là hiện tượng gấp đôi phụ âm [z] bằng hai hình thức chữ viết

- dô→dzô Ví dụ: dm0m: để mình gọi con vợ mình dzô

- dậy→ dzay Ví dụ: qk1t: Sao moi ng co nhiu nick @ dep dzay

b Thêm một âm tiết vào từ đa âm tiết

- thiệt tình→thiệt cái tình Ví dụ: lizil_han.tatca_lizil: thiệt cái tình

Trong chat, hiện tượng này ít xuất hiện hơn so với hiện tượng thêm một phụ

âm hoặc một nguyên âm vào âm tiết

2.1.1.5 Nhận xét

Trong các biến thể ngữ âm thống kê được, biến âm nguyên âm chiếm tỉ lệ

lớn, gồm 40 loại biến thể Con số này cho thấy biến thể nguyên âm trong chat vô

nguyên âm thường biến đổi thành nguyên âm đơn Nguyên âm đơn ấy là một trong hai âm của âm đôi, bán âm chuyển thành âm chính hoặc có thể là âm chính trong tổ hợp âm đệm [w]+ nguyên âm

Qua khảo sát, chúng tôi thấy biến thể phụ âm trong chat xảy ra ở cả phụ âm

đầu và phụ âm cuối, trong đó biến âm phụ âm đầu chiếm tỉ lệ lớn hơn (17 loại biến thể), biến âm phụ âm cuối (5 loại biến thể)

Biến thể phụ âm đầu chủ yếu là biến thể ngữ âm địa phương: [ƫ]→[z], [n]→

[l], [ȥ]→[z] (biến thể ngữ âm của phương ngữ Bắc); [v]→[z], [kw]→[w], [x]→[h],

[t’]→[ h], [h]→[k] (biến thể ngữ âm của phương ngữ Nam Bộ) Trong đó, đáng lưu

ý là khi thể hiện các biến thể [kw]→[w], [v]→[z] và [z]→[j], các người chat đã dùng những chữ không có trong hệ thống chữ quốc ngữ: w, z và j

Trong quá trình khảo sát biến thể phụ âm của ngôn ngữ chat, chúng tôi phát

hiện thấy có những phụ âm không có trong hệ thống phụ âm của tiếng Việt Đó là

âm [s] trong âm tiết hix, mix, chax, [k] trong hôk, hok, [h] trong huhuh, heheh,

hihih, hahah

Biến âm trong chat chủ yếu là biến âm tự do, có hai dạng: biến âm địa

phương và biến âm cá nhân

Loại biến âm cá nhân không có tính đều đặn, đồng loạt, không tuân theo một qui luật nào cụ thể nên hầu hết khó hiểu, đặc biệt là loại biến âm kết hợp Ví như

trường hợp không biến âm thành hông theo phương ngữ Nam Bộ, sau đó tiếp tục biến âm nguyên âm và phụ âm cuối thành hem hoặc hum Người chat này dùng

hem, người chat khác dùng hum, đôi khi cùng một người chat nhưng lúc này dùng

hình thức biến âm kiểu này, lúc khác lại dùng hình thức biến âm kiểu khác Và

trường hợp trên chỉ xảy ra với từ hông, những âm tiết khác có âm chính [o] và âm

cuối [η] như “lông”, “ngông”, “bông”, “mông” lại không xảy ra hiện tượng biến

âm này Để hiểu được và hiểu đúng những từ biến âm đó người đọc phải dựa vào ngữ cảnh

Chiếm tỉ lệ cao trong hiện tượng bớt âm là trường hợp bớt một phụ âm hoặc

nguyên âm trong một âm tiết mà chủ yếu là bỏ đi phụ âm đầu theo kiểu nhại giọng

trẻ con hoặc nhại giọng người nói ngọng Trường hợp bớt một âm tiết trong từ đa

âm tiết xuất hiện ít hơn và xảy ra chủ yếu ở những từ thông dụng

Biến âm của ngôn ngữ chat rất phức tạp Trong một âm tiết có thể kết hợp cả

hai hoặc nhiều loại biến âm như đã đề cập trên đây

Một số trường hợp biến âm trên có tác dụng tích cực:

Để tiết kiệm thời gian, những chatter thường biến những nguyên âm đôi

thành nguyên âm đơn hoặc tổ hợp [kw] thành [w] để bớt đi một kí tự

Một số biến âm có thể được dùng như những khinh từ, uyển ngữ, nhã ngữ, có tác dụng mờ hóa những sắc thái nghĩa xấu của từ trong những ngữ cảnh cụ thể

Ngôn ngữ là hiện tượng xã hội, thể hiện ý thức xã hội nên những biến thể

ngữ âm cũng như những hiện tượng khác xuất hiện trong chat phần nào cho ta thấy

được hiện thực cuộc sống thời công nghệ, cách nói năng của con người thời nay mà đặc biệt là cách nói năng, tâm lí, suy nghĩ, sở thích của thế hệ thanh thiếu niên đương thời

Tuy nhiên, ngôn ngữ chat nói chung và những biến thể ngữ âm trong chat

nói riêng phần lớn đều tiêu cực:

Tiêu cực thứ nhất mà chúng ta dễ dàng nhận thấy là đa số các biến thể ngữ

âm xuất hiện trong chat khó đọc, khó phát âm

Thứ hai, các biến thể ngữ âm thường gây khó hiểu Thêm vào đó, hiện tượng

chat không dấu càng khiến cho người đọc gặp nhiều khó khăn trong việc dịch hiểu,

rất dễ dẫn đến dịch nhầm, hiểu nhầm, hiểu sai

Như đã nói, một trong những mục đích mà các chatter biến âm là nhằm tiết

kiệm thời gian, tuy nhiên có những trường hợp đi ngược lại mục đích đó

Việc biến âm trong ngôn ngữ chat đã tạo ra không ít những đơn vị ngữ âm và

chữ viết không phù hợp với hệ thống ngữ âm và chữ viết tiếng Việt, từ đó dần dần hình thành thói quen phát âm và viết lệch chuẩn, làm mất đi sự trong sáng của tiếng Việt

2.1.2 Hiện tượng biến âm - đồng âm

Biến âm - đồng âm cũng là một dạng của biến thể ngữ âm nhưng qua khảo

sát, chúng tôi thấy hiện tượng này rất ít xuất hiện trong các bản chat mà chúng tôi

cập nhật được, duy chỉ có một từ:

- núp (được thay thế bằng) tờ núp Ví dụ: girl_toc_ngan_tn: bóng tờ núp ak

2.1.3 Cố ý viết lệch chuẩn chính tả

Trong các bản chat, do nhiều nguyên nhân khác nhau, tình trạng sai lỗi chính

tả rất nhiều, tuy nhiên ở đây chúng tôi chỉ đề cập đến hiện tượng viết lệch chuẩn chính tả mang tính chất cố ý, phổ biến, xảy ra đồng loạt:

2.1.3.1 ch→ck; ngh→ngk; nh→nk; th→tk

Tất cả những phụ âm khi thể hiện bằng kí hiệu chữ viết có chứa từ hai kí tự

trở lên, trong đó một kí tự là h thì kí tự h đó được thay thế bằng kí tự k:

a ch→ck

- chào→ckao.Ví dụ: huongmuahe_yuioip: vang ckao ban

- chúng→ckúng.Ví dụ: nghiem_93: ckúng mày pị kâm hết à?

- cho→cko Ví dụ: anhlatrum_1232003: aj cko lm wen vs

- chớ→ckớ Ví dụ: anhlatrum_1232003: sao ckớ

- chó→ckó Ví dụ: nghiem_93: ngu nku kon cko'

- chơi→ckơi Ví dụ: anhlatrum_1232003: e ckơi w dế đi

- thích→thick Ví dụ: zin.kute89: thick roi` day'

- như →nku Ví dụ: nghiem_93: ngu nku kon cko'

- nhà→nka Ví dụ: nghiem_93: nka may'' koa ai py dien k ha? (nhà mày có

ai bị điên không hả?)

d th→tk

- thằng→tkag Ví dụ: nghiem_93: kai tkag dien la may day

Trong tkag vừa có hiện tượng cố ý viết sai chính tả vừa có hiện tượng viết

tắt

- thế →tke Ví dụ: cacaphap: b bao nhiu t tke (bạn bao nhiêu tuổi thế)

2.1.3.2 c→k:

Phụ âm đầu [k] được ghi bằng ba hình thức chữ viết khác nhau:

[k] c + nguyên âm hàng sau: a, u, o, ô, ă, â (1)

k + nguyên âm hàng trước: i, ê, ê, iê (2)

q + âm đệm /w/ (3)

Nhưng một bộ phận bạn trẻ thích ghi k thay vì ghi c theo đúng chuẩn đối với những

âm tiết có cấu tạo kiểu (1):

- câm→kâm Ví dụ: nghiem_93: ckúng mày pị kâm hết à?

- cần→kần Ví dụ: ruacomboyvn: a rất kần e

- cái→kái / kai Ví dụ: ng4n_kut3@kimo.com: mà kái tính vậy đó

ckangtrai_langtu: đồ kai thứ

- con→kon.Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: @ đâm trúng kon tim

- cu→ku.Ví dụ: zin.kute89: đứa pạn à ku?

- cũng→kung / kug Ví dụ: congtulop11: kug ko hju

- coi→koi.Ví dụ: trieux1: mày koi avatar đi kìa

- cả→kả.Ví dụ: teen_92_blog: ka nha oi bun qua

Cũng như vậy, phụ âm cuối [k] được ghi bằng hai hình thức:

[k] ch, khi xuất hiện sau các nguyên âm dòng trước (1`)

c, các trường hợp còn lại (2`)

Tuy nhiên, một số người chat viết tất cả các phụ âm cuối [k] bằng con chữ k mà không phải là ch hay c:

- bực→buk Ví dụ: nhjmxu_m92: buk ka mih

- ngốc→ngok.Ví dụ: Ví dụ: cobedongda03: anh ngok nek

- nhóc→nhok.Ví dụ: lantuchuayeu: mày chết nè, chết nè nhok

- lúc→lúk Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: @ tớ lúk nào chả mo ninh

- thích→thik Ví dụ: noname22290: thik gi?

- lịch→lik Ví dụ: huongmuahe_yuioip: ne nc lik su i

- đi→đj/ nhi→nhj Ví dụ: nhjmxu_m92: éo có đâu đj ngủ đj

- điểm→đjểm Ví dụ: nhjmxu_m92: đjểm thi của em chán lắm

- trai→traj Ví dụ: choem.1lanyeu_94: con traj 9x

- rồi→roj/ tại→taj / mỏi→moj Ví dụ: cochunho_kute22: roj cung buon taj moj met (rồi cũng buồn tại mỏi mệt)

- thịt→thjt Ví dụ: kedanhcapgiotlethieunu: thjt hg (thịt không)

- hi hi→hj hj Ví dụ: linhanhhung112112: hj hj

- gái→gaj / Kiên Giang→kjen gjang Ví dụ: tinhyeulunglinh428: co ban gaj

nao o can tho hay kjen gjang ko

- phải→phaj Ví dụ: lllll_nhj_lllll: anh ko hat phaj ko (anh không hát phải

không)

- mình→mjnh / tui→tuj / rùi→ruj Ví dụ: t89ml: de mjnh tuj bn la dc ruj (để

mình tui buồn là được rồi)

2.1.3.4 i→y:

Lại có trường hợp khác, một số thanh thiếu niên viết y thay cho i trong mọi trường hợp, dù là lệch chuẩn chính tả tiếng Việt: rồi→rôy, chơi→chơy,

thôi→thôy… để nhấn mạnh bản sắc cá nhân, tạo phong cách mới…

- chơi→chơy.Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: @ đy uốn sữa sao lói là bác

hàn xóm wa chơy

- rồi→rôy` Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: kái nài tớ chịu rôy`

- thôi→thôy Ví dụ: nikdep.nhat_zahu_08: @ thôy nge mic radio còn hơn

- chị→chỵ Ví dụ: quayinternet: chỵ ở chỗ nào vậy?

- đi→đy Ví dụ: khin_nhat_zahu_08: @ mang hột vịt zô đy

musjc_08: @ chờ đây đy lát có ng cũ zô đo'

- nhỉ→nhỷ Ví dụ: hi.libikey: toàn về tình cảm nhỷ

- chửi→chởy (Biến âm nguyên âm kết hợp với cố ý viết lệch chuẩn chính tả)

Ví dụ: nikdep.nhat_zahu_08: @ hình như hôk ai là hôk bị 322 chởy

- trời→troy Ví dụ: tuyettrongtim_10311: troy oy!

- ơi→oy Ví dụ: tuyettrongtim_10311: troy oy!

2.1.3.5 y→i:

Ngược lại là trường hợp y trong yê viết thành i (iê)

- yêu→iêu Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: @ 2fi vậy sao có ng iêu

- phang→fang Ví dụ: ng4n_kut3@kimo.com: hum trc ổng fang hột zịt

- phòng→fong Ví dụ: teen_92_blog: ngi may ngay chi o fong chan qua

2.1.3.7 d / gi /g (gì)→z

Cũng như vậy, âm vị [z] trong hệ thống phụ âm đầu của tiếng Việt được ghi

bằng ba hình thức: d, gi, và g (gì) nhưng khi chat, một số người dùng chính kí hiệu ngữ âm z để thay cho chữ viết:

- da→za Ví dụ: zin.kute89: ui za

- giật→zật Ví dụ: hktomyteo: sao zật mic của anh

- gì→zì Ví dụ: bupbe.baby91: nói zì zậy?

2.1.3.8 g (gì) / gi→d

Hoặc cố tình viết lệch chuẩn chính tả những từ thông thường như:

- gì→dì Ví dụ: nagoya80: có dì nói i

- giúp→dúp Ví dụ: boy.tuoiho_86: muôn dúp em

2.1.3.9 ngh→ng:

Phụ âm đầu [ŋ] khi thể hiện trên chữ viết được ghi bằng hai hình thức khác nhau: [ŋ] ngh + nguyên âm dòng trước: i, ê, e, iê (1)

ng + nguyên âm dòng sau: u, ô, o, a, ă, â, uô (2)

Nhưng trong quá trình chat, khi dùng những âm tiết có cấu tạo theo cách (1), người

chat thường viết ngh thành ng mặc dù biết rằng viết như vậy là sai chính tả, chẳng

hạn:

- nghìn→ngìn Ví dụ: nuocmatthienthan666: 0 còn 1 ngìn

- nghe→nge Ví dụ: money_can_buy_love: nói heo nge cái này

- nghỉ→ngi Ví dụ: teen_92_blog: ngi may ngay chi o fong chan qua

2.1.3.10 gh→g:

Tương tự, phụ âm đầu [γ] được thể hiện bằng hai hình thức chữ viết theo qui định: [γ] gh + nguyên âm dòng trước: i, ê, e, iê (1)

g + nguyên âm dòng sau: u, ô, o, a, ă, â, uô (2)

Song, cũng để cho nhanh, người chat thường viết g thay cho gh dù âm vị [γ] đi với

nguyên âm dòng trước:

- ghê→gê / ger Ví dụ: nagoya80: ngôn ngữ gê wa à

ngoc_12388: ngon ger (ngon ghê)

Trường hợp gê viết thành ger vừa có hiện tượng viết lệch chuẩn chính tả cố

ý, viết không dấu vừa có hiện tượng thêm âm

2.1.3.11 t→k:

Đối với những âm tiết có phụ âm cuối là [t], giới trẻ viết k thay t nhằm lạ hóa

chữ viết, tạo phong cách, cá tính

- biết→biếk Ví dụ: nikdep.nhat_zahu_08: @ nik biếk thì hôk wa

- thiết→thiek Ví dụ: than_dieu_dai_hiep_1991: minh chang thiek tha gi nua

2.1.3.12 Nhận xét

Như vậy, có tất cả 13 kiểu viết lệch chuẩn chính tả cố ý mà chúng tôi đã

thống kê được Đây đều là những kiểu viết phổ biến trong bản chat hiện nay

Nhìn chung, hiện tượng cố ý viết lệch chuẩn chính tả tiếng Việt xảy ra đa số

ở phụ âm mà đặc biệt là phụ âm đầu

Qua kết quả khảo sát, chúng tôi thấy, các cách viết phụ âm lệch chuẩn trên chỉ xuất hiện đối với những âm vị mà chữ viết được thể hiện bằng cách ghép hai ba

con chữ hoặc các âm vị được ghi bằng hai, ba hình thức chữ viết khác nhau

Cũng như biến âm, việc cố ý viết lệch chuẩn chính tả gây nhiều tác hại: Khó đọc, khó phát âm và thậm chí có những trường hợp không thể đọc, phát âm được, từ

đó dẫn đến khó hiểu đối với những ai không hoặc không thường xuyên tiếp xúc với

ngôn ngữ chat thời nay Để hiểu được chúng phải bám vào ngữ cảnh Mặt khác,

hiện tượng này đã tạo ra những đơn vị chữ viết, cách viết lệch chuẩn

2.1.4 Hiện tượng viết lặp cố ý

2.1.4.1 Lặp lại nhiều lần âm sau cùng

Một đặc điểm nổi bật về mặt ngữ âm chỉ có ở các bản chat và các bản tin

nhắn qua điện thoại là hiện tượng viết lặp cố ý Để biểu lộ, thể hiện một thái độ,

cảm xúc nào đấy, người chat thường lặp lại nhiều lần con chữ sau cùng hoặc lặp lại

nhiều lần cả âm tiết đó Ví dụ:

-kedanhcapgiotlethieunu:emmmmmmmmmmmm (em)

Lặp lại âm “m”, kéo dài âm tiết “em” để thể hiện sự âu yếm, ngạc nhiên, vui mừng…

- traitimbang_phuocan: anhhhhhhhhh (anh)

Kéo dài âm tiết “anh” biểu lộ sự nũng nịu đáng yêu của người con gái đang

vòi vĩnh người con trai làm gì đó cho mình…

- khocmotlandequen: zuiiii wa.!!!!!!!!

Lặp lại âm “i” trong “vui” nhấn mạnh cảm giác vui mừng, sung sướng

- kiss_loves1818: hiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii

Kéo dài âm “hi” nhằm nhấn mạnh lời chào, thể hiện sự thiết tha được gặp gỡ, nói chuyện, làm quen của người chào

- kedanhcapgiotlethieunu: hj heoooooooooooooooo

Khi ngạc nhiên, vui mừng, kêu gọi

- money_can_buy_love: kyyyyyyyyyyyyyyyyyyy:

Lặp lại nhiều lần chữ cái sau cùng tên người bạn chat nhằm kêu, gọi người

đó chú ý đến mình, nói chuyện với mình khi họ lơ đễnh

- heokhi_love_heoheo: zkkkkkkkkkkkk ơiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii:

Lặp lại từ ơiiiiiiiiii mô phỏng tiếng gọi nhau trong đời sống hằng ngày Qua

đó bộc lộ thái độ yêu mến, âu yếm đối với người bạn chat

- kedanhcapgiotlethieunu: chemmmmmmmmmm

Kéo dài âm “chém” nhấn mạnh thái độ kiên quết, giận dữ…

2.1.4.2 Lặp lại nhiều lần cả âm tiết

Lặp lại cả âm tiết, mô phỏng tiếng cười kéo dài thể hiện cảm xúc vui sướng, sảng khoái:

gọi sự chú ý của người kia…

Nhìn chung, việc kéo dài hoặc lặp lại âm tiết góp phần biểu lộ, nhấn mạnh

cảm xúc của người viết

2.1.5 Hiện tượng viết tắt

Xuất phát từ nhu cầu của cuộc sống hiện đại, đa số người chat đều muốn quá

trình giao tiếp diễn ra nhanh chóng, gọn gàng vì thế đã hình thành nên xu hướng

viết tắt, khá phổ biến trong các bản chat ngày nay

2.1.5.1 Chỉ viết chữ cái đầu

- tao→t Ví dụ: congtugia.congtugia: t ko bi dien

- tuổi→t Ví dụ: ig @hackermail.com: e nhiu t ùi

- nói chuyện→nc Ví dụ: huongmuahe_yuioip: ne nc lik su i

- sinh năm→sn Ví dụ: 2ngoc_lybao: co ban gai nao sn90 cho lam wen nha

- người→ng Ví dụ: ckangtrai_langtu: cho ng ta noi

- người yêu→ng y Ví dụ: tuyettrongtim_10311: tim ng y

- xin lỗi→xl Ví dụ : hienlanhtotbung_hp: xl típ đi

- em→e Ví dụ: your.knight78: có e nào ko giới thiệu giùm a đi

- anh→a Ví dụ: muabun_qt: lam j xung a ta

- không→k Ví dụ: tuyetnhietdoi_20002001: k co aj nc

- gì →j Ví dụ: muabun_qt: lam j xung a ta

- như thế nào→ntn Ví dụ: ltgiang90st: tìm người ntn?

- Sài gòn→sg Ví dụ :anhlatrum_1232003: lm wen gjrl sg

- webcam→wc.Ví dụ: dtai85: co ai chat wc sex ko

- vậy/zậy→v/z.Ví dụ: Ví dụ: noinho_diuem_n: m cung v ah?

trieux1: bị lỗi hoài z ta

- trả lời→tl Ví dụ: trieux1: câu hỏi rất là khó và tl cũng khó khi có vk mày ở

đây

- mình→m Ví dụ: noinho_diuem_n: m cung v ah?

- giới thiệu→gt Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: @ tớ xin tự gt tớ ở vn2

- bạn gái→bg Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: @ chưa có bg ak

- bà xã→bx Ví dụ: qk1t: Goi bx zo cho vui H

- yahoo→yh Ví dụ: -em- -yeu- -anh- _-r@t nhieu.tk: vk mới

chơi yh ak ck

- water closet→wc Ví dụ: ng4n_kut3@kimo.com: vk đi wc kái

- webcam→wc Ví dụ: uop_xac_nguoi_yeu_999: chat wc day

- cảnh sát giao thông (csgt) Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: csgt gọi là

cớm

- khu công nghiệp→kcn Ví dụ: thienthannho22789: kcn nào

- sinh viên→sv / học sinh sinh viên→hssv

Vídụ: anh_thatsu_thatvong_veem114: mình là sv HUTECH rất vui được làm

quen với các bạn HSSV !!!

- room→r Ví dụ: hi_vn2: Ban o r nay a?

- đại học→đh Ví dụ: harken_bian: đh năm 2

- zậy→z Ví dụ: traingheo_baclieu12: nó đi đâu z ta

2.1.5.2 Viết chữ cái đầu và cuối

- được→đc / dc Ví dụ: mr_google34: mày chắc đc học nhiều lắm hả?

saobangtinhnhan_1987: bun chet di dc ay

- học→hc Ví dụ: yeu_anh_di_em_oi_89bg: an noi ko co hc ai them chat chu

- không→kg Ví dụ: lekhana76: co ban nao chat kg buon qua

- hông→hg Ví dụ: kedanhcapgiotlethieunu: thjt hg?

- ông→ong→og Ví dụ: cochunho_kute22: gop zuj cho maj og nge chu bo

- thằng→thg Ví dụ: toan_zidane10: thg vip tre con dug choi no

- làm→lm Ví dụ: anhlatrum_1232003: aj cko lm wen vs

- muốn→mn Ví dụ: khanhdang0020: co aj mn nc ko ?

- ngược→ngc Ví dụ: khin_nhat_zahu_08: @ làm gì có chuyện ngc đời vậy

tk

- buồn→bn Ví dụ: huynhtam12345: bn wa

- biết →bt Ví dụ: mth4o: a bt nhju the

- bạn→bn Ví dụ:thienthannho22789: bn nhiu tủi

2.1.5.3 Chỉ viết chữ cái cuối

- sex→x Ví dụ: tieuthieugia193: cần tìm chị gái chát wc x nèk

2.1.5.4 Bỏ bớt kí tự

- mình→mih/mnh Ví dụ: traitimbang_phuocan: sao bo e mot mih bun the

hanhphucquanhday_cr84: co a lam qen voi mnh

khong

- xinh→xih Ví dụ: toan_zidane10: xih lam

- tính →tih Ví dụ: qk1t: Ng nay nc vui tih va lich su

- hình→hih` Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: @ giờ chưa bị tàn hih`

- đang→đag / dag Ví dụ: toan_zidane10: dag khuyen mai

- nóng→nog Ví dụ: qk1t: Be Ngan nay de noi nog ghe

- phải→pải Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: @ pải có biệt hiệu mới dễ

nhớ

- phim→pim Ví dụ: noitiengdatinh_latoi: pim sẽ hay hơn

- nick→nik Ví dụ: nikdep.nhat_zahu_08: @ nik tớ đẹp nhất zahu

- quen→qen Ví dụ: hanhphucquanhday_cr84: co a lam qen voi mnh khong

- qua→qa Ví dụ: nhoc_duy123: tối qa nhà thảo ngủ

- quá→qá Ví dụ: lizil_han.tatca_lizil: hay qá ban

2.1.5.5 Những trường hợp viết tắt khác

- không→ko.Ví dụ: zin.kute89: có em gai' ko

- không→o Ví dụ: muabun_qt: o hỉu

- không→0 Ví dụ: nuocmatthienthan666: 0 sứt mẽ

- với→vs Ví dụ: nuocmatthienthan666: mà toàn 24 vs 30

- thanks → tk Ví dụ: qk1t: okie tk

- 2→hi (chào).Ví dụ: laudaitinhai_qt90: 2222222222222222

- bảy (7) →thất Ví dụ: joyce -520: a cung dang 7 tinh

Ở đây viết tắt đã kết hợp với chơi chữ dựa trên hiện tượng đồng âm: thất

(bảy)- thất (thất tình)

- chồng→ck Ví dụ: money_can_buy_love: bắt thằng ck xu lại ngay

- vợ→vk Ví dụ: trieux1: vk iu

2.1.5.6 Nhận xét

Hình thức viết tắt trong chat vô cùng phong phú, đa dạng Ở đây, chúng tôi

tạm thời phân các hiện tượng viết tắt thành 5 loại: (1) Chỉ viết chữ cái đầu; (2) Viết chữ cái đầu và cuối; (3) Chỉ viết chữ cái cuối; (4) Bỏ bớt kí tự và (5) Các trường hợp viết tắt khác Trong đó trường hợp (1) Chỉ viết chữ cái đầu chiếm tỉ lệ cao nhất:

35 trong tổng số 66 trường hợp mà chúng tôi thống kê được, chiếm khoảng 53%

Ở trường hợp (1) và (2), đa số những từ được viết tắt đều là những từ thông dụng Những hiện tượng viết tắt này cũng thường được sử dụng trong khi nhắn tin qua điện thoại hay khi tốc kí hằng ngày nên phần lớn người đọc có thể dịch và hiểu được, tuy nhiên từ viết tắt phải đặt trong câu, trong ngữ cảnh cụ thể

Đối với trường hợp (4), chủ yếu là bỏ đi con chữ n trong âm vị /ɲ/ (nh) và n

trong âm vị /ŋ/ (ng) khi hai âm vị này đứng ở vị trí âm cuối Tương tự, bỏ bớt con

chữ h trong phụ âm đầu [f] (ph), con chữ u trong tổ hợp [kw] (qu)

Trường hợp (5) bao gồm các hiện tượng viết tắt như:

- Chỉ viết chữ cái đầu + biến âm: không →ko…

- Chỉ viết chữ cái đầu + thêm âm: với →vs…

- Cố ý viết lệch chuẩn chính tả + chỉ viết phụ âm đầu: chồng→ck, vợ→vk…

- Dùng con số thay chữ: không →0, …

Hiện tượng biến âm, viết tắt, viết lặp và viết lệch chuẩn chính tả cố ý khá

phổ biến trong các bản chat bằng tiếng Việt

Các hiện tượng về mặt ngữ âm xuất hiện trong ngôn ngữ chat thường kết hợp

với nhau vô cùng phức tạp Trong một âm tiết hoặc một câu có thể chứa cùng lúc các hiện tượng ấy

Chính sự phức tạp đó khiến ngôn ngữ chat vô cùng khó phát âm, khó đọc,

khó hiểu, dễ dẫn đến hiểu lầm, hiểu sai nội dung, thậm chí có nhiều trường hợp không thể phát âm, không thể hiểu (trừ người viết)

Như vậy, bên cạnh ý nghĩa tích cực thì những biến đổi về mặt ngữ âm của

chat đã gây ra nhiều tác hại, tiêu cực mà tác hại lớn nhất chính là làm mất đi sự

trong sáng của tiếng Việt, vốn là hồn thiêng dân tộc

2.2 ĐẶC ĐIỂM TỪ VỰNG CỦA CHAT

Như từ đầu chúng tôi đã xác định, ngôn ngữ chat trước hết là ngôn ngữ hội

thoại, thuộc phong cách chức năng ngôn ngữ sinh hoạt hằng ngày mà cụ thể là phong cách sinh hoạt hằng ngày tự nhiên Vì thế, đặc điểm nổi bật của ngôn ngữ

chat về mặt từ vựng là sử dụng nhiều từ địa phương, từ thông tục, tiếng lóng, thán

từ, tình thái từ, ngữ khí từ, từ tiếng nước ngoài…

Hoàn cảnh diễn ra ngôn ngữ chat giống như bối cảnh một văn bản nói Người chat thường trò chuyện với tâm trạng thoải mái, tự nhiên, không bị gò bó bởi

thế họ không câu nệ trong cách dùng từ khi diễn đạt, lời lẽ có tính tức thời, không gọt giũa

2.2.1 Thán từ, tình thái từ, ngữ khí từ trong chat

Trong quá trình chat, người chat thường cố gắng thể hiện cảm xúc bằng các thán từ: ồ, trời ơi, ủa, eo… , tình thái từ: à, ạ, ư, nhỉ, nhé, he, nè, nà, à nghen, hả … , ngữ khí từ: uhm, hừm, hm, á hà, oh…mà Nguyễn Thị Khánh Dương gọi là “những

yếu tố liên kết lấp đầy chỗ trống” [5, tr 10]

Ví dụ 2:

- nguyen_nhat_tri12345 : thế à

- trainhaque_baokevutruong: chán quá nhỉ ?

- thien_than_may_tinh_007: Ai Gay vào níc mình nhé

- o.v3_r: °_bqhx_°Ô cả nhà cho tớ hỏi có sói ngây thơ ở đây k ạ

2.2.2 Từ ngữ địa phương trong chat

Vì không giao tiếp trực tiếp nên người chat sẽ không nhận ra giọng nói,

vùng miền của người đối diện Tuy nhiên, thông qua câu chữ, đặc biệt những biến

âm địa phương và những từ ngữ địa phương, ta có thể xác định được phương ngữ

của người chat Biến âm địa phương chúng tôi đã đề cập trong phần đặc điểm ngữ

âm Mục này chúng tôi nói đến từ ngữ địa phương người chat thường sử dụng

2.2.2.1 Từ ngữ địa phương Bắc bộ

- girl_toc_ngan_tn: ở nhà chơi mý bóng (với)

2.2.2.2 Từ ngữ địa phương Trung bộ

- dm0m: chứ nghĩ rứa thì tui chịu (thế, vậy)

- harken_bian: mách mẹ choa (tao, tôi, mình)

- codonmotvisao_tv_171: bit mo dc (đâu)

- mr_google34: k ai nói chuyện tào lao ak (tầm phào)

2.2.2.3 Từ ngữ địa phương Nam bộ

- nuocmatthienthan666: nhỏ đó đưa đi đâu thì đi (con bé)

- money_can_buy_love: tụi này đang nhậu (uống rượu)

- money_can_buy_love: tùm lum hết (bừa bộn, lộn xộn)

- heokhi_love_heoheo: ổng mắc đại tiện (ông ấy)

- nagoya80: mấy bạn làm tui mắc cỡ wa (ngại ngùng, xấu hổ)

- ig @hackermail.com: đố tầm bậy ( bậy, không đúng)

- trieux1: bận cái áo đỏ chét thấy ghét (mặc)

- c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: @ -em- -yeu- -anh- _-r@t-

nhieu.tk la.i bieu~ kai' na` (lại biểu cái nà) (nói, bảo)

- ng4n_kut3@kimo.com: hum trc ổng fang hột zịt (trứng vịt)

- oxtk: té ra mọi người cũng biết nó hả (thì ra)

- harken_bian: ơ nhiều từ éo hiểu chứ bộ (chứ)

- oxtk: bên vn:43 anh sài nick khác (xài - tiêu)

- x1_nh: giờ vào toàn bọ lạ hoắc nhở (nhỉ)

- oxtk: rồi ảnh lại qua đây hổ báo (anh ấy)

- bongbongmua_votanvianh: bóng méc gái (mách)

- bongbongmua_votanvianh: nếu k giả đò (giả vờ)

- nguyen_nhat_tri12345: thôi đi tía (bố)

2.2.2.4 Nhận xét:

Qua khảo sát chúng tôi thấy, từ ngữ địa phương Bắc Bộ xuất hiện ít nhất Chiếm tỉ lệ lớn nhất là từ địa phương Nam Bộ Giải thích điều này có nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có nguyên nhân về tâm lí Xuất phát từ đặc điểm của đối

tượng chat, thích nhỉ nhảnh, dí dỏm, đùa vui nên họ thường sử dụng từ phương địa

phương miền Nam ngay cả khi mình là người miền Bắc hoặc miền Trung Theo các bạn trẻ thì nói từ miền Nam nhí nhảnh, dễ thương hơn

Cũng có thể, do ngẫu nhiên mà các bản chat chúng tôi cập nhật được trên các phòng chat có nhiều chủ nick là người miền Nam nên họ sẽ sử dụng từ địa phương

Nam bộ

2.2.3 Từ thông tục trong chat

Khi trò chuyện trên mạng, đặc biệt là ở các phòng chat công cộng thì người

chat hầu hết không biết bạn chat của mình là ai, không biết người thật, không biết

các thông tin chính xác về tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp, địa vị của người cùng

chơi Chính vì mù mờ thông tin về đối phương nên người chat thường đổ đồng các

mối quan hệ Họ cho tất cả mọi người đều “bằng vai phải lứa”, bình đẳng, ngang hàng nhau Thế nên, họ sử dụng ngôn từ một cách tùy tiện, không ngần ngại “vung”

ra cả những từ ngữ thô lỗ, tục tằn, vô văn hóa

- money_can_buy_love: địt mẹ thích nói thì sao

- nghiem_93: kai kon me may (cái con mẹ mày)

- taydaotaykiemdocchiemgiangho: dyt ba ckung' may (địt mẹ chúng mày)

- dnkhoa.hdcdl: chet me thuy' kieu` (chết mẹ Thúy Kiều)

- thienthannho22789: ông cố nội cha mày dnkhoa

- harken_bian: địt cụ

- namnhi_thoidai2001: thao thức cái thằng bố mày đó hả

- yeuanhanhchokeo_vt: con di me may`(con đĩ mẹ mày)

- dkm_cyak_tnhp: dien caj ma~ me may`(cái mả mẹ mày)

- x1_nh: ui mẹ cái thằng thủy nguyên kia

- x1_nh: tát chết pà mày giờ

Sử dụng từ thông tục để cãi vả, chửi mắng nhau là hiện tượng phổ biến trên

các phòng chat Chủ nhân của những từ ngữ thô lỗ, dung tục ấy đa số là người chat

tuổi mới lớn Việc sử dụng ngôn từ như vậy đã phản ánh tình trạng giao tiếp thiếu văn hóa của các thanh thiếu niên ngày nay Đó cũng là một thực trạng đáng báo động!

2.2.4 Tiếng lóng

Theo Nguyễn Thiện Giáp trong Giáo trình Ngôn ngữ học thì: “Tiếng lóng

(argots, slang) là những từ ngữ được sử dụng hạn chế về mặt xã hội, tức là những từ ngữ không phải toàn dân dùng mà chỉ một tầng lớp xã hội nào đó dùng mà thôi” [7,tr 219]

Hai tác giả Đoàn Tử Huyến và Lê Thị Yến trong Sổ tay từ - ngữ lóng tiếng

Việt quan niệm rằng: “Tiếng lóng là loại ngôn ngữ riêng của một nhóm xã hội nhằm

tạo ra sự tách biệt với những người không liên đới; sự tách biệt có thể là nhằm mục đích giữ bí mật, nhưng cũng có thể chỉ nhằm tạo ra một nét riêng cho nhóm xã hội

mình” [10, tr 9]

Trong các bản chat mà chúng tôi cập nhật được, xuất hiện rất nhiều từ - ngữ lóng Để dễ tìm hiểu, chúng tôi tạm xét hệ thống tiếng lóng được sử dụng trong chat

theo hai tiêu chí: nội dung biểu hiện và nguồn gốc xuất xứ

2.2.4.1 Tiếng lóng xét theo nội dung

a Tiếng lóng nói về các bộ phận trên cơ thể người, về giới tính và tình dục

- hàng (bộ phận sinh dục) Ví dụ: nuocmatthienthan666: hàng còn nguyên xi

- thằng nhỏ (bộ phận sinh dục nam) Ví dụ: depzaidatinh@rocketmail.com:

uh thang nho a no cu cuong cung la sao e nhi

- tiện nghi (bộ phận gợi cảm của phái nữ) Ví dụ: nuotmatkhongcon: có bạn

gái nào ở sài gòn đầy đủ tiện nghi cho làm quên nha

- hô hấp nhân tạo (hôn) Ví dụ:_-anh-_-yeu-_-em-_-r@t nhieu.tk: để anh hô hấp nhân tạo cho

- phang / fang (quan hệ tình dục) Ví dụ: ng4n_kut3@kimo.com: hum trc

ổng fang hột zịt

- làm (quan hệ tình dục) Ví dụ: oxtk: ủa Linh đi làm à

- thịt (quan hệ tình dục) Ví dụ : zin.kute89: de tui thit em gai nhe'

- làm thịt (làm tình, quan hệ tình dục) Ví dụ: ngoc_12388: dag doi su huynh lm` thjt nak` (đang đợi sư huynh làm thịt nà)

- làm ăn (quan hệ tình dục, làm tình) Ví dụ: jj_yuh: co lam an dc j ko

(có làm ăn gì được không)

- sục (thủ dâm) Ví dụ: nuotmatkhongcon: thao thao âm thầm ngồi sục nhớ

người yêu

- tâm sự kín đáo (quan hệ tình dục, làm tình)

Ví dụ: maimaiyeuminhem111_hp: co chi e nao tam su kin dao k nhi