GA Ngu Van 7 rat moi va rat hay

Bố cục: 2 đoạn Tâm trạng của người mẹ trong đêm không ngủ trước ngày khai trường lần đầu tiên của con Hoạt động 3: Hướng dẫn HS tìm hiểu chi tiết văn bản.. 3/ Củng cố bài học : -Tại sa

Ngày soạn: 20/ 08/ 2012 Ngày dạy: 22/08/ 2012

- Đọc –hiểu văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật kí của một nhười mẹ

- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn bị cho ngày khai trường đầu tiên của con

- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm

2 Kiểm tra bài cũ

-> Kiểm tra sự chuẩn bị của HS (SGK…)

3 Dạy bài mới:

Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt

- Gv đọc mẫu 1 đoạn rồi gọi hs đọc tiếp

nhà trường, phụ nữ, văn hóa, giáo dục

? Phương thức biểu đạt chính của văn bản

Phương thức biểu đạt: biểu cảm

là gì?

? Tác phẩm được viết theo dòng cảm xúc

của lòng mẹ với con yêu Dòng cảm xúc

ấy được thể hiện qua ngôi kể nào? Tác

dụng của ngôi kể này?

? Văn bản chia làm mấy đoạn?

Đ1: Từ đầu … “ngày đầu năm học” 

Tâm trạng của hai mẹ con trong đêm trước

ngày khai trường của con

Đ2: tiếp theo đến hết  Ấn tượng tuổi

thơ và liên tưởng của mẹ

? Từ văn bản đã đọc, em hãy tóm tắt đại ý

của bài

4 Bố cục: 2 đoạn

( Tâm trạng của người mẹ trong đêm không ngủ trước ngày khai trường lần đầu tiên của con)

Hoạt động 3: Hướng dẫn HS tìm hiểu

chi tiết văn bản.

? Tóm tắt ngắn gọn nội dung văn bản?

(VB viết về ai, về việc gì?)

? Tâm trạng của mẹ và của con được thể

hiện qua những chi tiết nào? Và có gì

khác?

Gợi :

? Hãy tìm những chi tiết thể hiện tâm

trạng của con? Phân tích và cho biết đó là

tâm trạng gì?

? Em có nhận xét gì về cách miêu tả tâm

trạng trẻ thơ của tác giả?

? Còn mẹ thì sao?

Tác giả miêu tả tâm trạng người mẹ cũng

rất tinh tế, chính xác Đó là tâm trạng của

hầu hết những người cha người mẹ yêu

con trước những việc quan trọng của cuộc

? Người mẹ không ngủ được vì lo lắng cho

con hay vì lí do nào khác?

? Vì sao những kỷ niệm ấy lại hiện ra

II Tìm hiểu văn bản:

1.Tâm trạng của người con

- Hăng hái dọn dẹp đồ chơi…Háo hức

… Giấc ngủ đến với con dễ dàng

 Vô tư thanh thản, ngủ ngon lành

2 Tâm trạng của người mẹ

- Trìu mến quan sát những việc làm của con, vỗ về để con ngủ, xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con

- Mẹ: thao thức, không ngủ, suy nghĩ triền miên

- Mẹ thương yêu con, lo lắng, hồi hộp, xúc động

- Nhớ lại ngày khai trường đầu tiên của mình

trong đêm trước ngày khai trường của

con?

? Tại sao mẹ lại nghĩ tới ngày khai trường

ở Nhật Bản? Ngày ấy có gì giống và khác

ở Việt Nam?

? Có phải người mẹ đang nói trực tiếp với

con không

? Theo em, người mẹ đang tâm sự với ai?

( Người mẹ nói một mình, giọng độc thoại

là giọng chủ đạo của văn bản Nhân vật là

nhân vật tâm trạng, nhân vật trữ tình

Người mẹ không trực tiếp nói với người

con hoặc với ai cả Người mẹ nhìn con

ngủ, như tâm sự với con nhưng thật ra là

đang nói với chính mình, đang tự ôn lại kỷ

niệm của riêng mình.)

? Cách viết này có tác dụng gì

 Cách viết này làm nổi bật được tâm

trạng, khắc họa được tâm tư, tình cảm,

những suy nghĩ sâu kín của bà mẹ mà đôi

khi khó nói ra bằng những lời trực tiếp

? Em thấy người mẹ trong bài là người

mẹ như thế nào? Cảm nghĩ của em?

? Theo em, câu văn nào trong bài nói lên

tầm quan trọng của nhà trường đối với thế

hệ trẻ?

? Kết thúc bài, người mẹ nghĩ đến ngày

mai đứa con đến trường vào một thế giới

kỳ diệu Em đã bước vào thế giới đó 6

năm, hãy cho biết thế giới kỳ diệu đó là

gì? (Thế giới kì diệu của hiểu biết phong

phú là tri thức, tư tưởng, đạo đức và những

tình cảm mới, con người mới, quan hệ

mới, sẽ đến với con như tình thầy trò, bè

bạn,… mà nhà trường đem lại cho em.)

GV: Có thể khẳng định: Mọi nhân tài xưa

nay đều được vun trồng trong thế giới kì

diệu đó

-> Mẹ có tấm lòng sâu nặng, quan tâm sâu sắc đến con

> người mẹ yêu con vô cùng

3/ Vai trò của nhà trường với thế hệ trẻ

- Thế giới của ước mơ và khát vọng

- Thế giới của niềm vui

> nhà trường là tất cả tuổi thơ

Nhà trường có vị trí quan trọng đối với

sự phát triển của thế hệ trẻ và phát triến của đất nước

Ngày soạn: 20/ 08/

2012

Ngaỳ dạy: 22/08/2012

Tiết 2: Văn bản: MẸ TÔI

( Trích Những tấm lòng cao cả - Et-môn-đô đơ A-mi-xi)

I.MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Sơ giản về Et-môn-đô đơ A-mi-xi

- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc tế nhị, có lí và có tình của người cha khi con mắc lỗi

- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư

2 Kĩ năng.

- Đọc – hiểu một văn bản viết dưới hình thức một bức thư

- Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha ( tác giả bức thư) và người mẹ nhắc đến trong bức thư

2 Dạy bài mới:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

Trong cuộc đời mỗi chúng ta, người mẹ có 1 vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiêng liêng

và cao cả, nhưng không phải khi nào ta cũng có ý thức hết được điều đó Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả Văn bản “Mẹ tôi” sẽ cho ta 1 bài học

Hoạt động 2: Giới thiệu chung:

- Gv gọi hs đọc

? Trình bày ngắn gọn những hiểu biết của em về tác

giả?

- GV bổ sung:

Cuộc đời hoạt động, cuộc đời văn chương là 1 Tình

yêu thương & hạnh phúc của con người là lí tưởng

cảm hứng sáng tác văn chương của ông kết tinh thành

một chủ nghĩa nhân văn lấp lánh

? Em biết gì về tác phẩm “Những tấm lòng cao cả ”

của tác giả ?

Hoạt động 3: Đọc, hiểu chú thích, thể loại

- GV: hướng dẫn HS đọc: Giọng chậm rãi, tình cảm,

I.Giới thiệu chung.

1 Tác giả: E A-mi-xi ( 1846 -

1908), nhà văn Ý là tác giả của rất nhiều tác phẩm nổi tiếng cho thiếu nhi

2 Tác phẩm: Văn bản “ Mẹ tôi” trích trong tác phẩm “ Những tấm lòng cao cả” 1886

II Đọc, hiểu chú thích, bố cục, thể loại.

tha thiết và nghiêm.

tàn nhẫn, làm đau đớn kéo dài); Vong ân bội nghĩa

(quên ơn, phản lại đạo nghĩa); Bội bạc (phản lại

người tốt, người từng có ơn, từng giúp đỡ mính)

? Theo em, bài văn chia làm mấy phần ? Đó là

những phần nào? Nội dung chính của từng phần

? Em hãy tóm tắt nội dung chính của văn bản.

? Tại sao văn bản là một bức thư người bố gửi cho

con nhưng nhan đề lại lấy tên là “Mẹ Tôi”?

 Thứ 1, nhan đề ấy là của chính tác giả

A-Mi-Xi đặt cho đoạn trích Mỗi truyện nhỏ trong “Những

tấm lòng cao cả” đều có một nhan đề do tác giả đặt.

 Thứ 2, khi đọc kỹ chúng ta sẽ thấy tuy bà mẹ

không xuất hiện trực tiếp trong câu chuyện nhưng đó

lại là tiêu điểm mà các nhân vật và chi tiết đều hướng

tới để làm sáng tỏ

- Văn bản được viết theo thể loại nào? Về hình thức

văn bản có gì đặc biệt?

( Mang tính chuyện nhưng được viết dưới hình thức

bức thư ( qua nhật ký của con)

1.Đọc:

2.Chú thích: (Sgk)3.Bố cục: 3 phần

- Mở đoạn: Nêu hoàn cảnh

người bố viết thư cho con

- Thân đoạn: Tâm trạng của

người bố trước lỗi lầm của người con

- Kết đoạn: Bố muốn con xin lỗi

mẹ; thể hiện tình yêu của mình với con

4 Thể loại:

Thư từ - biểu cảm

Hoạt động 4: Tìm hiểu văn bản.

? Tại sao đây là bức thư người bố gửi con mà tác giả

lấy nhan đề là “ mẹ tôi”?(Con ghi nhật ký)

- Mẹ là tiêu điểm để hướng tới, để làm sáng tỏ mọi

vấn đề

- Nêu nguyên nhân khiến người cha viết thư cho con?

- Chú bé nói không lễ độ với mẹ -> cha viết thư giáo

dục con

- Những chi tiết nào miêu tả thái độ của người cha

trước sự vô lễ của con?

- Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim

bố vậy

- Bố không thể nén được cơn giận

- Con mà lại xúc phạm đến mẹ ư?

III Tìm hiểu văn bản :

1 Thái độ của người cha trước lỗi lầm của con

- Sự hỗn láo của con như nhát dao đâm vào tim bố => so sánh

- Con mà lại xúc phạm đến mẹ ư? => câu hỏi tu từ

- Thà bố không có con… bội bạc => câu cầu khiến

- Thà bố không có con còn hơn là thấy con bội bạc

Con không được tái phạm nữa

- Trong một thời gian con đừng hôn bố

Có ý kiến cho rằng bố En-ri-cô quá nghiêm khắc có lẽ

ông không còn yêu thương con mình? Ý kiến của em?

GV: Bố rất yêu con nhưng không nuông chiều, xem

nhẹ, bỏ qua Bố dạy con về lòng biết ơn kính trọng

cha mẹ Những suy nghĩ và tình cảm ấy của người Ý

rất gần gũi với quan niệm xưa nay của chúng ta “bất

trung, bất hiếu là 1 tội lớn” Phần hay nhất và cảm

động nhất trong bức thư là người bố nói với con về

người mẹ yêu dấu

- Những chi tiết nào nói về người mẹ?

- Hình ảnh người mẹ được tác giả tái hiện qua điểm

nhìn của ai? Vì sao?

(Bố -> thấy hình ảnh, phẩm chất của mẹ -> tăng tính

khách quan, dễ bộc lộ tình cảm thái độ đối với người

mẹ, người kể)

- Từ điểm nhìn ấy người mẹ hiện lên như thế nào?

văn lời dịch: Nhưng thà rằng bố phải thấy con chết đi

còn hơn là thấy con bội bạc với mẹ

? Thái độ của người bố đối với người mẹ như thế

nào? (Trân trọng, yêu thương)

Một người mẹ như thế mà En-ri-cô không lễ độ -> sai

lầm khó mà tha thứ Vì vậy thái độ của bố là hoàn

toàn thích hợp

GV giải thích: nguyên nhân đạt khá cực đoan ->

nhưng có tác dụng đề cao người mẹ, nhấn mạnh ý

nghĩa giáo dục và thái độ của bố đề cao mẹ

- Trước thái độ của bố En-ri-cô có thái độ như thế

nào?

- Xúc động vô cùng

- Điều gì đã khiến em xúc động khi đọc thư bố?

- Người cha ngỡ ngàng , buồn

bã , tức giận ,cương quyết , nghiêm khắc nhưng chân thành nhẹ nhàng

2 Hình ảnh người mẹ

- Thức suốt đêm, quằn quại, nức

nở vì sợ mất con

- Người mẹ sẵn sàng bỏ hết hạnh phúc tránh đau đớn cho con

- Có thể đi ăn xin để nuôi con, hi sinh tính mạng để cứu con

- Dịu dàng, hiền hậu

-> Là người hiền hậu, dịu dàng, giàu đức hi sinh, hết lòng yêu thương , chăm sóc con -> người

mẹ cao cả, lớn lao

3- Thái độ của En - ri - cô:

- Xúc động vô cùng

- Em nhận ra lỗi lẫm của mình

(- Bố gợi lại những kỉ niệm mẹ và En-ri-cô

- Lời nói chân thành, sâu sắc của bố

- Em nhận ra lỗi lẫm của mình

- Nếu bố trực tiếp không? Vì sao?

- Đã bao giờ em vô lễ chưa? Nếu vô lễ em làm gì?

- HS độc lập trả lời

GV: Trong cuộc sống chúng ta không thể tránh khỏi

sai lầm, điều quan trọng là ta biết nhận ra và sửa chữa

như thế nào cho tiến bộ

Hoạt động 5: Tổng kết

- Gv goi 2 -3 Hs đọc phần ghi nhớ

GV

: “Mẹ tôi” chứa chan tình phụ tử, mẫu tử, là bài ca

tuyệt đẹp của những tấm lòng cao cả

Amixi đã để lại trong lòng ta hình ảnh cao đẹp thân

thương của người mẹ hiền, đã giáo dục bài học hiếu

thảo đạo làm con

IV Tổng kết: * Ghi nhớ.

3/ Củng cố bài học : -Tại sao nói câu: “Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp

lên tình yêu thương đó" là 1 câu thể hiện sự liên kết xúc cảm lớn nhất của người cha với một

lời khuyên dịu dàng?

4/ Dặn dò : Soạn văn bản“Cuộc chia tay của những con búp bê”

Ngày soạn:23/ 08/ 2012

Ngày day:24/08/2012

Tiết 3: Tiếng Việt: TỪ GHÉP

1 Kiến thức:

- Cấu tạo của từ ghép chính phụ, từ ghép đẳng lập

- Đặc điểm về nghĩa của các từ ghép chính phụ và đẳng lập

2 Kiểm tra bài cũ

? Vẽ sơ đồ cấu tạo từ Tiếng việt Lấy ví dụ minh họa ?

3 Dạy bài mới:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới.

Trong hệ thống từ tiếng Việt, từ ghép có một vị trí khá quan trọng với số lượng lớn, diễn tả được đặc điểm tâm lí, miêu tả được đặc điểm của các sự vật, sự việc một cách sâu

sắc Vậy từ ghép có đặc điểm như thế nào hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu

Hoạt động 2:Tìm hiểu các loại từ ghép.

Tiếng chính đứng trước và tiếng phụ

-> Những từ ghép trên gọi là ghép chính phụ

- Em hiểu thế nào là từ ghép chính phụ?

HS trả lời

HS đọc ví dụ 2

- Các tiếng trong hai từ “ quần áo”, “ trầm

bổng” có phân ra tiếng chính và tiếng phụ

- Qua hai bài tập trên, em thấy từ ghép được

chia làm mấy loại? Đặc điểm của từng loại?

- So sánh nghĩa của từ “ bà ngoại” với nghĩa

của “ bà”.? Nghĩa của từ “ thơm phức” với từ “

- Tương tự hãy so sánh nghĩa của từ “ quần áo”

với nghĩa của tiếng “ quần, áo”? Nghĩa của “

trầm bồng” với nghĩa “ trầm’ và “ bồng”?

- Nghĩa của “ quần áo” rộng hơn , khái quát hơn

nghĩa của “ quần, áo”

- Nghĩa của từ “ trầm bổng” rộng hơn nghĩa của

- Nghĩa của từ ghép đẳng lập tổng hợp hơn nghĩa các tiếng tạo ra nó

- Đại diện báo cáo -> HS nhận xét GV kết luận

-HS đọc, xác định yêu cầu, làm bài

-Gọi HS lên bảng điền

-HS nhận xét

-GV nhận xét , bổ sung

HS đọc bài, nêu yêu cầu

HS độc lập suy nghĩ, gọi HS lên bảng -> HS

nhận xét

GV kết luận

-GV nêu yêu cầu

Có thể nói: Một chiếc xe cộ chạy qua ngã tư

Em bé đòi mẹ mua năm chiếc bánh kẹo được

không?

Hãy chữa lại bằng hai cách

- HS thảo luận nhóm 4 trong 3 phút

Chài lưới, cây cỏ,

ẩm ướt, đầu đuôi……

2 Bài tập 2: Điền thêm tiếng để tạo thành từ ghép chính phụ

- Núi sông, núi đồi

- Ham muốn, ham mê

- Mặt mũi, mặt mày

- Tươi tốt, tươi vui

- Xinh đẹp, xinh tươi

- Học hành, học hỏi

4 Bài tập 4: Bổ sung cho HS khá, giỏiKhông vì xe cộ và bánh kẹo là từ ghép đẳng lập -> nghĩa chủ quan, khái quát nên không thể đi kèm số từ và danh từ chỉ đơn vị được

- Chữa:

+ Xe cộ tấp nập qua lại+ Một chiếc xe vừa chạy qua ngã tư+ Em bé đòi mẹ mua bánh kẹo+ Em bé đòi mẹ mua 5 chiếc bánh/kẹo

Ngày soạn: 24/ 08/ 2012

Ngày dạy: 25/08/ 2012

Tiết 4: Tập làm văn : LIÊN KẾT TRONG VĂN BẢN

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Khái niệm liên kết trong văn bản

- Yêu cầu về liên kết trong văn bản

2 Kĩ năng.

- Nhận diện và phân tích tính liên kết của các văn bản

- Viết các đoạn văn, bài văn có tính liên kết

2 Kiểm tra bài cũ

- Văn bản là gì, văn bản có những tính chất nào?

3 Dạy bài mới:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

Trong quá trình tạo lập văn bản nhiều khi ta dùng từ, đặt câu, dựng đoạn một cách hợp lí, đúng ngữ pháp; nhưng khi đọc văn bản thì thấy rời rạc không có sự thống nhất, vì sao xảy

ra điều đó hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu

Hoạt động 2:Tính liên kết và phương

tiện liên kết trong văn bản.

- GV giải thích khái niệm liên kết

- Nếu bố của En-ri-cô chỉ viết mấy câu

như vậy thì En-ri-cô có hiểu điều bố muốn

nói không? (Không)

- Vì sao En-ri-cô chưa hiểu, em chọn lí do

I Liên kết và phương tiện liện kết trong văn bản

1 Tính liên kết của văn bản

a Bài tập

đúng trong các lí do dưới đây?

a Vì câu văn viết chưa đúng ngữ pháp

b Vì câu văn nội dung không được rõ ràng

c Vì giữa các câu chưa có sự liên kết ( lí

chất quan trọng nhất của văn bản giúp ta

dễ hiểu, giúp cho văn bản rõ nghĩa Vậy

phương tiện liên kết trong văn bản là gì?

- Muốn đoạn văn dễ hiểu -> điền các từ

ngữ liên kết các câu, các ý với nhau

* GV: Đoạn văn trên lủng củng, khó hiểu

vì thiếu từ ngữ liên kết, đó chính là thiếu

- Ngoài sự liên kết về hình thức, văn bản

muốn dễ hiểu cần có điều kiện gì nữa?

(Có sự liên kết về nội dung)

Nghĩa là các ý, các câu, các đoạn phải

thống nhất nội dung, cùng hướng về nội

dung nào đó

- Từ hai bài tập trên em hãy cho biết văn

bản có tính liên kết phải có điều kiện gì?

- Liên kết về nội dung : cùng hướng về một nội dung nào đó

=> Ghi nhớ SGK (tr18)

II Luyện tập

1 Bài tập 1: Sắp xếp các câu văn sau theo thứ tự: 1,4,2,5,3

-HS đọc BT 2: nêu yêu cầu bài tập, thảo

luận theo nhóm 4 trong 3 phút

- Gọi 2-3 em HS khá , giỏi đọc bài Chỉ rõ

phương tiện liên kết

HS nhận xét

GV nhận xét

Phương tiện liên kết: thu(1), thu (2), trăng

thu (4), mùa thu (5), sắc thu(6), trời thu

(7)-> hướng về một nội dung

HS đọc phần đọc thêm SGK

2 Bài tập 2:

Đoạn văn đã có sự liên kết về hình thức song chưa có sự liên kết về nội dung nên chưa thể coi là một văn bản có liện kết chặt chẽ

3 Bài tập 3:

Để đoạn văn có liên kết chặt chẽ điền lần lượt theo thứ tự: bà, bà,cháu, bà, bà, cháu, thế là

4 Bài tập 4( bổ sung) Viết một đoạn văn ngắn 5-7 câu trong đó có sử dụng sự liên kết, chỉ ra các phương tiện liên kết đó

Đoạn văn:

Thu đã về Thu xôn xao lòng người Lá reo xào xạc Gió thu nhè nhẹ thổi, lá vàng nhẹ bay Nắng vàng tươi rực rỡ Trăng thu mơ màng Mùa thu là mùa của cốm, của hồng Trái cây ngọt lịm ăn với cốm vòng dẻo thơm Sắc thu , hương vị mùa thu làm say mê hồn người Nhất là khi ta ngắm trời thu trong xanh bao la

Ngày soạn: 26/ 08/ 2012 Ngày dạy:27/08/2012

2 Kiểm tra bài cũ

? Sau khi học xong văn bản “ Cổng trường mở ra” em có cảm nhận gì về hình ảnh người mẹ?

- Là người hiền dịu, yêu thương con, luôn hết lòng quan tâm, chăm sóc thậm chí sẵn sàng hi sinh tất cả ( kể cả tính mạng của mình ) cho con

? Thái độ của cha trong bức thư( văn bản “ Mẹ tôi” ) như thế nào?

- Thái độ kiên quyết, nghiêm khắc, chân tình, nhẹ nhàng

3 Vào bài mới: Cuộc đời con người có nhiều nỗi bất hạnh song với tuổi thơ bất hạnh nhất

là sự tan vỡ gia đình Trong hoàn cảnh ấy những đứa trẻ sẽ ra sao, tâm tư, tình cảm của chúng như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu qua văn bản” Cuộc chia tay của những con búp bê”

Hoạt động 1: Đọc tìm hiểu chung

-GV hướng dẫn đọc: Giọng đọc thay đổi linh

I Đọc, tìm hiểu chung

1 Đọc-kể tóm tắt

hoạt phù hợp tâm tư , tình cảm của nhân vật:

đau đớn, xót xa, hồn nhiên, nhường nhịn

- GV đọc mẫu HS đọc

- HS nhận xét, GV nhận xét

- Hãy kể tóm tắt nội dung văn bản?

(Truyện kể về cuộc chia tay của anh em Thành

- Thuỷ do gia đình tan vỡ, bố mẹ li hôn Trước

khi chia tay hai anh em chia đồ chơi Thành đã

muốn nhường hết cho em nhưng nghe mẹ thúc

giục, Thành vội lấy hai con búp bê đặt hai bên,

thấy thế Thuỷ giận dữ không muốn chia sẻ hai

con búp bê Sau đó hai anh em dắt nhau đến

trường để Thuỷ chia tay cô giáo và các bạn

Cuộc chia tay thật xúc động, Thuỷ và Thành

trở về nhà thì xe đã đến, mẹ cùng mấy người

hàng xóm khuân đồ lên xe Thuỷ để lại con vệ

sĩ cho anh Đến khi xe gần chạy, Thuỷ lại chạy

lại để nốt con em nhỏ cạnh con vệ sĩ rồi em nức

nở chạy lên xe)

- Nêu những hiểu biết của em về truyện?

- Em hiểu “ ráo hoảnh” là gì?

HS đọc từ khó SGK

- Văn bản thuộc thể loại nào?

- Văn bản chia làm mấy đoạn?

P1 Từ đầu giấc mơ thôi”: Thành nghĩ về

những điều đã qua

P2 Tiếp như vậy: việc chia đồ chơi

P3 Tiếp tôi đi: cảnh chia tay của 2 anh em

với cô giáo

P4 Còn lại: cảnh 2 anh em chia tay

Hoạt động 2: Đọc - hiểu văn bản.

Truyện viết về ai? Về việc gì? Ai là nhân vật

chính trong truyện?

(Truyện viết về hai anh em Thành - Thuỷ, cuộc

chia tay cảm động của họ

Nhan đề truyện gợi lên điều gì?

( Truyện kể theo ngôi thứ nhất)

Tác dụng: giúp tác giả thể hiện được một cách

sâu sắc suy nghĩ, tình cảm và tâm trạng của

nhân vật, tăng thêm tính chân thực của truyện

-> sức thuyết phục cao

Tên truyện: Những con búp bê vốn là đồ chơi

của tuổi thơ gợi nên sự ngộ nghĩnh, vô tư, ngây

thơ, vô tội -> thế mà đành chia tay -> tên

truyện gợi tình huống buộc người đọc theo dõi,

góp phần thể hiện ý định của tác giả

- Tên truyện gợi tình huống buộc người đọc phải theo dõi, chú ý và góp phần thể hiện ý định của tác giả

4 Củng cố: Văn bản “ Cuộc chia tay của những con búp bê”

5 Hướng dẫn học bài:

- Nắm vững nội dung đã học

- Soạn: “ Bố cục văn bản” trả lời câu hỏi SGK, xem trước bài tập

Ngày soạn: 27/ 08/ 2012

2 Dạy bài mới:

Hoạt động 2: Đọc – hiểu văn bản.

-HS đọc từ “ Gia đình tôi khá giả” đến “ vừa đi

vừa trò chuyện”

- Tìm những chi tiết trong truyện nói về tình cảm

của hai anh em Thành - Thuỷ?

- Rất thương nhau

- Thuỷ mang kim ra tận sân vận động vá áo cho

anh

- Thành chiều nào cũng đón em đi học về

- Nắm tay nhau trò chuyện

- Khi chia đồ chơi, Thành nhường hết cho em

- Thuỷ thương anh, để con vệ sĩ gác cho anh

- Em có nhận xét gì về tình cảm của hai anh em?

II Đọc – hiểu văn bản.

2 Tình cảm của hai anh em Thành và Thuỷ

Khi Thành chia hai con búp bê sang hai bên Thuỷ

nói và hành động gì?

- Tru tréo, giận dữ: Anh lại chia rẽ con vệ sĩ với

con Em nhỏ ra à? Sao anh ác thế?”

- Lời nói và hành động của Thuỷ lúc này có gì

mâu thuẫn?

(Một mặt Thuỷ rất giận dữ không muốn chia rẽ hai

con búp bê, mặt khác Thuỷ lại thương anh, muốn

để con vệ sĩ canh giấc ngủ cho anh)

- Theo em có cách nào giải quyết mâu thuẫn này

được không?(Thảo luận- 2p )

( Chỉ có một cách: gia đình Thuỷ phải đoàn tụ)

- Kết thúc truyện , Thuỷ đã lựa chọn cách giải

quyết như thế nào?Cách giải quyết ấy gợi cho em

suy nghĩ tình cảm gì?

( Thuỷ để cả hai con búp bê gần nhau không để

chúng phải chia lìa)

GV: Búp bê không xa nhau nhưng con người phải

xa nhau, đó là chi tiết xúc động và hàm chứa ý

nghĩa sâu sắc khiến người đọc càng thêm thương

cảm một bé gái giàu lòng vị tha, nhân ái bao la,

nỗi xót đau càng như cứa vào lòng người đọc ->

sự chia tay của hai em nhỏ thật không nên xảy ra

-HS quan sát tranh- trang 22

Mô tả nội dung của bức tranh

( Hai anh em chia đồ chơi, Thành để hai con búp

bê sang hai bên, Thuỷ giận dữ tru tréo

HS đọc “ gần trưa…”)

- Tìm những chi tiết miêu ta tình cảm của Thuỷ

với các bạn và cô giáo?

-Thuỷ nức nở

- Cô giáo: sửng sốt, ôm chặt lấy Thuỷ, cô tái mặt,

nước mắt giàn giụa

- Các bạn: Khóc thút thít, sững sờ., nắm chặt tay

Thuỷ

- Em có nhận xét gì về cuộc chia tay ấy?

Chi tiết nào khiến cô giáo bàng hoàng và khiến em

xúc động nhất? Vì sao?

- Thuỷ cho biết, em sẽ không đi học nữa do nhà bà

ngoại xa trường quá

GV: một em bé không được đến trường đó là điều

đau xót nhất đối với tất cả chúng ta

cho em

- Thuỷ để lại con vệ sĩ gác cho anh

=> Rất mực gần gũi, thương yêu, chia sẻ và quan tâm lẫn nhau

3 Cuộc chia tay của Thuỷ với lớp học và cô giáo

Các từ “ thút thít”, “ nức nở”, “ sững sờ” miêu tả

tâm trạng của Thuỷ và các bạn -> các từ láy đó là

những loại từ láy nào, chúng ta tìm hiểu sau

- Khi dắt Thuỷ ra cổng trường tâm trạng của

Thành như thế nào?

(Kinh ngạc, thấy mọi người vẫn bình thường và

nắng vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật)

- Vì sao Thành có tâm trạng đó?

(Khi mọi vật vẫn bình thường, hai anh em phải

chịu đựng nỗi mất mát Tâm hồn mình nổi giông

bão, đất trời sụp đổ -> mọi người bình thường)

Đọc đoạn cuối- trang 25

- Tìm chi tiết miêu tả tâm trạng của Thuỷ khi thật

sự phải rời xa anh?

* Thuỷ: như mất hồn, mặt xanh như tàu lá -> so

sánh

lấy vệ sĩ đặt lên giường anh -> hôn nó, khóc nức

nở, dặn dò, lấy con Em nhỏ đặt bên con vệ sĩ

* Thành: mếu máo, đứng như chôn chân

- Tâm trạng của hai anh em?

HS quan sát tranh ( trang 25) mô tả bức tranh?

? Qua phân tích em thấy môi trường gia đình có sự

ảnh hưởng như thế nào đối với mỗi chúng ta?

Hoạt động 3: Tổng kết.

 Nhận xét về cách kể chuyện của tác giả Cách

kể này có tác dụng gì trong việc làm nổi rõ nội

dung, tư tưởng truyện?

- Qua câu chuyện tác giả muốn nhắn gửi mọi

người điều gì?

HS đọc ghi nhớ

GVchốt

Hoạt động 4: Hướng dẫn luyện tập

4 Cuộc chia tay của hai anh em Thành - Thuỷ

- Thuỷ như mất hồn, mặt xanh như tàu lá -> so sánh

- Khóc nức nở, dặn dò Láy

- Thành: mếu máo, đứng như chôn chân

Sử dụng từ láy, so sánh-> Vô cùng đau đớn, buồn tủi

- Lêi kÓ tù nhiªn theo tr×nh tù sù viÖc

*Nội dung:

Tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá

và quan trọng.Mọi người nên bảo vệ

và giữ gìn

* Ghi nhớ: SGK III Luyện tập

Đọc thêm “ Trách nhiệm của bố mẹ”,

“Thể giới rộng vô cùng”

3 Củng cố: Văn bản “ Cuộc chia tay của những con búp bê” Viết về những cuộc chia tay

không đáng có Văn bản này toát lên một thông điệp về quyền trẻ em Theo em đó là thông điệp nào ?( - Không thể đẩy trẻ em vào tình cảnh bất hạnh

- Người lớn và xã hội phải chăm lo và bảo vệ hạnh phúc của trẻ em.)

4 Hướng dẫn học bài:

- Học thuộc ghi nhớ Soạn: “ Bố cục văn bản” trả lời câu hỏi SGK, xem trước bài tập

Ngày soạn: 28/ 08/ 2012 Ngày dạy: 29/08/2012

Tiết 7: Tập làm văn : BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN

I. MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

Tác dụng của việc xây dựng bố cục

2 Kĩ năng.

- Nhận biết, phân tích bố cục trong văn bản

- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu văn bản, xây dựng bố cục cho một văn bản nói ( viết ) cụ thể

2 Kiểm tra bài cũ

? Liên kết là gì? Để văn bản có tính liên kết người viết, người nói phải làm gì?

- Liên kết là một tính chất quan trọng của văn bản -> văn bản có nghĩa, dễ hiểu

- Để có tính liên kết trong văn bản phải sử dụng phương tiện liên kết

3 Dạy bài mới : Trong việc tạo lập văn bản, muốn cho văn bản mạch lạc, dễ hiểu người viết

phải sắp xếp bố trí các phần , các đoạn sao cho hợp lí Đó là bố cục văn bản mà chúng ta sẽ tìm hiểu

Hoạt động của Gv và Hs Nội dung chính

Hoạt động 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu bố cục

và những yêu cầu về bố cục.

- HS đọc phần 1a (SGK 28)

? Nếu viết một lá đơn xin gia nhập vào đội thiếu

niên tiền phong HCM, em sẽ viết theo trình tự

1 Bố cục của văn bản

a Bài tập

b Nhận xét

- Lí do viết đơn

- Nguyện vọng

- Lời hứa hẹn )

? Nếu các nội dung trên bị đảo lộn không theo

trình tự trên có được không? Vì sao?

(Đảo lộn như vậy không được vì như vậy làm

cho bố cục văn bản không mạch lạc, rõ ràng, khó

? Đọc hai câu chuyện SGK 29

? Hai truyện trên có bố cục chưa?

( Chưa có bố cục )

? Cách kể chuyện như trên bất hợp lí ở chỗ nào?

(Các câu, các ý trong văn bản không có sự

thống nhất về nội dung, không có sự liên kết chặt

chẽ về hình thức

-> Khó hiểu, lộn xộn)

? Theo em nên sắp xếp bố cục hai câu chuyện

trên như thế nào?

(HS thảo luận nhóm 4 trong 3 phút, nêu cách

(- Mở bài: giới thiệu đối tượng cần kể, tả

- Thân bài: tả, kể theo trình tự nhất định

- Kết bài:Khẳng định lại vấn đề, hứa hẹn, cảm

-> Bố cục văn bản là sự sắp xếp các

ý, các phần, các đoạn theo một trình tự

2 Những yêu cầu về bố cục trong văn bản

a Bài tập

- Muốn bố cục rành mạch , hợp lí các phần, các đoạn thống nhất, phân biệt rạch ròi Trình tự sắp xếp phải dễ dàng đạt mục đích giao tiếp

3 Các phần của bố cục

- Bố cục: ba phần

+ Mở bài+ Thân bài+ Kết bài

? Có bạn nói rằng: phần Mở bài chỉ là sự tóm tắt,

rút gọn của phần Thân bài, còn phần Kết bài chỉ

là lặp lại một lần nữa Mở bài Nói như vậy có

đúng không? Vì sao?

? Một bạn khác lại cho rằng nội dung chính của

miêu tả, tự sự( của đơn từ nữa) được dồn vào

phần Thân bài nên Mở bài và Kết bài là những

phần không cần thiết lắm Em có đồng ý với ý

kiến đó không?

HS đọc ghi nhớ-GV chốt

Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện tập

HS đọc , nêu yêu cầu bài tập làm bài, trình bày

GV nhận xét

- §äc bµi tËp 2 ? Nªu yªu cÇu bµi tËp?

- Häc sinh lµm bµi tËp

- Nªu kÕt qu¶

- Gi¸o viªn söa ch÷a, bæ sung

- Mở bài không chỉ đơn thuần là thông báo đề tài của văn bản mà còn làm cho người đọc đi vào đề tài một cách dễ dàng, tự nhiên, hứng thú

- Kết bài không chỉ có nhiệm vụ nhắc lại đề tài hay đưa ra những lời hứa hẹn, nêu cảm tưởng, mà phải làm cho văn bản để lại ấn tượng tốt đẹp cho người đọc

*Ghi nhớ ( SGK 30)

II Luyện tập

1 Bài tập 1: Tìm ví dụ thực tế để

chứng tỏ rằng nếu chúng ta không chú ý đến việc sắp xếp ý cho rành mạch thì bài văn không có hiệu quả cao

VD: Khi viết đơn xin nghỉ học, nếu chúng ta không sắp xếp theo trình tự Chẳng hạn:

- Lí do viết đơn

- Lời hứa

- Tên , lớp-> hiệu quả không cao

2 Bài tập 2:

* Bố cục Cuộc chia tay của những con búp bê: 3 đoạn

- Hai anh em chia đồ chơi

- Thuỷ đến trường chia tay cô giáo và các bạn

- Hai anh em phải chia tay

Ngày soạn: 29/ 08/ 2012

Ngày dạy:30/08/2012

Tiết 8: Tập làm văn : MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết của mạch lạc trong văn bản

- Điều kiện cần thiết để một văn bản có tính mạch lạc

2 Kiểm tra bài c ũ

? Bố cục trong văn bản là gì? Những yêu cầu về bố cục trong văn bản

- Bố cục trong văn bản là sự sắp xếp các ý, các đoạn, các phần theo một trình tự hợp lí

- Muốn văn bản rành mạch, hợp lí, các phần , các đoạn phải thống nhất rạch ròi Trình tự sắp xếp phải dễ dàng, đạt mục đích giao tiếp

3 Dạy bài mới

- Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt, sự phân chia Nhưng văn bản lại không thể liên kết Vậy làm thế nào để các phần, các đoạn của văn bản vẫn được phân cắt rạch ròi mà không mất đi sự liên kết chặt chẽ với nhau? Chúng ta cùng tìm hiểu bài “ Mạch lạc trong văn bản”

Hoạt động của Gv và Hs Nội dung chính

Hoạt động 1: Hình thành kiến thức mới

? Giải thích nghĩa của từ “ mạch lạc”

- Đông y: mạch là vốn là mạch máu trong

cơ thể

? Mạch lạc trong văn bản có được dùng

theo nghĩa trên không?

- Không, nhưng cũng không xa rời nghĩa

I Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản

1 Mạch lạc trong văn bản

* Mạch lạc văn bản: làm cho các phần trong

đen, nó có điểm giống với nghĩa đen của

? Có ý kiến cho rằng trong văn bản, mạch

lạc là sự tiếp nối của các câu, các ý theo

một trình tự hợp lí? Em có tán thành ý kiến

trên không? Vì sao?

- Ý kiến trên là đúng

? Nhắc lại bố cục chính của văn bản “

Cuộc chia tay của những con búp bê”? Các

sự việc được sắp xếp như thế nào?

( Mẹ bắt hai anh em chia đồ chơi

- Hai anh em rất thương nhau

- Thành đưa em đến trường chào cô và các

bạn

- Hai anh em chia tay, Thuỷ để hai con

búp bê lại cho anh )

? Mặc dù nhiều sự việc nhưng nói chung

các sự việc này đều xoay quanh nội dung,

sự kiện chính là gì?

¸( Sù chia tay )

? Những con búp bê và hai anh em Thành

có vai trò gì trong truyện? Sù chia tay cã

vai trß g×

- (Là nhân vật chính, sù viÖc chÝnh)

* GV: Vậy trong văn bản muốn có tính

mạch lạc người viết phải để cho các sự

việc xoay quanh một sự việc chính

- HS đọc BT 2b

? Theo em đó có phải là chủ đề liên kết

các sự việc nêu trên thành một thể thống

nhất không? Đó có xem là mạch lạc trong

văn bản không?

( Tất các TN trên đều xoay quanh chủ đề:

sự chia li và tâm trạng không muốn chia li

văn bản thống nhất lại

* Tính chất

- Thông suốt, liên tục, không đứt đoạn

- Tiếp nối các câu , các ý theo một trình tự hợp lí

2 Các điều kiện để văn bản có tính mạch lạc

- Các sự việc trong văn bản phải xoay quanh chủ đề chính

- Các sự việc phải có mối liên hệ nào đó với nhau: thời gian, không gian, tâm lí…

của hai anh em Thành- Thuỷ )

- Đọc BT 2c(SGK) HS thảo luận nhóm

lớn 5 phút

- Đại diện trình bày

+ Liên hệ tâm lí( nhớ lại) x

+ Liên hệ ý nghĩa ( tương đồng tương

phản)

HS đọc ghi nhớ SGK GV chốt

Hoạt động 4: Luyện tập

-HS đọc bài tập 1, nêu yêu cầu

-HS thảo luận theo tổ trong ba phút

-Đại diện trình bày

-HS nhận xét

-GV kết luận

? Đọc đoạn văn của Tô Hoài

? Ý chính của đoạn văn là gì?

? Chỉ ra sự mạch lạc cuả đoạn văn?

* Ghi nhớ: SGK III Bài tập

+ Người cha nhắc lại công lao và tình cảm của người mẹ đối với En-ri-cô

b Văn bản: Lão nông dân và các con

- Chủ đề: lao động là vàng

- Chủ đề xuyên suốt toàn bài+ Hai câu mở bài nêu chủ đề+ Đoạn giữa: kho vàng chôn dưới đất và sức lao động của con người làm nên lúa tốt

“vàng”

+ Đoạn kết: 4 câu kết: nhấn mạnh chủ đề thêm một lần nữa để khắc sâu

c Đoạn văn ( bổ sung) của Tô Hoài

- Ý chủ đạo xuyên suốt đoạn văn: sắc vàng trù phú, đầm ấm của làng quê vào mùa đông giữa ngày mùa

+ Câu đầu giới thiệu bao quát về sắc vàng trong thời gian ( mùa đông, giữa ngày mùa) trong không gian( làng quê)

+ Miêu tả những biểu hiện phong phú của sắc vàng

+ Nhận xét , cảm nhận của tác giả về sắc vàng đó

- Gv gọi Hs đọc và nêu yêu cầu của bài

tập

- Hs làm việc cá nhân Gv gọi Hs trình

bày Cả lớp nhận xét Gv kết luận

-> Trình tự ba phần nhất quán, rõ ràng-> làm cho bố cục mạch lạc

Bài tập 2

Việc thuật lại quá tỉ mỉ nguyên nhân dẫn đến cuộc chia tay của hai người lớn có thể làm cho ý tứ chủ đạo bị phân tán, không giữ được sự thống nhất, và do đó, làm mất sự mạch lạc của câu chuyện Vì: Ý tứ chủ đạo của câu chuyện xoay quanh cuộc chia tay của hai đứa trẻ và hai con búp bê

Ngày soạn: 03/ 09/ 2012

Ngày dạy:04/ 09/ 2012 Tuần 3:

Tiết 9: Văn bản: CA DAO - DÂN CA

NHỮNG CÂU HÁT VỀ TÌNH CẢM GIA ĐÌNH

I.MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

- Khái niệm ca dao dân ca

- Nội dung, ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của những bài ca dao, dân ca

về tình cảm gia đình

- Liên hệ vấn đề môi trường qua việc sưu tầm các câu ca dao

2 Kĩ năng.

- Đọc – hiểu và phân tích ca dao, dân ca trữ tình

- Phát hiện và phân tích những hình ảnh so sánh, ẩn dụ, mô típ quen thuộc trong các bài ca dao, dân ca trữ tình

? Qua câu chuyện “ Cuộc chia tay của những con búp bê” tác giả muốn nhắn gửi lại điều gì?

Đáp án: Tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá và quan trọng Mọi người hãy cố gắng bảo vệ

giữ gìn, không nên vì bất kỳ lí do gì làm tổn hại đến những tình cảm tự nhiên trong sáng ấy Biết thông cảm chia sẻ với những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh bất hạnh

3 Vào bài mới.

Trong cuộc đời mỗi con người chúng ta, ai cũng được nghe tiếng ru của bà, của mẹ Khúc tâm tình đó thấm sâu vào tiềm thức mỗi người mà năm tháng không thể phai mờ Đó chính

là những làn điệu dân ca Việt Nam được lưu truyền trong dân gian mà nhiều hơn cả là tình cảm gia đình , con người Để hiểu rõ về ca dao dân ca và những câu hát về tình cảm gia đình, chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay

Hoạt động của Gv và Hs Nội dung chính

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung: I Tìm hiểu chung:

? Ca dao dân ca là gì?

- Là khái niệm chủ đạo trong các thể loại trữ tình

dân gian, kết hợp lời và nhạc diễn tả đời sống nội

tâm của con người

? Phân biệt ca dao và dân ca?

( Ca dao lời thơ dân gian, cả những bài thơ dân

gian mang phong cách nghệ thuật chung với bài

( Lời của mẹ nói với con qua điệu hát ra, người

mẹ muốn nói với con về bổn phận làm con.)

? Bài ca dao được làm theo thể thơ nào? Em có

nhận xét gì về âm điệu của bài?

(Thể lục bát, âm điệu tâm tình nhẹ nhàng, thành

kính , sâu sắc )

GV giới thiệu: Thể lục bát là thể thơ một câu

trên 6 tiếng câu dưới 8 tiếng

Tiếng 6 câu 1 vần tiếng 6 câu 2

Tiếng 8 câu 2 vần tiếng 6 câu 1

HS đọc hai câu đầu bài ca dao

? Chỉ ra biện pháp nghệ thuật được sử dụng

trong hai câu này?

(So sánh: Công cha – núi Thái Sơn

Nghĩa mẹ - nước

? Em hiểu thế nào là công cha, nghĩa mẹ?

- Là công sinh thành và giáo dưỡng

? Lấy hình ảnh núi, nước để so sánh công cha,

nghĩa mẹ có tác dụng gì?

( Là hình ảnh tự nhiên vũ trụ rộng lơn, vĩnh

hằng -> công lao vô cùng to lớn của cha mẹ)

- Dân ca: những sáng tác dân gian kết hợp lời và nhạc, tức là những câu hát dân gian trong diễn xướng

- Ca dao: Lời thơ của dân ca và những bài thơ dân gian mang phong cách nghệ thuật chung với lời thơ của dân ca

- Tình cảm gia đình là một trong những chủ đề góp phần thể hiện đời sống tâm hồn, tình cảm của người Việt Nam

-> so sánh

- Sử dụng hình ảnh so sánh -> công lao cha mẹ sinh thành giáo dưỡng vô cùng to lớn

- HS theo dõi hai câu tiếp theo

? Chỉ ra nghệ thuật được sử dụng trong hai câu

này?

( Núi cao biển rộng -> ẩn dụ

- Cù lao chín chữ -> chữ Hán

Mênh mông -> từ láy gợi hình ảnh rộng lớn ->

có sức biểu cảm cao -> học sau)

? Trước công lao to lớn của cha mẹ qua lời ca

dao, cha mẹ muốn nhắn nhủ các con điều gì?

( Ghi tạc công ơn trời biển của cha mẹ mà đền

đáp, làm tròn bổn phận của mình)

? Tìm đọc bài ca dao có nội dung tương tự

Công cha như núi Thái Sơn…

- HS đọc bài ca dao số 4(sgk)

? Lời trong bài ca dao là lời của ai nói với ai?

(Lời của anh em nói với nhau cũng có thể là lời

của ông bà nói với con cháu về tình cảm anh em)

? Có người cho rằng “ người xa” là người ở xa, ý

kiến của em như thế nào?

(Không đúng, người xa -> người ngoài)

? Từ ngữ nào biểu thị mối quan hệ anh em trong

bài? ( Cùng chung, cùng thân)

? Bài ca dao sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?

Tác dụng của nó?

- Điệp từ cách quãng “ cùng….cùng” sẽ học ở

bài sau

? Đọc hai câu tiếp

? Nhận xét từ ngữ sử dụng trong hai câu?

(Tác giả so sánh tay, chân với tình cảm anh em)

? T¹i sao l¹i so s¸nh nh vËy ?

(Đó là những bộ phận trong cơ thể không thể

tách rời nhau -> anh em yêu thương gắn bó)

? Qua bài ca dao chúng ta phải ghi nhớ điều gì?

? Sau khi học xong 2 bài ca dao em thấy có điểm

gì chung về nghệ thuật Thảo luận nhóm lớn

trong 3 phút

( Thể lục bát trữ tình, âm điệu tâm tình

- Sử dụng các hình ảnh quen thuộc

- Là lời độc thoại có kết cấu một vế)

? Nội dung diễn tả của 2 bài ca dao?

III.Tổng kết : Ghi nhớ ( SGK)

4 Củng cố:

? So sánh thơ trữ tình dân gian với thơ trữ tình

- Giống: đều là thơ trữ tình, sử dụng các biện pháp nghệ thuật

- Khác: Thơ trữ tình dân gian thường rất ngắn; thể thơ: lục bát hoặc lục bát biến thể

Dùng hình thức lời ru, câu hát ru, lối ví von

5 Hướng dẫn học bài:

- Nắm được nội dung, nghệ thuật các bài ca dao dân ca Học thuộc bốn bài và ghi nhớ

Ngày soạn:04/ 09/ 2012

Ngày dạy:05/ 09/ 2012

Tiết 10: Văn bản: NHỮNG CÂU HÁT VỀ TÌNH YÊU QÊU HƯƠNG,

ĐẤT NƯỚC, CON NGƯỜI

I MỤC TIÊU.

1 Kiến thức:

- Nội dung, ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của những bài ca dao, dân ca

về tình yêu quê hương, đất nước, con người

- Liên hệ vấn đề môi trường

2 Kĩ năng.

- Đọc – hiểu và phân tích ca dao, dân ca trữ tình

- Phát hiện và phân tích những hình ảnh so sánh, ẩn dụ, mô típ quen thuộc trong các bài ca dao trữ tình về tình yêu quê hương, đất nước, con người

2 Kiểm tra bài cũ: Ca dao dân ca là gì? Phân biệt ca dao và dân ca?

Đánh dấu vào ô trống mà em cho là đúng

1 Hai bài ca dao đã học có nội dung

 Thể hiện tình cảm gia đình

Thể hiện tình yêu con người, quê hương

2 Hai bài ca dao có nghệ thuật chủ yếu là:

 Thể thơ lục bát, âm điệu mượt mà

 Sử dụng so sánh, ẩn dụ hình ảnh gần gũi, quen thuộc

Sử dụng nhân hoá

3 Vào bài mới

Tình cảm gia đình, tình yêu quê hương đất nước , con người là những chủ đề lớn của ca dao dân ca, xuyên thấm trong nhiều câu hát Những bài ca dao thuộc chủ đề này rất đa dạng Có những cách diễn tả riêng, nhiều bài thể hiện rõ màu sắc địa phương Để hiểu rõ về chủ đề này chúng ta cùng học bài hôm nay

Hoạt động của Gv và Hs Nội dung chính

? Nhận xét bài 1, em đồng ý với những ý kiến

nào trong các ý kiến sau:

a-Bài ca là lời của một người và có một phần

x b-Bài ca có hai phần: phần đầu là câu hỏi của

chàng trai, phần sau là lời đáp của cô gái

x c-Hình thức đối đáp này có rất nhiều trong ca

dao dân ca

d-Hình thức đối đáp này không phổ biến trong

ca dao dân ca

? Trong bài vì sao chàng trai cô gái lại dùng

những địa danh ( với những đặc điểm của từng

địa danh) như vậy để hỏi đáp?

( Đây là hình thức trai gái thử tài đo độ hiểu

biết kiến thức địa lí, lịch sử Câu hỏi và lời đáp

hướng về địa danh ở Bắc Bộ Đó là những vùng

có dấu tích văn hoá nổi bật)

? Qua lời hỏi đáp em thấy chàng trai , cô gái là

những người như thế nào?

( Am hiểu lịch sử dân tộc, lịch sự , tế nhị)

? Chứng tỏ họ có tình cảm gì đối với quê hương?

- HS đọc bài ca dao số 4(sgk)

? Em nhận xét gì về từ ngữ ở hai dòng thơ đầu?

(Câu thơ dài -> sự rộng hoá, dàn trải, mênh

mông Các điệp từ, đảo ngữ, đối xứng)

? Tác dụng của những biện pháp nghệ thuật này?

- GV đọc hai câu cuối

? Phân tích hình ảnh cô gái ở hai câu này?

Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì khi

miêu tả? (So sánh: thân em -chẽn lúa đòng đòng)

? Tại sao tác giả so sánh như vậy, giữa thân hình

người con gái và chẽn lúa đòng đòng có điểm gì

- Câu thơ dài, điệp từ, đảo ngữ đối xứng, từ láy -> diễn tả sự rộng lớn, trù phú, đầy sức sống của cánh đồng

- Thân em như chẽn lúa đòng đòng ->

so sánh

 Hình ảnh cô gái trẻ trung, phơi

(Sự tương đồng ở nét trẻ trung, phơi phới và

sức sống đang xuân)

? Theo em bài ca là lời của ai? Người ấy muốn

biểu hiện tình cảm gì?

(Đây là lời của chàng trai thấy cánh đồng mênh

mông bát ngát và cô gái mảnh mai, trẻ trung ,

đầy sức sống -> chàng trai ngợi ca vể đẹp cánh

đồng và cô gái -> bày tỏ tình cảm)

Hoạt động 3: Tổng kết:

- HS đọc Ghi nhớ (sgk)

? Bốn bài ca dao có chung nội dung gì?

- Tự hào về quê hương, đất nước, tình yêu chấn

chất, tinh tế của con người Việt Nam

Hoạt động 4: Hướng dẫn luyện tập

Sưu tầm các câu ca dao nói về môi trường mà

- Học thuộc các bài ca dao Nắm nghệ thuật, nội dung

- Sưu tâm thêm các bài ca dao nói về tình yêu quê hương, đất nước

- Chuẩn bị: “ Từ láy”, trả lời các câu hỏi SGK, xem trước các bài tập./.

Ngày soạn: 05/ 09/ 2012 Ngày dạy: 06/09/2012

Tiết 11: Tiếng Việt: TỪ LÁY

I MỤC TIÊU.

1 Kiến thức:

- Khái niệm từ láy

- Các loại từ láy

2 Kĩ năng.

- Phân tích cấu tạo từ, giá trị tu từ của từ láy trong văn bản

- Hiểu nghĩa và biết cách sử dụng một số từ láy quen thuộc để tạo giá trị gợi hình, gợi tiếng, biểu cảm, để giảm hoặc nhấn mạnh

2 Kiểm tra bài cũ:

? Có những loại từ ghép nào? Đặc điểm của từng loại

- Từ ghép chính phụ có tiếng chính và tiếng phụ, tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đúng sau Từ ghép chính phụ có tính chất phân nghĩa, nghĩa từ ghép chính phụ hẹp hơn nghĩa tiếng chính

- Từ ghép đẳng lập: các tiếng bình đẳng về NP Có tính chất hợp nghĩa, nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn nghĩa của các tiếng tạo nên nó

3 Dạy bài mới

Chúng ta đã được biết từ phức gồm hai loại là từ ghép và từ láy Ở tiết trước các em đã tìm hiểu về từ ghép, nắm được đặc điểm của từ ghép Để giúp các em hiểu sâu sắc về từ láy

và các khái niệm phân biệt từ ghép đẳng lập có tiếng giống nhau phụ âm đầu hoặc vần Chúng ta sẽ đi sâu vào bài hôm nay

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

HS đọc ví dụ SGK, chú ý những từ in đậm

? Các từ láy ( in đậm) có đặc điểm âm thanh gì

giống và khác nhau?

Phân loại các từ láy?

-> láy toàn bộ “đăm đăm”

-> mếu máo, liêu xiêu => láy bộ phận

? Vì sao người ta không gọi các từ láy “ bần bật,

thăm thẳm “ là “ bật bật, thẳm thẳm”?

- Các từ có sự biến đổi thanh điệu và phụ âm cuối

-> để dễ nói xuôi tai

? Theo em các từ bần bật, thăm thẳm thuộc loại từ

láy nào? ( Láy hoàn toàn )

GV giới thiệu quy luật biến đổi thanh điệu và phụ

âm cuối: ngang hỏi sắc, huyền ngã nặng.

? Hãy tìm một số từ láy có cấu tạo tương tự bần

bật và thăm thẳm? ( Đo đỏ, đèm đẹp )

? Có mấy loại từ láy? Đặc điểm của từng loại?

HS đọc ghi nhớ GV khái quát

? Lấy ví dụ? Đặt câu với từ láy đó?

Hoạt động 2: Tìm hiểu nghĩa của từ láy.

HS đọc ví dụ SGK

? Nghĩa cuả từ láy ha hả, oa oa, tích tắc, gâu gâu

được tạo thành do đặc điểm gì về âm thanh?

? Các từ láy lí nhí, li ti, ti hí có đặc điểm chung gì

về âm thanh và nghĩa?

(Tạo nghĩa dựa vào khuôn vần có nguyên âm I ->

độ mở nhỏ nhất, âm lượng nhỏ nhất -> biểu thị

tính chất nhỏ bé, nhỏ nhẹ )

? Các từ láy nhấp nhô, phập phồng, bập bềnh có

đặc điểm gì chung về âm thanh và nghĩa?

(Nhóm từ láy bộ phận có tiếng gốc đứng sau,

tiếng đứng trước lặp lại phụ âm đầu của tiếng gốc

-> nghĩa biểu thị trạng thái vận động khi nhô lên

khi hạ xuống khi phồng khi xẹp, khi nổi khi chìm)

? So sánh có nghĩa của các từ láy “ mềm mại”, “đo

đỏ” với nghĩa các tiếng gốc “ mềm” và

“đỏ”( mềm: dễ bị biến dạng dưới tác dụng cơ học-

Mềm mại: có sắc thái biểu cảm rõ: mềm gợi cảm

giác dễ chịu khi sờ tay vào, có dáng nét lượn cong

tự nhiên, đẹp mắt, âm điệu uyển chuyển nhẹ

- Nghĩa: lí nhí, li ti, ti hí tạo nghĩa dựa vào đặc tính âm thanh của vần

- Nghĩa nhấp nhô, phập phồng, bập bềnh được tạo thành dựa vào nghĩa tiếng gốc và sự hoà phối âm thanh giữa các tiếng

- Từ láy có tiếng gốc: nghĩa của từ láy có sắc thái riêng so với tiếng gốc

2 Bài tập 2: Điền thêm các tiếng láy

để tạo thành từ láy

- Lấp ló, nho nhỏ, nhức nhối, khang khác, thâm thấp, chênh chếch, anh ách

3 Bài tập 3:

1 a nhẹ nhàng b nhẹ nhàng2.a xấu xa b xấu xí3.a tan tành b tan tác

4 Bài tập 5:

Các từ máu mủ, mặt mũi, tóc tai, râu ria, khuôn khổ, ngọn ngành, tươi tốt, nấu nướng, ngu ngốc, học hỏi, mệt mỏi, nảy nở là từ ghép đẳng lập

4 Củng cố:

? Có mấy loại từ láy? Đặc điểm của từng loại?

5 Hướng dẫn học bài:

- Học thuộc hai ghi nhớ nắm đặc điểm hai loại từ láy

- Sự tạo thành nghĩa của từ láy

- Chuẩn bị bài : Quá trình tạo lập văn bản

Ngày soạn: 06/ 09/ 2012

Ngày dạy:07/09/2012

Tiết 12: Tập làm văn: QUÁ TRÌNH TẠO LẬP VĂN BẢN

VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1(ở nhà)

2 Kiểm tra bài cũ:

? Mạch lạc trong văn bản là gì? Các điều kiện để có văn bản có tính mạch lạc?

( Mạch lạc là làm cho các phần, các đoạn trong văn bản thống nhất lại

Điều kiện: Các cấu, đoạn, phần: cùng chủ đề, tiếp nối theo một trình tự hợp lí)

3.Vào bài mới

Chúng ta đã được học về liên kết , bố cục , mạch lạc trong văn bản Vậy chúng ta học những kiến thức và kĩ năng ấy làm gì? Có phải chỉ để biết thêm về văn bản hay là để sử dụng tạo lập văn bản Để hiểu rõ hơn điều này chúng ta cùng nghiên cứu bài hôm nay

Hoạt động của Gv và Hs Nội dung chính

Hoạt động 1: Hình thành kiến thức mới

- Đọc bài tập 1(Sgk)

? Khi viết thư cho bạn điều gì thôi thúc em viết

thư? ( thăm hỏi, báo tin )

? Khi cô giáo yêu cầu em viết bài văn miêu tả để

nộp thì em làm gì? ( viết bài )

? Vậy theo em khi nào người ta có nhu cầu tạo lập

văn bản?

Hs đọc thầm bài tập 2 (tr 45)

? Nếu cần viết thư cho bạn em sẽ xác định những

điều gì trước khi viết?

- Viết cho ai ( bạn) -> xác định đối tượng để xưng

hô cũng như chọn nội dung phù hợp

- Viết để làm gì? Mục đích viết thư -> định hướng

nội dung

- Viết cái gì -> xác định nội dung cần viết

- Viết như thế nào? -> hình thức viết như thế nào

để đạt được mục đích đề ra

? Xét văn bản "Mẹ tôi"

Bố viết thư cho ai? (En- ri- cô)

I C¸c b íc t¹o lËp v¨n b¶n

1 Nhu cầu tạo lập văn bản

Khi có nhu cầu giao tiếp ( viết thư, phát biểu, viết bài) thì ta tạo lập văn bản

2 Các bước tạo lập văn bản

a Bài tập 2 (tr 45)

- Viết cho ai? ( đối tượng)

- Viết để làm gì? (mục đích)

- Viết cái gì? (nội dung)

- Viết như thế nào?(hình thức)-> Định hướng.(bước 1)

Viết để làm gì? ( giáo dục con)

Viết về cái gì? (tấm lòng người mẹ)

Viết như thế nào?(rõ ràng, mạch lạc)

có bố cục có liên kết, mạch lạc, Lời văn trong

sáng, nếu là văn tự sự có cả nội dung kể chuyện

? Qua các bài tập trên em hãy cho biết để tạo lập

văn bản cần tiến hành theo các bước như thế nào?

+ Quan tâm: xác định cách xưng hô phù hợp, lựa

chọn được nội dung đúng đối tượng mình muốn

viết -> Hình thức viết phù hợp

+ Không: có sự thiếu thống nhất về cách xưng hô

 ảnh hưởng đến hình thức

? Em có lập dàn bài trước khi làm văn không?- Có

? Việc xây dựng bố cục có ảnh hưởng như thế nào

đến kết quả bài làm?

? Em có kiểm tra sau khi làm không? Việc kiểm

tra có tác dụng như thế nào?

HS đọc, xác định yêu cầu, làm bài -> nhận xét

-> Viết văn bản (bước 3)

d Bài tập 5 : Kiểm tra văn bản ( về nội dung và hình thức) (bước 4)

2 Bài tập 2:

Báo cáo kinh nghiệm học tập trong Hội nghị học tốt của trường

a Nếu chỉ kể việc mình đã học thế nào và thành tích đạt được là chưa

đủ điều quan trọng là phải từ thực tế

HS đọc, xác định yêu cầu, làm bài

GV hướng dẫn , bổ sung

Ví dụ: Mục lớn nhất kí hiệu số (M)

Ý nhỏ hơn lần lượt được kí hiệu bằng số thường,

chữ cái thường

- Sau mỗi phần, mục phải xuống dòng

- Các phần , mục có ý ngang bậc phải viết thẳng

hàng nhau Ý nhỏ hơn viết lùi so với ý lớn hơn

HS đóng vai En-ri-cô viết bức thư cho bố nói lên

nỗi ân hận của mình vì đã nói lời thiếu lễ độ với

mẹ

? Để viết bức thư đó em phải làm gì?

- Xác định đối tượng giao tiếp : bố: xưng con

3 Bài tập 3:

a Dàn bài cần rõ ý, ngắn gọn Lời lẽ trong dàn bài không nhất thiết là những câu văn hoàn chỉnh, đúng ngữ pháp, liên kết chặt chẽ

b Trong dàn bài: các phần , mục phải được thể hiện trong một hệ thống kí hiệu

4/Hướng dẫn về nhà: - Hoàn tất các bài tập vào vở Nắm chắc các bước tạo lập văn bản

- Chuẩn bị cho bài: Những câu hát than thân

BÀI VIẾT SỐ 1 – VĂN MIÊU TẢ ( BÀI VIẾT Ở NHÀ)

A Mục tiêu cần đạt:

- Ôn lại kiến thức về văn miêu tả: Vận dụng kiến thức đó để tả khung cảnh làng quê

- Xây dựng bài có bố cục ba phần rõ ràng, chặt chẽ, câu văn mạch lạc, dùng từ trong sáng, chữ viết đúng chính tả

- Rèn kĩ năng viết văn miêu tả

B Chuẩn bị:

- Giáo viên : đề bài

- Học sinh: ôn lại kiến thức về văn miêu tả tìm đọc các bài văn mẫu miêu tả thiên nhiên

C.Các bước lên lớp

1 Ổn định trật tự:

2 Ghi đề kiểm tra

I Đề bài : Tả cảnh đẹp ở quê hương mà em yêu thích.

II.Đáp án – biểu điểm

Cần đảm bảo những yêu cầu sau:

1 Yêu cầu chung:

Hiểu đúng đề: Tả về một cảnh đẹp mà em yêu thích ở quê em, trình tự miêu tả: kết hợp miêu tả theo trình tự không gian và thời gian; bố cục hoàn chỉnh, diễn đạt trôi chảy, hành văn trong sáng, không mắc lỗi dùng từ, đặt câu, chính tả Cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

- Giới thiệu chung về khung cảnh định tả: ở đâu, vào thời điểm nào, cảnh như thế nào?

- Tả cụ thể, chi tiết về cảnh đó: có thể là cánh đồng, dòng sông, hồ sen…

- Đánh giá về khung cảnh đó

- Cảm xúc , tình cảm của em

2 Yêu cầu cụ thể:

* Điểm 9,10: Nội dung đảm bảo theo dàn ý trên, sâu sắc

- Xây dựng được bố cục rõ ràng, khoa học Làm nổi bật vẻ đẹp riêng của cảnh

- Trình bày sạch sẽ, câu đúng ngữ pháp, không sai chính tả, lời văn trong sáng, diễn đạt lưu loát Sử dụng tốt các biện pháp nghệ thuật khi tả

* Điểm 7,8:

- Đảm bảo yêu cầu trên

- Còn vi phạm vài lỗi về chính tả, dùng từ, đặt câu

Ngày dạy: 17/09/2012

Tuần 4: