VAN 8 KI 2

2.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh a.Chuẩn bị của giáo viên - Nghiên cứu kĩ bài,soạn giảng b.Chuẩn bị của học sinh - Chuẩn bị bài cũ,bài mới 3.Tiến trình bài dạy a.Kiểm tra bài c

Ngày soạn : 05.1/2013 Ngày giảng: 8A: 8 /1/2013 Lớp8A

Tiết 73 Văn bản:

NHỚ RỪNG

1.Mục tiêu

a Kiến thức

- Sơ giản về phong trào Thơ mới

- Chiều sâu tư tưởng yêu nước thầm kín của lớp thế hệ trí thức Tây học chán ghét thực tại, vươn tới cuộc sống tự do

- Hình tượng nghệ thuật độc đáo, có nhiều ý nghĩa của bài thơ Nhớ rừng.

b Kỹ năng:

- Nhận biết được tác phẩm thơ lãng mạn

- Đọc diễn cảm tác phẩm thơ hiện đại viết theo bút pháp lãng mạn

- Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm

c.Thái độ

- GD HS lòng yêu thích môn học

2.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

a.Chuẩn bị của giáo viên

- Nghiên cứu kĩ bài,soạn giảng

b.Chuẩn bị và học sinh

- Đọc bài, chuẩn bị bài

3.Tiến trình bài dạy

a.Kiểm tra bài cũ: không

* Giới thiệu bài (1') :

Nhớ rừng là một trong những bài thơ hay, tiêu biểu nhất của Thế Lữ và của phong trào thơ mới chặng đầu(1932-1935) Nhớ rừng diễn tả tâm sự u uất của một con hổ bị sa cơ

Vậy tâm sự đó là gì? Chúng ta sẽ nghiên cứu bài học ngày hôm nay

b.Dạy nội dung bài mới

Thế Lữ là nhà thơ có công đầu đem lại chiến

thắng cho thơ mới lúc ra quân.Ngoài sáng tác

thơ, ông còn viết các truyện kinh dị, trinh thám

Kể tên một số tác phẩm chính của ông?

I Đọc và tìm hiểu chung (20')

1.Tác giả-tác phẩm

-Thế Lữ (1907-1989) tên khai sinh là

Nguyễn Thứ Lễ, quê ở Bắc Ninh Là nhà thơ tiêu biểu nhất của phong trào thơ mới

-Mấy vần thơ(1935), Vàng và máu(1937-truyện).

Nêu xuất xứ của bài thơ?

TL

Nêu yêu cầu đọc?

-Đọc chính xác, giọng đọc phù hợp với nội dung

xúc cảm của mỗi đoạn thơ

Gv đọc-Hs đọc-Nhận xét

Trong bài thơ có một số từ Hán Việt: sơn lâm,

chúa tể, thảo hoa, hùng vĩ Hãy giải thích?

TL

Bài thơ được ngắt làm 5 đoạn

Bài thơ có bố cục mấy phần? Nêu nội dung chính

→Nỗi khao khát được trở về với cội nguồn

Hs đọc đoạn 1 và cho biết nội dung

TL

Hổ cảm nhận được nỗi đau khổ nào khi bị nhốt

trong cũi sắt ở vườn bách thú?

+Nằm dài, trông ngày tháng dần trôi

+Giương mắt bé giễu oai linh rừng thẳm

+Chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi

+Với cặp báo chuồng bên vô tư lự

Với hổ, đó là nỗi khổ không được hành động,

trong một không gian tù hãm, thời gian bị kéo dài

Là nối nhục bị biến thành trò chơi cho thiên hạ

tầm thường Bên cạnh đó là nỗi bất bình vì bị ở

chung với bọn gấu dở hơi.

Trong nỗi đau khổ đó, nỗi khổ nào bị biến thành

khối căm hờn? Vì sao?

-Nỗi nhục bị biến thành trò chơi, lạ mắt cho lũ

người ngạo mạn ngẫn ngơ vì hổ là chúa sơn lâm,

vốn được cả loài người khiếp sợ

II.Phân tích 1.Cảnh con hổ ở vườn bách thú (21')

Trong cũi sắt, nỗi căm hờn của hổ đã trở thành

khối căm hờn Em hiểu khối căm hờn này như thế

nào?

-Cảm xúc hờn căm kết đọng trong tâm hồn, đè

nặng, nhức nhối, không có cách nào giải thoát

Điều đó thể hiện thái độ sống và nhu cầu sống như

+Hoa chăm cỏ xén, lối phẳng cây trồng

Dải nước đen giả suối chẳng thông dòng

Len dưới nách những mô gò thấp kém.

Em thấy gì đặc biệt trong tính chất của các cảnh

tượng ấy?

-Đểu giả, nhỏ bé, vô hồn

Cảnh tượng ấy đã gây lên phản ứng nào trong

tình cảm của hổ?

-Niềm uất hận

Từ đó em hiểu niềm uất hận ngàn thâu như thế

nào?

-Trạng thái bực bội, u uất kéo dài và phải chung

sống với mọi tầm thường giả dối

Từ đoạn thơ vừa tìm hiểu em hiểu gì về tâm sự

của hổ ở vườn bách thú?

Qua đó, ta cùng thấy rõ Anh hùng thất thế sa cơ

cũng hèn (truyện Kiều), ta càng thấm thía:

Trên đời nghìn vạn điều đắng cay Cay đắng chi bằng mất tự do

Nhật kí trong tùTrong cảnh giam cầm ấy, con hổ đã có suy nghĩ,

nỗi nhớ gì?chúng ta cùng tìm hiểu vào tiết sau

Bài thơ toát lên nội dung gì?

-Diễn tả nỗi chán ghét thực tại tầm thường, tù

túng, niềm khao khát tự do mãnh liệt

→Đó cũng chính là tâm trạng tủi nhục đau đớn,

uất hận của nhân dân ta đang rên xiết trong xiềng

-Trạng thái bực bội, u

uất chán ghét sâu sắc thực tại thực tại tù túng tầm thường giả dối Khao khát được sống tự do, chân thật

xích nô lệ khao khát được sống tự do, độc lập.

c.Củng cố, luyện tập (2') : GV nhắc lại NDKT của bài.

d.Hướng dẫn học ở nhà (1')

-Nắm được nội dung của văn bản

-Đọc, soạn phần còn lại của bài thơ

Rút kinh nghiệm bài dạy

========================================================= Ngày soạn : 06.1/2013 Ngày giảng: 8A: 9 /1/2013 Lớp8A Tiết 74 Văn bản:

NHỚ RỪNG -Tiếp -

1.Mục tiêu

a Kiến thức

- Chiều sâu tư tưởng yêu nước thầm kín của lớp thế hệ trí thức Tây học chán ghét thực tại, vươn tới cuộc sống tự do

- Hình tượng nghệ thuật độc đáo, có nhiều ý nghĩa của bài thơ Nhớ rừng.

b Kỹ năng:

- Nhận biết được tác phẩm thơ lãng mạn

- Đọc diễn cảm tác phẩm thơ hiện đại viết theo bút pháp lãng mạn

- Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm

c.Thái độ

- GD HS lòng yêu thích môn học

2.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

a.Chuẩn bị của giáo viên

- Nghiên cứu kĩ bài,soạn giảng

b.Chuẩn bị và học sinh

- Đọc bài, chuẩn bị bài

3.Tiến trình bài dạy

a.Kiểm tra bài cũ: không

* Giới thiệu bài (1') :

Ở tiết học trước các em đã được tìm hiểu phần một của bài thơ nhớ rừng vậy phần còn lại có nội dung như thế nào tiết học hôm nay cô trò ta cùng nghiên cứu

b.Dạy nội dung bài mới

Theo dõi đoạn Thưở tung hoàng hống hách

những ngày xưa và cho biết:

Cảnh sơn lâm được gợi tả qua những chi tiết nào?

+Bóng cả, cây già, tiếng gió gào ngàn, giọng

-Gợi tả sức sống mãnh liệt của núi rừng bí ẩn

Hình ảnh vị chúa tể hiện lên như thế nào giữa

không gian ấy?

-Tôi bước chân dõng dạc đường hoàng

Lượn tấm thân như sóng cuộc nhịp nhàng

Vờn bóng âm thầm, lá gai, cỏ sắc

Trong hang tối, mắt thần khi đã quắc

Là khiến cho mọi vật đều im hơi.

Em thấy có gì đặc sắc trong từ ngữ, nhịp điệu của

lời thơ miêu tả vị chúa tể?

Chú ý vào đoạn văn tả cảnh rừng, nơi hổ đã sống

một thời oanh liệt và cho biết:

Cảnh rừng ở nơi đây là cảnh của thời điểm nào?

+Những đêm, những ngày mưa chuyển bốn

phương ngàn bình minh cây xanh, những chiều

lêng láng máu sau rừng

Thiên nhiên hiện lên với vẻ đẹp như thế nào?

-Rực rỡ, huy hoàng, náo động, hùng vĩ, bí ấn

Giữa thiên nhiên ấy chúa tể đã sống một cuộc

Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới

Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng

Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt

Đại từ ta được lặp lại có ý nghĩa gì ?

-Thể hiện khí phách ngang tàng, làm chủ, tạo

nhịp điệu rắn rỏi, hùng tráng

Trong đoạn thơ này điệp từ đâu kết hợp với câu

thơ cảm thán (Than ôi!Thời oanh liệt nay cìn

đâu) có ý nghĩa gì?

-Nhấn mạnh và bộc lộ trực tiếp nỗi tiếc nuối cuộc

sống độc lập tự do của chính mình

Đến đây ta thấy hai cảnh tượng miêu tả trái

ngược nhau: cảnh vườn bách thú nơi con hổ bị

nhốt và cảnh núi rừng nơi con hổ đã từng ngự trị

ngày xưa

Hãy chỉ ra tính chất đối lập của hai cảnh tượng

này?

-Đối lập một bên là cảnh tù túng, tầm thường, giả

dối với một bên là cuộc sống chân thực, phóng

khoáng, sôi nổi

Sự đối lập đó có ý nghĩa gì trong việc miêu tả

trạng thái tinh thần của con hổ ở vườn bách thú ?

TL

Nỗi nhớ tiếc xót xa của hổ thể hiện khát vọng

sống tự do Ý tưởng ấy rất đẹp và giàu ý nghĩa

đối với con người Việt Nam gần 70 năm về trước

khi phải sống trong tủi nhục trong vòng nô lệ lầm

than Ý tưởng ấy mở ra nhiều liên tưởng

Đọc đoạn thơ cuối và cho biết nội dung

Giấc mộng ngàn của hổ hướng về một không

gian như thế nào?

-Oai linh, hùng vĩ, thênh thang (nơi ta không còn

được thấy bao giờ)

Các câu thơ cảm thán mở đầu và kết thúc đoạn có

ý nghĩa gì?

-Nỗi tiếc nhớ cuộc sống chân thực tự do đã qua

Theo em giấc mộng ngàn của hổ là giấc mộng

như thế nào?

-Mãnh liệt, to lớn nhưng đau xót, bất lực

Giấc mộng đó có phải là một nỗi đau bi kịch

không?

-Khí phách ngang tàng, làm chủ của hổ

-Nỗi nhớ khôn nguôi, nhớ những kỉ niệm đẹp

đã lùi sâu vào quá khứ Nỗi nhớ tiếc xót xa xủa

hổ thể hiện khát vọng sống tự do.

?

H

?

?

G

G

-Đó chính là một nỗi đau bi kịch (nỗi đau tinh thần

bi tráng, tức là nỗi uất ức, xót xa của hùm thiêng

khi xa cơ lỡ vận)

Nỗi đau đó đã phản ánh khát vọng mãnh liệt nào

của con hổ ở vườn bách thú?

TL

Nêu đặc sắc nghệ thuật trong văn bản?

-Bài thơ tràn đầy cảm hứng lãng mạn Hình ảnh

bài thơ giàu chất tạo hình Ngôn ngữ và nhạc

điệu phong phú

Bài thơ toát lên nội dung gì?

-Diễn tả nỗi chán ghét thực tại tầm thường, tù

túng, niềm khao khát tự do mãnh liệt

→Đó cũng chính là tâm trạng tủi nhục đau đớn,

uất hận của nhân dân ta đang rên xiết trong xiềng

xích nô lệ khao khát được sống tự do, độc lập

Đọc phần ghi nhớ SGK/7

Gọi HS đọc diễn cảm bài thơ

-Khát vọng được sống một cuộc sống của chính mình trong xứ sở đại ngàn hùng vĩ của núi rừng.

III.Tổng kết (5')

-Bài thơ tràn đầy cảm hứng lãng mạn Hình ảnh bài thơ giàu chất tạo hình Ngôn ngữ và nhạc điệu phong phú

-Diễn tả nỗi chán ghét thực tại tầm thường, tù túng, niềm khao khát tự

do mãnh liệt

IV.Luyện tập (5')

c.Củng cố, luyện tập (2') : GV nhắc lại NDKT của bài.

d.Hướng dẫn học ở nhà (1')

-Nắm được đặc sắc nghệ thuật của văn bản

-Đọc, soạn bài Câu nghi vấn

Rút kinh nghiệm bài dạy

=========================================================

Tiết 75 TV:

CÂU NGHI VẤN

1.Mục tiêu

a Kiến thức

- Đặc điểm hình thức của câu nghi vấn

- Chức năng chính của câu nghi vấn

b Kỹ năng:

- Nhận biết và hiểu được tác dụng câu nghi vấn trong văn bản cụ thể

- Phân biệt câu nghi vấn với một số kiểu câu dễ lẫn

c.Thái độ

- GD HS lòng yêu thích môn học

2.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

a.Chuẩn bị của giáo viên

- Nghiên cứu kĩ bài,soạn giảng

b.Chuẩn bị của học sinh

- Chuẩn bị bài cũ,bài mới

3.Tiến trình bài dạy

a.Kiểm tra bài cũ: không

*Giới thiệu bài (1'):

Trong TV cũng như nhiều ngôn ngữ khác trên thế giới, mỗi kiểu câu có một đặc điểm hình thức nhất định Những đặc điểm hình thức này thường gắn với một chức năng của nhất định chính Vậy chức năng chính của câu nghi vấn là gì?

b.Dạy nội dung bài mới

Trong đoạn trích trên, câu nào là câu nghi

vấn? Những đặc điểm hình thức nào cho

biết đó là câu nghi vấn?

+Sáng nay người ta đấm u có đau lắm

không?

+Thế làm sao u cứ khóc mãi mà không ăn

khoai?

+Hay là u thương chúng con đói quá?

-Dựa vào dấu chấm hỏi ở cuối câu và từ

ngữ nghi vấn có không, làm (sao), hay

Chú ý: Trong các câu nghi vấn bao gồm tự

hỏi như trong Truyện Kiều của Nguyễn Du:

Người đâu gặp gỡ hay không?

Ngoài VD vừa xét hãy tìm thêm một số từ

Gọi Hs nêu yêu cầu bài tập

Hs nêu yêu cầu bài tập

Căn cứ vào đâu để xác định câu nghi vấn?

TL

- Câu nghi vấn là câu:

+Có những từ nghi vấn(ai,gì, nào,tại sao,đâu, bao giờ,bao

-Khi viết ,câu nghi vấn kết thúc bằng dấu chấm hỏi.

II.Luyện tập (20')

1.Bài tập 1(11)

Xác định câu nghi vấn và đặc điểm hình thức của nó?

a.Chị khất tiền sưu đến chiều mai phải không?

b.Tại sao con người lại phải khiêm tốn như thế?

c.Văn là gì? Chương là gì?

d.Chú mình đùa vui không?-Đùa trò gì?; Cái gì thế? Chị Cốc béo xù đấy hả?

→Những từ được gạch chân

và dấu chấm hỏi ở cuối câu (chỉ có trong ngôn ngữ viết) thể hiện đặc điểm hình thức của câu nghi vấn

2.Bài tập 2(12)

-Căn cứ vào đặc điểm hình thức của nó

-Cả ba câu đều có từ hay.

-Không thể thay từ hay bằng

Hs nêu yêu cầu bài tập

Có thể đặt dấu chấm hỏi ở những câu sau

được không? Vì sao?

TL

Trong TV, tổ hợp từ cũng, như, ai cũng, nào

cũng, sao cũng, đâu cũng, bao giờ cũng có

ý nghĩa khẳng định tuyệt đối

VD: Ai cũng thấy thế.(có nghĩa là mọi

người đều thế, và là một từ phiếm định chứ

không phải là từ nghi vấn)

Gọi Hs nêu yêu cầu bài tập

Phân biệt hình thức và ý nghĩa của các câu

sau?

a.Anh có khoẻ không?

b.Anh đã khoẻ chưa?

Đặt một số cặp câu khác để chứng tỏ sự

khác nhau giữa hai loại câu nghi vấn theo

mô hình trên

TL

từ hoặc được Nếu thay từ

hay bằng từ hoặc thì câu trở

nên sai ngữ pháp hoặc biến thành một câu khác thuộc kiểu câu trần thuật và có ý nghĩa khác hẳn

3.Bài tập 3(13)

-Không thể đặt dấu chấm hỏi

ở những câu này được, vì nó không phải là câu nghi vấn

+Câu a, b: có các từ nghi vấn như (có, không, tại sao) nhưng những kết cấu chứa

từ này chỉ làm chức năng bổ ngữ trong câu

+Câu c, d: các từ nào cũng,

ai cũng là những từ phiếm định

4.Bài tập 4(13)

Phân biệt hình thức và ý nghĩa

-Khác nhau:

+Về hình thức: có không,

đã chưa+Về ý nghĩa: câu thứ hai có giả định là người được hỏi trước đó có vấn đề về sức khoẻ, nếu điều giả định này không đúngthì câu hỏi trở nên vô lý Còn câu hỏi thứ nhất không hề có giả định đó

?K

H

?K

H

Gọi Hs nêu yêu cầu bài tập

Cho biết sự khác nhau về hình thức và ý

nghĩa của hai câu sau:

a.Bao giờ anh đi Hà Nội?

b.Anh đi Hà Nội bao giờ?

TL

Cho biết hai câu nghi vấn sau đúng hay sai?

Vì sao?

+Chiếc xe này bao nhiêu kg mà nặng thế?

+Chiếc xe này giá bao nhiêu mà rẻ thế?

TL

+Cái áo này đã mới (lắm) chưa? S

5.Bài tập 5(13)

-Sự khác biệt về hình thức của hai câu thể hiện ở trật tự từ:

+Trong câu a: Bao giờ đứng

ở đầu câu

+Trong câu b: Bao giờ đứng

ở cuối câu

-Sự khác biệt về ý nghĩa:

+Câu a hỏi về thời điểm của một hành động sẽ diễn ra trong tương lai

+Cau b hỏi về thời điểm của một hành động đã diễn ra ở quá khứ

6.Bài tập 6(13)

a.Đúng vì không biết bao nhiêu kg (đang phải hỏi) ta vẫn có thể cảm nhận được một vật nào đó là nặng hay nhẹ (nhờ bưng, vác)

b.Dùng câu sai vì chưa biết đánh giá bao nhiêu (đang phải hỏi) thì không thể nói đắt hay là rẻ

c.Củng cố (2') :GV nhắc lại NDKT của bài.

d.Hướng dẫn học ở nhà (1') :

-Nắm được nội dung của bài

-Làm bài tập còn lại

-Đọc trước bài :Câu nghi vấn (tiếp)

Rút kinh nghiệm bài dạy

=========================================

Ngày soạn :9 /1/2013 Ngày giảng: 12/01/2013 Lớp 8A

Tiết 76 TLV:

VIẾT ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH 1.Mục tiêu bài dạy

a Kiến thức

- Kiến thức về đoạn văn, bài văn thuyết minh

- Yêu cầu viết đoạn văn thuyết minh

2.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

a.Chuẩn bị của giáo viên

- Nghiên cứu kĩ bài,soạn giảng

b.Chuẩn bị của học sinh

- Chuẩn bị bài cũ,bài mới

3.Tiến trình bài dạy

a.Kiểm tra bài cũ : không

*Giới thiệu bài (1') :

Muốn có một đoạn văn bản thuyết minh cho hợp lý thì trước hết người viết phải biết cách sắp xếp các ý (tức là thứ tự trình bày) cho phù hợp Tiết học hôm nay chúng ta

cùng tìm hiểu bài Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh.

b.Dạy nội dung bài mới

Gv

GV

?TB

H

Đoạn văn là bộ phận của bài văn Viết tốt đoạn

văn là điều kiện để làm tốt bài văn Đoạn văn có

hai câu trở lên, được sắp xếp theo thứ tự nhất

-5 câu, câu 1 là câu chủ đề

-Các câu 2, 3, 4, 5 có nhiệm vụ giải thích, bổ

sung cho câu chủ đề

+Câu 2: cung cấp thông tin về lượng nước ngọt ít

ỏi

+Câu 3: cho biết lượng nước sạch bị ô nhiễm

I.Đoạn văn trong văn bản thuyết minh (26') 1.Nhận dạng các đoạn văn thuyết minh

→Các câu sau bổ sung thông tin làm rõ ý cho

câu chủ đề, câu nào cũng nói về nước

Đoạn văn b gồm có mấy câu? Câu chủ đề là câu

nào?

+3 câu, câu 1 là câu chủ đề Từ ngữ chủ đề là

Phạm Văn Đồng.

+Các câu 2, 3 cung cấp thông tin về Phạm Văn

Đồng theo lối liệt kê các hành động đã làm

VD: đoạn văn a, b (bảng phụ)

-Đọc hai đoạn văn

Nhược điểm mỗi đoạn văn là gì?

-Đoạn văn a: yêu cầu giới thiệu về cây bút bi

+Nhược điểm: viết lộn xộn, nên tách đoạn văn

trên thành hai đoạn

-Đoạn văn b: giới thiệu đèn bàn

+Nhược điểm: viết lộn xộn, nên tách đoạn văn

trên thành ba đoạn văn ngắn cho hợp lý

Nêu cách sửa từng đoạn văn?

TL

Nên tách đoạn văn làm ba đoạn nhở: đoạn viết về

đế đèn, đoạn viết về ống đèn, đoạn viết về chao

đèn

2.Sửa lại các đoạn văn thuyết minh chưa chuẩn

-Sửa chữa đoạn văn

a.Cấu tạo 1 chiếc bút bi gồm hai phần, trước hết

là ruột bút bi Đó là 1 ống nhựa dài, trong chứa mực có thể màu

xanh,đen hay đỏ, những màu thường gặp ở bút

bi Có 1 hòn bi trắng nhỏ ở đầu ngòi bút bi

Khi viết hòn bi lăn làm mực trong ống nhựa chảy ra, ghi thành chữ

Ngoài ruột bút bi, chiếc bút bi còn có vỏ bên ngoài Phần cỏ là 1 ống nhựa hoặc sắt để bọc ruột bút bi và làm cán bút viết

Nó gồm ống và nắp bút hoặc có lò xo (nút bi

H

Qua tìm hiểu VD em rút ra được bài học gì khi

làm bài văn thuyết minh?

TL

bấm) hoặc không có (bút

bi có nắp đậy)

b.Nhà em có 1 chiếc đèn bàn Đế đèn được làm bằng 1 khối thuỷ tinh tròn trong rất vững chãi trên đế đèn có công tắc

để bật hoặc tắt rất tiện lợi

Từ đế đèn có một ống thép không gỉ thẳng đứng gắn 1 cái đui đèn, trên đó lắp một bóng đèn 25w Ống thép này rỗng nên dây điện từ công tắc đến bóng đèn được luồn trong đó

Ở trên bóng đèn có chao đèn làm bằng vải lụa, có khung sắt ở trong

và có vòng thép gắn vào bóng đèn Nhờ có chiếc chao đèn mà ánh sáng trở nên tập chung và dịu hơn

- Khi làm bài văn thuyết minh,cần xác định các ý lớn, mỗi ý viết thành một đoạn văn.

-Khi viết đoạn văn,cần trình bày rõ ý chủ đề của đoạn,tránh lẫn ý của đoạn văn khác.Các

ý trong đoạn văn nên sắp xếp theo thứ tự cấu tạo của sự vật, thứ tự nhận thức(từ tổng thể đến bộ phận,từ ngoài vào trong ,từ xa đến gần),thứ tự diễn biến

sự việc trong thời gian trước sau hay theo thứ

?TB

H

Gọi HS đọc Ghi nhớ:SGK-15

-Viết đoạn văn mở bài và kết bài cho đề văn Giới

thiệu trường em

TL

tự chính phụ ( cái chính nói trước, cái phụ nói sau ).

II.Luyện tập (15') 1.Bài tập 1

*Mở bài: Giới thiệu trường THCS Bản Lầm

VD:Nếu ai đi qua bản Lầm, xin dừng chân lại ghé thăm trường tôi Đó

là trường THCS Bản Lầm Ngôi trường không rộng mà nhỏ xinh, nắm dưới chân đồi (núi đá)

*Kết bài: Nêu cảm xúc

về mái trường

VD: Chỉ còn một thời gian nữa thôi, tôi phải từ giã mái trường này để lên lớp vào trường PTTH Biết bao nhiêu kỉ niệm đẹp về thầy cô, bè bạn đã lưu luyến nơi đây Mỗi lần nghĩ vậy, tôi càng thấy gắn bó và yêu trường hơn, mái trường THCS xinh xắn thân thuộc này

c.Củng cố, luyện tập (2') :GV nhắc lại NDKT của bài.

d.Hướng dẫn học sinh tự học bài ở nhà(1') :

-Học kĩ bài-làm bài tập 2, 3 (15)

-Đọc trước bài: Thuyết minh về một phương pháp

Rút kinh nghiệm bài dạy

2.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

a.Chuẩn bị của giáo viên

- Nghiên cứu kĩ bài,soạn giảng

b.Chuẩn bị của học sinh

- Chuẩn bị bài cũ,bài mới

3.Tiến trình bài dạy

a.Kiểm tra bài cũ (5'):

Nêu nội dung và nghệ thuật của bài thơ Nhớ rừng.

*Đáp án:

Nhớ rừng của Thế Lữ mượn lời con hổ bị nhốt ở vườn bách thú để diễn tả sâu sắc nỗi

chán ghét thực tại tầm thường, tù túng và niềm khao khát tự do mãnh liệt bằng những vần thơ tràn đầy cảm xúc lãng mạn Bài thơ đã khơi gợi lòng yêu nước thầm kín của người dân mất nước thửa ấy

b.Nội dung bài mói

* Giới thiệu bài (1') :

Trong phong trào thơ mới ta phải kể đến một gương mặt tiêu biểu đó là nhà thơ Tế Hanh Ông viết về nhiều đề tài nhưng được biết nhiều nhất đến bài thơ viết về quê

hương miền biển thân yêu của ông Vậy bài Quê hương có nội dung gì? Chúng ta cùng

tìm hiểu bài học ngày hôm nay

Nêu xuất xứ của bài thơ?

-Bài thơ được viết 1939, năm ông 18 tuổi

Bài thơ đọc như thế nào?

-Gv đọc mẫu-Hs đọc-Nhận xét

Trong bài có một số từ khó như tuấn mã, ghe

Hãy giải thích các từ trên?

TL

Em có nhận xét gì về thể thơ?

-Thể thơ 8 chữ, gồm nhiều khổ, vừa có vần trắc

và bằng (chuyển đổi từng cặp câu, từ vần qua

trắc)

Chủ đề: bài thơ thể hiện lòng yêu mến, tình

thương nhớ của đứa con đi xa đối với quê hương

→Cảnh trai tráng bơi thuyền ra khơi đánh cá

+Phần 3: 8 câu tiếp theo

→Cảnh dân làng đón tiếp đoàn thuyền đánh cá

trở về

+Phần 4: 4 câu thơ cuối

→Nỗi thương nhớ làng chài của đứa con xa quê

Hs đọc từ đầu đến thớ vỏ Nêu nội dung chính.

+Làng tôi nghề chài lưới

Nước bao vây nửa ngày sông.

-Hai câu thơ đầu giới thiệu về làng tôi với giọng

thơ thân mật, tự hào, y phương

I.Đọc và tìm hiểu chung (10')

1.Tác giả-tác phẩm

-Tế Hanh, tên khai sinh

là Trần Tế Hanh(1921) quê ở Quảng Ngãi, miền Trung

-Bài thơ Quê hương

II.Phân tích (20') 1.Hình ảnh về quê hương

a.Giới thiệu về quê hương

Quê hương là một làng chài, bốn bề nước bao

vây-một vùng nghèo thuộc vùng biển duyên hải

miền Trung cách biển nửa ngày sông Giọng

điệu thơ tâm tình, một cách nói chân quê dân dã

vừa cụ thể, vừa trừu tượng

Hs đọc 6 câu thơ tiếp và cho biết nội dung ?

TL

Làng chài lưới được miêu tả qya những từ ngữ

hình ảnh nào?

-Chiếc thuyền và cánh buồm

Cảnh vật và con người được miêu tả qua từ ngữ

nào?

+Khi trời trong, gió nhẹ mai hồng

Dân trai tráng đánh cá

Chiếc thuyền như con tuấn mã

Phăng mái chèo vượt trường giang.

Em có nhận xét gì về nghệ thuật mà tác giả đã sử

dụng?

-Hình ảnh so sánh Chiếc thuyền như con tuấn

mã

-Một loạt hình ảnh mạnh: hăng, phăng,vượt

Qua nghệ thuật đó tác giả muốn diễn tả điều gì?

-Khí thế băng tới của con thuyền ra khơi, làm

toát lên một sức sống mạnh mẽ, một vẻ đẹp hùng

tráng đầy hấp dẫn

-Con thuyền là biểu tượng cho hình bóng và sức

sống quê hương Nó tượng trưng cho sức mạnh,

lao động sáng tạo, ước mơ về hạnh phúc của quê

nhà

Hình ảnh cánh buồm cũng được miêu tả khá sinh

động Hãy tìm những từ ngữ miêu tả cánh buồm?

Cảnh thuyền cá về bến được diễn tả bằng những

chi tiết nào?

b.Cảnh dân chài bơi thuyền ra khơi đánh cá

-Phong cảnh quê

hương tươi sáng, bức tranh lay động đầy hứng khởi và dạt dào sức sống.

c.Cảnh thuyền cá về bến

Không khí ồn ào, tấp nập đón ghe về cùng với lời

tâm niệm Nhờ trời cá đầy ghe cho thấy cuộc

sống như thế nào?

TL

Người dân chài với làn da rám nắng được gợi tả

bằng những chi tiết điển hình nào?

-Thân hình nồng thở vị xa xăm.

Qua những chi tiết đó, em có cảm nhận gì về

người dân chài ở nơi đây?

-Những chàng trai khoẻ mạnh, can trường được

tôi luyện trong sóng gió đại dương, trong mưa

nắng dãi dầu Họ mang theo hương vị biển Hai

chữ nồng thở rất thân tình làm nổi bật nhịp sống

lao động hăng say, dũng cảm của người dân chài

mang tình yêu biển

Hs theo dõi tiếp tiếp 2 câu thơ Chiếc thuyền

im thớ vỏ.

Tác giả sử dụng nghệ thuật gì?

-Phép nhân hoá

→Cảm nhận con thuyền như một cơ thể sống,

như một phần sự sống lao động ở làng chài gợi

cảm giác cuộc sống lao động vất vả mà yên vui

của bà con làng chài

Gọi Hs đọc khổ thơ cuối

Trong xa cách lòng tác giả nhớ tới điều gì?

-Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi, con

thuyền rẽ sóng chạy ra khơi, mùi nồng mặn.

Qua các chi tiết trên cho ta thấy nỗi nhớ quê của

tác giả như thế nào?

TL

Nghệ thuật đặc sắc của bài thơ là gì?

-Bài thơ trữ tình, miêu tả, biểu cảm

-Sự sáng tạo về hình ảnh thơ

Nội dung chính của bài thơ?

-Một cuộc sống lao động với niềm vui nhưng cũng nhiều lo toan.

-Người dân chài nơi đây mang vẻ đẹp và sự sống nồng nhiệt của biển cả

2.Nỗi nhớ quê hương

-Nỗi nhớ thương làng chài của tg nhớ tha thiết bồi hồi qua đó thể hiện sự gắn bó thuỷ chung với quê hương

dù xa cách.

III.Tổng kết (4')

-Bài thơ trữ tình, miêu

tả, biểu cảm Sự sáng tạo về hình ảnh thơ

H

?TB

H

K

H

-Tình cảm quê hương trong sáng tha thiết của nhà

thơ qua bức tranh sinh động về một làng thơ

vùng biển

Gọi HS đọc phần ghi nhớ SGK/18

Theo em có thể đặt tên khác cho bài thơ này có

được không? Vì sao?

-Không Vì nội dung bài thơ diễn tả tình cảm quê

hương của tác giả

-Tình cảm quê hương trong sáng tha thiết của nhà thơ qua bức tranh sinh động về một làng thơ vùng biển

V.Luyện tập (2')

c.Củng cố, luyện tập (2') :GV Nhắc lại NDKT của bài.

d.Hướng dẫn học sinh tự học bài ở nhà(1') :

-Nắm được nội dung và nghệ thuật của bài

-Học thuộc bài

-Soạn bài: Khi con tu hú.

Rút kinh nghiệm bài dạy

====================================

Ngày soạn :13 /01/2013 Ngày giảng: 16 /01/2013 Lớp8A Tiết 78 Văn bản:

KHI CON TU HÚ

1.Mục tiêu bài dạy

a Kiến thức

- Những hiểu biết bước đầu về tác giả Tố Hữu

- Nghệ thuật khắc hoạ hình ảnh (thiên nhiên, cái đẹp của cuộc đời tự do)

- Niềm khát khao cuộc sống tự do, lí tưởng cách mạng của tác giả

b Kỹ năng:

- Đọc diễn cảm một tác phẩm thơ thể hiện tâm tư người chiến sĩ cách mạng bị giam giữ trong ngục tù

- Nhận ra và phân tích được sự nhất quán về cảm xúc giữa hai phần của bài thơ; thấy được sự vận dụng tài tình thể thơ truyền thống của tác giả ở bài thơ này

c.Thái độ

- GD HS lòng yêu thích môn học

2.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

a.Chuẩn bị của giáo viên

- Nghiên cứu kĩ bài,soạn giảng

b.Chuẩn bị của học sinh

- Chuẩn bị bài cũ,bài mới

3.Tiến trình bài dạy

a.Kiểm tra bài cũ :Kiểm tra vở soạn bài của học sinh

* Giới thiệu bài (1') :

Tố Hữu là một nhà thơ lớn của dân tộc, ông làm rất nhiều thơ, mỗi chặng đường cách mạng là một chặng thơ Ông là lá cờ của nền thơ ca cách mạng Ông đã sáng tác một số bài thơ khi mới vào tù Đólà tâm trạng bức xúc, ngột ngạt vì mất tự do, náo nức hướng

ra cuộc sống bên ngoài, muốn thoát ra bằng mọi cách để trở về với cuộc sống tự do, với hành động cách mạng Bài thơ có nội dung gì như thế nào?

b.Dạy nội dung bài mới

Nêu hiểu biết về của em tác giả ?

Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh nào?

TL

Bài thơ được sáng tác trong thể thơ nào?

TL

Nêu yêu cầu đọc :

-6 câu đầu giọng đọc nhẹ nhàng, vui tươi

-4 câu thơ sau đọc giọng mạnh mẽ, dứt khoát,

thể hiện tâm trạng dằn vặt, u uất của tác giả

Nêu bố cục của bài thơ?

-Hai đoạn:

+Đoạn 1: 6 câu thơ đầu

→Khung cnảh đất trời khi vào hè

+Đoạn 2: 4 câu cuối

→Tâm trạng của người tù cách mạng

I.Đọc và tìm hiểu chung 8p

1.Tác giả-tác phẩm

-Tố Hữu(1920-2002) tên khai sinh là Nguyễn Kim Thành, quê ở Thừa Thiên Huế Ông giác ngộ cách mạng rất sớm, từng bị bắt, bị tù đày.

-Bài thơ được sáng tác tháng 7/1939 khi Tố Hữu đang bị giam cầm ở nhà lao Thừa phủ(Huế).

2.Thể loại

-Thể thơ lục bát

3.Đọc

4.Bố cục

-Tiếng tu hú, tiếng ve sầu Một sức sống rôn rã,

tưng bừng đợc gợi lên từ âm thanh ấy

Không gian trong bài thơ được nhuốm bởi màu

sắc nào?

-Màu vàng, hồng, xanh:

+Bắp rây vàng hạt, đầy sân nắng đào

Trời xanh càng rộng càng cao.

Một sức sống như thế nào được gợi lên từ các

màu sắc ấy?

-Đẹp một vẻ đẹp tươi thắm, lộng lẫy, thanh bình

Những sản vật nào của mùa hạ được gợi nhắc?

+Lúa chiêm đang chín

+Trái cây ngọt dần

+Bắp rây vàng hạt

Các sản vật đó gợi cho con em suy nghĩa gì?

-Sự sống đang sinh sôi, nảy nở đầy đặn, ngọt

Khi nhà thơ viết Ta nghe hè dậy bên lòng, em

hiểu nhà thơ đón nhận cảnh tươi đón nhận cảnh

tươi đẹp của mùa hè bằng thính giác hay bằng

sức mạnh của tâm hồn và tấm lòng cảu tác giả

Từ đó em có thể hình dung trạng thái tâm hồn

tác giả như thế nào?

-Nồng nhiệt với cuộc sống tự do

Con người muốn đạp tan phòng giam hãm mình

khi nghe hè dậy bên lòng còn vì lý do nào khác?

-Cảm giác bực bội, u uất trong nhà giam chật

II.Phân tích 32p 1.Cảnh mùa hè (bức tranh mùa hè) 17p

-6 câu thơ lục bát thanh thoát mở ra cả một thế giới rộn ràng, tràn trề nhựa sống

- mủa hè rộn rã âm thanh, rực rỡ sắc màu, ngọt ngào hương vị, bầu trời khoáng đạt tự do trong cảm nhậ của người tù.

2.Tâm trạng người tù cách mạng 13p

chội thiếu sinh khí Ngột làm sao, chết uất thôi.

Em có nhận xét gì về cách diễn đạt lời thơ này?

-Dùng câu hỏi cảm thán liên tiếp Bộc lộ thẳng

thắn trực tiếp cảm xúc của lòng mình

Cách diễn đạt này mang ý nghĩa gì?

-Cho thấy trạng thái căng thẳng cao độ đang diễn

ra trong tâm hồn người tù mất tự do

Mở đầu và kết thúc bài thơ đều có tiếng tu hú

kêu thể hiện ở câu đầu và câu cuối rất khác nhau

Em hãy cho biết hai tâm trạng đó khác nhau như

thế nào?

-Câu thơ đầu: tâm trạng của người tù khi nghe

tiếng tu hú là tâm trạng hoà hợp với sự sống mùa

hè, biểu hiện niềm say mê cuộc sống

-Câu cuối: cảm xúc khác hẳn u uất, nôn nóng

khắc khoải, tâm trạng của kẻ bị cưỡng đoạt tự

do, bị tách rời cuộc sống

Hãy giải thích tại sao lại có hai tâm trạng khác

nhau đó?

-Vì 2 tâm trạng được khơi dậy từ 2 không gian

hoàn toàn khác nhau: tự do và mất tự do

Em cảm nhận điều gì diễn ra trong tâm hồn con

người từ những lời cuối cùng của bài thơ Khi

con tu hú?

-Thèm khát cao độ cuộc sống tự do

Qua tìm hiểu bài thơ, em thấy tác giả đã sử dụng

nghệ thuật gì nổi bật giữa 6 câu thơ đầu và 4 câu

thơ cuối?

-Nghệ thuật đối lập

Qua phân tích bài thơ, em thấy có những thành

công gì về nghệ thuật và nội dung?

TL

-Sự thèm khát cao độ cuộc sống tự do Tâm hồn cháy lên khát vọng sống

III.Tổng kết 5p

-Bằng nghệ thuật đối lập, cách ngắt nhịp thơ linh hoạt, ngôn ngữ trong sáng, giàu hình ảnh

-Bài thơ là bức tranh mùa hè tràn đầy sự sống

và lòng yêu cuộc sống, khao khát tự do đến cháy

bỏng của người chiến sĩ cách mạng bị giam tù

c.Củng cố,luyện tập (2') :

- GV nhắc lại NDKT của bài

d.Hướng dẫn học sinh tự học bài ở nhà(1'):

-Học thuộc lòng bài thơ

-Nắm được nội dung và nghệ thuật

-Soạn bài: Tức cảnh Pắc Bó.

Rút kinh nghiệm bài dạy

2.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

a.Chuẩn bị của giáo viên

- Nghiên cứu kĩ bài,soạn giảng

b.Chuẩn bị của học sinh

- Chuẩn bị bài cũ,bài mới

3.Tiến trình bài dạy

a ( Kiểm tra 15') :

Hãy cho biết hai câu nghi vấn sau đây đúng hay sai? Vì sao?

a.Chiếc xe này bao nhiêu kg mà nặng thế?

b.Chiếc xe này giá bao nhiêu mà đắt thế?

*Đáp án:

-Trong câu a: câu nghi vấn được sử dụng là đúng Vì chưa biết chiếc xe bao nhiêu kg nhưng ta vân có thể biết được chiếc xe nặng hay nhẹ thông qua mang, vác, bưng

-Trong VD b: dùng câu nghi vấn sai vì chưa biết giá bao nhiêu thì không thể nói là đắt hay rẻ.

Gv: Thu bài ,chuyển bài mói

*Giới thiệu bài (1'):

Câu nghi vấn ngoài tác dụng để hỏi còn có tác dụng cầu khiến, khẳng định, phủ định, đe doạ Vậy thế nào để sử dụng câu nghi vấn cho phù hợp với tình huống giao tiếp cụ thể?

Ta vào bài học hôm nay

b.Dạy nội dung bài mới

Hãy xác định câu nghi vấn trong đoạn trích trên?

a.Những người muôn năm cũ/Hồn ở đâu bây

giờ?.

b.Mày định nói cho cha mày nghe đấy à?

câu nghi vấn.Có biết không? Lính đâu? Sao bay

dám để cho nó chạy xồng xộc vào đây như vậy?

Không còn phép tắc gì nữa à?

d.Cả đoạn trích là câu nghi vấn

e.Con gái tôi về đấy ư? lục lọi ấy!

Hãy xác định chức năng của câu nghi vấn?

Em có nhận xét gì về dấu kết thúc những câu nghi

vấn trên?(có phải bao giờ các câu nghi vấn đề kết

thúc bằng dấu hỏi chấm)

-Không phải bao giờ các câu nghi vấn đề kết thúc

bằng dấu hỏi chấm Câu nghi vấn ở VD 2 kết thúc

bằng dấu chấm than, chứ không phải là dấu hỏi

-Trong nhiều trường hợp câu nghi vấn không dùng

để hỏi mà dùng để cầu khiến,khẳng định, phủ định, đe doạ,bộc lộ tình cảm,cảm xúc…và không yêu cầu người đối thoại trả lời.

chấm,dấu chấm than hoặc dấu chấm lửng.

IV.Luyện tập(15’) 1.Bài tập 1(23) Xác định câu nghi vấn

(Trong cả khổ thơ riêng

câu Than ôi không phải

-Trong VD b: phủ định, bộc lộ tình cảm, cảm xúc

Trong VD c: cầu khiến, bộc lộ tình cảm, cảm xúc

-Trong VD d: phủ định, bộc lộ tình cảm, cảm xúc

?K

H

GV

Gọi Hs nêu yêu cầu bài tập

Đặt 2 câu nghi vấn không dùng để hỏi

TL

Gọi Hs nêu yêu cầu bài tập

việc gì? Sao lại đến đậy

mà khóc?

→Những từ gạch chân và dấu chấm hỏi ở cuối câu thể hiện đặc điểm hình thức của câu nghi vấn

*Những câu nghi vấn đó dùng để:

-Phủ định: VD a

-Trong b: bộc lộ sự băn khoăn, ngần ngại

-Trong c: khẳng định

-Trong d: dùng để hỏi

-Trong những câu nghi vấn đó có những câu sau

có nghĩa tương đương:

a.Cụ không phải lo xa thế

Không nên nhịn đói mà

để tiền lại

Ăn hết thì lúc chết thì không có tiền để mà lo liệu

b.Không biết chắc là thằng bé có thể chăn dắt được đàn bò hay không?c.Thảo mộc tự nhiên có tình mẫu tử

3.Bài tập 3(24 )

Đặt 2 câu nghi vấn không dùng để hỏi

a.Bạn có thể kể cho mình nghe nội dung của bộ

-Trong giao tiếp những

câu nghi vấn như Anh ăn

cơm chưa?, Cậu đọc sách đấy à?, Em đi đâu đấy? không nhằm để hỏi

mà để chào, làm quen, mối quan hệ giữa người

nói với người nghe thường là xã giao.

c.Củng cố,luyện tập (2') :GV nhắc lại NDKT của bài.

d.Hướng dẫn học sinh tự học bài ở nhà (1') :

-Đọc kĩ bài Nắm chắc lý thuyết để vận dụng làm tốt các bài tập

-Tiết sau học TLV

Rút kinh nghiệm bài dạy

- Sự đa dạng về đối tượng được giới thiệu trong văn bản thuyết minh

- Đặc điểm, cách làm bài văn thuyết minh

- Mục đích, yêu cầu, cách quan sát và cách làm bài văn thuyết minh về một

phương pháp (cách làm)

b Kỹ năng:

- Quan sát đối tượng cần thuyết minh: một phương pháp (cách làm)

- Tạo lập được một văn bản thuyết minh theo yêu cầu: biết viết một bài văn

thuyết minh về một cách thức, phương pháp, cách làm có độ dài 300 chữ

c.Thái độ

-GD HS lòng yêu thích môn học

2.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

a.Chuẩn bị của giáo viên

-Nghiên cứu kĩ bài,soạn giảng

b.Chuẩn bị của học sinh

- Chuẩn bị bài cũ,bài mới

3.Tiến trình bài dạy

a Kiểm tra bài cũ (5') :

Muốn viết một đoạn văn thuyết minh cần đảm bảo những yêu cầu gì?

*Đáp án:

-Khi làm bài văn thuyết minh cần xác định ý lớn, mỗi ý viết thành một đoạn văn

-Khi viết đoạn văn, cần trình bày rõ chủ đề của đoạn, tránh lẫn ý của đoạn văn khác Các ý trong đoạn văn nên sắp xếp theo thứ tự cấu tạo của sự vật, thứ tự nhận thức(từ tổng thể đến bộ phận, từ ngoài vào trong, từ xa đến gần), thứ tự diễn biến sự việc trong thời gian trước sau, thứ tự chính phụ(cái chính nói trước, cái phụ nói sau).

* Giới thiệu bài (1')

Muốn thuyết minh cách làm một trò chơi hay một cách trồng cây, chăm sóc một loài hoa, cách chăm hoa ta cần thực hiện những vấn đề gì?

b.Dạy nội dung bài mới

-3 mục giống nhau Vì muốn làm một cái gì thì

phải có nguyên vật liệu, có cách làm và có yêu

cầu sản phẩm, tức là sản phẩm làm ra, tức là chất

lượng

→Mở rộng ra làm cái gì cũng giống vậy

Ở VD a khi thuyết minh cách làm thì phải như

thế nào? (Cái nào làm trước, cái nào làm sau)

+Thuyết minh nguyên vật liệu trước (quả thông),

các loại hạt nhãn, vải, cánh lông khô, miếng gỗ

nhỏ, tăm tre, keo dán )

+Sau đó nêu cách làm

+Cuối cùng là yêu cầu thành phẩm

Ở VD b:

+Nguyên liệu trước (rau ngót, số lượng, thịt lợn

nạc thăn, số lượng, nước mắm, mì chính, muối)

+Cách làm:

+Yêu cầu thành phẩm

→Phải theo một thứ tự nhất định thì mới cho kết

quả mong muốn

Khi giới thiệu, thuyết minh thì cần đảm bảo

những yêu cầu gì?

TL

I.Giới thiệu một phương pháp (cách làm) (16')

-Khi giới thiệu một phương pháp(cách làm) nào, người viết

Gọi Hs nêu yêu cầu bài tập

Đọc bài giới thiệu Phương pháp đọc nhanh, chỉ

ra cách đặt vấn đề, cách đọc, nêu hiệu quả của

phương pháp đọc nhanh được nêu trong bài?

-Gợi ý:

Văn bản có bố cục mấy phần?

-3 phần: mở-thân-kết

Các phần được giới hạn từd đâu đến đâu?

-Mở bài: Từ đầu đến “ tư liệu này?”

-Thân bài: Tiếp theo đến “ ý chí”

-Kết bài: còn lại

Hãy chỉ ra cách đặt vấn đề?

phải tìm hiểu, nắm chắc phương pháp(cách làm) đó.

-Khi thuyết minh,cần trình bày rõ điều kiện, cách thức, trình tự,…

làm ra sản phẩm và yêu cầu chất lượng đối với sản phẩm đó.

-Lời văn cần ngắn gọn,rõ ràng.

II.Luyện tập (20') 1.Bài tập 1

Chọn đồ chơi, trò chơi quen thuộc.

Lập dàn bài thuyết minh cách làm trò chơi.

*Đề bài:thuyết minh một trò chơi thông dụng của trẻ em.

3 phần: mở, thân, kết bài.

a.Mở bài: giới thiệu khái quát trò chơi.

b.Thân bài -Số người chơi, dụng

cụ chơi.

-Cách chơi(luật chơi), thế nào thì thắng, thế nào là phạm luật

-Yêu cầu đối với trò chơi.

2.Bài tập 2

Các số liệu trong bài có ý nghĩa gì đối với việc

giới thiệu phương pháp đọc nhanh?

TL

-Cách đặt vấn đề đi từ rộng đến hẹp trình bày theo các ý sau:

+Vai trò quan trọng không thể thay thế của con người ở thời đại khoa học, máy móc phát triển.

+Để gánh vác được vai trò đó, con người cần phải đọc.

+Số lượng rất lớn về đầu sách, trang in của ngàng in thế giới.

+Cách đọc như thế nào trước núi tư liệu đó.

-Các cách đọc:

+Đọc thành tiếng.

+Đọc thầm(đọc theo dòng và đọc theo ý).

-Nội dung và hiệu quả của phương pháp đọc nhanh được nêu trong bài:

+Về nội dung, phương pháp đọc nhanh là cách đọc không theo từng câu

mà thu nhận ý chung trong bài viết qua các từ ngữ chủ yếu.

+Về hiệu quả: đây là cách đọc cho phép ta thu nhận thông tin cần thiết trong một đoạn văn, một trang sách lọc bỏ những thông tin không cần thiết, thu nhận thông tin nhiều mà tốn ít thời gian, đặc biệt cơ mắt ít mỏi.

-Có ý nghĩa chứng minh, tăng sức thuyết phục đối với việc giới thiệu

phương pháp đọc nhanh

c.Củng cố ,luyện tập (2') : GV nhắc lại NDKT của bài.

d.Hướng dẫn học sinh tự học bài ở nhà (1') :

-Học kĩ bài

-Tiết sau học văn học

Rút kinh nghiệm bài dạy

b Kỹ năng:

- Đọc – hiểu thơ tứ tuyệt của Hồ Chí Minh

- Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm

c.Thái độ

- GD HS lòng yêu thích môn học

2.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

a.Chuẩn bị của giáo viên

- Nghiên cứu kĩ bài,soạn giảng

b.Chuẩn bị của học sinh

-Chuẩn bị bài cũ,bài mới

3.Tiến trình bài dạy

a.Kiểm tra bài cũ ( 5’) :

Hãy điền các từ đúng vào đoạn thơ sau và cho biết tên bài thơ và tác giả của đoạn thơ đó?

Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng

Dân trai tráng đi đánh cá

Chiếc thuyền nhẹ như con tuấn mã

Phăng vượt trường giang.

*Đáp án: bơi thuyền, hăng, mái chèo

-Tên bài thơ: Quê hương

-Tác giả: Tế Hanh.

* Giới thiệu bài (1') :

Ở lớp 7, chúng ta đã học 2 bài thơ của Hồ Chí Minh là Cảnh khuya và Rằm tháng

riêng đây là 2 bài thơ tứ tuyệt vừa mang đậm màu sắc thơ cổ điển vừa hiện đại Hôm

nay chúng ta tìm hiểu thêm bài thơ Tức cảnh Pác Bó để tìm hiểu thêm về cuộc sống

gian khổ nhưng hết sức lạc quan của người tù cách mạng

b.Dạy nội dung bài mới

Tác giả: xem lại tiểu sử Hồ Chí Minh(lớp 7)

Sau 30 năm bôn ba khắp năm châu tìm đường

cứu nước, tháng 2/1941 Nguyễn Ái Quốc đã bí

mật về nước tiếp tục lãnh đạo cách mạng Việt

Nam, người sống trong hang Pác Bó Điều kiện

sinh hoạt gian khổ Đại tướng Võ Nguyên Giáp

kể rằng Những khi trời mưa to, rắn rết chui cả

vào chỗ nằm Bác bị sốt rét luôn Thức ăn

cũng thiếu thốn, có khi phải ăn cháo bẹ hàng

tháng Song ở bất kì hoàn cảnh nào, tôi cũng

thấy Bác thích nghi rất tự nhiên.

Bài thơ sáng tác trong hoàn cảnh nào?

-Tác phẩm được sáng tác qua cảm hứng(tức

cảnh) ở ngay nơi diễn ra sinh hoạt và làm việc

của Bác trong những ngày cách mạng gian khổ

rừng Việt Bắc

Yêu cầu: đọc to, rõ ràng, lưu loát, diễn cảm

đúng nhịp 2/2/3 hoặc 4/3

Gv đọc mẫu-Hs đọc- Nhận xét

Trong bài có một số từ khó bẹ, sử đảng, vậy hãy

giải thích hai từ trên

TL

Bài thơ làm theo thể loại gì ?

TL

Phương thức biểu đạt tự sự+biểu cảm Trong đó

biểu cảm đóng vai trò chủ đạo

Theo nội dung có thể tách bài thơ này thành hai

1.Tác giả-tác phẩm

-Bài thơ được sáng tác bằng cảm hứng ở Pác Bó.

2.Đọc

3.Thể loại

-Thất ngôn tứ tuyệt

Sáng ra bờ suối tối vào hang.

Hãy cho biết cấu tạo của câu thơ này có gì đặc

biệt?

-Dùng phép đối: sáng ra bờ suối/tối vào hang.

-Cụ thể: đối thời gian :sáng-tối.

+Đối không gian: suối-hang.

+Đối hành động: ra-vào.

Theo em phép đối này có sức diễn tả sự việc và

con người như thế nào?

-Diễn tả hành động đều đặn, nhịp nhàng của con

người Diễn tả quan hệ gắn bó hoà hợp giữa con

người và thiên nhiên Pác Bó

Nhận xét về giọng điệu của câu thơ này?

-Câu thơ này có giọng điệu thoải mái, phơi phới

cho thấy Bác Hồ sống thật ung dung, hoà điệu

nhịp nhàng với nhịp sống núi rừng

Cháo bẹ rau mặng vẫn sãn sàng.

Dựa vào chú thích, hãy giải thích lời thơ trên?

-Cháo bẹ: cháo ngô

-Rau măng: măng rừng

Cháo ngô và măng rừng là những thứ luôn sẵn

có trong bữa ăn của Bác ở Pác Bó?

Câu thơ kể về những thứ hết sức đơn giản

nhưng lại có sức gợi suy tư về con người cách

mạng và thiên nhiên ở Pác Bó

Vậy em có cảm nghĩ như thế nào về bữa ăn của

Bác?

-Bữa ăn đơn sơ, giản dị nhưng chứa chan tình

cảm bởi đó là những thứ do thiên nhiên ban

tặng và con người cung cấp nhưng đó là niềm

vui của con người cách mạng luôn biết sống gắn

bó hoà hợp với thiên nhiên

Như vậy 2 câu thơ đầu đã phản ánh trong gian

khổ Bác vẫn thư thái, vui tươi, say mê cuộc

sống cách mạng, hoà hợp với thiên nhiên

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng.

Trong câu thơ 3 sự đối ý và đối thanh được sử

dụng như nào?

+Đối ý: điều kiện làm việc tạm bợ: bàn đá

chông chênh, Nội dung công việc quan trọng

-Kể về bữa cơm đơn sơ

và giản dị nhưng chứa chan tình cảm

+Đối thanh: chông chênh (B), dịch sử Đảng(T)

Qua đó giúp em hiểu được điều gì?

-Với người cách mạng những khó khăn vật chất

không thể cản được tinh thần cách mạng Trong

bất kì hoàn cảnh nào, người cách mạng cũng có

thể hoà hợp với thiên nhiên Lời thơ vang lên với

nhịp điệu vừa mềm mại, vừa khoẻ khoắn

Như vậy câu thơ thứ nhất nói về ở, câu thứ 2 về

ăn, câu thơ thứ 3 nói về làm việc; cả 3 câu đều

thuật tả sinh hoạt của Bác ở Pác Bó, mặc dù còn

nhiều khó khăn thiếu thốn nhưng đều toát lên

cảm giác thích thú,bằng lòng

Hs đọc câu thơ cuối, nêu nội dung

TL

Cuộc đời cách mạng vẫn là sang.

Cuộc đời của người cách mạng diễn ra ở Pác Bó

như thế nào?

-Cảnh sinh hoạt và làm việc diễn ra đều đặn

trong hang bên suối trong hoàn cảnh thiếu thốn

nhưng vẫn có niềm vui

Người chiến sĩ cách mạng trong gian khổ vẫn

cảm thấy cuộc đời thật là sang

Vậy cái sang ở đây được hiểu như thế nào?

-Sang: sang trọng, giàu có Ở đây là sự sang

trọng và giàu có về mặt tinh thần Nói cách

khác, Bác dã có một lối sống, một quan niệm

sống tuyệt đẹp Vượt lên trên gian khổ, khắc

nghiệt là sang Chỉ có cháo bẹ rau măng, chỉ có

bàn đá chông chênh mà vẫn là sang Sang vì lạc

quan tin tưởng về con đường cách mạng đánh

Nhật đuổi Tây nhất định thắng lợi Sang vì lí

tưởng, vì đời sống tâm hồn phong phú, vì ung

dung tự tại

Chữ sang kết thúc bài thơ có thể coi là chữ thần

là nhãn tự đã kết tinh toả sáng tinh thần toàn bài

thơ

Hãy khái quát giá trị đặc sắc về nghệ thuật và

nội dung của bài thơ ?

TL

-Thể hiện tinh thần khắc phục khó khăn, phấn đấu hi sinh về sự thắng lợi của cách mạng.

2.Cảm nghĩ của Bác

- tinh thần lạc quan yêu đời, người cách mạng đã biết sống và hướng về một lý tưởng cao đẹp.

III.Tổng kết (3')

- Tức cảnh Pắc Bó là một bài thơ tứ tuyệt bình dị pha giọng vui đùa

-Thể hiện tinh thần lạc quan, phong thái ung dung của Bác Hồ trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở Pắc Bó Với Người, Làm cách mạng

và sống hoà hợp với thiên nhiên là một niềm vui

?K

H

Gọi Hs đọc ghi nhớ SGK/30

Sau khi học xong bài thơ em hiểu gì về lối sống

phong thái của Bác?

Đó là lối sống giản dị,phong thái ung dung ,tự

tại, tinh thần lạc quan và bản lĩnh người chiến sĩ

cách mạng Hồ Chí Minh trong thời gian ở chiến

khu Việt Bắc

lớn

IV.Luyện tập (2')

c.Củng cố,luyện tập (2') : GV nhắc lại NDKT của bài.

d.Hướng dẫn học sinh tự học bài ở nhà (1') :

-Học thuộc lòng văn bản

-Nắm nội dung và nghệ thuật của bài thơ

-Soạn bài: Ngắm trăng và Đi đường

Rút kinh nghiệm bài dạy

=======================================

Ngày soạn :20 /01/2013 Ngày giảng: 8B:26/01/2013 lớp 8A

Tiết 82 TV:

CÂU CÂU KHIẾN

1.Mục tiêu bài dạy

a Kiến thức

- Đặc điểm hình thức của câu cầu khiến

- Chức năng của câu cầu khiến

b Kỹ năng:

- Nhận biết câu cầu khiến trong văn bản

- Sử dụng câu cầu khiến phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

c.Thái độ

- GD HS lòng yêu thích môn học

2.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

a.Chuẩn bị của giáo viên

- Nghiên cứu kĩ bài,soạn giảng

b.Chuẩn bị của học sinh

- Chuẩn bị bài cũ,bài mới

3.Tiến trình bài dạy

a.Kiểm tra bài cũ : ( 5' ) :

Thế nào là câu nghi vấn? Nêu những chức năng của câu nghi vấn.

*Đáp án:

-Câu nghi vấn là câu có chức năng chính là dùng để hỏi Ngoài ra còn dùng để cầu khiến, khẳng định, phủ định, đe doạ, bộc lộ tình cảm, cảm xúc không yêu cầu người đối thoại trả lời

* Giới thiệu bài (1') :

Ở lớp dưới chúng ta đã được học về một các kiểu câu Trong thực tế giao tiếp hàng ngày, chúng ta cũng đã sử dụng rất nhiều kiểu câu, trong đó có câu cầu khiến Vậy thế nào là câu cầu khiến? Nó có chức năng gì? Tiết học này chúng ta sẽ cùng tìm hiểu

b.Dạy nội dung bài mới

Quan sát đoạn trích a và cho biết: trong đoạn

trích , câu nào là câu cầu khiến?

a.Thôi đừng lo lắng.

Cứ đi về đi.

Đặc điểm hình thức nào cho biết đó là câu cầu

khiến?

-Có những từ cầu khiến như đừng, đi

Trong đoạn trích b có câu cầu khiến không ?

Dựa vào đặc điểm hình thức nào mà em khẳng

định đó là câu cầu khiến ?

b.Đi thôi con

- Có từ cầu khiến như : thôi

Các câu cầu khiến trong đoạn trích trên dùng để

làm gì?

+Dùng để khuyên bảo(a1)

+Dùng để yêu cầu(a2, b)

Ba câu trong VD có chứa các từ đừng, đi, thôi

được gọi là câu cầu khiến

Vậy thế nào là câu cầu khiến?

-Gv đọc VD2 (SGK-30)-Hs đọc

Cách đọc câu " Mở cửa !" trong (b) có khác với

cách đọc câu "Mở cửa." trong (a) không?

Có khác cụ thể :

VDa: mở cửa→đọc giọng bình thường.

VDb: mở cửa→đọc nhấn mạnh hơn.

Về hình thức ngữ âm, chúng giống nhau hoàn

toàn Vậy tại sao cách đọc hai câu lại khác nhau?

Cách đọc hai câu khác nhau như vậy là vì chức

năng của mỗi câu khác nhau ?

Câu "Mở cửa !" trong (b) dùng để làm gì ,khác

với câu "Mở cửa "trong (a) ở chỗ nào ?

I.Đặc điểm, hình thức

và chức năng (16')

+Khác với Mở cửa trong VDa là câu trần thuật,

dùng để trả lời câu hỏi

Ở VDb tuy không có từ cầu khiến nhưng vẫn là

câu cầu khiến do âm điệu được nhấn mạnh hơn

bình thường.Như vậy do chức năng nên câu cầu

khiến có ngữ điệu riêng

Khi viết câu cầu khiến được kết thúc bằng dấu

câu gì ?

-Dấu chấm than, dấu chấm

Đặt một câu cầu khiến và chỉ rõ đặc điểm hình

thức nào cho biết đó là câu cầu khiến ?

HS1: Chị hãy ra ngoài đi.

HS2 :Em chớ lo lắng mà ảnh hưởng đến sức

khoẻ?

Các câu cầu khiến trên được dùng để làm gì ?

Các câu cầu khiến trên dùng để yêu cầu, khuyên

bảo,ra lệnh

Trong hai câu cầu khiến:"Đi thôi con." và " Mở

cửa !"em thấy ý cầu khiến trong câu nào được

nhấn mạnh hơn?

Trong câu " Mở cửa !" ý câu cầu khiến được

nhấn mạnh hơn

Qua sự tìm hiểu, phân tích các VD , em hãy cho

biết câu cầu khiến có nhữngđặc điểm hình thức

và chức năng như thế nào ?

TL

Gọi HS đọc ghi nhớ SGK/31

*Câu cầu khiến là câu

có những từ ngữ cầu khiến như hãy, đừng, chớ đi, thôi, nào hay ngữ điệu cầu khiến;

dùng để ra lệnh, yêu cầu, đề nghị, khuyên bảo

-Khi viết, câu cầu khiến thường kết thúc bằng dấu chấm than, nhưng khi ý cầu khiến không được nhấn mạnh thì có thể kết thúc bằng dấu chấm

II.Luyện tập (20') 1.Bài tập 1(31)

Gọi HS nêu yêu cầu BT1

Đặc điểm hình thức nào cho biết những câu trên

là câu cầu khiến ?

TL

Nhận xét về chủ ngữ trong những câu trên Thử

thêm, bớt hoặc thay đổi chủ ngữ xem ý nghĩa

của các câu trên thay đổi ntn ?

TL

Các từ cầu khiếna.Hãy

b.Đic.Đừng

*Chủ ngữ trong ba câu đều có người đổi thoại(hay người tiếp nhận) nhưng có đặc điểm khác nhau:

-Trong câu a: vắng chủ ngữ Chủ ngữ đó chắc chắn chỉ đổi thoại nhưng phải dựa vào ngữ cảnh của câu trước

đó người đọc mới biết

cụ thể người đối thoại

*Có thể thay đổi hình thức chủ ngữ của các câu trên:

VD:

-Hãy lấy gạo làm bánh

mà tế lễ tiên vương./Con hãy lấy gạo làm bánh mà tế lễ tiên vương

-Ông giáo hút trước đi./Hút trước đi

-Nay chúng ta được không./ Nay các anh đừng làm gì nữa thử xem lão miệng có sống được không

*Nhận xét về hình thức biểu hiện ý nghĩa giữa

các câu cầu khiến:

TL

Trong đoạn trích c, tình huống được mô tả trong

truyện và hình thức vắng chủ ngữ trong hai câu

cầu khiến này có liên quan gì đến nhau không ?

TL

Trong đoạn trích sau câu nào là câu cầu khiến?

TL

Lưu ý : Độ dài của câu cầu khiến thường tỉ lệ

nghịch với sự nhấn mạnh ý nghĩa cầu khiến Câu

càng ngắn thì ý nghĩa cầu khiến càng mạnh

So sánh hình thức và ý nghĩa của hai câu ?

a) Hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột !

b)Thầy em hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ

xót ruột

TL

2.Bài tâp 2(32)

-Có những câu cầu khiến sau:

a.Thôi, im cái điệu

ấy đi

b.Các em đừng khóc nữa

c.Đưa tay cho tôi mau./

Cầm lấy tay tôi này

*Nhận xét về hình thức biểu hiện ý nghĩa giữa các câu cầu khiến:

-Câu a có từ cầu khiến

đi, vắng chủ ngữ

-Câu b có từ cầu khiến đừng, có chủ ngữ ngôi thứ hai số nhiều

-Câu c không có từ cầu khiến, chỉ có ngữ điệu cầu khiến, vắng chủ ngữ

-Có Trong tình huống cấp bách, gấp gáp, đòi hỏi những người có liên quan phải hành động nhanh và kịp thời câu cầu khiến phải rất ngắn gọn, vì vậy chủ ngữ chỉ người tiếp nhận thường vắng mặt

3.Bài tập 3(32)

-Câu a vắng chủ ngữ , cuối câu ại dùng dấu !;

còn câu b có chủ ngữ,cuối câu lại dùng dấu (.), ngôi thứ hai