Kungye là một nhà lãnh đạo độc tải. Thậm chí ông đã giết ngay cả vợ và con mình. Khi ông trở nên càng ngày càng tàn bạo, đân chúng đã đến với Wang Keon, cau xin ông giúp cho họ thoát khỏi con người tàn bạo đó. Đầu tiên, Wang Keon từ chối vì ông đã thể rằng sẽ trung thành với Kungye, nhưng cuối cùng, vì sự thuyết
phục cua dan chúng, ông da cảm thông với điều ước ao của họ và
đồng ý để họ tôn mình lên làm vua. Nghe được tin ấy, Kungye đã chạy trốn vào một cái hang nhưng bị dân chúng lùng, bắt và đánh cho đến chết. Wang Keon đặt tên cho vương quốc của mình là
Koryo, nghĩa là “Những giot nước lập lánh trên đồi cao".
Cũng vào thời gian đó, có một người lãnh đạo một nhóm phản loạn khác là tướng Kyonhwon. Ông ta đứng lên chống lại Nữ hoàng Chinsong (887 - 897), người đã trở nên suy đổi, lụn bại và gây nhiều bất bình trong những nhả yêu nước và những học giả.
Năm 892, Kyonhwon và những thuộc hạ của ông ta đã tuyên bố lập ra vương quốc hậu Packche và lập thủ đô của họ là Cheonjon,
thuộc tỉnh Chollabuk ngày nay.
Trong vài thập ki, Kyonhwon và những tay chân của ông ta đã quấy rối Koryo và Shilla. Năm 927, họ thắng Shilla và buộc vua Kyongae (924 - 927) phải đấu kiếm rồi trao ngai vàng cho Kyonhwon.
Khi Kyonhwon trở nên già cả, ông ta bắt đầu có nhiều vấn để
mâu thuẫn với những cận thân của mình. Ông đã chỉ định con trai
Những nhân vật lich sử - 337
thứ tư, người mà ông ta rất mực súng, ái, kế vị ngôi báu. Tuy
nhiên, con trai cả của ông ta đã nắm lấy ngai vàng, giết chết người thừa kế mà ông ta chỉ định, tống, giam cha minh - Kyơnhwon - vào
một ngôi chùa gần đó. Kyonhwon trốn thoát và bỏ chạy tới Koryo.
Ông ta cầu xin Wang Keon một nơi ẩn náu tại Songdo. Wang Keon cho 6ng ta một nơi trú ngụ, và thậm chí cho ông, ta cả nhà cửa và một số người giúp việc.
Kyongsun muốn từ bỏ và chuyển Shilla cho Wang Keon như là một vương quốc không đủ sức mạnh để tự bảo vệ mình. Tuy nhiên, ý định ấy bị triểu đình phản đối. Kyongsun cuối cùng, đã từ ngôi va Shilla dau hang Koryo
Wang, Keon bé nhiém Kyongsun làm người đứng đầu tỉnh Shilla cho Kyongsun lấy làm vợ và đồng thời phái một người của mình Kyongju. Ông cũng mang một người đản bà từ Hoàng tộc
đến gác cửa cho Kyongsun - một hình thức hợp pháp hoá quyền
lực của ông và vương quốc của ông.
Wangkeon trị vì 7 năm cho đến khi ông qua đời vào năm 943 ở tuổi 65. Theo thể thức của Hoàng tộc kiểu Trung Hoa, ông được mang một tờn sau khi chết là 7ứ, cú nghĩa là "bac tiộn bdr" - một cái tên được nhiều người biết đến trong lich sử. Triều đại mà ông,
sáng lập ra vào năm 918 đã thịnh trị trên bán đảo Triều Tiên suốt 475 năm.
e Yi Song Gye
Yi Song Gye (1335 - 1408) là người sáng lập ra vương quốc Choson và triểu đại Yi rồi trị vì triều đại đó. Như cha của mình,
338 TRA CUU VAN HOA HÀN QUỐI lO
ông là một quân nhân. Ông nổi tiếng vào thời mà vương quốc Koryo dang quan quai dưới những rối loạn xã hội và chính trị, bị bao vây tứ phía bởi giặc Nhật và có rất nhiều vấn để nghiêm trọng,
về ngoại giao với triều đình nhà Minh 3 Trung Hoa.
Năm 1388, triéu đình nhà Minh đưa ra tuyên bố về những dự định của họ trong việc sắp đặt lãnh thổ của vùng Đông Bắc Kevro
mà đế quốc Mông Cổ đã chiếm đóng trong suốt thời gian đầu.
Quân lính đã được điều động một cách nhanh chóng và tướng; Vi được nhận lệnh chỉ huy quân đội chống lại quân nhà Minh ở cửa sông Yalu. Tướng Yi, người chống đối lại cuộc viễn chỉnh ngay từ đầu, đã đưa quân đội của mình hành quân ngược trở lại thủ phủ
của Koryo.
Yi ngay lập tức da đưa ra ý tưởng về một sự cải cách khả toàn
điện. Yi cùng những, người ung hộ ông, chủ yếu là giới trí thức,
những người tán thành học thuyết Tân Khổng giáo đã lật đổ vua Chang và đưa một thành viên khác trong Hoàng tộc lên làm vua - vua Kongyang (năm trị vì: 1389 - 92). Trong suốt thời kỳ thịnh trị của vương triểu Koryo, Khổng giáo và Phật giáo cùng tồn tai ma - chỉ có một vài xung, đột nho nhỏ. Nhưng những học giả trẻ tuổi, những, người tán đồng học thuyết Tân Khổng giáo lại không đồng, tình với tư tưởng Phật giáo ở chỗ mỗi người trở thành nhà sư thì phải thoát tục, thoát khỏi những ràng buộc gia đình trong khi Khổng giáo lại để cao sức mạnh của gia đình và coi đó là một trong những quan hệ cơ bản để tạo nên quan hệ xã hội và những thiết chế khác. Hơn nữa, sự ra đời của Phật giáo đã phá huỷ hoàn toàn những tài sản lớn và gây ra sự suy tản của vương quốc theo
ihting, B ¡nhận vật lịch sử - - 339
như kết quả mà những nhà sư đổi bại đã can thiệp vào hệ thống chính trị quốc gia gây ra.
Fầu tiên, ông điều tra mọi hình thức chiếm hữu, sở hữu đất
dai tin khắp đất nước. Năm 1390, tất cả những người đăng ký sở
hữu cất chung và riêng đều bị hủy bỏ vả luật đất đai ra đời. Theo luật rày, đất ở các địa phương xung quanh thủ đô được cấp cho những quan chức ở tầng lớp cao. Những đất hoang ứ, khụng sử
đụng bị ra sắc lệnh thu hồi thành đất của nhà nước. Đất của những,
địa chủ giầu có và của các nhà chùa Phật giáo thì bị tịch thu. Sự tăng lên nguồn đất của nhà nước đưa đến sự tăng lên những thu nhập của chính phủ đã mang lại Yi một lợi ích kinh tế lớn lao trong việc thành lập chính phủ mới của mình.
Xã tất nhiên có rất nhiều đối thủ mạnh muốn hat Yi dé chiếm lấy nai vàng, Nổi bật nhất là quan chức - học giả Tân Khong, giáo Cheong, Mong Ju. Cheong là người bạn lớn, là người hâm mộ Yi và đã ủng hộ sự cải cách về đất đai của ông, Tuy nhiên, ông ta đã phần đối việc lập ra một triều đại mới bởi vì truyền thống Khổng giáo không cho phép có sự thay đổi đột ngột những vấn đề của
Hoàng gia bằng những cuộc nổi đậy. Nhưng ông đã bị con trai thứ
5 của Yi loại bỏ, Yi Pang Won (1376 - 1422), người sau này đã trị vì
từ 114)0 - 1418 và rất nổi tiếng với triều đại Taejong. Năm 1392, Kongwang (trị vì: 1389 - 92) - ông vua cuối cùng của triểu đại Koryo - đã từ ngôi và Yi Song Gye lên nắm giữ ngai vàng.
ÝÍ /gọi vương quốc của mình là Choson, nghĩa la "Manh dat của nhưng buốù sỏng thanh bựn", sau đú, ụng rời đụ đến Hanyang - tức 3œôoul ngày nay, ễng nắm quyền đến năm 1398 rồi từ ngụi.
340 TRA CUU VAN HOA HAN QUOC Ong qua ddi nam 1408 va duce goi la Taejo- nghia là "Bac tien béi"- tên mà người ta vẫn gọi những người nổi tiếng trong lịch sử.
Triểu đại mả ông lập ra đã trị vì trên bán đảo Hàn suốt 518 năm.
e YiSun Shin
Người anh hùng, nổi tiếng và được biết đến như một vị tướng, tài giỏi nhất trên đất nước này - Yi Sun Shin - (1545 - 98) đưa đến một sự biến đổi lớn trong lịch sử châu Á bằng sự thất bại hoàn toàn của quân đội Nhật, kết thúc 6 năm chiếm đóng của quân đội
Nhật trên bán đảo Hàn dưới sự chỉ huy của Tư lệnh trưởng,
Toyotomi Hideyoshi.
Hideyoshi đổ bộ vào bán đảo Hàn ở vùng bờ biển phía Nam Busan mùa xuân năm 1592. Chúng tàn phá đất nước, tân công, quân đội Hàn và chiếm đóng thủ đô khiến cho vua Sonjo (trị vì:
1567 - 1608) phải bỏ chạy sang Trung Quéc. Yi Sun Shin lúc đó đã đóng tàu chiến và đảo tạo các thuỷ thủ của mình như một Đô đốc Hải quân. Ông gọi các chiến hạm của ông là Kobu&sốn nghĩa là
“Tau chim cu".
"Tầu chm cư" có một lớp bảo vệ bên ngoài bằng, sắt với rất nhiều những que nhọn bằng kim loại được ghim vào đó để ngăn cho kẻ địch khỏi đột nhập từ sản tàu. Xung, pant tàu là những, khẩu đại bác cỡ lớn có thể bắn về mọi phía.
Hạm đội của Yi Sun Shin đã chiến thắng trong nhiều trận
đánh ở vùng bờ biển phía Nam. Những chiến thắng đó đã cho
Nhmg nhãn vật lịch sử — — 341
Triều Tiên quyền kiểm soát toản bộ vùng bờ biển này, hơn nữa nó côn ngăn chặn quân đội Nhật tiến lên phía Bắc theo đường, biển,
Tuy nhiên, sau đó, đội ngũ của Y¡ Sun Shin đã mất đoàn kết do âm mưu chia rẽ bè phái rất thâm hiểm của Won Kyun và hải quán gần như bị phá huỷ. Hạm đội của ông, chỉ còn 12 tàu nhưng, với sự mưu trí và đũng cảm, ông đã thắng trận, đưa đến bước ngoặt quyết định cho cuộc chiến.
Yi Sun Shin sinh ra tại Seoul năm 1545. Ong lớn lên ở Asan,
thuộc Chungchongnamdo, nơi mà cha ông, - một học giả Tân
Khổng, giáo về ở ẩn để tránh xa những âm mưu chính trị và sự
nhiều loạn ở thủ đô khi mà ông mới lên 8 tuổi đầu.
e Yi Yul Gok
Con trai của Shin Saimdang, một nhà triết học, cũng là một chính trị gia nổi tiếng vào thế kỉ XVI. Ông là một tài năng xuất chúng, Năm lên 7, ông, đã tỉnh thông triết học Khổng giáo, năm lên 8, ông đã làm thơ và năm 13 tuổi, ông đã đậu ở kỳ thi quốc gia tổ chức tại địa phương mình, Ông được giữ chứ" Phó giám đốc Học viện Hoàng gia ở tuổi 44. Ông đưa ra rất nhiều để nghị cải cách trong chính phủ, về kinh tế, về quốc phòng, và an ninh quốc gia.
Với tâm nhìn khoáng đạt và khả năng, tiên đoán thời thế, ông, đã thúc đẩy việc đào tạo hàng trăm nghìn người lính để chuẩn bị cho tương lai, nhưng những đề nghị của ông, bị bác Lỏ và chỉ một thời
gian rất ngắn sau khi ông qua đời, bán đảo Hàn đã rơi vào hoạ
5 Bi Bq a
342 TRA CUU VAN HOA HAN QUO) xâm luge cua thue dan Nhat do vién chi huy trudng Toyotomi
Hideyoshi cam dau.
Ông cũng đã viết rất nhiều sách có liên quan đến hệ tư tưởng Khổng giáo và làm rất nhiều thơ.
e Yu Kwan Sun
Yu Kwan Sun (1902 - 1920) là người đấu tranh cho phong trào độc lập trong suốt thời kỳ Nhật chiếm đóng. Do những hành động
chống đối Nhật của mình, năm 18 tuổi, bà đã bị bắt, bị đánh đập,
tra tấn rất đã man và bị đâm chết trong một nhà tù của Nhật ở Seoul.
Bà là một người tuyên truyền, đưa tin về phong, trào Độc lập
mùng 1 tháng 3 - một phong, trào sôi động, rộng khắp trên bán đảo Hân năm 1919. Bà đã dựng lên ngọn lửa trên đỉnh núi cao gần nhà của mình ở Yongduri, Chonwonkun thuộc tỉnh Chungchongnamdo để thu hút mọi người ở các vùng xung quanh vào các hoạt động, của phong, trào độc lập mùng 1 tháng 3. Thông điệp của bà đã thúc đẩy sự ra đời của hàng loạt các ngọn lửa trên đỉnh núi ở các vùng, khác nhau trên khắp đất nước. Bà cũng tập trung tới trên 3000
người ở chợ thuộc thị trấn quê hương, treo hàng loạt cờ nước
mình, điều mà bọn Nhật vẫn cấm đoán. Bà còn tuyên truyền về
một nền độc lập trên bán đảo Hàn và thúc đẩy mọi người ra
đường biểu tình đòi độc lập.
Vào thời gian đó, bà học tại trường Ewha (Ewha Haktang) tién
thân của trường Đại học Nữ Ewha, thúc đẩy chủ nghĩa yêu nước
và phong, trảo chống Nhật trong sinh viên tại thủ đô Seoul.
Những nhận vật lịch sử es 343
¢ Nhing nhà cầm quyển của các vương quốc cổ đại trên bán đão Hàn