I. MUẽC TIEÂU:
- Hiểu được vai trò chủ yếu của miêu tả trong văn bản tự sự.
- Vận dụng hiểu biết về miêu tả trong văn bản tự sự để đọc hiểu văn bản.
II. KIẾN THỨC CHUẨN:
1. Kiến thức:
- Sự kết hợp phương thức biểu đạt trong một văn bản.
- Vai trò tác dụng của miêu tả trong văn bản tự sự
2. Kyõ naêng:
- Phát hiện và phân tích được tác dụngcủa miêu tả trong văn bản tự sự.
- Kết hợp kể chuyện và miêu tả khi làm bài văn tự sự.
III. HƯỚNG DẪN - THỰC HIỆN:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG Hoạt động 1: KHỞI ĐỘNG
- Kieồm tra neà neỏp, sú soỏ, VS.
- KT: chuẩn bị bài của HS.
- Giới thiệu bài
- Lớp trưởng báo cáo.
- Trình bày bài đã chuẩn bị cho GV kieồm tra
Hoạt động 2: hình thành kiến thức mới - Gọi HS đọc đoạn trích SGK tr91
a- Đoạn trích kể về trận đánh nào? Trong trận đánh đó, vua Quang Trung đã xuất hiện như thế nào? Để làm gì?
b- Chỉ ra các chi tiết miêu tả trong đoạn trích.
- Các chi tiết ấy nhằm thể hiện những đối tượng nào?
Kể lại nội dung đoạn trích trên, có bạn nêu ra các sự việc sau đây:
- Vua Quang Trung cho ghép ván lại, cứ mời ngời khiêng mọt bức, rồi tiến sát đến đồn Ngọc Hồi.
- Quân Thanh bắn ra, không trúng ngời nào, sau đó phun khói lửa.
- Quân của vua Quang Trung khiêng ván nhất tề xông lên mà đánh.
- Quân Thanh chống đỡ không nổi, tớng nhà Thanh là sầm Nghi Đống thắt cổ chết. Quân Thanh đại bại
c. Hỏi: nếu chỉ kĨ những sự viƯc diƠn ra nh vậy thì câu chuyện có xúc động không? Tại sao?
- Hỏi: Vậy yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự có đặc điểm gì?
- Hỏi: Trong văn bản tự sự, sử dụng miêu tả có tác dụng gì?
- GV chốt: Trong văn bản tự sự, sự miêu tả cụ thể, chi tiết về cảnh vật, nhân vật và sự
- HS đọc đoạn trích.
- HS đọc đoạn trích.
a. + Quang Trung đánh đồn Ngọc Hồi.
+ Oai phong, laóm lieọt, chổ huy, cưỡi voi đốc thúc.
b. HS chỉ ra các yếu tố MT:
+ … lấy sáu chục tấm ván … chữ “nhất”
+ Khói toả mù trời
+ Quân Thanh … chạy tán loạn, giày xéo lên nhau.
- Nhận xét đó là đối tượng Vua Quang Trung và quân Lính song song đó là sự thất bại của quân tướng nhà Thanh.
c. Không sinh động vì chỉ kể sự lại việc. Tức chỉ mới trả lời câu hỏi việc gì chứ chưa trả lời được câu hỏi việc đó diễn ra như thế nào.
+ Nhờ có miêu tả bằng các chi tiết mới thấy được các sự việc diễn ra như thế nào?
- Trả lời
I. TÌM HIEÅU YEÁU TOÁ MIEÂU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ:
1. Đặc điểm:
Yếu tố miêu tả tái iện lại những hình ảnh, trạng thái, đặc đieerm tính chất, … của sự vật, con người và cảnh vật trong
việc có tác dụng làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn, gợi cảm, sinh động.
tác phẩm.
2. Tác dụng:
Việc miêu tả làm cho lời kể trở nên cụ thể, sinh động và haáp daãn hôn.
Hoạt động 3: luyện tập - Gọi HS đọc BT1, xác định yêu cầu.
Cho HS thảo luận 3’:
Tìm những yếu tố tả người tả cảnh trong 2 đoạn trích Chị em Thúy Kiều và Cảnh ngày xuaân.
- YChs tìm chi tiết miêu tả.
- Phân tích giá trị của các yếu tố miêu tả ấy.
- Nhận xét.
- Gọi HS đọc BT2,
Viết đoạn văn kể về việc chị em Thúy Kiều đi chơi trong trong buổi chiều xuân (có vận dụng yếu tố miêu tả)
-Gọi HS đọc BT3, Giới thiệu về vẻ đẹp của chị em Thúy Kiều bằng lời văn của mình.
- GV nhận xét bài hs.
- HS đọc.
Thảo luận nhóm và trình bày kết quả vào bảng con.
Chú ý các chi tiết: khuôn trăng đầy đặn, nét ngày nở nan, hoa cười, ngọc thốt, làn thu thuûy, neùt xuaân sôn (Chò em TK)
Cỏ non xanh .... chân trời, Cành lê .... bông hoa.
Nô nức yến anh,
Dập dìu tài tử giai nhân Ngựa xe ... giấy bay Tà tà bóng ngã về tây Dòp caàu ... baéc ngang.
- HS đọc, tiến hành viết đoạn văn chú ý có dùng yếu tố miêu tả.
- HS đọc. Trả lời, nhiều HS neâu yù kieán.
- Cá nhân thực hiện - HS khác nhận xét
III. LUYỆN TẬP:
1. Trong đoạn trích Chị em Thúy Kiều Nguyễn Du đã sử dụng rất nhiều yếu tố miêu tả, nhất là tả người. Nhằm tái hiện chân dung “mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười”
của Thúy Kiều và Thúy Vân, tác giả đã sử dụng bút pháp ước lệ tượng trưng, một thủ pháp quen thuộc và nổi bật trong thơ văn cổ. (chỉ ra các chi tiết miêu tả).
2. Viết đoạn văn kể về việc chũ em Thuựy Kieàu ủi chụi trong buổi chiều ngày Thanh minh. Có vận dụng yếu tố miêu tả.
3. Giới thiệu về vẻ đẹp của chị em Thúy Kiều bằng lời văn cuûa mình.
Hoạt động 4: củng cố, dặn dò
* Câu hỏi củng cố:
- Vậy yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự có đặc điểm gì?
- Trong văn bản tự sự, sử dụng miêu tả có tác dụng gì?
* Hướng dẫn tự học:
- Kể lại diễn biến một sự việc trong đó có các chi tiết miêu tả tâm trạng của bản thân.
- Học bài Thuật ngữ.
- Chuẩn bị bài “Trau dồi vốn từ”.
+ Đọc toàn bài.
+ Phát hiện lỗi diễn đạt sai trong những câu ở mục I.2 tr 100.
+ Em hiểu ý kiến trong văn bản phần II đó như thế nào?
+ Giải nghĩa một số từ Hán Việt thông dụng ở BT 2 SGK tr101, 102.
___________________________________________________________________________________________
Tuaàn 7 NS: 11/9/2011 Tieát 33 ND: 30/9/2011