PhÇn II. Tù luËn 1.Mở bài: (1điểm)
Tiết 39: Lục vân tiên cứu kiều nguyệt NGA(Tiếp)
D. Tiến trình tổ chức các hoạt động
Hoạt động của Gv và HS Nội dung kiến thức
*Hoạt động 1(9p)
?Nhắc lại KN: từ đơn, từ phức? cho vD?
?Nhắc lại các loại từ phức, cách phân biệt?
H. Nhắc lại kiến thức đã học.
- 1 H/s đọc BT 2
- Làm bài tập -> trình bày trước lớp H. Làm bài tập.
G. NhËn xÐt.
I.Ôn lại khái niệm từ đơn, từ phức, phân biệt các loại từ phức.
- Từ đơn: từ do 2 tiếng tạo nên: gà, vịt...
- Từ phức: Do 2 hoặc nhiều tiếng tạo nên: 2 loại
+ Từ ghép: được cấu tạo bởi những tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa:
vD: nhà cửa...
+ Từ láy: được cấu tạo bởi các tiếng có quan hệ với nhau về mặt âm vD: ầm ầm, rào rào...
* Bài tập 2: SGK/122
Gv: Phạm Thị Liên Năm học 2013 - 2014 151
Bài tập
Từ xét về cấu tạo Từ đơn Từ phức
Từ ghép Từ láy
Chính Đẳng Toàn bộ Bộ phận Phụ lập
Láy âm Láy vần
- 1 H/s đọc yêu cầu BT H. Làm bài tập.
G. NhËn xÐt.
*Hoạt động 2: (9p)
?Nhắc lại khái niệm thành ngữ?
- Đọc yêu cầu BT
- Hướng dẫn H/s làm bài - Trình bày BT trước lớp
- 1 H/s đọc yêu cầu BT
- Làm BT -> trình bày trước lớp (chia nhóm)
- Từ ghép: giam giữ, tươi tốt, cỏ cây, đưa đón, rơi rụng, mong muốn, bọt bèo, bó buộc, nhường nhịn, ngặt nghèo - Từ láy: nho nhỏ, gật gù, lạnh lung, xa xôi, lấp lánh
* Bài tập 3: SGK/123
- Từ láy: có sự giảm nghĩa so với nghĩa gốc: trăng trắng, đèm đẹp, nho nhỏ, lành lạnh, xâm xấp
- Từ láy có sự tăng nghĩa so với nghĩa gốc: sạch sành sanh, sát sàn sạt, nhấp nhô
II. Thành ngữ:
1. Khái niệm là loại cụm từ có cấu tạo cố định biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh. Nghĩa của thành ngữ thường là nghĩa bóng
2. Bài tập
a. Bài tập 2: SGK/123 mục II - Tổ hợp từ là thành ngữ: b, c, d, e + “Đánh trống bỏ dùi”: làm việc không đến nơi, bỏ dở, thiếu trách nhiệm
+ “Chó treo mèo đậy”: muốn giữ gìn thức ăn với chó thì phải treo lên, với mèo thì phải đậy lại
+ “Được voi đòi tiên”: tham lam được cái này muốn cái khác hơn
+ “Nước mắt cá sấu”: sự thông cảm thương xót, giả dối nhằm đánh lừa - Tục ngữ: “Gần mực...thì rạng”: hoàn cảnh, môi trường XH có ảnh hưởng quan trọng đến tính cách, đạo đức của con người.
b.Bài tập 3: Mục II
- Thành ngữ có yếu tố chỉ động vật:
+ + Đầu voi đuôi chuột: công việc lúc đầu làm tốt nhưng cuối cùng lại không ra gì
+ Như chó với mèo: xung khắc, không hợp nhau
- Thành ngữ có yếu tố chỉ thực vật:
+ Cây nhà lá vườn: những thức rau, hoa, quả do nhà trồng được (không cầu kì, bày vẽ)
+ Cưỡi ngựa xem hoa: việc làm mang
Giáo án Ngữ văn 9 Trờng THCS Thanh Văn H. Làm bài tập.
G. NhËn xÐt.
Đọc yêu cầu BT H. Làm bài tập.
G. NhËn xÐt.
*Hoạt động 3(9p)
?Thế nào là nghĩa của từ?
?Muốn hiểu đúng nghĩa của từ ta phải làm gì?
H. Trả lời.
G. NhËn xÐt, chèt.
Hướng dẫn H/s làm BT Trình bày BT trước lớp H/s khác nhận xét Gv đánh giá
*Hoạt động 4(9p)
? Từ nhiều nghĩa có đặc điểm gì?
?Hiện tượng chuyển nghĩa của từ?
H. Trả lời.
G. NhËn xÐt, chèt.
tính chất hình thức, không có hiệu quả cao
c.Bài tập 4: 2 dẫn chứng việc sử dụng thành ngữ trong văn chương
VD: vợ chàng quỷ quái tinh ma Phen này kẻ cắp bà già gặp nhau (Thuý Kiều báo ân báo oán)
“...cái con mặt sứa gan lim này”
“...tuồng mèo mả gà đồng”
(Sùng bà nói về Thị Kính) III.Nghĩa của từ:
1.Khái niệm
- Nghĩa của từ là toàn bộ nội dung mà từ biểu thị
- Muốn hiểu đúng nghĩa của từ ta phải đặt từ trong câu cụ thể
2.Bài tập:
1.Chọn cách hiểu đúng trong những cách hiểu sau:
Nghĩa của từ mẹ là: “người phụ nữ, có con, nói trong quan hệ với con”
2.Chọn cách giải thích đúng, giải thích vì sao lại chọn cách giải thích đó
- cách giải thích đúng b: vì cách giải thích; a vì phạm một nguyên tắc quan trọng phải tuân thủ khi giải thích nghĩa của từ, vì đã dùng một cụm từ có nghĩa thực thể để giải thích cho một từ chỉ đặc điểm, tính chất (độ lượng - tính từ)
4.Từ nhiều nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa của từ;
1.Khái niệm: từ nhiều nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa của từ
- từ có thể có một hoặc nhiều nghĩa - Hiện tượng chuyển nghĩa của từ:
trong từ nhiều nghĩa , nghĩa gốc là nghĩa xuất hiện từ đầu là cơ sở để hình thành các nghĩa khác. Nghĩa chuyển được hình thành trên cơ sở nghĩa gốc, có quan hệ với nghĩa gốc
Gv: Phạm Thị Liên Năm học 2013 - 2014 153
Hướng dẫn Hs làm BT.
H/s khác nhận xét Gv đánh giá
2.Bài tập:
- Từ hoa trong thềm hoa, lệ hoa được dùng theo nghĩa chuyển sang nó chỉ có nghĩa như vậy trong văn cảnh này, chưa có trong từ điển -> không được coi là hiện tượng chuyển nghĩa của từ 4. Củng cố: Hãy nêu 5 thành ngữ và giải thích.
5. Hướng dẫn học
a. Bài vừa học: -Ôn lại các khái niệm đã tìm hiểu.
-Hoàn thành các BT đã hướng dẫn.
b. Bài mới (Tiết 44/TV): Tổng kết từ vựng (TT) -Ôn lại các khái niệm (SGK)
-Hoàn thành các BT:+ V.2 (Trang 124 SGK);+ VI. 2.3 (Trang 125).; + VII.2.3 (Trang 125); + VIII. 2, IX.2 (trang 126).
Giáo án Ngữ văn 9 Trờng THCS Thanh Văn Ngày soạn 06/10/2013