Đầu tháng 5 năm 1950, Ban thường vụ Trung ương Đảng đề nghị vói Bác cho tổ chức lễ kỷ niệm ngày sinh lần thứ 60 của Ngưòi. Bác đã khéo léo từ chôi việc này bằng cách đọc lại bài thơ làm từ năm trưốc:
"Ví nước chưa nên nghĩ đến nhà, Năm mươi chín tuôi, vẫn chưa già, Chờchn kháng chiến thành công đã, Bọn sẽ ăn mừng sính nhật ta".
Tuy Bác khước từ, nhưng các cơ quan Trung ương Đảng, Quôc hội, Chính phủ và các vị nhân sĩ bên cơ quan Mặt t)-ận tiếp tục đề đạt, cuôl cùng Bác đành phải nhân nhượng là sau phiên họp của Hội đồng Chính phủ (21-5-1950), sẽ có buổi tiếp khách chung đại biểu quân - dân - chính - đáng. Mọi người đểu thấy thỏa mãn và điểu chủ yếu là có dịp hỏi Bác về chuyên đi thăm bí mật đầu tiên của Bác sang Trung Quốc gặp Mao Trạch Đông và sang Liên Xô gặp Stalin hồi đầu năm 1950.
Nói về chuyến thăm Trung Quốc đôi vối Bác Hồ, không phải đây là lần đầu tiên, mà từ năm 1942, với cái tên mới “Hồ Chí Minh” Bác đã vượt biên giới tìm gặp Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quôc để thông báo những dự định của Đảng ta, nhưng việc này không thành, Bác đã bị chính quyền Tưởng bắt giam ở mười tám nhà tù trong mười ba huyện tỉnh Quảng Tây.
Nay nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã được chính thức thành lập, miền Nam Ti'ung Quôc đã được giải phóng, Bác có điểu kiện chính thức đi gặp mặt, thông báo và
B ác Hồ với một số lãnh đạo Trung Quốc sang thăm Việt Nam tháng 6-1960
thảo luận với Ban lãnh đạo cấp cao nhất Trung Quốc và Liên Xô về tình hình cách mạng Việt Nam trong những năm qua. cùng với những biến chuyển mới, để tranh thủ sự đồng tình, sự giúp đỡ, phối hợp cần thiết của bạn bè quốc tế.
Thời gian này, quân đội Pháp vẫn còn đang đóng dày đặc suôt dọc biên giới từ Cao Bằng đến Lạng Sơn, còn bên kia biên giới, tàn quân Tưởng vẫn còn có mặt ở nhiều nơi tại Hoa Nam, nên chuyên đi của Bác được tổ chức hết sức bí mật. Phải qua Tiên Yên - Đầm Hà - Trà cổ, có nhiều chặng dài phải đi bộ qua rừng núi, dân cư thưa thớt. Bác phải lấy khăn trùm che kín râu, đầu đội mũ nan rộng vành của người Tàu, mặc bộ quần áo Chàm của người Nùng, giông như quần áo người dân tộc Choang bên tỉnh Quảng Tây, lưng đeo một cái túi nải nhỏ giống như mọi người khác trong đoàn. Lúc đầu, trưởng đoàn Trần Đăng Ninh cùng anh em bảo vệ chuẩn bị một cái cáng bôn ngưòi khiêng để đề phòng lúc nào Bác mệt thì dùng. Khi đưa cáng ra để sửa soạn lên đường, Bác gạt đi ngay:
- Đi đường, nếu tôi mệt thì các chú cũng mệt. Nếu các chú lại phải cáng tôi thì càng mệt hơn. Thôi, bỏ cáng đi. Tôi đi bộ như mọi ngưòi, đồ đạc của ai nấy mang, tôi đeo túi của mình như mọi ngưòi, tất cả đều đi bộ, như bộ đội hành quân ấy!
Khi đến Nam Ninh, thủ phủ tỉnh Quảng Tây, bạn đem ô tô ra đưa đón chu đáo, tuy thế, đi đường vẫn rất vất vả vì ô tô ọc ạch, đường sá cũ kỹ, gập ghềnh. Đến Bắc Kinh, Bác được Chủ tịch Mao Trạch Đông tiếp ngay và đây là lần đầu tiên hai người gặp nhau. Các nhà lãnh đạo hai nước gặp nhau chuyện trò rất vui vẻ. Chủ tịch Mao Trạch Đông ca ngợi cuộc kháng chiến của Việt Nam anh dũng, khuyên ta kiên trì chiến đấu lâu dài và hứa sẽ hết sức chi viện cho kháng chiến của ta. Việt Nam đưa người sang, Trung Quốc sẽ huấn luyện cấp tốc và trang bị vũ khí cho nhiều đại đoàn bộ binh và một số đơn vị pháo binh. Trung Quốc cũng hứa sẽ vận chuyển nhanh chóng và đầy đủ toàn bộ viện trỢ của Liên Xô và các nước khác gửi sang Việt Nam.
Sau đó, Bác sang Liên xô và cũng là lần đầu tiên Bác gặp Stalin (và cũng là lần duy nhất, vì sau đó Stalin đôt ngột, mâ't ngày 5-3-1953).
Stalin nói tình hình Việt Nam và Đông Dưdng có nhiều điều khó hiểu, ví dụ: Tại sao cuối năm 1945 lại giải tán Đảng Cộng sản... Bác nói rõ tình th ế cực kỳ gian nguy sau Cách mạng tháng Tám 1945, cách mạng Việt Nam phải vận dụng những chiến Ịược, sách lược riêng để tồn tại và đi lên giữa muôn vàn khó khăn, phải đốì phó với thù trong, giặc ngoài. Đảng tuyên bô" tự giải tán là một biện pháp “đau đớn” buộc phải làm.
Sau khi lắng nghe tình hình cuộc kháng chiến chông Pháp của ta từ tháng 9-1945 đến đầu năm 1950, Stalin nói:
- Trước chưa hiểu rõ, bây giò hiểu ra rồi, rất đồng ý với đưòng lôì chiến lược, sách lược của Đảng Cộng sản Việt Nam trong những năm qua, các nước anh em sẽ đồng loạt công nhận Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và sẽ tích cực viện trỢ mọi mặt cho kháng chiến Việt Nam, kể cả việc đón nhận thanh niên Việt Nam sang đào tạo thành cán bộ chuyên ngành trên mọi lĩnh vực phục vụ cho công cuộc kháng chiến và kiến quốc sau này của Việt Nam.
Đầu tháng 4-1950, Bác và anh em cùng đi quay trở về đến Việt Nam. Nói tóm lại, đây là một chuyến đi vất vả nhưng thành công tổt đẹp, cuộc kháng chiến của nhân dân ta có một hậu phương rộng lớn và hùng mạnh, các nước bạn đã hiểu ta, hết lòng ủng
hộ, giúp đõ ta. Muôn giành thắng lợi quyêt định, cái chính là ta phải có nỗ lực bản thân, ta phai trưởng thành, phải vươn lên mạnh mẽ để sử dụng được viện trỢ của bạn cho có hiệu quả trên chiên trường của ta.
Để kết thức buổi chúc thọ, bác đọc mấy câu thơ:
Sáu mươi tuổi, hãy còn xuân chán, So với ông Bành, vẫn thiếu niên, An khỏe, ngủ ngon, làm việc khỏe,
Trần mà như thế, kém gi tiên!
(Theo M ai Thanh Hải)
116. CHỐNG GẬY LÊN NON XEM TRẬN ĐỊA
Tháng 6-1950, Trung ương Đảng và Bác Hồ quyết định mở chiến dịch Biên giới, nhằm: tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch; mở đường giao thông với Trung Quốc và thế giới dân chủ, đại hậu phương của ta và mỏ rộng, củng cố căn cứ địa Việt Bắc.
Đảng ủy Mặt trận Biên giới được thành lập do đồng chí Võ Nguyên Giáp, ủy viên thường vụ Trung ương Đảng làm bí thií và được chỉ định làm chỉ huy trường kiêm Chính ủy Mặt trận.
Phiíơng án tác chiến do đồng chí Tham mưu trưởng chiến dịch phổ biến cho cán bộ trung đoàn trơ lên, có nhiệm vụ đánh trận mở đầu chiến dịch bằng cuộc tiến công vào thị xã ("ao Bằng.
Đoàn trinh sát vừa đến được nơi đặt đài quan sát của Bộ chỉ huy mặt trận, thì anh em đều ngạc nhiên khi thấy đồng chí Tổng tư lệnh cũng đã trèo đèo vượt suôi lên tận đây, nơi chỉ cách địch một cây sô" theo đường chim bay. Đồng chí Võ Nguyên Giáp vui vẻ hỏi:
- Thê nào, các đồng chí ở đây ban đêm có lạnh lắm không?
Một cái bắt tay thân thiết, một câu hỏi ân cần làm cho khoảng cách giữa chỉ huy với người lính bỗng trở nên vô cùng gần gũi.
Đài quan sát có một kính viễn vọng đặt trên một quả núi cao ở phía Đông thị xã, nên có thể nhìn bao quát toàn bộ khu vực. Sau khi điểu chỉnh máy, đài trưởng Quôc Trung mòi Đại tướng đến quan sát tại kính viễn vọng. Tổng tư lệnh quay ông kính quan sát một lượt toàn cảnh cứ điểm Cao Bằng, thỉnh thoảng lại hỏi tham mưu phó Phan Phác và Quốc Trung một số điểm cần rõ thêm. Đại tướng đặc biệt chú ý hai con
Bác Hồ theo dõi mặt trận Đông Khê
sông Bằng vá sông Hiên bao quanh thị xã như một chiíỏng ngại vật thiên nhiên rất có lợi cho phía phòng thủ. Còn hai phía thị xã là những quả đồi trọc nôl tiếp nhau, làm cho bộ đội ta khi xung phong khó tránh khỏi tình trạng phơi lưng cho hỏa lực địch làm mưa làm gió.
Gương mặt Tổng tư lệnh lộ vẻ đăm chiêu. Liệu có thê thav đổi điểm đột phá của chiến dịch để ít tốn thát hớn mà vẫn giành được thắng lợi không? Cùng một lòng suy nghĩ với Đại tướng, Phan Phác thưa:
- Theo tôi, nếu đánh Cao Bằng, ta sẽ phải chịu một tổn thất lớn.
Tổng tư lệnh trầm ngâm không nói gì. ô n g bước lại chiếc kính viễn vọng, qup.n sát một lần nữa toàn cảnh thị xã Cao Bằng. Một quyết định mới đã hình thành trong đầu vị Tổng tư lệnh kiêm chỉ huy trưởng chiến trường.
Đêm đó, ngưòi chỉ huy đã đội mưa, lội suối, băng rừng hết sức vất vả, mệt nhọc V'ề sở chỉ huy với suy nghĩ: “Chuyên đi rất vất vả nhưng rất có ích, thấy rõ thực địa nắm được thực chất. Nếu chọn Cao Bằng làm trận mở màn chiến dich sẽ rất khó giành thắng lợi trận đầu, mặc dù bộ đội ta đang sung sức. Mà nếu có thắng lợi, thì tổr. thất cũng sẽ rất lớn, chưa chắc còn đủ sức để tiếp tục chiến đấu giành toàn thắng cho :hiến dịch”. Đại tướng điện báo với Thường vụ Trung ương và Bác Hồ xin chuyên điểm đật phá chiến dịch về Đông Khê.
Đề nghị này đã được Thường vụ Trung ương và Bác Hồ chuẩn y. Phương án lá n h Cao Bằng trở thành kế hoạch nghi binh.
Phân tích chủ trương đánh Đông Khê trước, Bác Hồ chỉ rõ:
- Ta đánh vào Đông Khê là đánh vào nơi quân địch tương đối yếu, nhưng lại là v’ị trí rất quan trọng của địch trên tuyến Cao Bằng - Lạng Sơn. Mất Đông Khê, địchbuộ'C phải cho quân đi ứng cứu, ta có cơ hội thuận lợi tiêu diệt chúng trong vận động.
Đầu tháng 9-1950, Bác Hồ lên đường ra mặt trận. Vối bộ quân phục giản dị BáiC trèo đèo lội suôi cùng bộ đội ta và dân công. Người ''Chống gậy lên non xem trận địà", trực tiếp quan sát, nghe Đảng ủy và Bộ chỉ huy chiến dịch báo cáo tình hình.
Bác Hồ kính yêu ra trận gây xúc động mạnh mẽ trong lòng hàng vạn cán bộ, (hiến sĩ tham gia chiến dịch.
'Đ úng 6 giờ ngày 16-9-1950, pháo ta dồn dập bắn vào cứ điểm Đông Khê, mở màn chiên dịch biên giới lịch sử. Đúng như dự đoán của ta, được tin Đông Khê thất thủ, địch rút bỏ Cao Bằng. Quân ta đã tận dụng tình thế có lợi, liên tục tiến công tiêu diệt và bắt sông cả binh đoàn Lơ-pa-giơ. Và khi quân ta đang vượt qua mọi khó khăn để tiêu diệt binh đoàn Sác-tông, Bác gửi thư động viên, trong đó có đoạn:
Các chú dã hoàn thành bảy phần mười cuộc thử thách một cách dũng cảm. Các chú cô'gắng mà tiêu diệt nốt binh đoàn Sác-tông nhé.
Bác và Tổng tư lệnh đã ra lệnh khao các chú một bữa thịt bò...”
Bác hôn tất cả các chú..."
(Theo Phùng Thế Tài)