PhÇn II. Tù luËn 1.Mở bài: (1điểm)
TiÕt 22 HƯỚNG DẪN ĐỌC THÊM CHUYỆN CŨ TRONG PHỦ CHÚA TRỊNH
II- Phân tích đoạn trích
1. Cuộc sống của Trịnh Sâm:
- Xây dựng đình đài liên tục, đi chơi liên miên, huy động ngời phục dịch, bày nhiều trò lố lăng tèn kÐm, ...
- ỷ thế để cớp đoạt những của quý trong thiên hạ đem về tô điểm nơi phủ chúa.
Giáo án Ngữ văn 9 Trờng THCS Thanh Văn - Thái độ của tác giả đợc biểu hiện ra sao?
- Em hiểu câu: “Kẻ thức giả biết đó ....t- ờng” hàm ý gì? Lịch sử đã chứng minh lời đoán này đúng nh thế nào?
H. Suy nghĩ, trả lời.
G. chèt.
- Đọc đoạn 2?
- Dựa thế chúa, bọn hoạn quan thái giám đã làm gì?
- vì sao chúng có thể làm đợc nh vậy?
Thực chất những hành động đó là gì?
- Em có nhận xét nh thế nào về cách miêu tả của tác giả? So với đoạn trên có gì khác?
- Chi tiết cuối đoạn tác giả nêu ra nhằm mục đích gì?
H. Trao đổi, trả lời.
G. NhËn xÐt, chèt.
* Hoạt động 3:
- Qua câu chuyện em có thể khái quát nguyên nhân khiến chính quyền Lê-Trịnh suy tàn và sụp đổ không thể cứu vãn là gì?
- Đặc sắc nghệ thuật của bài văn là ở
điểm nào?
- Từ đó có thể khái quát chủ đề t tởng và nghệ thuật của văn bản?
H. đọc mục ghi nhớ.
4. Củng cố .
- Hệ thống nội dung bài, khắc sâu kiến thức cho học sinh.
- Đọc lại ghi nhớ.
- Học kỹ nội dung bài.
=> Tác giả tả, kể chi tiết, tỷ mỷ hầu nh khách quan không để lộ thái độ, xúc cảm và muốn để tự sự việc nói lên vấn đề.
- Câu văn thể hiện thái độ dự đoán của tác giả trớc cảnh xa hoa, dâm
đãng.
2.Những hành động của bọn hoạn
quan thái giám:
- Ra ngoài doạ dẫm, dò xét tìm đồ quÝ
hiếm để chiếm đoạt cớp đi hoặc tèng
tiÒn nh©n d©n,...
Đó là thủ đoạn vừa ăn cớp, vừa la
làng của bọn tay sai quái đản, chúng làm đợc nh vậy là do chúng
đợc chúa dung túng Mọi phiền hà, thống khổ đều chút lên đầu ngêi d©n.
- Mẹ tác giả tự chặt cây sợ tai vạ ập
đến.
Câu chuyện tăng tính chân thực.
với cách tả tỷ mỷ, chi tiết, cụ thể có vẻ nh khách quan, lạnh lùng, song có cảm xúc đã hiện ra.
III.Tổng kết:
1. Néi dung.
- Do đời sống sa hoá của vua chúa và sự nhũng nhiễu của bọn quan lại.
2. Nghệ thuật.
- Lối văn ghi chép sự việc cụ thể, ch©n
thực, sinh động.
=> Ghi nhớ: Sách giáo khoa trang 63.
5. Dặn dò.
- Soạn bài: “Hoàng Lê nhất thống chí”.
Gv: Phạm Thị Liên Năm học 2013 - 2014 79
Ngày soạn : 12/9/2013 TiÕt 23
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ Hồi thứ mười bốn (trích)
Ngô gia văn phái I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Bước đầu làm quen với thể loại tiểu thuyết chương hồi.
- Hiểu được diễn biến truyện, giá trị nội dung, nghệ thuật của đoạn trích.
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG 1. Kiến thức
- Những hiểu biết chung về nhóm tác giả thuộc Ngô gia văn phái về phong trào Tây Sơn và người anh hùng dân tộc Quang Trung – Nguyễn Huệ.
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm viết theo thể loại tiểu thuyết chương hồi.
- Một trang sử oanh liệt của dân tộc ta: Quang Trung đại phá 20 vạn quân Thanh, đánh đuổi giặc ngoại xâm lược ra khỏi bờ cõi.
2. Kỹ năng:
- Quan sát các sự việc được kể trong đoạn trích trên bản đồ.
- Cảm nhận sức trỗi dậy kì diệu của tinh thần dân tộc, cảm quan hiện thực nhạy bén, cảm hứng yêu nước của tác giả trước những sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc.
- Liên hệ những nhân vật, sự kiện trong đoạn trích với những văn bản liên quan.
- Tích hợp với văn -Tiếng việt - Tập làm văn.
- Rèn luyện kỹ năng đọc, phân tích, tìm hiểu nhân vật trong tiểu thuyết.
Phơng pháp
- Nêu-gqvđ. Phân tích, bình giảng.
Chuẩn bị:
- Giáo viên: Giáo án + Tliệu liên quan.
- Học sinh: Đọc kỹ văn bản Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa.
III.Tiến trình bài giảng:
1.Tổ chức:
HS báo cáo sĩ số 2.KiÓm tra:
- Vì sao mẹ tác giả phải lo chặt bỏ những cây quý, đẹp trớc cửa nhà mình?
Chỉ với sự việc đó đã nói lên điều gì về Chúa Trịnh và chính quyền của ông ta?
- Thế nào là tuỳ bút? Tuỳ bút trung đại, hiện đại khác truyện ở điểm nào trong xã hội phong kiến trớc đây?
-> HS trả lời, giáo viên nhận xét bổ sung cho điểm
3. Bài mới: Là 1 áng văn anh hùng ca tái hiện 1 cách sinh động về 1 giai đoạn lịch sử nước ta Hoàng Lê nhất thống chí là tác phẩm có quy mô lớn nhất và đạt được những thành công xuất sắc về nghệ thuật tiểu thuyết đương thời,trong tiết học hôm nay cô trò chúng ta sẽ cùng tìm hiểu 1 đoạn trích như vậy..
Giáo án Ngữ văn 9 Trờng THCS Thanh Văn
Gv: Phạm Thị Liên Năm học 2013 - 2014
* Hoạt động 1:
- Giới thiệu vài nét về tác giả và xuất xứ của văn bản.
- Nêu Những giá trị cơ bản của tác phẩm Hoàng Lê nhất thống chÝ.
2 tác giả chính: Ngô Thì Chí 1753 –1788 là em ruột Ngô Thì Nhậm là người tuyệt đối trung thành với nhà Lê từng chạy theo Lê Chiêu Thông khi Nguyễn Huệ sai Vũ Văn Nhậm ra bắc diệt Nguyễn Hữu Chỉnh dâng trung hưng sách bàn kế khôi phục nhà Lê. Sau đó ông được Lê Chiêu Thống cử đi chiêu tập những kẻ lưu vong chống Tây Sơn nhưng bị mắc bệnh và chết
- Ngô Thì Du 1772-1840 anh em chú bác với Ngô Thì Chí học giỏ nhưng không đõ đạt gì. Dưới triều Tây sơn ông sống ẩn mình ở vùng Kim Bảng. Thời nhà Nguyễn ông ra làm quan được bổ đóc học Hải Dương đén năm 1827 về nghỉ. Ông là tác giả 7 hồi tiếp theo của Hoàng Lê...
- Chú ý đọc với ngữ điệu phù hợp víi
tõng nh©n vËt.
- Yêu cầu học sinh kể tóm tắt
đoạn trích
ngắn gọn? Theo trình tự, ...
- Giáo viên đọc mẫu Học sinh
đọc.
- Gọi 4-5 em học sinh đọc.
- Dùng bản đồ để tóm tắt?
H. Tóm tắt.
G. NhËn xÐt.
- Đọc 30 từ chú thích trong sách giáo
khoa?
- Giải thích thêm các từ?
- Theo em văn bản trích thuộc thể loại
nào?
- Đoạn trích chia làm mấy phần?
I-T×m hiÓu chung:
1. Tác giả và tác phẩm
- Ngô Gia văn Phái (nhóm tác giả thuộc dòng họ Ngô Thì).
a. Tác giả:
- Các tác giả họ Ngô Thì ( Ngô gia văn phái) sáng tác. Làng Tả Thanh Oai, Thanh Oai, Hà Tây.
- Hai tác giả chính: Ngô Thì Chí, Ngô
Th× Du . b. Tác phẩm:
- Nhan đề: Ghi chép việc vua Lê thu phục đất về một mối.
- Thể loại: Kí sự lịch sử, viết bằng chữ
Hán, theo chơng hồi. viết từ cuối thế kỉ XvIII-> giữa thế kỉ XI X gồm 17 hồi.
- Nội dung: Ghi chép lại sự lục đục trong phủ chúa Trịnh và 3 lần ra Bắc của NH
đánh tan kiêu binh, diệt trừ vũ văn Nhậm và đánh tan quân Thanh.
- Hồi thứ 14 kể về lần ra bắc thứ 3 của Nguyễn Huệ và sự thất bại thảm hại của bọn xâm lợc, sự đớn hèn, nhục nhã của bọn vua quan bán nớc.
- Đại ý văn bản : văn bản mtả chiến thắng lẫy lừng của vua QT, sự thảm bại của quân tớng nhà Thanh và số phận lũ vua quan phản nớc, hại dân.
- Hoàng Lê nhất thống chí:Có quy mô
lớn và đạt đợc những thành công lớn về mặt nghệ thuật.
2.Hớng dẫn đọc - kể tóm tắt:
- Quân Thanh kéo vào chiến nớc ta một cách dễ dàng, đợc tin cấp báo Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế Thân chinh
đánh giặc.
- Cuộc tiến quân thần tốc và những thắng lợi vẻ vang.
- Sự thất bại thảm hại của bọn xâm lợc và lũ bán nớc Lê Chiêu Thống.
b. Tóm tắt: Quân thanh kéo vào Thăng Long, tớng Tây Sơn là Ngô văn Sở lui quân về Tam điệp, đa tin vào Phú Xuân.
NH lên ngôi vua- hiệu là QT tự đốc suất
đại binh nhằm ngày 25 tháng chạp/ 1788 tiến ra Bắc diệt Thanh. Dọc đờng vua QT cho tuyển thờm lính, mở duyệt binh lớn, chia quân, chỉ dụ tớng lĩnh, mở tiệc khao quân ngày 30, hẹn ngày 7 vào Thăng Long mở tiệc ăn mừng. Đội quân của vua QT đánh đâu thắng đó, khiến quân Thanh đại bại. Ngày 3 tết đã vào Tlong.
Tớng nhà Thanh là Tôn Sĩ Nghị vội vã
tháo chạy về nớc, vua cùng tuỳ tùng, gia quyến chạy theo.
81
4. Củng cố.
Đọc diễn cảm văn bản trích.
- Hệ thống nội dung giờ học.
5. Dặn dò.
- Học kỹ nội dung bài.
- Chuẩn bị tiếp tiết 2.
Giáo án Ngữ văn 9 Trờng THCS Thanh Văn Ngày soạn : 12/9/2013