GIÁO ÁN VĂN 7 THCS

Văn bản: "Cổng trường mở ra" của Lí Lan sẽ giúp các em hiểu được tâm trạng củanhững người làm cha làm mẹ khi con chuẩn bị đến trường cũng như ý nghĩa củamái trường với cuộc đời mỗi con n

Mời các bạn mua Laptop Nguyễn văn Thọ nhé Cam kết chất lượng, máy hình thức đẹp, bảo hành dài và tốc độ nhanh, ship tận nhà, thu

tiền sau.

ĐT+ Zalo: Nguyễn Văn Thọ 0833703100

Linh tham gia nhóm: TÀI LIỆU HỌC SINH GIỎI NGỮ VĂN

THCS

https://www.facebook.com/groups/800678207060929

(copy đường linh màu xanh dán vào trình duyệt google và nhấp vào

mục: tham gia nhóm là ok)

Tuần 1

Tiết 1

Ngày soạn: 21/ 8/2019 Ngày dạy:

- Đọc hiểu một văn bản biểu cảm được viết như nhật kí của mẹ

- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn bị cho ngày khai trường đầu tiên của con

- Liên hệ, vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm

3 Thái độ:

- Giáo dục HS tình cảm yêu quý, kính trọng cha mẹ; yêu trường học, bạn bè, thầy

cô

4 Định hướng phát triển năng lực cho học sinh:

- Năng lực chung: năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác,

năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực giao tiếp

- Năng lực chuyên biệt: năng lực đọc hiểu văn bản, năng lực sáng tạo

2 Kiểm tra bài cũ

- Thế nào là văn bản nhật dụng? Kể tên những văn bản nhật dụng đã học trong

chương trình Ngữ văn 6? Các văn bản ấy đã đề cập đến những vấn đề nào trong đờisống

- Hs nêu được khái niệm văn bản nhật dụng và kể tên đúng các văn bản nhật dụng

đã học trong chương trình Ngữ văn 6

3 Giới thiệu bài mới

Từ lớp 1 đến lớp 7 em đã dự 7 lần khai giảng, lần khai giảng nào làm emnhớ nhất? Trong lần khai giảng đầu tiên ai đã đưa em đến trường? Có ai trong các

em hiểu được tâm trạng của mẹ mình trước ngày các em vào lớp 1 không?

Văn bản: "Cổng trường mở ra" của Lí Lan sẽ giúp các em hiểu được tâm trạng củanhững người làm cha làm mẹ khi con chuẩn bị đến trường cũng như ý nghĩa củamái trường với cuộc đời mỗi con người

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (23 phút)

? Quan sát phần chú thích trong SGK sau

đó trình bày những nét sơ lược về tác giả và xuất

xứ của tác phẩm

? Theo em có thể xếp “ Cổng trường mở ra”

thuộc kiểu văn bản nào trong 6 kiểu văn bản đã

học? Vì sao?

? Văn bản Nhật dụng đã được giới thiệu ở

lớp 6 Vậy em hãy nhắc lại: Văn bản Nhật dụng là

gì?

I Giới thiệu chung

1 Tác giả 2.Văn bản

+ Kiểu văn bản: Là văn bản nhật dụng

( Nhật dụng: Ghi chép những vấn đề

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

xảy ra trong cuộc sống hằng ngày) + Thể loại : kí

? Cho biết phương thức biểu đạt chính của

văn bản này là tự sự, miêu tả hay biểu cảm ?

? Bài văn biểu lộ cảm xúc của ai? Đó là những

cảm xúc như thế nào?

? Căn cứ vào những điều vừa tìm hiểu chung về

văn bản, theo em nên đọc văn bản này như thế

+ Phương thức biểu đạt : Biểu cảm

II Đọc- hiểu văn bản

? Ai là nhân vật chính của văn bản.

? Tại sao tác giả không đặt nhan đề cho văn

bản là: Mẹ tôi mà lại là " Cổng trường mở ra".

? Tìm những từ ngữ, chi tiết miêu tả tâm

trạng của người con trước ngày khai trường

? Qua những chi tiết ấy em hiểu được tâm

trạng gì của cậu bé trước ngày khai trường

? Trước ngày khai giảng em thường có tâm

trạng như thế nào

? Em thấy cậu bé là người như thế nào

- Quan sát phần đầu văn bản:

? Trước ngày khai trường đầu tiên, cả người

mẹ và người con đã chuẩn bị những gì cho năm

a Tâm trạng của người con:

- Đêm nay con có niềm háo hức

- Việc chuẩn bị giày, dép, sách vở không mối bận tâm

-> Háo hức, hồi hộp nhưng hết sức thanh thản, vô tư.

- Người mẹ còn chuẩn bị về tâm lí

cho con: Khích lệ con

- Người con cũng đã sẵn sàng cho

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

? Với sự chuẩn bị chu đáo như thế, nhưng

vào đêm trước ngày khai trường của con, người

mẹ vẫn không ngủ được Tìm những câu văn diễn

tả tâm trạng của người mẹ đêm trước ngày khai

trường của con

? Những câu văn đó giúp em hiểu người mẹ

đang có tâm trạng như thế nào

? Tại sao mẹ lại lo lắng cho con đến không

ngủ được

? Thế nhưng nỗi lo ấy đã được giải toả:

“Giấc ngủ đến với con nhẹ nhàng như uống một ly

sữa, ăn một cái kẹo” Vậy mà người mẹ vẫn không

ngủ, bà đã có những việc làm và suy nghĩ như thế

nào vào cái đêm không ngủ ấy?

? Đã tin tưởng như thế, đã khẳng định “ còn

điều gì để lo lắng quá đâu” nhưng người mẹ vẫn

không ngủ được Vì sao vậy?

? Ngày khai trường trong trí nhớ người mẹ

hiện lên như thế nào

GV: Với ai cũng vậy: Ngày khai trường đầu

tiên sẽ mang dấu ấn suốt cuộc đời Đó là một cái

mốc, một bước ngoặt trong cuộc đời mỗi người

? Có ấn tượng sâu đậm về ngày khai trường

năm học mới: tỏ ra người lớn hơnkhi thu dọn đồ chơi

- Xem lại những thứ đã chuẩn bị

- Vì mẹ lo con là đứa trẻ nhạy cảm

sẽ háo hức vì ngày khai trường màkhông ngủ được

- Mẹ ngắm đứa con mình đang ngủ

ngon lành

+ Mẹ đắp mền, buông mùng .rồi

“không biết làm gì nữa ”

+ Mẹ không tập trung làm được việc

gì cả, xem lại những thứ đã chuẩn bịcho con, tự nhủ mình phải đi ngủsớm

- Là ngày ấn tượng sâu đậm: Khi ấy

mẹ nôn nao, hồi hộp cùng bà ngoạitrên đường tới trường và chơi vơi,hốt hoảng khi cổng trường đóng lại.(Vì muốn khắc sâu ấn tượng về ngày đầutiên đi học vào lòng con một cáchnhẹ nhàng, cẩn thận và tự nhiên

-> Mong con có những ấn tượng không phai về ngày khai trường

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

đầu tiên như thế nhưng tại sao người mẹ không kể

điều này với chính đứa con của mình ?

GV: Đó là tất cả những lí do khiến người

mẹ không ngủ được trong đêm trước ngày khai

trường của con Bao nôn nao, bao âu lo, bao mong

muốn cứ đan xen miên man trong tâm trạng mẹ

đêm nay Ngày mai, ngày đầu tiên con đến trường

có chút lo lắng - mẹ đã chuẩn bị xong, mà sao vẫn

còn thao thức "Hàng năm, cứ vào cuối thu mẹ tôi

âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài

và hẹp " Hóa ra âm vang bài học thuở áo trắng

của chính mình cứ sống dậy xốn xang - mẹ không

ngủ được ấn tượng sâu đậm về cái ngày đầu tiên

ấy mẹ muốn khắc sâu vào con để con có những

giây phút thật đẹp, thật đáng trân trọng mà mai

này mỗi khi nhớ về con lại thấy xao xuyến, bâng

khuâng Có thể nói Lí Lan đã rất "sống" với kỉ

niệm tuổi thơ, với ngày khai trường vào lớp Một

Nhớ bà ngoại, tình thương con, nỗi niềm về thời

thơ ấu những kỉ niệm, cảm xúc ấy mãnh liệt tha

thiết ấy cứ rạo rực, bâng khuâng, xao xuyến mãi

trong lòng người mẹ Tâm trạng đẹp đẽ ấy được

tác giả diễn tả một cách nhẹ nhàng, tinh tế mà

thấm thía

đầu tiên.

HS thảo luận

? Theo dõi những việc làm và suy nghĩ

của người mẹ vào cái đêm trước ngày khai trường

đầu tiên của con, em có nhận xét gì về người mẹ

này

? Từ đó em hãy phát biểu cảm nghĩ của

mình về tấm lòng và tình cảm của người mẹ trong

bài văn

* HS thảo luận

- Mẹ thao thức không ngủ, suy nghĩtriền miên

- Mẹ chuẩn bị chu đáo cho con

- Mẹ hồi hộp về ngày khai trường đầu tiên của con

- Mẹ quan tâm và yêu quý con

- Một người mẹ có tâm hồn tinh tế vànhạy cảm

⇒ Người mẹ có tấm lòng yêu thương con sâu sắc, có sự nâng niu chăm sóc con ân tình, chu đáo, có một tâm hồn tinh tế và nhạy cảm.

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

? Có phải người mẹ đang nói trực tiếp với

con mình không

? Theo em cách viết này có tác dụng gì?

⇒ Giúp tác giả đi sâu vào thế giới tâm hồn,

miêu tả được một cách tinh tế tâm trạng hồi hộp,

bâng khuâng cũng như những tình cảm tha thiết,

sâu thẳm từ trong trái tim mẹ dành cho con Đó

còn là những điều sâu thẳm khó nói bằng lời

? Từ đó em hiểu được tình cảm gì của tác

giả dành cho người mẹ

( Người mẹ không nói trực tiếp với

con hoặc với ai, người mẹ nhìn con đang ngủ như tâm sự với con nhưng thực ra là đang nói với chính lòng mình - Người mẹ tự độc thoại ôn lại

kỉ niệm của riêng mình)

<-> Ca ngợi tấm lòng yêu thương, tình cảm sâu nặng của mẹ với con

? Trong mạch tâm trạng của mẹ có đoạn suy

tư về ngày khai trường ở Nhật Bản Đọc lại những

câu văn đó

c Vai trò của giáo dục đối với thế

hệ trẻ.

- HS đọc lại

? Trong suy nghĩ của người mẹ có một câu

văn nói lên tầm quan trọng của nhà trường, của

giáo dục đối với thế hệ trẻ, em hãy tìm câu văn đó

? Suy nghĩ đó của người mẹ đã khẳng định

điều gì

? Nếu cho rằng những suy nghĩ của người

mẹ về nền giáo dục Nhật Bản ấy ẩn chứa những

ước mơ, mong muốn cho con mình cũng là cho cả

thế hệ trẻ Em có đồng ý không? Vì sao?

" Ai cũng biết rằng đi chệch cả hàng dặm sau này"

-> Khẳng định vai trò của nhà trường, của giáo dục đối với cuộc sống mỗi con người và toàn xã hội Trường học là thế giới kì diệu của tuổi thơ

-> Khẳng định giáo dục là quốc sách hàng đầu, ngày khai trường là ngày

lễ của toàn xã hội

(Ước mơ mà bất kì bậc cha mẹ nào

cũng mong đó là con mình được hưởng một nền giáo dục tiến bộ nhất,mọi trẻ em được chăm sóc giáo dục với tất cả sự quan tâm của xã hội.)

* Thảo luận:

? Kết thúc bài văn người mẹ nói "bước qua

cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra"

Em thử hình dung lại xem thế giới kì diệu đó là gì?

* HS thảo luận

- Thế giới của điều hay lẽ phải, của

tình thương và đạo lí làm người

- Thế giới của ánh sáng tri thức, của những hiểu biết lí thú và kì diệu mà nhân loại hàng vạn năm đã tích lũy được

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

? Nhận thức được tầm quan trọng của nhà

trường, của giáo dục, Đảng và Nhà nước ta đã làm

gì để thể hiện sự quan tâm

- Thế giới của tình thầy trò cao đẹp, tình bạn thiêng liêng, của những ước

mơ và khát vọng bay bổng, niềm vui niềm hi vọng vào cuộc sống, tương lai

(- Thể hiện: Khẩu hiệu

- Nội dung, yêu cầu )

? Bài văn giản dị nhưng vẫn khiến người

đọc suy ngẫm xúc động Vì sao vậy?

Gợi ý: Cách viết giống nhật kí, dễ bộc lộ cảm xúc

? Qua lời văn ấy em hiểu được điều gì

GV: Bài văn đã chỉ rõ ngày khai trường vào

lớp Một là ngày có dấu ấn sâu đậm nhất trong tâm

hồn tuổi thơ và cuộc đời mỗi con người và học tập

là nghĩa vụ cao cả của tuổi trẻ đối với gia đình và

xã hội Vì thế chúng ta ý thức một cách sâu sắc

rằng "Bước qua cánh cổng trường là một thế giới

kì diệu sẽ mở ra" Thế giới kì diệu ấy là cả chân

trời văn hóa, khoa học đang rộng mở bao la, đón

- ND: (sgk)

*.Ghi nhớ (sgk / 9) ( HS đọc ghi nhớ- GV khắc sâu nội dung bài học)

<-> Yêu quý cha mẹ, kính trọng thầy

cô, gắn bó với mái trường thân yêu

Hoạt động 3: Luyện tập (7p)

? Lí giải tại sao ngày khai trường

lớp 1 lại để lại ấn tượng sâu đậm trong

- Được thấy những điều mới lạ, có những cảm xúc hồi hộp, lo lắng, bỡ ngỡ

và vui sướng

? Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc của

mình ngày đầu tiên đi học?

Bài 2:

*Gợi ý: Đoạn văn phải chân thành sâu sắc, ghi lại những rung động thật sự củabản thân

Văn bản: MẸ TÔI

( Ét-môn-đô đơ A-mi-xi)

A Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

- Sơ giản về tác giả Ét- môn-đô-đơ A-mi-xi

- Cách giáo dục con vừa nghiêm khắc, vừa tế nhị, có lí và có tình của người cha khicon mắc lỗi

- Thấy được nét đặc sắc nghệ thuật biểu hiện thái độ tình cảm và tâm trạng gián tiếp qua một bức thư

2 Kĩ năng:

- Đọc - hiểu một văn bản viết dưới hình thức một bức thư

- Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha (tác giả bức thư) vàngười mẹ nhắc đến trong thư.

3 Thái độ:

- Giáo dục HS trân trọng, biết ơn tình cảm đối với cha mẹ và những hành động củamình trong cách ứng xử hàng ngày với cha mẹ và những người xung quanh Biếtxin lỗi khi mắc lỗi

4 Định hướng phát triển năng lực cho học sinh:

- Năng lực chung: năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực giao tiếp

- Năng lực chuyên biệt: năng lực đọc hiểu văn bản, năng lực sáng tạo

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên: giáo án, SGV, SGK

2 Học sinh: Đọc bài, soạn bài

C.Tổ chức các hoạt động dạy học:

Hoạt động 1: Khởi động (4 p)

1 Ổn định:

2 Kiểm tra bài cũ:

? Qua bài văn "Cổng trường mở ra" em hiểu được điều gì về ý nghĩa của việchọc tập trong cuộc đời mỗi người? Em cảm nhận được điều gì về tâm trạng và tình cảm của người mẹ dành cho đứa con yêu?

3.Giới thiệu bài:

Trong bài thơ " Con Cò" Chế Lan Viên viết:

"Con dù lớn vẫn là con của mẹ,

Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con"

Tình mẫu tử là tình cảm thiêng liêng trong cuộc đời mỗi con người, nhưng

có những lúc trong cuộc sống vì sự nông nổi của bản thân chúng ta đã làm tổnthương tình cảm ấy, làm thế nào để nhận ra và sửa chữa những lỗi lầm ấy, văn bản

"Mẹ tôi" của Ét-môn-đô đơ A-mi-xi sẽ giúp chúng ta hiểu được điều ấy

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (25p)

? Dựa vào sự hiểu biết của mình và

những thông tin trong sgk, em hãy nêu một

vài nét về tác giả

? Ngoài những thông tin trong SGK,

em còn biết thêm những gì về tác giả

- Ông là tiểu thuyết gia, nhà thơ,

I Giới thiệu chung:

1 Tác giả :

- Ét-môn-đô đơ Amixi (1846 - 1908)

- Tác giả của nhiều cuốn sách và

người viết truyện ngắn và là tác giả của nhiều

cuốn truyện thiếu nhi và truyện phiêu lưu nổi

tiếng Những kỉ niệm thời học trò và những

kỉ niệm thời là sinh viên học viện quân sự

Mô- đê- na là cơ sở để tác giả hư cấu nên

những áng văn nhẹ nhàng dung dị , đầy nhân

ái mê hoặc trái tim của hàng triệu độc giả

trên khắp toàn cầu

? Nêu xuất xứ của văn bản.

? Nội dung chính của văn bản

? Tại sao nội dung văn bản là một bức thư

người bố gửi cho con, nhưng nhan đề lại lấy

tên:"Mẹ tôi", phải chăng giữa nhan đề và nội

dung văn bản không phù hợp?

- Rất phù hợp:

+ Là nhan đề do chính tác giả đặt.+ Tuy mẹ không xuất hiện nhưng lại

là tiêu điểm mà các nhân vật và chi tiết đều hướng tới

-> Không để người mẹ xuất hiện trực tiếp, tác giả sẽ dễ thể hiện tình cảm, thái độ quý trọng của bố đối với mẹ, đồng thời nói được một cách tế nhị, sâu sắc những gian khổ, hi sinh của

mẹ -> Tăng tính khách quan

GV: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chú thích

Sgk

- Chú ý các chú thích: Lễ độ, cảnh cáo, quằn

quại, vong ân bội nghĩa

? Theo em văn bản có thể chia làm mấy

phần? Tóm tắt nội dung chính từng phần

(HS nêu từng phần)

? Bài văn này đã nói đến những nhân vật

nào

Vì sao bố viết thư cho En-ri-cô?

? Tìm những từ ngữ miêu tả tâm trạng con

người cha khi viết thư cho con

? Qua từ ngữ này em nhận được tâm

trạng của người cha như thế nào?

? Vì sao người cha lại thấy sự thiếu lễ

độ của con đối với người mẹ như nhát dao

đâm vào tim mình?

- Nguyên nhân: En-ri-cô phạm lỗi

"trước mặt cô giáo đã nói lời thiếu lễ

độ với mẹ"

- Sự hỗn láo nhát dao đâm tim bố

- Không thể nén cơn tức giận

- Vong ân bội nghĩa

- Bội bạc, xấu hổ

- Con mà lại xúc phạm đến mẹ ư

- Thà rằng bố không có con

 Buồn bã tức giận, xấu hổ vì sự

thiếu lễ độ của con.

(Vì cha rất yêu con, rất tôn trọng mẹ

và thất vọng vì con hư Đó là nỗi đau thực sự của bao bậc cha mẹ khi con

hư Nỗi đau và tâm trạng ấy minh chứng cho thái độ nghiêm khắc và kiên quyết của người cha đối với En-

? Có ý kiến cho rằng người bố đã ghét

bỏ, từ chối đứa con khi nói: thà rằng bố

không có con thôi con đừng hôn bố nữa "

em có đồng ý không? Vì sao?

HS suy nghĩ và tự bộc lộ ý kiến của

mình

? Trong bức thư người cha nhắc tên

con rất nhiều lần "En-ri-cô ạ", à" em thử

hình dung trong những lời gọi ấy ẩn chứa

tình cảm gì?

? Vì sao khi nói về lỗi lầm của con,

người cha lại nhắc đến công lao của người

mẹ và đặc biệt là nói tới "ngày buồn thảm

nhất là ngày con mất mẹ"?

? Qua đó em thấy cha của En- ri - cô là

người như thế nào với người vợ và đứa con

trai của ông

* Thảo luận:

? Tại sao những điều như thế người

cha không nói với con trực tiếp mà lại viết

thư?

ri-cô.)

- (Lời cha minh chứng cho thái độ kiên quyết đến quyết liệt trước lỗi lầmcủa con Yêu và ghét, còn và mất mà ông nói với con trai như một lời khẳng định cho tình cảm cũng như niềm mong mỏi hi vọng của ông nơi con mình Và càng yêu con bao nhiêuhẳn lòng ông càng thất vọng vì thái

độ vô lễ của con bấy nhiêu)

- Đó là tình cảm chân tình, tha thiết

+ Con hỗn với mẹ >< mẹ chăm lo chocon

+ Nhắc đến công lao của mẹ, con sẽ

tự nhận thấy lỗi lầm của mình, thấm thía về thái độ không phải, đau đớn day dứt về việc làm sai Như thế gián tiếp người cha đã nói với con biết baođiều về đạo lí, về cách cư xử trong cuộc sống

-> Yêu quý, tôn trọng vợ, nghiêm khắc dạy con.

- (Người bố không trực tiếp phê phánlỗi của con trước mặt mọi người , ôngcũng không nói chuyện trực tiếp với con vì ông rất hiểu tâm lí trẻ con

? Theo em qua bức thư, qua sự việc

mắc lỗi lầm của con, người cha muốn con

mình phải khắc ghi điều gì? Có thể đọc

những câu văn trực tiếp thể hiện điều đó

? Thái độ nghiêm khắc của người cha

với con còn được thể hiện gay gắt ở những

lời đề nghị của ông với con Em hãy tìm

những câu văn thể hiện điều đó

? Đến đây em cảm nhận thêm điều gì

từ cha của En-ri-cô

? Từ những lời nhắc nhở của người cha với

En - ri - cô em tự rút ra cho mình bài học gì

để suy nghĩ và sửa đổi.)

 Tình yêu thương, kính trọng cha

mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả Thật đáng xấu hổ cho kẻ nào chà đạp lên tình yêu thương đó.

+ Không bao giờ được tái phạm.+ Phải xin lỗi mẹ, cầu xin mẹ hôncon

+ Thà rằng bố không có con còn hơn thấy con bội bạc

+ Thôi con đừng hôn bố nữa

 Là người rất yêu thương con

Kiên quyết, nghiêm khắc nhắc nhở con song cũng chân tình, gần gũi với con.

<-> Bài học về tình cảm yêu thương kính trọng cha mẹ.

b

Chân dung và tình cảm của

? Trong bức thư dẫu chỉ vài dòng đề

cập đến, song người mẹ hiện lên đầy ấn

tượng? Em có đồng ý như vậy không ?

? Hình ảnh người mẹ của En-ri-cô hiện

lên qua các chi tiết nào trong văn bản mẹ tôi?

?Em cảm nhận được những phẩm chất

cao quí nào của mẹ sáng lên từ những chi

tiết, hình ảnh ấy?

? Bài văn cho ta biết mẹ là một người

dịu dàng, hiền hậu Song vì sao người cha lại

nói với Enricô: Hình ảnh dịu dàng và hiền

hậu của mẹ sẽ làm tâm hồn con như bị khổ

hình", nói như vậy có vô lí không? Vì sao

? Phẩm chất đó được biểu hiện như thế

nào ở mẹ em hoặc một người mẹ VN nào mà

em biết?

(học sinh tự bộc lộ và liên hệ)

? Em có nhận xét gì về lời lẽ trong bức

thư

? En-ri-cô có tâm trạng như thế nào

khi đọc thư của bố

?Theo em En- ri -cô xúc động như vậy

để tránh cho con một giờ đau đớn

- Quằn quại, lo sợ, nức nở khi conốm

- Đi ăn xin để nuôi con

hư, cư xử không phải với cha mẹ)

c Tâm trạng của En - ri- cô.

( Lời lẽ thiết tha, sâu sắc và thấm thía)

-> Xúc động vô cùng.

-> Vô cùng ân hận vì đã vô lễ với mẹ.

- Vì thái độ kiên quyết và nghiêm khắc

của bố

- Vì lời lẽ chân tình và nghiêm khắc

của bố

- Vì En- ri-cô thấy xấu hổ

? Hãy chọn một đoạn trong thư của bố

En- ri-cô thể hiện ý nghĩa vô cùng lớn lao

của người mẹ đối với con

? Bản thân em đã có lần nào lỡ làm

cho bố mẹ em phải buồn lòng chưa

? Từ thực tế cuộc sống và từ bài văn

em có suy nghĩ như thế nào về tình cảm với

gia đình, với cha mẹ

<->"Mẹ tôi" là một bài ca tuyệt đẹp

của

"Những tấm lòng cao cả bởi "Tình

yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm

thiêng liêng hơn cả Thật đáng xấu hổ cho kẻ

nào chà đạp lên tình yêu thương đó" Giáo

dục và thấm thía, mà âm vang, đọng mãi dư

vị ngọt ngào

- ("Dù có lớn khôn chà đạp lên tìnhyêu thương đó.")

<-> Yêu thương, kính trọng cha mẹ

? Đến đây em hãy lí giải đầy đủ: Tại sao

văn bản là một bức thư bố gửi cho con

mà lại lấy nhan đề là "Mẹ tôi"?

III Luyện tập

- Cậu bé Enricô đã chép bức thư của

người bố gửi cho mình Lấy nhan đề

"Mẹ tôi" vì câu chuyện xảy ra liên quan đến người mẹ, những lời cha nghiêm khắc, chân tình cũng xoay quanh hình ảnh người mẹ Nhan đề ấy như một sự hối hận, chuộc lỗi của Enricô với mẹ và đặc biệt gợi hình ảnh người mẹ đầy cao đẹp, đáng trân trọng

Hoạt động 4: Vận dụng (5p)

? Tại sao nói: “Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên tình yêuthương đó” là một câu thể hiện liên kết xúc cảm lớn nhất của người cha với một lờikhuyên dịu dàng?

Hoạt động 5: Mở rộng (3p)

? Em hãy đọc một số bài ca dao, tục ngữ nói về công ơn sinh thành của cha mẹ

1 Học thuộc đoạn: "Khi đã khôn lớn thương yêu đó" Và những câu thơ sau:

"Dẫu con đi suốt cuộc đời

Cũng không đi hết những lời mẹ ru"

(Xuân Quỳnh)

"Chỉ mẹ là nguồn vui ánh sáng diệu kì

Chỉ mình mẹ giúp đời con vững bước"

(Thư gửi mẹ - Exê-nin)

2 Em hãy thay mặt En-ri-cô viết một bức thư gửi cho bố thể hiện sự ân hận của mình

3 Xem lại: Từ phức đã học ở Tiểu học, chuẩn bị bài: Từ ghép

TỪ GHÉP

A Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

- Nắm được cấu tạo của hai loại từ ghép: Từ ghép chính phụ, từ ghép đẳng lập

- Hiểu được đặc điểm về nghĩa của từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập

- Yêu và trân trọng từ tiếng Việt

4 Những năng lực cần hình thành cho học sinh:

- Năng lực chung: năng lực tư duy, năng lực tự học, năng lực sáng tạo

- Năng lực chuyên biệt: năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực giao tiếp

B Chuẩn bị

1 Giáo viên: giáo án, bảng phụ

2 Học sinh: Làm bài tập ở nhà, đọc bài mới

C

.Tổ chức các hoạt động

Hoạt động 1: Khởi động (4p)

1 Ổn định:

2 Kiểm tra bài cũ:

- Nhắc lại việc phân loại từ theo cấu tạo? Thế nào là từ ghép?

3 Giới thiệu bài:

Ở lớp 6 các em đã hiểu được thế nào là từ ghép và biết nhận diện từ ghép Nhưng từ ghép có mấy loại, nghĩa của chúng như thế nào? Hôm nay chúng ta sẽ

tìm hiểu qua bài “từ ghép ”

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (20 p)

? Xác định tiếng chính, tiếng phụ trong

các từ sau: bà ngoại, thơm phức?

? Các tiếng trong hai từ ghép: quần áo,

trầm bổng ở những ví dụ sau có phân ra

tiếng chính, tiếng phụ không?

? Có mấy loại từ ghép? Đó là những loại

a bà là tiếng chính, ngoại là tiếng phụ

bổ sung ý nghĩa cho tiếng chính

b thơm là tiếng chính, phức là tiếng phụ

bổ sung ý nghĩa cho tiếng chính VD2:

- Các tiếng ở từ quần áo, trầm bổngkhông phân ra tiếng chính, tiếng phụ.Các tiếng có vai trò bình đẳng

3 Kết luận: ( Ghi nhớ SGK)

? Với mỗi loại từ ghép, hãy lấy 5 ví dụ?

- Từ ghép chính phụ có tiếng chính và

tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính

Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng

sau

? So sánh nghĩa của từ bà ngoại với

nghĩa của từ bà, nghĩa của từ thơm phức

với nghĩa của từ thơm

? So sánh nghĩa của từ quần áo với

nghĩa của từng tiếng quần, áo?

? So sánh nghĩa của từ trầm bổng với

nghĩa của mỗi tiếng trầm, bổng

? Cho biết đặc điểm nghĩa của từ ghép

* Giáo viên dùng bảng phụ đã ghi các

tiếng cho trước - yêu cầu học sinh điền

thêm tiếng đã cho  tạo thành từ ghép

đẳng lập?

III Luyện tập BT1/15:

- Từ ghép chính phụ: lâu đời, xanh ngắt, nhà máy, nhà ăn, đầu đuôi

- Từ ghép đẳng lập: suy nghĩ, chài lưới,cây cỏ, ẩm ướt, đầu đuôi

BT2/15:

- bút bi, thước kẻ, mưa rào, làm việc, ăncơm, trắng xóa, vui mắt, nhát gan

BT3 /15:

- núi non, núi sông;

- ham thích, ham muốn;

- xinh đẹp, xinh tươi;

- mặt mũi, mặt mày;

- học hành, học hỏi;

- tươi tốt, tươi tỉnh

BT4/15:

?Giải thích: Tại sao có thể nói một cuốn

sách, một cuốn vở mà không thể nói một

- Sách vở là từ ghép đẳng lập hợpnghĩa chỉ chung các loại sách và vở của

HS → nên không nói được một cuốnsách vở

BT5/15:

a) Không phải mọi thứ hoa có màu hồngđều gọi là hoa hồng

Hoa hồng là chỉ một loại hoa

VD: hoa mẫu đơn hồng

b) Nói "cái áo dài của chị em ngắn quá" vẫn đúng vì từ "áo dài" là từ ghép chính phụ chỉ một loại áo

c) Không phải mọi loại "cà chua" đều có

vị chua Nói "quả cả chua này ngọt quá" vẫn được vì cà chua là tên một loại quả

- Khái quát lại các loại từ ghép, nghĩa của từ ghép chính phụ, đẳng lập

- Nối cột A với cột B để tạo thành các từ ghép chính phụ hợp nghĩa

- Học thuộc phần ghi nhớ, làm các bài tập còn lại

- Chuẩn bị bài: Liên kết trong văn bản

Tuần 1

Tiết 4

Ngày soạn: 21/ 8/2019 Ngày dạy:

LIÊN KẾT TRONG VĂN BẢN

A Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

- Khái niệm liên kết trong văn bản

- Yêu cầu về liên kết trong văn bản

2 Kĩ năng:

- Nhận biết và phân tích tính liên kết của các văn bản

- Viết các đoạn văn, bài văn có tính liên kết

3 Thái độ:

- Tích cực học tập

4 Những năng lực cần hình thành cho HS:

- Năng lực chung: năng lực tư duy, năng lực tự học, năng lực sáng tạo

- Năng lực chuyên biệt: năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực giao tiếp

B Chuẩn bị

1 giáo viên: Đọc, nghiên cứu các tài liệu, phiếu học tập

2 Học sinh: soạn bài

C.Tổ chức các hoạt động dạy học:

Hoạt động 1: Khởi động (3 phút)

1 Ổn định

2 Kiểm tra bài cũ

- Học sinh nhắc lại kiến thức chung về văn bản

+ Văn bản là gì?

+ Văn bản có tính chất gì?

3 Giới thiệu bài

Các em ạ văn bản là chuỗi lời nói, bài viết có chủ đề thống nhất Liên kết mạch lạc, thể hiện mục đích giao tiếp

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới: (20p)

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

Học sinh đọc những VD SGK/17

? Đoạn văn có mấy câu

? Đọc đoạn văn theo em En-ri-cô có thể hiểu điều bố

muốn nói không? Vì sao

? Cho biết lí do nào trong các lí do dưới đây khiến cho

đoạn văn khó hiểu?

- Vì câu văn viết chưa đúng NP

- Vì nội dung các cau văn chưa rõ ràng

- Vì giữa các câu chưa có sự liên kết.(+)

GV: Chỉ có các câu văn chính xác, rõ ràng, đúng ngữ

pháp thì vẫn chưa thể làm nên văn bản Có nghĩa là

không thể có văn bản nếu các câu, các đoạn không

nối liền nhau, gắn bó với nhau cả về nội dung và

hình thức Sự gắn bó đó gọi là liên kết trong văn

bản

VD: Có trăm đốt tre chưa phải là một cây Muốn có cây

tre trăm đốt thì trăm đốt ấy phải được nối liền

I Liên kết và phương tiện liên kết trong văn bản.

1 Tính liên kết trong văn bản.

? Vậy muốn cho một đoạn văn có thể hiểu được thì đoạn

văn ấy phải có tính chất gì?

c- Kết luận:

- Liên kết là một trong nhữngtính chất quan trọng nhất của văn bản, làm cho văn bản trở nên có nghĩa, dễ hiểu

-HS đọc ví dụ

? Đoạn văn trên thiếu ý gì?

? Vì thiếu ý như vậy nên nội dung các câu trong đoạn đã

thống nhất và gắn bó với nhau chưa?

? Em hãy sửa lại đoạn văn để En- ri- cô hiểu được ý của

bố

?Đọc bài văn "đọc thêm" em hiểu "cái dây tư tưởng" mà

Nguyễn Công Hoan nói đến là gì?

( Cùng hướng tới một nội dung, một chủ đề - Sự thống

( Thiếu ý: "con không được

tái phạm nữa, con phải xin lỗi mẹ".)

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

GV: Từ hai ví dụ trên cho biết để văn bản có tính liên

kết yêu cầu đầu tiên là văn bản phải có sự lk ở

phương diện nào?

(Phải làm cho nội dung của các câu các đoạn thống nhất

(GV đưa 2 đoạn văn viết sẵn lên bìa: một đoạn trong

bài đã nêu, một đoạn lấy từ văn bản "Cổng trường mở

ra)

Gợi ý: Đoạn văn nào khó hiểu? Đối chiếu với đoạn văn

còn lại và trả lời vì sao?

Đoạn văn đúng:

(1) Một ngày kia, còn xa lắm, ngày đó con sẽ biết

thế nào là không ngủ được (2) Còn bây giờ giấc

ngủ đến với con dễ dàng như uống một li sữa, ăn

một cái kẹo (3) Gương mặt thanh thoát của con tựa

nghiêng trên gối mềm, đôi môi hé mở và thỉnh

thoảng chúm lại như đang mút kẹo"

Đoạn văn SGK/18 khó hiểu vì thiếu một số từ ngữ:

"Đầu câu (hai, thiếu cụm "còn bây giờ" Câu (3) từ

con bị thay bằng từ "đứa trẻ" mất đi một sự liên kết về

thời gian và quan hệ mẹ - con.-> đoạn văn rời rạc

? Như vậy bên cạnh sự liên kết về nội dung ý nghĩa văn

bản cần phải có sự liên kết về phương diện nào

nữa?

- Các câu các đoạn phải được kết nối bằng phương tiện ngôn ngữ (từ, câu) thíchhợp

? Từ việc phân tích các VD em hãy nhắc lại các kết luận

về sự liên kết trong văn bản

(Giáo viên kết luận / HS đọc nội dung ghi nhớ )

BT2:

- Đọc bài tập

? Các câu trong đoạn đã có tính thống

nhất về nội dung chưa?

Bài tập 2/SGK/18

Các câu văn chưa có tính liên kết vì giữachúng chưa có một nội dung thống nhất, gắn bó (Chưa cùng hướng về một nội dung, một chủ đề nào đó)

? Nếu đặt trong văn bản thì tính liên kết

của nó như thế nào?

Bài tập 4/SGK/18

Nếu tách 2 câu văn khỏi các câu kháctrong văn bản thì có vẻ rời rạc Nhưngnếu đặt trong văn bản, thì 2 câu vẫn liênkết với các câu khác làm thành một thểthống nhất

Hoạt động 4: Vận dụng (7p)

BT5/ SGK/19

? Câu chuyện: Cây tre trăm đốt giúp em hiểu gì về liên kết trong văn bản

 Câu chuyện "Cây tre trăm đốt" giúp em hiểu rõ hơn về vai trò của liên kếttrong văn bản: Muốn có một văn bản hoàn chỉnh thì các câu, các đoạn phảinối liền, gắn kết với nhau

Hoạt động 5: Mở rộng (3p)

Hãy sắp xếp các câu sau theo thứ tự hợp lí để tạo thành một đoạn văn hoàn chỉnh:

a Ai dám bảo thảo mộc tự nhiên không có tình mẫu tử?

b Măng trồi lên nhọn hoắt như một mũi gai khổng lò xuyên qua đất luỹ mà trỗidậy Bẹ măng bọc kín thân cây non, ủ kĩ như áo mẹ trùm lần trong lần ngoài chođứa con non nớt

c Dưới gốc tre, tua tủa những mầm măng

(Hs sắp xếp theo thứ tự c-b-a)

Hoạt động 6: Củng cố, hướng dẫn về nhà (2p)

* Củng cố:

Văn bản là chuỗi lời nói hoặc viết có nội dung, có mục đích giao tiếp Một

trong tính chất quan trọng của văn bản là tính liên kết Sẽ không hiểu được mộtcách cụ thể về văn bản, cũng như khó có thể tạo lập được một văn bản tốt nếu takhông nắm được một trong những tính chất quan trọng của văn bản: Tính liên kết

* Hướng dẫn về nhà:

- Hoàn thành bài tập 4 và bài tập 5 sgk

- Làm bài tập trong vở bài tập ngữ văn

- Soạn bài: “Cuộc chia tay của những con búp bê”.

Tuần 2

Tiết 5

Ngày soạn: 28/ 8/2019 Ngày dạy:

Văn bản: CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ

.Tổ chức các hoạt động

Hoạt động 1: Khởi động (5 phút)

1 Ổn định:

2 Kiểm tra bài cũ:

- Theo em vì sao Enricô "xúc động vô cùng" khi đọc thư của bố? (Nhận thức được

niềm hạnh phúc khi được cha mẹ yêu thương, nhận ra lỗi lầm )

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (40 phút)

? Em hãy nêu một vài nét về tác giả và văn bản.

? Nêu hoàn cảnh ra đời của văn bản

dục và tổ chức cứu trợ trẻ em ThụyĐiển - 1992

+ Đọc, hiểu văn bản, thấy được tâm trạng đau

khổ, kinh hoàng của anh em Thuỷ trong đêm

trước cuộc chia tay, nỗi đau khổ của Thuỷ khi

chia tay cô giáo, các bạn và đặc biệt khi chia tay

anh Thành Tình cảm anh em sâu sắc

+ Nghệ thuật miêu tả tâm lí tinh tế, kể chuyện tự

nhiên

? Văn bản có những nhân vật nào

? Ai là nhân vật chính? Vì sao em biết

? Vậy theo em nên đọc văn bản ntn cho phù hợp

- Khi đọc cần lưu ý một số từ: bần bật, thăm

- GV chọn đọc theo đoạn vì truyệndài - HS đọc

GV hướng dẫn HS tìm hiểu chú thích SGK/26 *Chú thích

Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học

? Theo em văn bản này nên chia bố cục như thế

Đ3: Tiếp tôi đi: cảnh chia tay của

2 anh em với cô giáoĐ4: Còn lại: cảnh 2 anh em chia tay

Bố mẹ bỏ nhau → hai anh emThành, Thủy phải chia tay Hai anh

em chia đồ chơi song không biếtchia thế nào Hai anh em đến chiatay trường, lớp cô giáo Thủyquyết định để lại cả hai con búp bêcho anh mình và hai anh em chiatay nhau

GV: Truyện được kể theo ngôi thứ mấy? Sử

dụng ngôi kể như vậy có tác dụng gì?

- Ngôi thứ nhất tạo nên tính chân

thực cảm động của câu chuyện,diễn tả sâu sắc những đau khổ,những tình cảm trong sáng của haianh em Thành, Thủy trước bi kịchgia đình

? Nhận xét cách mở đầu truyện có giống với bố

cục 3 phần thường thấy ở thể loại truyện đã học

ở lớp 6 không?

? Qua lời kể của Thành em thấy 2 anh em Thành

và Thuỷ rơi vào hoàn cảnh ntn? (Bố mẹ chia tay,

hai anh em chia li) (GV ghi đề mục 1)

- Cách vào truyện đột ngột bằnglệnh chia đồ chơi của mẹ-> ngườiđọc ngạc nhiên, hồi hộp theo dõicâu chuyện

* Hoàn cảnh: Gia đình tan vỡ Hai anh em chia li.

* Quan sát vào phần đầu văn bản a Tâm trạng của 2 anh em Thuỷ

đêm trước cuộc chia li.

Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học

trạng của 2 anh em đêm hôm trước khi chia tay

? Khi nghe tiếng mẹ giục chia đồ chơi tâm trạng

2 anh em được miêu tả qua những chi tiết nào

? T/g đã sử dụng hàng loạt từ loại nào để miêu tả

tâm trạng bé Thuỷ

? Qua những từ ngữ ấy em hình dung tâm trạng

bé Thuỷ ntn

? Cách thể hiện tâm trạng của người anh có gì

khác so với người em?

? Từ đó em hình dung tâm trạng của hai anh em

Thành Thuỷ như thế nào?

- Khóc "nức

nở, tức tưởi"

- Bờ mi "sưng mọng lên" cặp mắt đen buồn thăm thẳm"

- Run lên bần bật, kinh hoàngtuyệt vọng

- Tru tréo giận dữ

- Lấy ai gác đêm cho anh

->T/g sử dụng nhiều từ láy giàu sức biểu cảm gợi tả tâm trạng sâu sắc

-> Đau đớn quằn quại, tuyệt vọng, sợ hãi và tủi thân

- Cắn chặt môi

để khỏi bật thành tiếng khóc to" nước mắt tuôn ra nhưsuối, ướt đầm

cả gối

- Cho em phần nhiều đồ chơi

- Chia 2 con búp bê: con Vệ

Sĩ và con Em Nhỏ

-> Đau đớn nhưng cố kìm nén bản thân

- Kinh hoàng, tuyệt vọng, sợ hãi

khi phải chia ly

* Quan sát đoạn văn: " Sáng nay nặng nề

thế này" tr21.

- ( GV gọi 1 HS đọc lại đoạn văn)

? Đoạn văn tả cảnh gì?

? Dụng ý nghệ thuật của tác giả khi xen kẽ đoạn

văn đó vào cái nhìn của người anh

? Đọc đoạn văn đó em có cảm xúc gì trước hoàn

cảnh của anh em Thành, Thuỷ

- T/g tả cảnh thiên nhiên tươi đẹp

và nhịp sống bình yên của vạn vật, tạo sự đối lập: cảnh thiên nhiên tươi vui, cuộc sống bình yên chỉ có anh em Thành Thuỷ là chịu nỗi bất hạnh

=> Hai anh em Thành thật tội nghiệp và đáng thương

Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học

? Vì sao 2 anh em lại đau khổ đến như vậy?

( Vì 2 anh em Thành Thuỷ vốn rất yêu thương

nhau)

? Hãy tìm các chi tiết trong truyện để thấy 2 anh

em Thành Thuỷ rất mực gần gũi, thương yêu

chia sẻ và quan tâm đến nhau

( Vì 2 anh em vốn rất thương nhau )

- Thuỷ vá áo cho anh

- Thành giúp em học, chiều nào cũng đón em, vừa đi vừa trò chuyện.)

? Theo em có cách nào để giải quyết ổn thoả nỗi

đau của anh em Thành Thuỷ không?

(Muốn giải quyết mâu thuẫn chỉ có một cách duy nhất là gia đình Thuỷđoàn tụ, hai anh em không phải chia tay.)

Tuần 2

Tiết 6

Ngày soạn: 28/ 8/2019 Ngày dạy:

Văn bản: CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ (tiết 2)

-Khánh

* Quan sát đoạn văn kể hai anh em đến

trường

? Hai anh em đến trường sao Thuỷ

không vào lớp học ngay?

? Cảnh chia tay lớp học được tác giả

miêu tả qua những chi tiết nào?

? Chi tiết nào trong cuộc chia tay của

Thủy với lớp học làm cô giáo bàng

hoàng?

3 Phân tích (tiếp) (25p)

b- Cuộc chia tay của Thuỷ với lớp học:

- Em xúc động đứng nép vào gốc cây.Cắn chặt môi im lặng mắt đăm đămnhìn, quan sát từ cột cờ, bảng tin, vạch ô

ăn quan quen thuộc để rồi xa mãi mãi

? Chi tiết nào khiến em cảm động nhất?

Vì sao?

? Việc em Thuỷ không được đến trường

nữa có hợp với luật nhân quyền của trẻ

em không

( Thuỷ đã bị tước đi quyền được đi học,

được vui chơi, quyền có cha mẹ và gia

đình hạnh phúc )

? Trong nỗi bất hạnh của 2 anh em

Thành Thuỷ ai là người đáng trách? Vì

sao?

(Hai anh em Thành Thuỷ là trẻ con

song đã cảm nhận được rõ nỗi đau, sự

đổ vỡ quá lớn khi gia đình tan vỡ Hai

anh em không còn quyền được sống

hạnh phúc cùng cha mẹ dưới một mái

ấm gia đình)

? Em có cảm nhận ntn về cảnh chia tay

của Thuỷ với lớp học

GV: Nỗi đau khổ của Thuỷ và Thành

trước bi kịch gia đình đã được Khánh

Hoài thể hiện qua nhiều chi tiết xúc

động, chứa chan tình nhân đạo Cảnh

chia tay lớp học là cảnh buồn tê tái Cha

mẹ bỏ nhau, anh em chia lìa song đau

đớn hơn và cũng kinh hoàng ngạc nhiên

hơn là Thủy không được đến trường

? Nêu cảm nghĩ của em trước hoàn cảnh

tả tâm lí nhân vật của t/g

? Từ đó em hãy khái quát lại tâm trạng

của nhiều trẻ em, nhiều trẻ em đã trởthành trẻ lang thang )

(Cha mẹ là những người thiếu tráchnhiệm Cha mẹ mất sớm là nỗi đau đãđành, cha mẹ vẫn còn mà con cái lại phảichịu cảnh chia lìa là nỗi đau, nỗi ám ảnhkhôn nguôi, bởi cha mẹ họ là nhữngngười ích kỉ.)

<-> Buồn bã, cay đắng, xót xa

=> Hoàn cảnh đáng thương và tộinghiệp

- Vì cuộc đời vẫn bình yên thế mà anh

em Thành lại phải chịu đựng sự mất mát,

đổ vỡ quá lớn Trong lòng Thành như cóbão dông khi phải xa mẹ lìa em, đất trờinhư sụp đổ trong lòng em thế mà cuộcđời vẫn dửng dưng

-> T/g miêu tả tâm lí nhân vật chính xác,sinh động làm tăng nỗi buồn sâu thẳm,trạng thái bơ vơ, thất vọng của nhân vật

anh em Thành Thuỷ trước sự tan vỡ của

gia đình?

( Cuộc sống vẫn bình yên, cuộc đời vẫn

đẹp với dòng chảy thời gian, sắc màu,

cảnh vật vẫn tự nhiên Chỉ riêng gia

? Tìm những chi tiết miêu tả tâm trạng

của 2 anh em trong cuộc chia tay

? Kết thúc truyện Thuỷ đã lựa chọn cách

giải quyết ntn? Vì sao Thuỷ lại lựa chọn

cách giải quyết vậy?

? Cách giải quyết này gợi lên trong em

những suy nghĩ và tình cảm gì

? Việc Thuỷ để lại con búp bê em nhỏ

cho anh và những lời dặn búp bê có làm

em xúc động không? Tại sao?

(Nói lên tình anh em của Thành và Thuỷ

hết sức sâu sắc và dù trong hoàn cảnh

chia ly nào tình cảm ấy vẫn tồn tại mãi

mãi như hình ảnh 2 con búp bê ở bên

nhau)

? Từ đó em hiểu Thuỷ là người ntn?

c- Cuộc chia tay của hai anh em:

- Thủy: + như người mất hồn, loạng

choạng, buồn bã

+ Trèo lên xe lại tụt xuống đặtcon Em Nhỏ quàng vào tay con Vệ Sĩbắt anh hứa không để chúng xa nhau,khóc nấc lên, nắm tay anh dặn dò

Sĩ canh cho anh ngủ

- Gợi trong lòng người đọc lòng thươngcảm cho cảnh ngộ của hai anh em,thương cho sự bất hạnh quá lớn củaThành và Thuỷ

- Chi tiết này khiến người đọc thấy sựchia tay của 2 em nhỏ là không nên có > thức tỉnh các bậc làm cha làm mẹ

- Là người em gái giàu lòng vị tha, vừathương anh, vừa thương cả những conbúp bê, thà mình chịu chia lìa chứ không

để những con búp bê vô tội xa nhau, thàmình chịu thiệt thòi để anh luôn có Vệ Sĩ

? Từ đó em cảm nhận được gì về tình

cảm của 2 anh em Thành Thuỷ

? Theo em, t/g đặt đầu đề truyện là

“cuộc chia tay của những con búp bê”

có ý nghĩa gì?

? Qua câu chuyện về cuộc chia tay đầy

đau đớn cảm động của hai anh em

Thành và Thủy, tác giả muốn nhắn gửi

điều gì?

- Gia đình đổ vỡ, bố mẹ ly hôn, con cái

chịu nhiều thiệt thòi, đau đớn Con cái

không chỉ chịu nỗi khổ về cuộc sống vật

chất mà còn chịu nỗi đau tinh thần Mất

cha mẹ là một nỗi đau đã đành Cha mẹ

còn sống mà con cái bị chia lìa xa cách

là sự mất mát quá lớn

- Mỗi người chúng ta hãy lắng nghe và

chú ý hơn nữa những gì đang diễn ra

đằng sau sự hối hả kia để mà có thể san

sẻ nỗi đau cùng đồng loại Và nhất là

những người làm cha, làm mẹ hãy cố

gắng tới mức có thể, đừng để hạnh phúc

tuột khỏi tay những trẻ thơ vô tội

? Nhận xét cách kể chuyện của tác giả?

gác ngủ-> Cho ta thấy sự chia tay của 2 anh em

là vô lí

=> hai anh em vô cùng yêu thương nhau.Biết nhường nhịn, chia sẻ và quan tâmđến nhau

- Thể hiện được chủ đề câu chuyện Anh

em Thành, Thuỷ cũng như 2 con búp bê: trong sáng, ngây thơ, vô tội thế mà phải chia tay nhau -> xót xa, thương cảm.)

3.Tổng kết

* Nội dung:

+ Tổ ấm gia đình là vô cùng quí giá vàquan trọng → Mọi người cần giữ gìn,bảo vệ

* Nghệ thuật.

- Kể chuyện bằng nghệ thuật miêu tả tâm

lý nvật, tả cảnh vật xung quanh

Cách kể này có t/dụng gì trong việc làm

nổi rõ nội dung, tư tưởng của truyện?

- Hãy chấm dứt những cuộc chia tay

đau đớn như cuộc chia tay của hai anh

em Thành – Thuỷ trong truyện để bảo

vệ và gìn giữ những tình cảm tự nhiên,

trong sáng của gia đình, để làm tròn

trách nhiệm của bố mẹ đối với con cái

Gọi HS đọc ghi nhớ

- Lời kể chân thành, giản dị, phù hợp vớitâm trạng nhân vật

Hoạt động 3: Vận dụng (5p)

?Câu chuyện đã để lại cho em ý nghĩ gì về hạnh phúc gia đình về nhiệm vụ của cha

mẹ đối với con cái?

- Nắm chắc nội dung bài học

- Soạn bài: Những câu hát về tình cảm gia đình

- Xem trước: Bố cục trong văn bản

Tuần 2

Tiết 7

Ngày soạn: 28/ 8/2019 Ngày dạy:

- Nhận biết, phân tích bố cục trong văn bản

- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc- hiểu văn bản, xây dựng bố cục chomột văn bản nói( viết) cụ thể

3 Thái độ:

2 Kiểm tra bài cũ:

? Tính liên kết là gì ? làm thế nào để VB có tính liên kết ?

? Làm bài tập 4 ( SGK - 19 )

Tính liên kết là sự nối liền các câu, các đoạn trong VB 1 cách tự nhiên hợp lí Muốn tạo tính liên kết phải sử dụng các phương tiện liên kết

Bài tập 4 : câu (1) , (2) có được sự liên kết nhờ câu (3)

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (26 phút)

Gv treo bảng phụ ghi sẵn đơn xin gia

nhập Đội TNTPHCM và cho học sinh

thảo luận nhóm

? Muốn viết một đơn xin để xin gia nhập

Đội TNTPHCM em phải sắp xếp theo

trình tự nào?

I Bố cục và những yêu cầu về bố cục trong văn bản

? Có thể đảo phần lí do và lời hứa lên

trước phần khai lí lịch không?

? Nếu đảo trật tự trên em thấy như thế

nào? Liệu lá đơn có được chấp nhận

? So sánh hai văn bản trên với văn bản

trong sách giáo khoa em đã học có điểm

gì giống và khác nhau không?

- Lời hứa

- Lời cảm ơn

- Ký tên + Khi đảo trật tự lá đơn sẽ khó đượcchấp nhận vì không đảm bảo trình tự vàtrình bày đúng sự việc-> Không còn sựmạch lạc, lô gíc, không còn trật tự, hệthống

-> Khi tạo văn bản không được tuỳ tiện,việc sắp xếp trật tự sự việc cần phải tuânthủ theo một trình tự hợp lí để tạo ra tínhliên kết trong văn bản -> Bố cục vănbản

c Kết luận

+ Bố cục trong văn bản là sự bố trí, sắpxếp các phần, các đoạn theo trình tự,một hệ thống nhất rành mạch hợp lí Bốcục trong văn bản là một yêu cầu cầnthiết phải có khi xây dựng văn bản

- Ghi nhớ 1 (sgk)

2 Những yêu cầu về bố cục trong văn bản:

a.Ví dụ b.Nhận xét

+ Giống nhau: đầy đủ các ý+ Khác nhau: Nguyên bản có 3 phần thì

ở đây chỉ có 2 phần Các ý trong văn bản

? Câu chuyện trên đã có bố cục hợp lí

chưa?

? Bản kể trong Ngữ văn 6 và bản kể VD

có những câu văn về cơ bản là giống

nhau, nhưng tại sao bản kể VD lại làm

cho người nghe khó hiểu

? Vậy muốn người đọc tiếp nhận dễ

dàng thì các đoạn trong văn bản cần phải

đảm bảo yêu cầu gì?

GV: bố cục phải hợp lý để giúp cho VB

đạt mức cao nhất mục đích giao tiếp mà

người tạo lập đặt ra

? Cách kể chuyện như vậy đã giúp

người viết đạt được mục đích giao tiếp

=> các đoạn trong VB phải rõ ràng 

bố cục phải rành mạch

-> câu chuyện không còn nêu được ý nghĩa phê phán và không còn buồn cười nữa

 không đạt được mục đích giao tiếp

c Kết luận.

(Ghi nhớ 2 sgk)

- HS đọc ví dụ

? Bài văn tự sự, miêu tả có bố cục gồm

mấy phần? Nhiệm vụ của từng phần là

gì? ( Yêu cầu h/s thảo luận)

? Khi đảo trật tự các phần trong văn bản,

+ Thân bài: Lần lượt giải quyết cụ thểcác vấn đề đã được đề ra ở phần MB (Tảchi tiết)

+ Kết bài: Nâng cao vấn đề (Tóm tắt vềđối tượng và cảm nghĩ khái quát)

-> Mỗi phần có một đặc điểm, nhiệm vụriêng biệt do đó có thể dễ dàng nhận rađặc điểm từng phần

+ Văn bản thường được xây dựng theo

bố cục ba phần: Mở bài, thân bài, kếtbài

c Kết luận:

- Ghi nhớ 3 (sgk) (HS đọc toàn bộ ghi nhớ sgk/30)

Hoạt động 3: Luyện tập (5p)

Bài tập 2/30 (thảo luận)

? Ghi lại bố cục của truyện "Cuộc chia

tay của những con búp bê".

II Luyện tập

Bài 2

+ Mẹ bảo phải chia đồ chơi+ Hai anh em chia đồ chơi+ Hai anh em đến trường chia tay thầy

cô và bạn bè

? Nhận xét về bố cục vừa tìm được

Tuy nhiên vẫn có thể kể theo một bố cục

khác

+ Hai anh em chia tay nhau

- Bố cục hợp lý theo trình tự thời giandiến ra sự việc, có mở đầu có kết thúc

Hoạt động 4: Vận dụng (5p) Bài tập 3:

- HS đọc yêu cầu bài tập 3

- GV hướng dẫn học sinh làm bài

Xếp lại theo trình tự

Bố cục trên chưa thật rành mạch và hợp lí vì điểm 1, 2, 3 phần thân bài nói về kinhnghiệm học tốt, điểm 4 không nói về việc học tập

- Nên sửa: Thay điểm 4 thành phần tổng kết về kinh nghiệm học tập

+ Báo cáo thành tích học của cá nhân

+ Mở bài:

+ Thân bài: Thành tích học tập của bản thân

- Bản thân đã học ở nhà, ở lớp như thế nào

+ Kết bài: Hội nghị thành công

- Nêu tác dụng của việc XD bố cục hợp lí trong khi nói hoặc viết

- Học thuộc ( ghi nhớ ) để nắm chắc ND bài học

- Làm và hoàn thiện bài tập: 1 , 2, 3 ( SGK - 30 ) và bài tập ( SBT )

- Xem và trả lời các câu hỏi bài: Mạch lạc trong VB

Tuần 2

Tiết 8

Ngày soạn: 28/ 8/2019 Ngày dạy:

MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN

A Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

- Mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết của mạch lạc trong văn bản

- Điều kiện để văn bản có tính mạch lạc

2 Kiểm tra bài cũ:

? Bố cục trong văn bản có tầm quan trọng như thế nào?

? Điều kiện để có bố cục rành mạch, hợp lí

? Chữa BT3/30

3 Giới thiệu bài:

Trong một văn bản các câu, các đoạn liên kết chặt chẽ với nhau gọi là mạchlạc.Trong tiết học ngày hôm nay cô trò chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu sâu hơn về vấn

đề này

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (22 phút)

Hoạt động của thầy trò Nội dung cần đạt

?"Mạch lạc" là từ Hán-Việt hay thuần Việt?

? Giải thích nghĩa của hai yếu tố và từ "mạch

lạc"

? Em hiểu "mạch lạc" trong văn bản là gì?

?"Mạch lạc" trong văn bản có cần thiết

không? Vì sao?

? Xem lại bố cục và chi tiết của truyện

"Cuộc chia tay của nhưng con búp bê" và

cho biết:

? Toàn bộ sự kiện trong câu chuyện xoay

quanh sự việc nào?

(Hs thảo luận cử đại diện trả lời

I Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản

-> Mạch lạc là một mạng lưới về ý

nghĩa, nối liền các phần, các đoạn,

các ý của văn bản trong thơ văn nócòn được gọi là mạch văn, mạch thơ

c Kết luận:

- Rất cần thiết bởi văn bản không cótính mạch lạc sẽ rời rạc về ý nghĩa, vềnội dung giữa các phần, các đoạn sẽtách rời nhau

2 Các điều kiện để có một văn bản mạch lạc

a.Ví dụ:

b.Nhận xét:

- Sự việc chính: Sự chia tay của 2 anh

em và cuộc chia tay không thể thựchiện được đối với 2 con búp bê -> Là

đề tài chính của truyện

- Chất xúc tác là lí do cho cuộc chia