(Phan Bội Châu) A. Mục tiêu cần đạt:
I. Chuẩn:
1/.Kiến thức :
- Khí phách kiên cường, phong thái ung dung của nhà chí sĩ yêu nước Phan Bội Châu trong hoàn cảnh tù ngục.
- Cảm hứng hào hùng,lãng mạn, giọng thơ mạnh mẽ, khoáng đạt được thể hiện trong bài thơ.
2/. Kĩ năng:
- Đọc-hiểu văn bản thơ thất ngôn bát cú đường luật thế kỉ XX.
- Cảm nhận được giọng thơ, hình ảnh thơ ở các văn bản.
3/. Thái độ :
- Biết yêu quý cảm phục người chiến sĩ yêu nước Phan Bội Châu đồng thời tự rèn luyện cho mình ý chí vượt khó, luôn làm chủ hoàn cảnh, lạc quan.
II. Nâng cao,mở rộng:
- Tư tưởng của Phan Bội Châu.
B. Chuẩn bị:
Thầy: Soạn giáo án, tìm hiểu về Phan Bội Châu.
Trò: Đọc văn bản, soạn bài.
C. Phương pháp& ktdh:
- Vấn đáp,nêu giải quyết vấn đề D. Tiến trình lên lớp:
I Ổn định:
II Kiểm tra bài cũ:( 6p’)
- Em hãy nêu ý nghĩa văn bản “ Bài toán dân số”?.
- Muốn thực hiện có hiệu quả chính sách dân số, chúng ta phải làm gì?
III . Bài mới:(1p’)
ĐVĐ: - Đầu thế kĩ XX, phong trào cách mạng Việt Nam chuyển sang giai đoạn mới theo khuynh hướng dân chủ tư sản do các nhà nho yêu nước lãnh đạo. Phan Bội Châu là một trong những nhà nho yêu nước, tiếp thu tư tưởng mới quyết tâm đem hết tài năng của mình thực hiện khát vọng xoay chuyển đất trời, đánh đuổi giặc thù. Cụ đã từng bị kẻ thù bắt giam, tù đày nhiều năm. trong tù, cụ đã làm thơ để bày tỏ chí khí của mình “ Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác” chính là tác phẩm trử tình tỏ chí, tỏ lòng được sáng tác trong hoàn cảnh đặc biệt ấy.
Triễn khai bài dạy:
Hoạt động 1: I/ -Tìm hiểu chung.(8p’) Em biết gì về Phan Bội Châu ?
Gv nhắc lại một số nét chính.
1/ Tác giả, tác phẩm(SGK) a , Tác giả :
-1867-1940.
-Quê : Nam Đàn-Nghệ An.
Học sinh đọc diễn cảm, phù hợp giọng khẩu khí ngang tàng, hào hùng của bài thơ. Riêng câu 3, 4 đọc với giọng thống thiết.
GV cho HS đọc kĩ các từ khó.
Lưu ý chú thích 1, 2, 6.
Em hãy xác định thể loại thơ mà tác giả sử dụng ở bài thơ này?
-Nhà CM lớn của d/t 20 năm đầu TK XX.
b, Tác phẩm : (1941)- bị bắt giam ở T/Quốc.
2/Đọc
3/ Tìm hiểu chú thích:.
4/ Thể loại: Thất ngôn bát cú đường Hoạt động 2: II/ - Tìm hiểu văn bản:(23p’)
Đọc kĩ phần tác giả tác phẩm.
HS đọc kĩ hai câu thơ đầu, giải thích từ hào kiệt, phong lưu.
?Tại sao đã bị kẻ thù bắt, nhốt mà tác giả vẫn xem mình là hào kiệt phong lưu?- Lời khẳng định tin thần, ý chí, tư thế của người tù: Ngang tàng bất khuất, ung dung, đường hoàng.
? Quan niệm “ Chạy mỏi chân thì ở tù “ thể hiện điều gì? – Biến nhà tù=> Nơi nghĩ ngơi->
là trạm nghĩ chân-> người tù rèn luyện ý chí, suy nghĩ trong “ trường học cách mạng” đầy khó khăn.
? Qua hai câu thơ, phong thái của người tù thể hiện như thế nào?
( GV bình thêm: Phan Bội Châu không chịu khuất phục hoàn cảnh, không để hoàn cảnh đè bẹp mình, cụ phan đứng cao hơn mọi sự cùm kẹp, đày đoạ của kẻ thù).
HS đọc tiếp hai câu thực.
Em có nhận xét gì về nghệ thuật, giọng điều của hai câu này?
? Nhà thơ tâm sự điều gì qua 2 câu thực này?
Từ cuộc đời của Phan Bội Châu, em hiểu ông xem mình là “ Khách không nhà” nghĩa là sao?
– từ 1905-1914, ông phải buôn ba khắp bốn phương trời: TQ, Nbản, TLan, xa gia đình, quê hương. bị thực dân pháp kết án tử hình vắng mặt, PBC được coi là một tội phạm bị truy lùng gắt gao.
? Theo em có thể hiểu ý “ người có tôi” ở đây như thế nào nữa ngoài ý đã qua rõ ở trên?
- Phan Bội Châu luôn tự xem mình là người có tội với dân, với nước-> đó là nỗi đau lớn.
-
1/ Hai cầu đề:
Vẫn là hào kiệt, vẫn phong lưu chạy mỏi chân thì ở tù.
=> Giọng thơ đùa cợt, thể hiện phong thái tự tin, ung dung, chủ động.
2/ Hai câu thực:
NT đối, giọng thơ suy ngẫm, trầm ngâm thể hiện tâm trạng đau lớn, cuộc đời chiến đấu đầy sống gió, bất trắc của anh hùng cứu nước.
HS đọc hai câu luận
Em có nhận xét gì về nghệ thuật, giọng điệu và thủ pháp nghệ thuật của 2 câu thơ?
Theo em ý chính của hai câu thơ này là gì?
GV: Con người trở nên lớn lao trước cảnh tù đày, hìh ảnh thơ có tính chất lãng mạn kiểu anh hùng ca.
Đọc hai câu kết và cho biết tác giả khẳng định điều gì?
ở đây tác giả còn sử dụng nghệ thuật gì? điệp từ: ý thơ đanh thép, chắc nịch, giọng thơ dõng dạc, dứt khoát.
3/ Hai câu luận:
-> NT đối, giọng thơ sảng khoái, cách nói phóng đại-> Thể hiện hoài bảo to lớn, lo cứu nước cứu đời, tư thế ngạo nghễ cười trước mọi thủ đoạn của kẻ thù.
4/ Hai câu kết:
- Điệp từ, ý thơ đanh thép, rắn chắc, dứt khoát
- Khẳng định khí chí hiên ngang, bất khuất, coi thường tù ngục, cái chết, niềm tin vào tương lai, vào sự nghiệp cách mạng .
Hoạt động 3: III/ - Tổng kết:(2p’) Theo em âm điệu chủ đạo của bài thơ là gì?
Vận dụng phép đối, phân tích nghệ thuật này ở câu 3, 4, 5, 6?
Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản này?
GV cho HS đọc to, rõ ghi nhớ Ghi nhớ: SGK E.Tổng kết-Rút kinh nghiệm.
*Củng cố phần KT-KN: ( 2p’)
- Đọc diễn cảm bài thơ và phát biểu cảm nghĩ của em về những nhân vật trữ tình của tác phẩm?
* Hướng dẫn tự học và chuẩn bị bài học: (2p’) Bài cũ:
- Học thuộc lòng bài thơ, nắm kĩ nội dung nghệ thuật Bài mới:
- Xem trước và chuẩn bị bài: Ôn luyện về dấu câu.
+ Phần I: Lập bảng tổng kết về dấu câu theo mẩu SGK + Phần II: Xem trước các lỗi thường gặp về dấu câu.
* Đánh giá chung về buổi học:(1p’)
……….
………
*Rút kinh nghiệm:
………...
………..
………
Ngày Soạn:29/11/2012 Ngày dạy:…./…./…….
TUẦN 15,Tiết 57