Sau khi ta đồng ý cho Nguyễn Hải Thần giữ chức Phó Chủ tịch Chính phủ, nhiều cán bộ không thông. Có ngưòi đến nêu thắc mắc với Bác Hồ. Bác không giải thích dài dòng, mà chỉ hỏi một câu:
- Phân có dơ không? Nhưng dùng bón lúa tôt thì có dùng không?
Bác dặn tìm cho ông ta một ngôi nhà thật tốt và nhường luôn cho ông ta cả chiếc xe ô tô Bác thường dùng.
Đến khi quân Tưởng rút vể, Nguyễn Hải Thần cùng một lô, một lốc bọn phản động bám theo chân chúng, bỏ nước ra đi.
Khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thành lập (1949), Nguyễn Hải Thần ở Quảng Châu, đã già và bị mù lòa. Đại sứ quán ta ở Bắc Kinh báo về: Chính phủ Trung Quốc hỏi ý kiến ta về việc xử lý đôi với kẻ đã núp bóng quân Tưởng, gây khó khăn cho Chính phủ ta giết hại nhiều đồng bào ta.
Hồ Chủ tịch thông báo việc này trong một phiên họp Hội đồng Chính phủ và noi:
- Thái độ của Chính phủ Trung Quốc như vậy là rất hữu nghị, rất đúng đắn. Bây piò đề nghị các cụ và các chú cho ý kiến xem nên phúc đáp Chính phủ Trung Quôc thế nào?
Hội nghị thảo luận rất sôi nổi, cuôi cùng có hai ý kiến khác nhau. Một là đưa Nguyễn Hải Thần về nước, xét xử trước tòa để làm sáng tỏ pháp luật của Nhà nước ta, làm gương cho bọn trùm phản động khác. Một ý nữa là khoan hồng cho Nguyễn Hải Thần, vì ông ta đã già và mù lòa.
Bác Hồ phát biểu CUỐI cùng:
- Hội nghị ta có hai ý kiến, tôi xin tóm tắt thế này, nếu các cụ, các chú đồng ý thì ta điện phúc đáp cho Chính phủ Trung Quốc: Đúng Nguyễn Hải Thần là một kẻ phán quốc lớn, có tội với nhân dân. Nhưng ông ta đã già và mù lòa, dù có tư tưởng phản cách mạng cũng không có khả năng thực hiện được. Nay ta đề nghị Chính phủ Trung Quốc giúp ông ta có kế sinh nhai và giáo dục ông ta trở thành ngưòi tôt, biết tuân theo pháp luật Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Hội nghị Chính phủ biểu quyết nhất trí với Hồ Chủ tịch.
ít lâu sau, Hồ Chủ tịch lại thông báo vối Hội đồng Chính phủ: Thể theo ý kiến của ta, chính quyền Quảng Châu đã được lệnh của Chính phủ Trung Quốc hàng tháng cấp cho gia đình Nguyễn Hải Thần hai tạ gạo, một sô' tiền và giúp ông ta cải tạo. Nay vỢ con ông ta đều đã có dấu hiệu tiến bộ.
(Theo Võ Nguyên Giáp - Bồ Xuân Luật)
113. “BÁC KHÔNG c ó BÁC GÁI À ? ”
Hồi ấy, ở Việt Bắc...
Bác đến dự buổi liên hoan của Trường Chính trị Trung ưđng.
- Vì cơm muộn, nên Bác đến chậm mười phút. Bác xin lỗi các cô, các chú phải ngồi chò.
Nào ai có cái “tủ” gì thì chuẩn bị sẵn. Riêng Bác có ba tiết mục mới xin trình bày trước!
Tiếng vỗ tay ran cả hội trường. Bác kể ba mẩu thời sự nóng hổi:
+ Giấy bạc nước Anh sụt giá.
+ Ngày L-10-1949, nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thành lập, đặc biệt có vị Phó Chu tịch là phụ nữ. (Tống Khánh Linh - NV)
+ Ngày 7-10-1949, Cộng hòa Dân chủ Đức ra đòi, do lão đồng chí Vinhem Pích làm Chủ tịch.
Thê là phe ta có thêm hai nưốc mới.
Thấy Bác vui. ai nấy đều vui. Một chị Nam bộ giơ tay xin nói:
- Kính thưa Bác, cháu rất phấn khởi... cháu lần đầu tiên được gặp Bác...
Bác động viên;
- Mạnh dạn lên chố!
- Kính thưa Bác, cháu hỏi mong Bác tha thứ... Cháu thắc mắc... Bác không có bác gái à?
Câu hỏi quá đột ngột, cả hội trường xôn xao. Nhiều người có thái độ không bằng lòng. Chị cán bộ Nam bộ bôi rô'i, mặt đỏ nhừ...
Bác Hồ cười hồn nhiên, đứng dậy bước lên bục, vẻ ung dung, pha chút dí dỏm, “giải váy" cho cô cháu gái:
- Bác trả lời đồng chí gái mới hỏi; Cho đến nav, Bác chưa có bác gái, đó không phải là khuyết điểm của Bác, mà khuyết điểm ở Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam.
Tiêng cười vang hội trường. Vui nhất là chị cán bộ Nam bộ.
... Rồi đến sau ngày hòa bình.
Bác Hồ đên dự một cuộc hội nghị. Khi Bác cho mọi người được tự do nêu thắc mắc, nguyện vọng, một cán bộ "già” đứng lên:
- Thưa Bác, cháu đi theo cách mạng mấy chục năm, không có điều kiện lập gia đình... Nay đã luông tuổi chẳng biết làm sao được nữa...
Khi trả lời câu hỏi của người cán bộ này, Bác như thoáng đăm chiêu, nhưng rồi Bác nhanh chóng trở lại nụ cười, nói:
- Đã nêu ra là phải giải quyết... - Ai nấy chò đợi xem ý Bác ra sao, thì Bác nói nhanh: - Nhưnị,'... đê giải quyêt cho Bác xoiig, Bác sẽ giải quyết cho chú nhé!
Có vài tiếng cười. Nhưng rồi không khí trong hội trường lắng lại.. Mọi người đểu xúc động.
(Theo Nống Quốc Chấn)
114. TRĂM NĂM TRỒNG NGƯỜI
Bác Hồ là tấm gương sáng, cao đẹp nhất trong việc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em Việt Nam. Bác là người thương yêu thanh niên, thiếu nhi Việt Nam nhất.
Người luôn luôn tin tưởng, ân cần mong mỏi trẻ em Việt Nam được giỏi giang, khen ngợi những tấm gương trẻ tuổi anh hùng trong lao động, chiến đấu, đạt thành tích cao trong học tập. động viên cô" gắng phấn đấu trở thành những ngưòi có khả năng bảo vệ và xây dựng giang sơn của các vua Hùng đê lại. Ngay từ buổi đầu thành lập
nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Bác đã nói với các em:
- "Nước nhà trông mong, chờ đợi ở các eni rât nhiều. Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm cháu được hay không, chính là một phần lớn ở công học tập của các em".
Bác luôn khẳng định; Thiếu nhi, nhi đồng là người chủ tương lai của nước nhà. Chăm sóc và giáo dục tốt các cháu là nhiệm ưụ của toàn Đảng,
toàn dân. Công tác đó phải làm kiên tri, bền hỉ.
Người đã dạy:
- Vi lợi ích mười năm thi phải trồng cây;
- Vi lợi ích trăm năm thi phải trồng người.
Trồng ngưòi, chăm sóc, giáo dục cho trẻ em nên người, sông xứng đáng với truyền thông dán tộc và đất nước, đó là một vấn đề chiến lược, có ý nghĩa quyết định tương lai, vận mệnh của chê độ và của cả dân tộc ta. Trong việc làm cho trẻ nên ngưòi, vai trò và trách nhiệm của gia đình rất lớn, tiếp đó là trường học và xã hội. Người thường nói:
- Bác khuyên các trường chú ý dạy học sinh nhiều hơn nữa về đạo đức cách mạng.
Trong thư gửi Hội nghị cán bộ phụ trách nhi đồng (11-1949), Bác chỉ rõ: “Giáo dục nhi đồng là một khoa học”. Trong thư, Bác chỉ cách dạy trẻ cần làm cho chúng biết yêu nước, yêu đồng bào, chuộng lao động, giữ kỷ luật, biết vệ sinh, học văn hóa. Đồng thời phải giữ toàn vẹn cái tính vui vẻ, hoạt bát, hồn nhiên, tự động, trẻ trung của chúng.
Chớ nên làm cho chúng hóa ra những “người già sớm”, những ‘ơng cụ non”.
Trong lúc học, cũng cần cho chúng vui, trong lúc vui cũng làm cho chúng học.
Trong lần gặp các cán bộ phụ trách thiếu nhi năm 1959, Người lại nhắc: “Chớ gò ép thiếu nhi vào khuôn khổ của người lớn. Đừng dạy trẻ thành ra những “ông cụ non”.
Khi giáo dục phải thiết thực, không được làm cho các cháu thành những “con vẹt”, làm sao cho các cháu khi chơi là được học, mà trong khi học vui vẻ như được chơi... Trẻ em hay bắt chước cho nên thầy giáo, cán bộ phụ trách... phải gương mẫu từ lòi nói đến việc làm”.
Năm 1961, trong thư gửi thiếu niên, nhi đồng toàn quốc, Bác đã nêu một cách khái quát năm nhiệm vụ của các cháu, mà ta thường gọi là ‘Wđm điều Bác Hồ dạy thiếu nhi". Đó là;
1. Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào.
2. Học tập tôt, lao động tối.
3. Đoàn kết tốt, kỷ luật tốt.
4. Giữ gìn vệ sinh.
5. Thật thà và dũng cảm.
Năm điếu này hết sức cụ thể. dễ hiểu, dễ nhớ đ(íi với trẻ em.
Không những là năm điểu Bác Hồ dạy. mà đó eùng là phương hướng đúng đắn, có giá trị lâu dài trong việc học tập. tu dưỡng, rèn luyện cho thanh niên và cả người lớn nữa.
Ngày nay trẻ em là nhi đồng, thiếu nhi... ít năm sau các cháu sẽ là công nhân, là cán bộ. Vì vậy Đáng, Nhà nước, các đoàn thê và toàn thê đồng bào có trách nhiệm đối với việc "trồng người" mà phụ nữ và thanh niên là ngưòi phụ trách chính.
Trước lúc đi xa, trong Di chúc của Người. Bác Hồ đă ''đểlại muôn vàn tinh thân yêu cho toàn Đảng, toàn dân ta và các cháu thanh thiếu niên, nhi đồng". Người căn dặn Đảng ta cẩn "Phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho tuổi trẻ Việt Nam, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa hồng vừa chuyên".
(Theo Nguyễn T h ế Thắng)