GIAO AN NGU VAN 7 CO CHAT LUONG

- Nắm được các yêu cầu, điều kiện để một văn bản có tính mạch lạc.. Gợi ý trả lời: Bố cục trong văn bản là sự bố trí, sắp xếp các phần, các đoạn theo một trình tự, một hệ thống rành mạ

Ngày soạn:30-08-2008

Tiết 8 -Tập làm văn :

MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN

*********  *********

I Mục tiêu : Giúp hs:

1.Kiến thức: -Có những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết phải làm

cho văn bản có tính mạch lạc

- Nắm được các yêu cầu, điều kiện để một văn bản có tính mạch lạc

2.Kĩ năng : Rèn luyện cho hs kĩ năng tạo lập văn bản có bố cục, liên kết, có tính mạch lạc 3.Thái độ : Qua bài dạy, giáo dục hs phải biết yêu l/động, chăm l/động ( gd qua ví dụ tìm hiểu)

II.Chuẩn bị :

1.Giáo viên :Tham khảo tài liệu, soạn giáo án ,chuẩn bị ĐDDH: bảng phụ có ghi ví dụ mẫu

Phương án tổ chức lớp học: phân tích ví dụ mẫuquy nạp kiến thức luyện tập

-Học sinh : Đọc, soạn trước nội dung bài theo như gợi ý của giáo viên.

III Hoạt động dạy-học

1.Ổn định tổ chức(1’): Giáo viên kiểm tra sĩ số, nề nếp, vệ sinh lớp học.

2.Kiểm tra bài cu õ (5’):

Bố cục của văn bản là gì? Hãy nêu các điều kiện để bố cục được rành mạch, hợp lí?

Gợi ý trả lời:

Bố cục trong văn bản là sự bố trí, sắp xếp các phần, các đoạn theo một trình tự, một hệ thống rành mạch và hợp lí

- Các đ/kiện để văn bản có bố cục rành mạch và hợp lí (HS trình bày theo ý 2 của ghi nhớ sgk)

3.Bài mới (37’):

*Giới thiệu bài:(1’)Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt, sự phân chia Nhưng văn bản lại

không thể không liên kết Vậy làm thế nào để các phần các đoạn của một văn bản vẫn được phân cắt rành mạch mà lại không mất đi sự liên kết chặt chẽ với nhau? Chúng ta sẽ rõ điều đó

qua tìm hiểu bài : “ Mạch lạc trong văn bản”.

*.TIẾN TRÌNH BÀI DẠY

TG HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO

VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC

SINH NỘI DUNG

6’ H/động 1: H/dẫn hs tìm hiểu

chung về mạch lạc trong vb

-Gv: hai chữ mạch lạc trong

Đông y có nghĩa là mạch máu

trong thân thể Trong một vb

cũng có cái gì giống như mạch

máu làm cho các phần của vb

thống nhất lại, gọi là mạch lạc

-Dựa vào hiểu biết này, em

-Hs nghe gv giảng

I.Mạch lạc và những yêu

cầu về mạch lạc trong văn bản.

1.Mạch lạc trong văn

bản.

hãy xác định mạch lạc trong

văn bản có những tính chất gì

trong số các tính chất sau đây:

(GV treo bảng phụ có ghi các

tính chất ở sgk)

-Gv nhận xét, kết luận

-Có người cho rằng :Trong văn

bản ,mạch lạc là sự tiếp nối

của các câu,các ý theo một

trình tự hợp lí Em có tán thành

ý kiến này không? Vì sao?

-Gv nhận xét, kết luận

-Theo em một văn bản cần có

tính mạch lạc hay không? Vì

sao?

-Gv kết luận

H/động 2: Tìm hiểu về các

đkiện để vb có tính mạch lạc.

-Đọc thầm lại vb : “Cuộc chia

tay của những con búp bê” và

cho biết:Văn bản này có

những sự việc cụ thể nào?

-Giáo viên kết luận

-Gv treo bảng phụ có ghi các

sự việc cụ thể trong tác phẩm

-VB có nhiều sự việc Nhưng

toàn bộ các sự việc này xoay

quanh một sự việc chính nào?

-Có thể xem sự việc chính này

là đ/tài củatruyện được không?

-Hai anh em Thành -Thuỷ

đóng vai trò ntn trong truyện?

-Gv kết luận

-Như vậy ta có thể nói đây là

một vbcó tính ML được

không?

-Gv kết luận

-Qua đây, em hãy cho biết

-Hs đọc,chọn tất cả các tính chất

-Hs trao đổi, trả lời: tán thành ý kiến trên.(hs giải thích lí do cụ thể)

-Hs:MộtVB rất cầntính mạch lạc.VB mạch lạc sẽ trở nên rõ ràng, chặt chẽ hợp lí, … dễ đạt được mục đích giao tiếp

-Hs:Các sự việc: Mẹ bảo hai anh em chia đồ chơi; hai anh

em Thành- Thuỷ rất thương nhau;Thành đưa em đến lớp chào cô giáo và các bạn; hai anh em phải chia tay; Thuỷ để hai búp bê lại cho Thành

-Hs:Vb xoay quanh sự việc chính : Cuộc chia tay của hai anh em khi gia đình tan vỡ

-Hs:Có thể xem đây là đề tài của truyện được

-Đây là hai nhân vật chính của truyện

-Học sinh nghe , hiểu -Hs:Có thể xem đây chính là tính mạch lạc của văn bản

-Các phần các đoạn, các câu

-Mạch lạc trong văn bản là sự tiếp nối của các câu, các đoạn,các ý theo một trình tự hợp lí

- Văn bản rất cần có tính

mạch lạc.

2 Các điều kiện để một

văn bản có tính mạch lạc.

-Các phần các đoạn, các câu trong văn bản đều

điều kiện đầu tiên để một văn

bản có tính mạch lạc là gì?

-Gv kết luận và chuyển ý

-Gv treo bảng phụ ghi các sự

việc chính trong vb“Sọ Dừa”.

-Ơû đây đã đủ các sự việc chính

trong vb “Sọ Dừa” hay chưa?

-Thứ tự các sự việc trong

truyện trình bày như vậy đã

hợp lí,mạch lạc hay chưa?

-Gv chỉ rõ sự hợp lí của sự

việc

-Giả sử nếu chúng ta đảo

ngược trình tự các sự việc trên

thì hiệu quả của vb sẽ ra sao?

-Gv k/luận : trình tự các sự

việc như vậy là hợp lí để trình

bày một câu chuyện hấp dẫn

theo một chủ đề , đề tài nhất

định.Nếu phá đi thứ tự đó thì

văn bản sẽ lộn xộn và gây khó

cho sự tiếp nhận của độc giả

(Gv có thể so sánh điều này

như một đội bóng đá: vị trí các

cầu thủ đều được bố trí hợp lí

để cùng chơi bóng tạo nên

hiệu quả Nhưng nếu các cầu

thủ đứng sai vị trí thì thế trận

của đội bóng sẽ bị rối loạn.)

-Từ ví dụ này em hãy cho biết

để một văn bản có tính mạch

lạc còn cần phải đảm bảo điều

kiện gì khác?

-Giáo viên nhận xét, kết luận

-*Nói tóm lại để một văn bản

có tính mạch lạc thì cần phải

trong vb đều phải nói về cùng một đ/tài, biểu hiện một c/đề chung xuyên suốt

-Hs đọc các sự việc trong văn bản ở bảng phụ

-Hs:Các sự việc chính đã đầy đủ

-Hs:Thứ tự các sự việc trình bày rất hợp lí và theo một bố cục rất chặt chẽ, mạch lạc

-Hs thử đảo ngược các sự việc,nhận xét: vb sẽ trở nên tối nghĩa và lộn xộn ,không còn tính mạch lạc, không gây hứng thú cho người tiếp nhận

-Học sinh nghe và khắc sâu hơn kiến thức

-Hs:Các phần các đoạn, các câu trong văn bản được tiếp nối theo một trình tự rõ ràng, hợp lí, trước sau hô ứng nhau nhằm làm cho chủ đề liền mạch ,gợi được nhiều hứng thú cho người tiếp nhận

-Hs trả lời theo như hai điều kiện vừa tìm hiểu

phải nói về cùng một đề tài, biểu hiện một chủ đề

chung xuyên suốt.

- Các phần các đoạn ,các câu trong văn bản được tiếp nối theo một trình tự rõ ràng, hợp lí, trước sau hô ứng nhau nhằm làm cho chủ đề liền mạch và gợi được nhiều hứng thú cho người tiếp nhận

3’

có những điều kiện gì?

-Gv khắc sâu k/thức về hai

đ/kiện để vb có tính mạch lạc

H/động 3:H/dẫn hs luyện tập.

-Gv gọi hs đọc bài tập

-Gv cho hs thảo luận câu a của

bài tập 1 : phân tích tính mạch

lạc trong văn bản “Mẹ tôi”

-Gv nhận xét, kết luận

-Gv gọi hs đọc tiếp yêu cầu

của câu 1b

-Gv cho hs thảo luận về tính

mạch lạc của vb

-Gv nhận xét, kết luận về kết

quả của câu 1b

H/ động 4: Củng cố kiến thức

Gv cho hs nhắc lại:

+Thế nào là mạch lạc

trongvb?

+ Những yêu cầu về mạch lạc

trong văn bản?

+ Các điều kiện để một văn

bản có tính mạch lạc?

-Gv h/dẫn cách làm bt về nhà

-Gv chốt lại toàn bộ kiến thức

bài học cho hs

-Học sinh đọc ghi nhớ sgk

-Hs đọc,xác định yêu cầu bt -Hs thảo luận theo nhóm, cử đại diện trình bày về tính

mạch lạc trong văn bản “Mẹ tôi”.

-Hs đọc yêu cầu và đọc luôn đoạn văn của Tô Hoài

-Hs thảo luận theo nhóm, cử đại diện nhóm trình bày kết qủa đã thảo luận

-Hs nghe ,hiểu rõ về tính mạch lạc của văn bản này

-Hs trả lời, khắc sâu kiến thức

-Hs nghe hướng dẫn, thực hiện

II Luyện tập.

Phân tích tính mạch lạc

của vb

a Văn bản “ Mẹ tôi”.

-Vấn đề xuyên suốt :tâm trạng và thái độ của người cha trước lỗi lầm của En-ri-cô

-Các phần,đoạn tiếp nối theo một trình tự hợp lí, rõ ràng thể hiện chủ đề

b.Vb của Tô Hoài.

-Ý chủ đạo, xuyên suốt : sắc vàng trù phú,đầm ấm của làng quê vào mùa đông,giữa ngày mùa -Trình tự các phần nhất quán, rõ ràng làm cho văn bản rất mạch lạc

4.Dặn dò về nhà : (3’):

-Về nhà xem lại nội dung bài học, làm tiếp bài tập 1c theo như hướng dẫn ở lớp, học thuộc lòng ghi nhớ sgk

-Chuẩn bị tiếp bài mới : Ca dao ,dân ca; văn bản : “Những câu hát về tình cảm gia đình”.

Yêu cầu : Đọc thật kĩ nội dung chú thích sao ở sgk để qua đó hiểu được thế nào là ca dao , dân

ca? Đọc trước các bài ca dao ở sgk Ơû mỗi bài cần lưu ý về nội dung ý nghĩa và đặc sắc nghệ thuật(các biện pháp tu từ, cách dùng từ,…)

IV.RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

………