TIẾT: 47 BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH
1. Tâm trạng ông Hai trong những ngày đi tản c
-Xa quê, ở nhờ nhà ng khác
- Mọi thành viên trong gđ đề phái làm việc để kiếm sống. . .
- Làng quê của ông.
- Cuộc kc của đn.
- Ông cảm thấy vui khi nghĩ về làng m×nh.
=> Vì làng ông là làng hăng hái, tích cực KC.
- Gắn bó với làng quê.
- Tự hào về làng quê.
- Có trách nhiệm với làng quê.
- Mong nắng cho Tây chết mệt – “nắng này thì bỏ mẹ chúng nó”.
- Nghe lỏm đọc báo thờng xuyên ở phòng thông tin để biết tin kc.
Giáo án Ngữ văn 9 Trờng THCS Thanh Văn ống cũng vậy, hôm nay dăm khẩu,
ngày mai dăm khẩu, tích tiểu thành đại, làm gì mà rồi thằng Tây không bớc sớm”).
*Gv: Không giấu đợc cảm xúc vui mừng “ruột gan ông cứ múa cả
lên, vui quá!”.
? Nhận xét cách quan tâm đến kc của ông H?
- Đặc biệt
? Nhận xét ngôn ngữ đc sd trong
đoạn này?
- Độc thoại của nhân vật: (“đấy cứ kêu chúng nó trẻ con mãi đi, liệu
đã = chúng nó cha? Cứ thế, chỗ này giết 1 tí, chỗ kia giết 1 tí, cả
súng ống cũng vậy, hôm nay dăm khẩu, ngày mai dăm khẩu, tích tiểu thành đại, làm gì mà rồi thằng Tây không bớc sớm”.
? Từ đó, em thấy tình cảm kc của
ông Hai ntn?
? Nh vậy, những đặc điểm nào trong con ng ông Hai đợc bộc lộ?
- H trả lời=> Gv khái quát=> Ghi bảng
- Ngôn ngữ: khẩu ngữ quần chúng: giữ
chịt lấy; cơ chừng; khiếp thật; dăm khÈu;...
- Độc thoại của nhân vật
- Là ngời tha thiết, nồng nàn với kc.
=> Ông Hai là ngời nông dân có tính tình vui vẻ, chất phác; có tấm lòng gắn bó với làng quê kc.
- Là ngời tha thiết, nồng nàn với kc.
4. Củng cố.(2p)
-Chủ đề củavB: Tình yêu làng, yêu nớc chân thành của ngời nông dân việt Nam trong kháng chiến chống Pháp
5. Dặn dò.(1p) -Tóm tắt truyện.
-Soạn tiếp tiết 2.
Gv: Phạm Thị Liên Năm học 2013 - 2014 221
Ngày soạn: 03/11/201
TIEÁT 61. LÀNG Tiếp (Trích)
Kim Lân (1920-2007) I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Có hiểu biết bước đầu về tác giả Kim Lân – một đại diện của thế hệ nhà văn đã có những thành công từ giai đoạn trước Cách mạng tháng Tám.
- Hiểu, cảm nhận được giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện ngắn Làng.
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG 1. Kiến thức
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một tác phẩm truyện hiện đại.
- Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm; sự kết hợp với các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn bản tự sự hiện đại.
- Tình yêu làng, yêu nước, tinh thần kháng chiến của người nông dân Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp.
2. Kỹ năng:
- Đọc – hiểu văn bản truyện Việt Nam hiện đại được sáng tác trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp.
- Vận dụng kiến thức về thể loại và sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong tác phẩm truyện để cảm nhận một văn bản tự sự hiện đại.
3.Thái độ: Giáo dục lòng yêu quê hương đất nước B. Phơng pháp.
- Nêu – gqvđ, phân tích, bình giảng.
C.CHUẨN BỊ.
- Gv: Bài soạn + tài liệu tham khảo.
- H/s: Soạn bài theo hướng dẫn D.TIẾN TRÌNH BÀI DẠY.
1.Tổ chức: (1p)
2.Kiểm tra: (5p). Tâm trạng của ông hai ở nơi tản c? Giới thiệu về Kim Lân 1.Giới thiệu bài:(1p)
- Kim Lân tên thật là Nguyễn Văn Tài sinh năm 1942. Quê ở làng Phù Lu, xã
Tân Hồng, huyện Tiên Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Do hoàn cảnh gđ, ông chỉ đợc học hết bậc tiểu học. Ông viết văn từ năm 1941, là cây bút có sở trờng về truyện ngắn. So với các nhà văn khác, Kim Lân viết không nhiều nhng ông để lại nhiều trang văn xuất sắc, trong đó đáng chú ý hơn cả là tp “Vợ nhặt” và “Làng”.
- Khi nghe tin cả làng chợ Dầu theo giặc , Ông Hai có tâm trạng nh thế nào?
Diễn biến tâm trạng của Ông ra sao? Qua đó ta hiểu đợc gì về nhân vật này cũng nh những ngời nông dân vN trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Tất cả
những nội dung đó sẽ đợc giải đáp trong giờ học hôm nay.
2. Triển khai bài.
Hoạt động của Gv và Hs Nội dung kiến thức
* Hoạt động 1. Phân tích (30p)
*GV dẫn dắt: Đang sống giữa tâm
2. Khi nghe tin làng theo giặc:
Giáo án Ngữ văn 9 Trờng THCS Thanh Văn trạng tự hào về làng, phấn chấn về
những tin thắng trận của quân và dân ta, ông Hai bỗng nghe đợc tin:
cả làng chợ Dầu của ông theo giặc.
? Đặt trong hệ thống các sự việc của truyện, việc tạo ta tình huống trên có giá trị ntn?
? Gọi HS đọc đoạn truyện tiếp theo.
? Cảm giác đầu tiên của ông Hai khi nghe tin làng theo giặc đợc tác giả
diễn tả ntn?
? Bằng cách diễn tả nh trên, đã giúp ngời đọc cảm nhận đợc gì về tâm trạng của ông Hai lúc này?
? Em có nhận xét gì về cách diễn tả
tâm trạng của tác giả?
? Sau phút giây bàng hoàng, ông Hai
đã có hành động ntn?
? Qua câu hỏi đó giúp em hiểu điều gì về sự thay đổi trong tâm trạng ông Hai lúc này ?
? Theo em điều gì đã làm nảy sinh trong ông Hai cái hy vọng đó?
*GV dẫn dắt: Nhng sự việc diễn ra lại không đúng nh điều ông mong đợi.
Những ngời tản c đã kể rành rọt quá, lại khẳng định họ vừa ở dới ấy lên khiến ông không thể không tin.
? Lúc này, ông Hai có những cử chỉ hành động ntn?
? Những chi tiết trên giúp em hình dung nhân vật ông Hai đang sống trong tâm trạng ntn?
- Đây là tình huống gay go, thử thách
đối với n/vật. Từ tình huống này, n/vật sẽ bộc lộ sâu hơn nội tâm của mình, tình cảm của mình.
- Cổ ông lão nghẹn đắng lại, da mặt tê rân rân, ông lão lặng đi tởng nh đến không thở đợc
- Tâm trạng đau khổ, bàng hoàng, ngỡ ngàng, tởng chừng mọi điều đang sụp
đổ trớc mắt ông.
- Diễn tả tâm trạng một cách cụ thể giúp ngời đọc nhận thấy sâu sắc, sống
động những điều sâu kín trong tâm hồn n/vật.
- Ông cố trấn tĩnh để cất tiếng hỏi:
Liệu có thật không hở bác? hay là chỉ lại...?
- Trong ông đang nảy sinh một sự hoài nghi, một niềm hy vọng, hy vọng rằng
đó không phải là sự thật.
- Phải chăng đó là tình yêu sâu sắc, say mê của ông với làng, niềm tự hào về làng luôn ngự trị trong tâm trí ông.
- Cúi gằm mặt xuống mà đi.
- Bao nhiêu ý nghĩ cứ nối tiếp trong
đầu ông.
- Nhìn lũ con ông nghĩ “ chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian ?”
- Ông không nỡ bớc chân ra ngõ, nói chuyện cũng nói khẽ.
- Lúc nào ông cũng nơm nớp tởng nh ngời ta đang bàn đến cái chuyện ấy.
Gv: Phạm Thị Liên Năm học 2013 - 2014 223
? Em có nhận xét gì về cách thể hiện tâm trạng nhân vật ?
*GV bình: giá ông không yêu làng say mê nh vậy thì ông đã không cảm thấy tủi nhục đến thế. Ông cảm thấy chính mình mang nỗi nhục của một ngời dân cái làng Việt gian.
Theo em trong t/yêu làng của ông Hai đã hé mở những suy nghĩ gì của
ông H?
? Khi tin đồn đã lan rộng, ông Hai đã
đa ra giải pháp tình thế ntn?
? Qua những suy nghĩ của ông Hai giúp em hiểu điều gì về tâm trạng và tình cảm của ông lúc này?
? đến đây em đã nhận thấy sự phát triển mới mẻ trong tình yêu làng của
ông Hai là gì ?
*GV: trong tâm trạng bị dồn nén và bế tắc ấy, ông chỉ còn biết trút nỗi lòng của mình vào những lời thủ thỉ tâm sự với đứa con nhỏ còn rất ngây thơ.
* Chú ý đoạn:. . .
? Trong cuộc trò chuyện với đứa con út, ông muốn con ghi nhớ điều gì?
- Ông muốn con ghi nhớ sâu sắc: nhà ta ở làng chợ Dầu.
- ủng hộ cụ Hồ Chí Minh muôn n¨m.
? Nx ngôn ngữ đc sd trong đoạn này?
? Cuộc đối thoại của 2 cha con giúp em hiểu gì về tấm lòng, tình cảm của
ông với quê hơng, đất nớc?
- Ông Hai trò chuyện với con hay chính là ông muốn thể hiện tấm lòng gắn bó, thuỷ chung thành một niềm thiêng liêng ở ông đối với cụ Hồ, với cách mạng, đất nớc.
- Ông Hai đang sống trong tâm trạng
đau đớn, tủi hổ khi vây quanh ông là những lời đồn đại về cái làng của ông theo giặc.
- Sâu sắc đúng đặc điểm của nhân vật
ông Hai, một ngời nông dân rất yêu làng.
- Ông tự ý thức mình là ngời dân một nớc đang chống giặc ngoại xâm.
- Trong lòng ông Hai đã diễn ra cuộc
đấu tranh: về làng hay ở lại?
- Ông đã từng nhớ làng da diết, từng ao ớc về làng. Nhng vừa chớm nghĩ lập tức ông phản đối ngay “về làng là bỏ kháng chiến, bỏ cụ Hồ; làng thì yêu thật nhng làng theo Tây thì phải thù”.
- ở ông Hai đang diễn ra sự đấu tranh giữa tình yêu làng và tình yêu cách mạng, tình yêu đất nớc. Tình yêu làng dẫu tha thiết vẫn không thể mạnh hơn tình yêu nớc
- Tình yêu làng quê đã mở rộng nâng lên thành tình yêu n ớc
- NN đối thoại của nhân vật.
Thể hiện tấm lòng gắn bó, thuỷ chung thành một niềm thiêng liêng ở ông đối với cụ Hồ, với cách mạng, đất nớc.
Giáo án Ngữ văn 9 Trờng THCS Thanh Văn
? Qua toàn bộ nội dung trên, em hãy khái quát và nhận xét diễn biến tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng theo giặc?
- H trả lời=> Gv kq=> Ghi bảng:
? Nhận xét gì về cách xây dựng ngôn ngữ NV trong đoạn văn?
? Khi biết tin làng mình không theo giặc. Dáng vẻ của ông Hai ntn?
- “Cái mặt buồn thỉu mọi ngày bỗng tơi vui, rạng rỡ hẳn lên. Mồm bỏm bẻm nhai trầu, cặp mắt hung hung
đỏ, hấp háy.”
? Dáng vẻ đó cho ta thấy 1 nội tâm ntn?
? Tiếp đó, ông Hai có lời nói, cử chỉ ntn?
- ông Hai khoe với mọi ngời rằng:
“Tây nó đốt nhà tôi rồi”?
- “Lật đật đi thẳng sang gian bên bác Thứ; lật đật bỏ lên nhà trên; lật đật bỏ đi nơi khác; múa tay lên mà kheo;
vén quần lên tận bẹn mà nói chuyện về cái làng của ông”.
? Những lời nói, cử chỉ đó phản ánh 1 néi t©m ntn?
* Gv: Một niềm vui sớng trào ra không kìm nén đợc của λ dân quê khi biết tin làng không theo giặc. Vui mừng vì nhà bị đốt. Một niềm vui kỳ lạ thể hiện 1 cách cảm động tinh thần yêu nớc và cách mạng của ngời dân VN. Đối với họ trớc hết và trên hết là Tổ quốc
? Nx cách miêu tả nv?
? Em hiểu thêm gì về ông Hai từ những cử chỉ, lời nói, dáng vẻ đó?
- H trả lời=> Gvkq=> Ghi bảng:
? Nx cách dẫn dắt truyện, cách miêu tả diễn biến nội tâm nv, cách xây dựng ngôn ngữ nv?
- Cách dẫn dắt khéo léo, hợp lý tạo ra nh÷ng m©u thuÉn trong néi t©m nv
- Ngôn ngữ giản dị thể hiện đúng cách nói, suy nghĩ chân thành, ngay thẳng của ngời nông dân.
- Diễn biến tâm trạng: từ bàng hoàng, nửa tin, nửa ngờ đến đau khổ, tủi nhục, giày vò lòng mình. Tất cả đã thể hiện tình yêu nớc của ông Hai.
3. Tâm trạng của ông hai khi nghe tin cải chính
- Vui sớng, nhẹ nhõm. Vì đó là bằng chứng của việc gđ ông không theo Tây và là gia đình kháng chiến.
- Sung sớng, hả hê đến cực điểm.
- Tâm trạng vui sớng, hả hê đến cực
®iÓm.
=> Coi trọng danh dự, yêu làng, yêu n- ớc hơn tất cả.
- Coi trọng danh dự, yêu làng, yêu nớc hơn tất cả.
- Những đau xót và vui sớng của ông Gv: Phạm Thị Liên Năm học 2013 - 2014 225
? Em hiểu đợc những biểu hiện tốt
đẹp nào trong tấm lòng quê của ông Hai?
? Những điều đáng quý nào của nhân dân ta đối với quê hơng, đn, với kc?
? Nhà văn đã thể hiện cách nhìn ntn
đối với ngời nông dân và cuộc kc của dt?
? Thảo luận: Qua truyện, em học tập
đợc những gì từ nt kể chuyện của Kim Lân trên các phơng diện:
+ Sử dụng ngôn ngữ.
+ Miêu tả nhân vật.
+ Tình huống truyện.
- Thảo luận nhóm - Thêi gian:3’
- Đại diện trình bày
- Nhóm khác nx, bs=> Gvkq=>
Chèt:
? Đọc ghi nhớ?
* Hoạt động 3. Luyện tập (3p)
? Tác phẩm mang đến cho em những hiểu biết gì về đất nớc con ngời VN những ngày đầu kháng chiến ?
- G:? Theo em như thế nào là tình huống truyện ?
- Hs : Tự bộc lộ
- G:?Tác giả đặt nhân vật chính vào tình huống như thế nào ?
- Hs :XĐ
Hai là dấu hiệu cảm động của 1 tấm lòng quê chân thành và trong sạch.
- Dù trong hoàn cảnh nào, nhân dân ta cũng giữ gìn và mong ớc những điều tốt đẹp cho quê hơng, đn.
- Tin vào tấm lòng gắn bó, thuỷ chung của nhân dân lđ đối với quê hơng, đn. Tin tởng vào cuộc kc của d©n téc.
III. Tổng kết
*. Nghệ thuật
- Sd ngôn ngữ đối thoại và độc thoại:
+ NN mang đậm tính khẩu ngữ và là lời ăn tiếng nói của nông dân.
+ NN nhân vật ông Hai vừa có nét chung của ngời nông dân, lại mang
đậm cá tính của nhân vật nên rất sinh
động.
+ Lời trần thuật và lời nhân vật có sự thống nhất về sắc thái, giọng điệu.
- Kết hợp MT ngoại hình với nội tâm, nhất là dùng độc thoại để MT diễn biÕn t©m lÝ nh©n vËt.
- Tình huống truyện có tính căng thẳng thử thách ở nội tâm nhân vật, từ
đó bộc lộ đời sống bên trong, TC và t tởng của nhân vật.
*Néi dung
- Lòng yêu làng, yêu nớc hoà quyện không khí kháng chiến; tấm lòng của ngời dân quê