Trong các bản chat, do nhiều nguyên nhân khác nhau, tình trạng sai lỗi chính tả rất nhiều, tuy nhiên ở đây chúng tôi chỉ đề cập đến hiện tượng viết lệch chuẩn chính tả mang tính chất cố ý, phổ biến, xảy ra đồng loạt:
2.1.3.1. ch→ck; ngh→ngk; nh→nk; th→tk.
Tất cả những phụ âm khi thể hiện bằng kí hiệu chữ viết có chứa từ hai kí tự trở lên, trong đó một kí tự là h thì kí tự h đó được thay thế bằng kí tự k:
a. ch→ck
- chào→ckao.Ví dụ: huongmuahe_yuioip: vang ckao ban - chúng→ckúng.Ví dụ: nghiem_93: ckúng mày pị kâm hết à?
- cho→cko. Ví dụ: anhlatrum_1232003: aj cko lm wen vs - chớ→ckớ. Ví dụ: anhlatrum_1232003: sao ckớ
- chó→ckó. Ví dụ: nghiem_93: ngu nku kon cko'
- chơi→ckơi. Ví dụ: anhlatrum_1232003: e ckơi w dế đi - thích→thick. Ví dụ: zin.kute89: thick roi` day'
- kích →kíck. Ví dụ: girl_toc_ngan_tn: mình thíc đánh du kíck - chi→cki. Ví dụ: khocmotlandequen: cki z
b. ngh→ngk:
- nghe→ngke. Ví dụ: lilil_p3_ng0ck.vn11_lilil: ngke nè c. nh→nk
- như →nku. Ví dụ: nghiem_93: ngu nku kon cko'
- nhà→nka. Ví dụ: nghiem_93: nka may'' koa ai py. dien k ha? (nhà mày có ai bị điên không hả?)
d. th→tk
- thằng→tkag. Ví dụ: nghiem_93: kai tkag dien la may day
Trong tkag vừa có hiện tượng cố ý viết sai chính tả vừa có hiện tượng viết
tắt.
- thế →tke. Ví dụ: cacaphap: b bao nhiu t tke (bạn bao nhiêu tuổi thế) 2.1.3.2. c→k:
Phụ âm đầu [k] được ghi bằng ba hình thức chữ viết khác nhau:
[k] c + nguyên âm hàng sau: a, u, o, ô, ă, â (1) k + nguyên âm hàng trước: i, ê, ê, iê (2) q + âm đệm /w/ (3)
Nhưng một bộ phận bạn trẻ thích ghi k thay vì ghi c theo đúng chuẩn đối với những âm tiết có cấu tạo kiểu (1):
- câm→kâm. Ví dụ: nghiem_93: ckúng mày pị kâm hết à?
- cần→kần. Ví dụ: ruacomboyvn: a rất kần e
- cái→kái / kai. Ví dụ: ng4n_kut3@kimo.com: mà kái tính vậy đó ckangtrai_langtu: đồ kai thứ
- con→kon.Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: @ đâm trúng kon tim - cu→ku.Ví dụ: zin.kute89: đứa pạn à ku?
- cũng→kung / kug. Ví dụ: congtulop11: kug ko hju - coi→koi.Ví dụ: trieux1: mày koi avatar đi kìa - cả→kả.Ví dụ: teen_92_blog: ka nha oi bun qua
Cũng như vậy, phụ âm cuối [k] được ghi bằng hai hình thức:
[k] ch, khi xuất hiện sau các nguyên âm dòng trước (1`) c, các trường hợp còn lại (2`)
Tuy nhiên, một số người chat viết tất cả các phụ âm cuối [k] bằng con chữ k mà không phải là ch hay c:
- bực→buk. Ví dụ: nhjmxu_m92: buk ka mih
- ngốc→ngok.Ví dụ: Ví dụ: cobedongda03: anh ngok nek - nhóc→nhok.Ví dụ: lantuchuayeu: mày chết nè, chết nè nhok
- lúc→lúk .Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: @ tớ lúk nào chả mo ninh - thích→thik .Ví dụ: noname22290: thik gi?
- lịch→lik. Ví dụ: huongmuahe_yuioip: ne nc lik su i.
Số khác lại cố ý chuyển (1`) thành (2`):
- thích→thíc. Ví dụ: girl_toc_ngan_tn: mình thíc đánh du kíck 2.1.3.3. i→j
Vì thói quen bấm phím điện thoại nhanh (bấm chữ j thay cho chữ i sẽ nhanh hơn) nên khi chat, người chơi cũng thường viết chữ j thay cho i trong mọi trường hợp dù i là âm chính hay bán âm cuối:
- đi→đj/ nhi→nhj. Ví dụ: nhjmxu_m92: éo có đâu đj ngủ đj - điểm→đjểm. Ví dụ: nhjmxu_m92: đjểm thi của em chán lắm - trai→traj. Ví dụ: choem.1lanyeu_94: con traj 9x
- rồi→roj/ tại→taj / mỏi→moj. Ví dụ: cochunho_kute22: roj cung buon taj moj met (rồi cũng buồn tại mỏi mệt)
- thịt→thjt. Ví dụ: kedanhcapgiotlethieunu: thjt hg (thịt không) - hi hi→hj hj. Ví dụ: linhanhhung112112: hj hj
- gái→gaj / Kiên Giang→kjen gjang. Ví dụ: tinhyeulunglinh428: co ban gaj nao o can tho hay kjen gjang ko
- phải→phaj. Ví dụ: lllll_nhj_lllll: anh ko hat phaj ko (anh không hát phải không)
- mình→mjnh / tui→tuj / rùi→ruj. Ví dụ: t89ml: de mjnh tuj bn la dc ruj (để mình tui buồn là được rồi)
2.1.3.4. i→y:
Lại có trường hợp khác, một số thanh thiếu niên viết y thay cho i trong mọi trường hợp, dù là lệch chuẩn chính tả tiếng Việt: rồi→rôy, chơi→chơy, thôi→thôy… để nhấn mạnh bản sắc cá nhân, tạo phong cách mới…
- chơi→chơy.Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: @ đy uốn sữa sao lói là bác hàn xóm wa chơy
- rồi→rôy`. Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: kái nài tớ chịu rôy`
- thôi→thôy. Ví dụ: nikdep.nhat_zahu_08: @ thôy nge mic radio còn hơn - chị→chỵ. Ví dụ: quayinternet: chỵ ở chỗ nào vậy?
- đi→đy. Ví dụ: khin_nhat_zahu_08: @ mang hột vịt zô đy
musjc_08: @ chờ đây đy lát có ng cũ zô đo' - nhỉ→nhỷ. Ví dụ: hi.libikey: toàn về tình cảm nhỷ
- chửi→chởy (Biến âm nguyên âm kết hợp với cố ý viết lệch chuẩn chính tả).
Ví dụ: nikdep.nhat_zahu_08: @ hình như hôk ai là hôk bị 322 chởy - trời→troy. Ví dụ: tuyettrongtim_10311: troy oy!
- ơi→oy. Ví dụ: tuyettrongtim_10311: troy oy!
2.1.3.5. y→i:
Ngược lại là trường hợp y trong yê viết thành i (iê)
- yêu→iêu. Ví dụ: c.u.i.b.a.p-08@doctor.com: @ 2fi vậy sao có ng iêu 2.1.3.6. ph→f:
Trường hợp phụ âm đầu [f] khi ghi bằng chữ viết, đúng chuẩn phải là ph nhưng người chat vẫn dùng nguyên kí hiệu ngữ âm để ghi cho chữ viết:
- phương→fương. Ví dụ: gaibg_timtinhyeumoi_92_hv_bg: kết bạn bốn fương
- phải→fai. Ví dụ: muabun_qt: thi dau noi j ma fai nc dang hoang la sao - phạt→fạt. Ví dụ: __-em-__-yeu-__-anh-__-r@t--nhieu.tk: fạt
- phang→fang. Ví dụ: ng4n_kut3@kimo.com: hum trc ổng fang hột zịt - phòng→fong. Ví dụ: teen_92_blog: ngi may ngay chi o fong chan qua 2.1.3.7. d / gi /g (gì)→z
Cũng như vậy, âm vị [z] trong hệ thống phụ âm đầu của tiếng Việt được ghi bằng ba hình thức: d, gi, và g (gì) nhưng khi chat, một số người dùng chính kí hiệu ngữ âm z để thay cho chữ viết:
- da→za. Ví dụ: zin.kute89: ui za
- giật→zật. Ví dụ: hktomyteo: sao zật mic của anh - gì→zì. Ví dụ: bupbe.baby91: nói zì zậy?
2.1.3.8. g (gì) / gi→d
Hoặc cố tình viết lệch chuẩn chính tả những từ thông thường như:
- gì→dì. Ví dụ: nagoya80: có dì nói i
- giúp→dúp. Ví dụ: boy.tuoiho_86: muôn dúp em 2.1.3.9. ngh→ng:
Phụ âm đầu [ŋ] khi thể hiện trên chữ viết được ghi bằng hai hình thức khác nhau: [ŋ] ngh + nguyên âm dòng trước: i, ê, e, iê (1)
ng + nguyên âm dòng sau: u, ô, o, a, ă, â, uô (2)
Nhưng trong quá trình chat, khi dùng những âm tiết có cấu tạo theo cách (1), người chat thường viết ngh thành ng mặc dù biết rằng viết như vậy là sai chính tả, chẳng hạn:
- nghìn→ngìn. Ví dụ: nuocmatthienthan666: 0 còn 1 ngìn - nghe→nge. Ví dụ: money_can_buy_love: nói heo nge cái này - nghỉ→ngi. Ví dụ: teen_92_blog: ngi may ngay chi o fong chan qua 2.1.3.10. gh→g:
Tương tự, phụ âm đầu [γ] được thể hiện bằng hai hình thức chữ viết theo qui định: [γ] gh + nguyên âm dòng trước: i, ê, e, iê (1)
g + nguyên âm dòng sau: u, ô, o, a, ă, â, uô (2)
Song, cũng để cho nhanh, người chat thường viết g thay cho gh dù âm vị [γ] đi với nguyên âm dòng trước:
- ghê→gê / ger. Ví dụ: nagoya80: ngôn ngữ gê wa à ngoc_12388: ngon ger (ngon ghê)
Trường hợp gê viết thành ger vừa có hiện tượng viết lệch chuẩn chính tả cố ý, viết không dấu vừa có hiện tượng thêm âm.
2.1.3.11. t→k:
Đối với những âm tiết có phụ âm cuối là [t], giới trẻ viết k thay t nhằm lạ hóa chữ viết, tạo phong cách, cá tính...
- biết→biếk. Ví dụ: nikdep.nhat_zahu_08: @ nik biếk thì hôk wa
- thiết→thiek. Ví dụ: than_dieu_dai_hiep_1991: minh chang thiek tha gi nua 2.1.3.12. Nhận xét
Như vậy, có tất cả 13 kiểu viết lệch chuẩn chính tả cố ý mà chúng tôi đã
thống kê được. Đây đều là những kiểu viết phổ biến trong bản chat hiện nay.
Nhìn chung, hiện tượng cố ý viết lệch chuẩn chính tả tiếng Việt xảy ra đa số ở phụ âm mà đặc biệt là phụ âm đầu.
Qua kết quả khảo sát, chúng tôi thấy, các cách viết phụ âm lệch chuẩn trên chỉ xuất hiện đối với những âm vị mà chữ viết được thể hiện bằng cách ghép hai ba con chữ hoặc các âm vị được ghi bằng hai, ba hình thức chữ viết khác nhau.
Cũng như biến âm, việc cố ý viết lệch chuẩn chính tả gây nhiều tác hại: Khó đọc, khó phát âm và thậm chí có những trường hợp không thể đọc, phát âm được, từ đó dẫn đến khó hiểu đối với những ai không hoặc không thường xuyên tiếp xúc với ngôn ngữ chat thời nay. Để hiểu được chúng phải bám vào ngữ cảnh. Mặt khác, hiện tượng này đã tạo ra những đơn vị chữ viết, cách viết lệch chuẩn.