MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

Một phần của tài liệu giáo án 8 2013 (Trang 53 - 77)

A. Mục tiêu cần đạt:

I. Chuẩn:

1/.Kiến thức:

- Vai trò của yếu tố kể trong văn bản tự sự.

- Vai trò của yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn bản tự sự.

- Sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự.

2/. Kĩ năng :

- Nhận ra và phân tích được tác dụng của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong một văn bản tự sự.

- Sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong làm văn tự sự.

3/.Thái độ:

-Biết kết hợp các yếu tố 1 cách nhuần nhuyễn trong viết văn bản tự sự.

II. Nâng cao,mở rộng:

- Nên sử dụng yếu tố miêu tả,biểu cảm khi nào.

B. Chuẩn bị:

Thầy: Soạn giáo án, nghiên cứu về văn tự sự..

Trò: Học bài cũ, xem trước bài mới C. Phương pháp& ktdh:

- Thuyết trình, nêu, giải quyết vấn đề…

D. Tiến trình lên lớp:

I. Ổn định:

II. Kiểm tra bài cũ:

III. Triển khai bài mới: - ĐVĐ: Trong một văn bản tự sự, nếu chỉ có sự việc, nhân vật, hành động đơn thuần thì văn bản trở nên khô khan và cứng nhắc. Bởi vậy để văn bản tự sự trở nên hấp dẫn, hình dáng sự việc và nhân vật thêm sinh động và để bộc lộ tình cảm của người viết trước những sự việc và nhân vật thì đòi hỏi văn tự sự phải có kết hợp của yếu tố miêu tả và biểu cảm?(1p’)

Hoạt động 1: I/ -Sự kết hợp các yếu tố kể, tả và biểu lộ tình cảm trong văn tự sự.

(21p’)

Theo em thế nào là miêu tả, biểu cảm và kể?

- Kể: Tập trung nêu sự việc, hành động, n.vật - Tả: Chỉ ra tính chất, màu sắc và mức độ của sự việc, nhân vật hành động.

- Biểu cảm: Bày tỏ cảm xúc thái độ của người viết.

Cho HS đọc đoạn văn ở SGK.

? Em hãy xác định các yếu tố tự sự ( Sự việc lớn và sự việc nhỏ) trong đoạn văn?HS thảo luận- trình bày

+ Sự việc lớn: Kể lại cuộc gặp gỡ cảm động giữa nhân vật tôi với người mẹ lâu ngày xa cách.

+ Sự việc nhỏ: Mẹ tôi vẫy tôi, tôi chạy theo chiếc xe chở mẹ, mẹ kéo tôi lên xe tôi oà khóc, mẹ khóc theo, tôi ngồi bên mẹ ngã đầu...quan sát mẹ.

? Xác định các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong đoạn văn?

+ Yếu tố miêu tả: Thở hồng hộc, trán đẩm mồ hôi, ríu cả chân lại, mẹ ko còm cõi, mặt tươi sáng, mắt trong, da mịn.

+ Yếu tố biểu cảm: Hay tại sự sung sướng, sung túc? Tôi thấy những cảm giác lạ thường, phải bé lại …êm dịu vô cùng.

Các yếu tố này đứng riêng hay đan xen vào nhau?

Em thử bỏ hết các yếu tố miêu tả, biểu cảm sau đó chép các câu kể người, sự việc thành 1 đoạn Em có nhận xét gì về đoạn văn đó?

- Khô khan không gây xúc động cho người đọc. Yếu tố miêu tả và biểu cảm có vai trò như thế nào đối với văn bản tự sự?

Nếu chỉ có các yếu tố miêu tả, biểu cảm thì đoạn văn như thế nào? Đoạn văn ko còn các sự việc, nhân vật, không còn chuyện và trở nên vu vơ, khó hiểu.

Người ta sử dụng yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn bản rự sự như thế nào? Vai trò của ngững yếu tố đó? Học sinh đọc ghi nhớ.

1. Tìm hiểu ví dụ:

*. Đọc đoạn văn:

*. Nhận xét:

Các yếu tố tự sự miêu tả biểu cảm ko đứng tách riêng mà đan xen vào nhau 1 cách hài hoà để tạo nên mạch văn nhất quán

- Vai trò: Miêu tả, biểu cảm làm cho đoạn văn hấp dẫn, sinh động, khiến người đọc phải suy nghĩ, liên tưởng

2.Ghi nhớ: SGK Hoạt động 2: II/ - Luyện tập:(18p’) GV cho HS thảo luận nhóm, sau đó gọi 1 HS

đại diện trình bày?

G/v gọi lần lượt 4 nhóm

Trong nhóm bổ sung các nhóm khác nhận xét ,góp ý

Bài tập 1:(SGK)

G/v cho điểm những nhóm có ý kiến hay,đúng.

Khuyến khích h/s bày tỏ ý kiến của mình G/v chốt bài.

E.Tổng kết-Rút kinh nghiệm.

* Củng cố phần KT-KN:(2p’)

- Người ta có sử dụng 1 cách độc lập các yếu tố miêu tả và biểu cảm hay ko?

Vậy thì trong những văn bản nào, mỗi yếu tố đó đóng vai trò chủ đạo?

- Vai trò của các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn tự sự ?

* Hướng dẫn tự học và chuẩn bị bài học:(2p’) Bài cũ:

- Nắm nội dung bài học để đọc-hiểu,cảm thụ tác phẩm tự sự có sử dụng kết hợp các yếu tố kể, tả, biểu cảm.

- Làm bài tập 2& tập viết đoạn văn tự sự có sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu

cảm.

Bài mới:

- Đọc văn bản đánh nhau với cối xay gió.

- Soạn bài theo câu hỏi giáo khoa.

* Đánh giá chung về tiết học:( 1p’)

……….

………...

* Rút kinh nghiệm:

……….

………..

………

………..

Ký duyệt

Tuần 7

Ngày soạn: 04/10/2012 Ngày dạy: ...

Tiết 25 :

Văn bản:

ĐÁNH NHAU VỚI CỐI XAY GIÓ (Trích Đôn-ki-hô-tê)

(Xéc-van-tét) A. Mục tiêu cần đạt:

I. Chuẩn:

1. Kiến thức:

- Đặc điểm thể loại truyện với nhân vật, sự kiện, diễn biến truyện qua một đoạn trích trong tác phẩm Đôn-ki-hô-tê.

- Ý nghĩa của cặp nhân vật bất hủ mà Xéc-van-tét đã góp vào văn học nhân loại :Đôn ki-hô-tê và Xan-chô-Pan-xa.

2. Kĩ năng:

- Nắm bắt diễn biến của các sự kiện trong đoạn trích.

Chỉ ra được những chi tiết tiêu biểu cho tính cách mỗi nhân vật(Đôn-ki- hô-tê và Xan-chô-Pan-xa) được miêu tả trong đoạn trích.

3. Thái độ:

-Ý thức sống đúng đắn, có lý tưởng sống cao đẹp.

II. Nâng cao,mở rộng:

- Tìm hiểu thêm một số tác phẩm của Xéc-van-tét B. Chuẩn bị:

Thầy:Nghiên cứu tài liệu liên quan đến tác phẩm của Xéc-van-tét, soạn giáo án.

Trò: Học bài cũ, soạn bài mới.

C. Phương pháp& ktdh:

- Nêu,giải quyết vấn đề, vấn đáp…

D. Tiến trình lên lớp:

I.Ổn định:

II Kiểm tra bài cũ: (8p’)

- Theo em, tại sao trong bốn lần đầu em bé chỉ đánh 1 que diêm và ở lần cuối cùng em lại đánh hết cả những que diêm còn lại trong bao?

- Tác giả đã bày tỏ thái độ, tình cảm gì qua tác phẩm?

III.Triển khai bài mới.(1p’)

ĐVĐ: Trong chính sách hiện nay, chúng ta vẫn thấy xuất hiện rất nhiều loại truyện kiếm hiệp khiến không biết bao nhiêu người mất ăn, mất ngủ vì nó. Song đó chỉ là nội dung xa vời hiện thực, đầy những ảo tưởng viễn vong. Nhà văn Xec-van -tét của TBN cũng đã sáng tạo nên tác phẩm “ Đôn- ki- hô- tê “-viết về một n/v hiệp sĩ. Trong tiết học này chúng ta sẽ tìm hiểu văn bản “ Đánh nhau với cối xay gió “ trích trong tác phẩm đó. Chúng ta sẽ cùng xem nhân vật hiệp sĩ ở đây có khác với những nhân vật hiệp sĩ trong các tiểu thuyết kiếm hiệp ta thường thấy hay ko?

Hoạt động 1: I/ -Tìm hiểu chung.(13p’) HS đọc chú thích (*) SGK

Em hãy trình bày ngắn gọn những hiểu biết của em về tác giả?

1.Tác giả,tác phẩm:

- Tác giả: Xec-van-tét nhà văn Tây Ban Nha.

Tác phẩm đc viết theo thể loại gì? ( GV giới thiệu thêm về tình hình TBN thế kỉ XIV, XV và những truyện kiếm hiệp tầm thường, hoang đường thịnh hành. Tác phẩm của Xec-van-tét có sức mạnh chôn vùi tiểu thuyết hiệp sĩ đó bằng 1 t/t nhại t/t hiệp sĩ)

GV tóm tắt cho HS biết nội dung toàn tác phẩm “ Đôn ki hô tê”

GV yêu cầu HS đọc đoạn trích, chú ý ngôn ngữ đối thoại, giọng vừa tự tin và vừa hài hước:

Giáo viên gọi 3 HS đọc những HS khác nhận xét.

?Em hãy tóm tắt ngắn gọn đoạn trích?GV yêu cầu HS tìm hiểu chú thích

Theo em đoạn trích có thể chia làm mấy phần?

Nội dung của từng phần?

- 3 phần: + Từ dầu...Không cân sức: thầy trò Đôn ki hô tê trước trận chiến đấu.

- Tiếp...Toạc nửa vai: Thái độ và hành động của mỗi người.

- Còn lại: quan niệm và cách ứng xử của mỗi người khi bị đau, xung quanh chuyện ăn ngủ.

- Tác phẩm:VBTrích trong tiểu thuyết" Đôn-ki-hô-tê'

2. Đọc, tóm tắt :

3. Từ khó : 4.Bố cục:

- 3 phần

Hoạt động 3: III/- Tìm hiểu văn bản.(18p’) Theo em , nhân vật trong văn bản “ Đánh

nhau...” đựoc xây dựng bằng biện pháp nghệ thuật gì?

( tương phản)

Ấn tượng ban đầu của em về 2n/v này như thế nào?

(Không bình thường, có những biểu hiện đáng cười).

Qua phần giới thiệu của cô và ở tiểu dẫn, em hãy cho biết nguồn gốc xuất thân và ngoại hình của nhân vật Đôn ki hô tê?

? Khi gặp cối xay gió, Đôn ki hô tê đã liên tưởng đến cái gì? – Liên tưởng đến những gã khổng lồ.

? Tâm trạng của Đôn ki hô tê trước cuộc đối mặt với cối xay gió như thế nào? Vui cho là vận may.

? Sau đó Đôn ki hô tê có hành động như thế nào? Thúc ngựa thét lớn và xông vào.

? Trận đánh kết thúc như thế nào? Thất bại thảm hại.

? Vì sao thất bại? Không cân sức.

? Sau khi thất bại Đôn ki hô tê có cách giải thích như thế nào? Giải thích mê muội mù

1. Nhân vật Đôn ki hô tê:

- Nguồn gốc: Quý tộc nghèo.

- Ngoại hình: Gầy gò, cao.

- Gặp cối xay gió tưởng đó là những tên khổng lồ.

- Hành động: xông thẳng đánh.

- Kết thúc: thất bại.

quáng.

?Sau đó Đôn ki hô tê có suy nghĩ và hành động gì? Bẻ cành củi khô, làm giáo thức suốt đêm không ngủ không ăn.

E.Tổng kết-Rút kinh nghiệm.

* Củng cố phần KT-KN: (2p’)

- Suy nghĩ của Đôn-ky-hô-tê có bình thường không ? - Vì sao ?

*Hướng dẫn tự học và chuẩn bị bài học:(2p’) Bài cũ:

- Tập tóm tắt đoạn trích.

- Câu chuyện nhằm phê phán điều gì ?.

- Nhớ được một số chi tiết nghệ thuật độc đáo trong văn bản.

Bài mới:

- Đọc, soạn trước phần còn lại?

- Cặp nhân vật tương phản thầy trò “Đônkyhôtê-Panxa" gợi cho em suy nghĩ gì?

* Đánh giá chung về tiết học:(1p’)

……….

………...

*Rút kinh nghiệm:

………..

………..

………

………..

………..

--- Ngày soạn: 04/10/2012

Ngày dạy: ...

Tiết 26:

ĐÁNH NHAU VỚI CỐI XAY GIÓ (Xéc-van-tét) A. Mục tiêu cần đạt:

I. Chuẩn:

1. Kiến thức:

- Đặc điểm thể loại truyện với nhân vật, sự kiện, diễn biến truyện qua một đoạn trích trong tác phẩm Đôn-ki-hô-tê.

- Ý nghĩa của cặp nhân vật bất hủ mà Xéc-van-tét đã góp vào văn học nhân loại :Đôn ki-hô-tê và Xan-chô-Pan-xa.

2. Kĩ năng:

- Nắm bắt diễn biến của các sự kiện trong đoạn trích.

- Chỉ ra được những chi tiết tiêu biểu cho tính cách mỗi nhân vật(Đôn- ki-hô-tê và Xan-chô-Pan-xa) được miêu tả trong đoạn trích.

3. Thái độ:

-Ý thức sống đúng đắn, có lý tưởng sống cao đẹp.

II. Nâng cao,mở rộng:

B. Chuẩn bị:

* Thầy: Nghiên cứu tài liệu liên quan, soạn giáo án.

* Trò: Học bài cũ, soạn bài mới.

C. Phương pháp& ktdh:

- Đóng vai,Tổ chức học sinh tiếp nhận TPVH…,vấn đáp...

D. Tiến trình lên lớp:

I. Ổn định:

II. Kiểm tra bài cũ:(7p’)

- Tóm tắt đoạn trích “Đánh nhau với cối xay gió”?

III. Triển khai bài mới:

Hoạt động 1: III/- Tìm hiểu văn bản.(27p’)

? Qua tất cả những biểu hiện đó em thấy Đônkihôtê có bình thường ko?

Điều đó cho em thấy Đônkihôtê là người ntn?

Em có cảm xúc gì trước những biểu hiện mê muội hoang tưởng đó? – Hài hước, buồn cười.

Bên cạnh những nhược điểm thì ở Đônkihôtê vẫn có những biểu hiện bình thường khác của con người rất đáng trân trọng.

? Đônkihôtê đã có một lý tưởng chiến đấu ntn?- Quét sạch cái giống xấu xa.

?Mặc dù Xanchôpanxa cố khuyên ngăn nhưng Đônkihôtê quyết tâm hành động, thất bại vẫn bẻ cành cây sửa lại giáo chuẩn bị cho cuộc chiến đấu mới, bị đau không rên la. Những chi tiết đó cho thấy ưu điểm gì của Đônkihôtê?

Qua những ưu điểm, nhược điểm của Đônkihôtê, em hãy đánh giá về nhân vật này?

Qua tìm hiểu hãy cho biết tất cả những ưu điểm, nhược điểm của Đônkihôtê xuất phát từ nguyên nhân nào?

Từ những ưu điểm nhược điểm của Đônkihôtê em rút ra đc bài học gì cho bản thân?

- Con người sống phải có những ước mơ, hoài bảo nhưng ko viễn vong, hão huyền.

- Chọn sách tốt để đọc.

- Không qua say mê các trò chơi điện tử...

Em hiểu sơ bộ ntn về n/vật Xan-chô-pan- xa?

- Một bác nông dân béo lùn, nhận làm giám mã cho Đôn-ki-hô-tê với hi vọng sau này chủ công thành danh toại bác sẽ đwocj làm thống đốc cai trị một hòn đảo - giám mã đủg đỉnh cưỡi lừa đi theo chủ lúc nào cũng mang theo bầu rượu và cái túi hai ngăn đựng đầy đủ thức ăn ngon...

+ Nhược điểm:

Mê muội hoang tưởng, thiếu thực tế, hành động điên rồ.

+ Ưu điểm:

- Dũng cảm, kiên cường.

- Lí tưởng cao cả, phẩm chất đáng quí

=> n/v nực cười, đáng trách vừa đáng thương.

Nguyên nhân: Say mê, học tập, bắt chước các hiệp sĩ trong truyện.

2. Nhân vật Xan-chô Pan-xa:

-Hình dáng: béo lùn

- làm giám mã cho Đôn-ki-hô-tê - có tham vọng

Về việc Đôn ki hô tê đánh nhau với cối xay gió, Xan-chô Pan-xa có những lời can ngăn ntn? Vì sao Xan-chô Pan-xa có những lời can ngăn đó? – Biết rõ sự thật đó là cối xay gió.

Xanchopanxa có quan niệm ntn khi bị đau?

Nếu như Đôn-ki-hô-tê ko lấy làm thích thú vì chuyện ăn ngũ thì Xan-chô Pan-xa lại như thế nào?

Qua những biểu hiện đó, đặc điểm tính cách nào của nhân vật Xan-chô Pan-xa được bộc lộ?

Trong cuộc chiến đấu với cối xây gió của chủ, Xan-chô Pan-xa luôn là người đứng ngoài cuộc, điều đó cho thấy đặc điểm nào khác của Xan-chô Pan-xa?.

Đến đây em hiểu gì về toàn bộ tính cách của Xan-chô Pan-xa?

Tỉnh táo,thực dung, tầm thường.

Vậy qua 2 nhân vật em thấy nếu trở thành con người hoàn thiện thì cần hội đủ những yếu tố nào? ( Kết hợp ưu điểm của 2 nhân vật).

+ Ưu điểm:

- Luôn tỉnh táo, thực tế.

+ Nhược điểm:

- Thực dụng, tầm thường - Ích kỉ, hèn nhát.

Hoạt động 2: III/ Ý nghĩa của văn bản.(6p’) Đọc văn bản này em hiểu như thế nào về 2

nhân vật Đôn-ki-hô-tê và Xan-chô Pan-xa?

Với em bài học kinh nghiệm rút ra được từ 2 nhân vật này là gì?

Nghệ thuật nỗi bật đc sử dụng ở văn bản này là gì?

Ghi nhớ SGK

E.Tổng kết-Rút kinh nghiệm.

* Củng cố phần KT-KN:(2p’)

- Phát biểu cảm nnghĩ của em và nhân vật Đôn-ki-hô-tê và Xan-chô Pan-xa?

*Hướng dẫn tự học và chuẩn bị bài học:(2p’) Bài cũ:

- Đọc kĩ văn bản và tóm tắt nội dung.

- Nắm nội dung, ý nghĩa và nghệ thuật của văn bản và tự rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân.

- Nhớ được một số chi tiết nghệ thuật độc đáo trong văn bản.

Bài mới:

- Xem trước bài: Trợ từ và thán từ.

* Đánh giá chung về buổi học:(1p’)

……….

………...

* Rút kinh nghiệm:

……….

………..

………

………..

Ngày soạn: 06/10/2012 Ngày dạy: ...

Tiết 27

TÌNH THÁI TỪ A. Mục tiêu cần đạt:

I. Chuẩn:

1/.Kiến thức:

- Hiểu khái niệm và các loại tình thái từ.

- Cách sử dụng tình thái từ.

2/. Kĩ năng:

- Sử dụng tình thái từ phù hợp với tình huống giao tiếp.

3/.Thái độ:

- Có thói quen sử dụng tình thái từ để đạt được tính lịch sự, lễ phép trong giao tiếp.

II. Nâng cao,mở rộng:

B. Chuẩn bị:

Thầy: Soạn giáo án, nghiên cứu bài.

Trò: Học bài củ, xem trước bài mới C. Phương pháp& ktdh:

- Nêu,giải quyết vấn đề, vấn đáp… . D. Tiến trình lên lớp:

I. Ổn định:

II. Kiểm tra bài cũ: (6p’)

- Thế nào là trợ từ, thán từ?

- Cho ví dụ?

III. Triển khai bài mới:(1p’)

- ĐVĐ: ở một số trường hợp, khi ta thêm vào câu trần thuật những tình thái từ thì nó trở thành câu cầu khiến, câu cảm thán hoặc câu nghi vấn. Tiết học hôm nay chúng ta tìm hiểu xem tình thái từ là gì? Công dụng của nó như thế nào trong việc tạo câu trong mục đích nói

Hoạt động 1: I/ - Chức năng của tình thái từ:(11p’) HS chú ý quan sát từ in đậm ở (I)

Trong các ví dụ đó, nếu bỏ các từ in đậm thì ý nghĩa của câu có gì thay đổi?

a). Bỏ từ “ à”: Không còn là câu nghi vấn b). Bỏ từ “ đi “ Không còn là câu cầu khiến.

c). Bỏ từ “ thay”: Không còn là câu cảm thán.

Như vậy mỗi từ in đậm trên là một yếu tố cấu tạo nên câu gì?

ở ví dụ (d) từ “ ạ “ biểu thị sắc thái tình cảm gì con người?

Như vậy những từ in đậm đó gọi là tình thái

1. Tìm hiểu ví dụ:

-Nếu bỏ các từ in đậm-> ý nghĩa thay đổi

a). Từ “ à”: Yếu tố tạo nên câu hỏi.

b). Từ “ đi”: Yếu tố tạo nên câu cầu khiến.

c). Từ “ thay”: Yếu tố tạo nên câu cảm thán.

d) Từ "ạ" biểu thị sắc thái kính trọng lễ phép

Một phần của tài liệu giáo án 8 2013 (Trang 53 - 77)

Tải bản đầy đủ (DOC)

(303 trang)
w