A. Mục tiêu cần đạt:
I. Chuẩn:
1. Kiến thức:
- Sự liên kết giữa các đoạn văn, các phương tiện liên kết giữa các đoạn (từ liên kết và câu nối).
- Tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong quá trình tạo lập văn bản.
2/ Kĩ năng:
- Nhận biết, sử dụng được các câu, các từ có chức năng, tác dụng liên kết các đoạn trong một văn bản.
3/Thái độ:
- HS thấy đc vai trò quan trọng của phượng tiện liên kết đoạn văn trong văn bản và có ý thức vận dụng khi viết tập làm văn.
II. Nâng cao,mở rộng:
- H/s khá ,giỏi tạo lập các đoạn văn thành văn bản.
B. Chuẩn bị:
1. Thầy: Nghiên cứu tài liệu về cách tạo lập đoạn văn, soạn giáo án.
2. Trò: Học bài cũ, xem trước bài mới.
C. Phương pháp& ktdh:
- Thuyết trình, nêu, giải quyết vấn đề, thảo luận…
D. Tiến trình lên lớp:
I. Ổn định:
II. Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào là từ ngữ chủ đề, câu chủ đề?
- Em hãy trình bày các cách trình bày nội dung đoạn văn?(6p’) III.Triển khai bài mới :
- ĐVĐ: Lâu nay, các em đã từng viết những bài tập làm văn, các em cũng đã biết cách sử dụng các phương tiện liên kết trong văn bản để liên kết các đoạn văn với nhau. Phương tiện liên kết có tác dụng như thế nào ta sẽ tìm hiểu
Hoạt động 1: I/ - Tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong văn bản:(9p’) HS đọc đoạn văn 1.
Hai đoạn văn có mối liên hệ gì không? Tại sao?
( Ko liên hệ, cùng miêu tả và phát biểu cảm nghĩ về cùng một đối tượng-> không thống nhất ở cùng 1 thời điểm).
Đọc đoạn văn 2:
- Cụm từ " Trước đó mấy hôm" bổ sung ý nghĩa gì cho đoạn văn thứ 2? ( Bổ sung làm rõ về thời gian mà nhân vật " Tôi " phát biểu cảm nghĩ.
? Sau khi thêm cụm từ" trước đó mấy hôm" hai đoạn văn đã liên hệ với nhau ntn?
- Cụm từ ấy tạo sự liên kết về hình thức và nội dung với đoạn văn thứ nhất do đó 2 đoạn văn gắn bó chặt chẽ với nhau.
- Cụm từ ấy chính tà phương tiện liên kết đoạn văn.
Tác dụng của phương tiện liên kết đoạn văn?
1. Tìm hiểu ví dụ:
1.Đoạn văn1 : Hai đoạn văn không có mối liên hệ.
2.Đoạn văn2 :
" Trước đó mấy hôm"-> bổ sung về mặt t/gian mà n/v Tôi phát biểu cảm nghĩ
" Trước đó mấy hôm" phương tiện liên kết đoạn"
2.Kết luận:
Tác dung: Thể hiện quan hệ ý nghĩa, góp phần làm nên tính hoàn chỉnh của văn bản.
Hoạt động 2: II/ - Cách liên kết các đoạn văn trong văn bản:(12p’) GV yêu cầu HS đọc các đoạn văn.
Đoạn a: Hai đoạn văn trên liệt kê 2 khâu của quá trình lĩnh hội và cảm thụ tác phẩm văn học, Đó là những khâu nào?
( 2 khâu: Tìm hiểu, cảm thụ)
? Tìm những từ ngữ liên kết trong 2 đoạn văn?
Để liên kết các đoạn có quan hệ liệt kê, ta dùng những từ ngữ có tác dụng liệt kê. Hãy kể tiếp các phương tiện có quan hệ liệt kê?
Đoạn b: - Tìm quan hệ ý nghĩa giữa 2 đoạn văn trên.
- Quan hệ đối lập (trước đó, lần này)
? Tìm từ ngữ liên kết trong hai đoạn văn đó?
( Trước đó, nhưng )
? Từ " Nhưng " theo em chỉ quan hệ ý nghĩa như thế nào?
? Tìm thêm những phương tiện liên kết thực hiện ý nghĩa đối lập?
1/. Dùng từ ngữ để liên kết các đoạn văn trong văn bản:
+ Đoạn a: - Bắt đầu.
- Sau khâu tìm hiểu.
* Phương tiện liên kết có liệt kê:
Đầu tiên, trước hết, thứ hai, tiếp theo, ngoài ra, cuối cùng...).
+ Đoạn b:
- Quan hệ đối lập (trước đó, lần này) - Từ liên kết:Nhưng.
( Nhưng, trái lại, ngược lại, tuy nhiên, thế mà, vậy mà…)
Đọc lại 2 đoạn văn mục I2:
" Đó " thuộc từ loại nào?- Chỉ từ.
" Trước đó" là khi nào?
- Là thời quá khứ trước lúc n/v tôi lần đầu tiên cắp sách đến trường
Hãy kể tiếp những từ ngữ có tác dụng này?
- này, kia,nọ…
? Phân tích mối quan hệ ý nghĩa giữa hai đoạn văn đó?
Tìm những từ ngữ liên kết giữa 2 đoạn văn đó?
Theo em, " Nói tóm lại " chỉ quan hệ ý nghĩa gì? Tìm những từ mang ý nghĩa tổng kết, khái quát? Tóm lại nhìn chung.
Cho HS đọc đoạn văn.
Tìm câu liên kết giữa 2 đoạn văn?
Tại sao câu đó có tác dụng liên kết?- Vì sao nó bổ sung, làm rõ ý của đoạn trên: " Bố đóng sách cho mà đi học"
Khi liên kết các đoạn văn trong văn bản, ta dùng những phương tiện liên kết chủ yếu nào?
tác dụng của những phương tiện liên kết đó?
Đoạn c:
- Phương tiện liên kết: Đó, này...
Đoạn d:
Phương tiện liên kết; Nói tóm lại.
-> ý nghĩ tổng kết.
2/. Dùng câu nối để liên kết giữa các đoạn văn:
Câu liên kết: " ái dà, lại còn chuyện đi học nữa cơ đấy "
* Ghi nhớ SGK
Hoạt động 3: III/- Luyện tập(12p’) Tìm những từ ngữ có tác dụng liên kết đoạn
văn trong những đoạn trích sau, chỉ ra mối quan hệ ý nghĩa?
Bài tập 1: Chỉ ra phương tiện liên kết:
a). Nói như vậy: tổng kết
b). Thế mà: ý nghĩa đối lập(tương phản)
c). cũng: nối tiếp, tuy nhiên: tương phản Bài tập 2:
a).từ đó b).Nói tóm lại c).Tuy nhiên d).Thật khó trả lời E.Tổng kết-Rút kinh nghiệm.
* Củng cố phần KT-KN:(3p’)
- Nêu những phương tiện để liên kết đoạn văn?
- Tác dụng của những phương tiện liên kết đó?
* Hướng dẫn tự học và chuẩn bị bài học.(2p’) Bài cũ:
- Nắm kĩ ghi nhớ: Về phương tiện ghi nhớ và tác dụng.
- Làm lại bài tập 2, làm bài tập 3 ( vận dụng kiến thức đã học )
- Nắm nội dung ý nghĩa và thành công về mặt nghệ thuật của truyện ngắn Lão Hạc.
Bài mới:
- Xem trước bài: Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội
- Hãy tìm những từ ngữ địa phương nơi em ở hoặc vùng khác ( em biết).
* Đánh giá chung về buổi học:(1p’)
……….
……….
* Rút kinh nghiệm:
……….
……….
………..………
Ngày soạn: 18/09/2012 Ngày dạy: ...
Tuần 5:Tiết 17
`