1. ổn định tổ chức
2. Kiểm tra b i củài củ - Đọc thuộc 3 bài ca dao than thân. Phân tích nội dung, nghệ thuật của một bài mà em thích?
3 . Giới thiệu bài
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới.
-Mục tiêu:Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho hs -Phương pháp: thuyết trình
-Thời gian: 1p
Dân tộc Việt Nam có một bề dày truyền thống đấu tranh chống quân xâm lợc. để gợi lại không khí hào hùng của dân tộc từ thời Lý- Trần thế kỷ X-XIII hai bài thơ ngắn nh một tuyên ngôn độc lập của dân tộc…
.
Hoạt động của GV Hoạt động của
HS
Nội dung Hoạt động 2:Giới thiệu chung.
-Mục tiêu.HS hiểu về thơ trung đại.
-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích,nêu và giải quyết vấn đề.
-Thời gian: 5p
GV gọi HS đọc chú thích SGK trang 63 để tìm hiểu về thơ trung đại.
?Thơ trung đại được viết bằng chữ gì?Gồm những thể nào?
HS trả lời
I.Giới thiệu chung.
- Thơ trung đại Việt Nam được viết
-Thơ trung đại Việt Nam được viết bằng chữ Hán hoặc chữ Nôm gồm nhiều thể : ngũ ngôn tứ tuyệt,thất ngôn bát cú , lục bát , song thất lục bát.
GV gọi HS đọc bài thơ.
?“Sông núi nước Nam” sáng tác năm nào?
Của ai?Viết theo thể thơ gì?
-“Sông núi nước Nam”sáng tác 1077 của Lí Thường Kiệt.Bài thơ được viết theo thể thất ngôn tứ tuyệt.Trong đó các câu 1,2 hoặc chỉ các câu 2,4 hiệp vần với nhau ở chữ cuối.
HS cùng bàn luận suy nghĩ
bằng chữ Hán hoặc chữ Nôm gồm nhiều thể : ngũ ngôn tứ tuyệt,thất ngôn bát cú , lục bát , song thất lục bát.
-“Sông núi nước Nam”sáng tác 1077 của Lí Thường Kiệt.Bài thơ được viết theo thể thất ngôn tứ tuyệt.
Hoạt động 3:Đọc hiểu văn bản.
-Mục tiờu:HS cảm nhận đợc tinh thần độc lập, khí phách hào hùng, khát vọng lớn lao của dân tộc trong bài thơ.
- Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, thảo luận.
-Thời gian: 10p
? Tại sao bài thơ đợc coi nh bản tuyên ngôn
độc lập đầu tiên của dân tộc ta viết bằng thơ?
?Nó khẳng định chân lí ra sao?
?Hai câu đầu nói lên điều gì?
Khẳng định lãnh thổ.
?Hai câu sau nói lên điều gì?
Kết quả sau khi xâm phạm lãnh thổ người khác.
Bài thơ được biểu ý theo một bố cục rõ ràng.Trong bài tác giả dùng chữ “đế” mà không dùng “vương” nhằm tỏ thái độ ngang hàng với nước Trung Hoa.
?Bài thơ đã nêu lên ý tưởng của nhân dân như thế nào?
Bảo vệ độc lập tự do của dân tộc,kiên quyết chống ngoại xâm.
?Hãy nhận xét về giọng điệu của bài thơ?
. Giọng thơ hào hùng đanh thép, ngôn ngữ dõng dạc,dứt khoát,thể hiện được bản lĩnh khí phách dân tộc.
II. Đọc hiểu văn bản.
1. Bài thơ được coi là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta được viết bằng thơ.Nó khẳng định một chân lí : sông núi nước Nam là của người Việt Nam, không ai được xâm phạm
2. Bảo vệ độc lập tự do của dân tộc,kiên quyết chống ngoại xâm.
3. Giọng thơ hào hùng đanh thép, ngôn ngữ dõng dạc,dứt khoát,thể hiện được bản lĩnh khí phách dân tộc.
Hoạt động 4:Tổng kết.
-Mục tiêu:HS khái quát và khắc sâu kiến thức vừa học.
-Phương pháp: Hỏi đáp -Thời gian: 5p
III. Kết luận.
? Bài thơ nói lên điều gì?
Bằng thể thơ thất ngôn tứ tuyệt giọng thơ dỏng dạc,đanh thép, “sông núi nước Nam” là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên khẳng định chủ quyền lãnh thổ của đất nước và nêu cao ý chí quyết tâm bảo vệ chủ quyền đó trước mọi kẻ thù xâm lược.
HS trả lời theo ghi nhớ SGK- tr.65
III. Kết luận.
PHò giá về KINH
( Tụng giá hoàn kinh sư)
Trần Quang Khải I . Mục đích yêu cầu :
Giúp HS : cảm nhận được tinh thần độc lập,khí phách hào hùng khát vọng lớn lao của dân tộc trong bài thơ.
- Bước đầu hiểu về hai thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt và ngũ ngôn tứ tuyệt đường luật.
II . Phương pháp và phương tiện dạy học - Đàm thoại , diễn giảng
- SGK + SGV + giáo án
III . Nộidung và phương pháp lên lớp 1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ :
2.1.Bài thơ được coi là bản gì?Nó khẳng định chân lí ra sao?
2.2.Hãy nhận xét về giọng điệu của bài thơ?
3. Giới thiệu bài mới.1 phút
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới.
-Mục tiêu:Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho hs -Phương pháp: thuyết trình
-Thời gian: 1p
Hoạt động của GV Hoạt động
của HS
Nội dung Hoạt động 2:Giới thiệu chung.
-Mục tiêu.HS hiểu về thơ trung đại.
-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích,nêu và giải quyết vấn đề.
-Thời gian: 5p
GV gọi HS đọc chú thích SGK trang 66 để tìm hiểu về tác giả.
?Em hãy cho biết vài nét về tác giả Trần Quang Khải?
_ Trần Quang Khải ( 1241 _ 1294 ) con trai thứ ba của vua Trần Thái Tông là người có công lớn trong cuộc kháng chiến chống Mông – Nguyên.
GV gọi HS đọc bài thơ để tìm hiểu về thể thơ.
?Bài thơ được viết theo thể thơ gì?Cách hiệp vần?
_ Bài thơ viết theo thể thơ ngũ ngôn từ tuyệt đường luật (1285 ) .Gồm 4 câu,mỗi câu 5 chữ,được gieo vần ở cuối câu 1,2,4.
?Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh nào?
Đọc chú thích tìm hiểu nghĩa của các từ Hán Việt.
HS trả lời
HS cùng bàn luận suy nghĩ
I.Giới thiệu chung.
Trần Quang Khải ( 1241 -1294 )
- Bài thơ viết theo thể thơ ngũ ngôn từ tuyệt
đường luật
(1285) .Gồm 4 câu,mỗi câu 5 chữ.
- “Phò giá về kinh”
được sáng tác lúc ông đi đón Thái Thượng Hoàng về Thăng Long.
Hoạt động 3:Đọc hiểu văn bản.
-Mục tiờu:HS cảm nhận đợc tinh thần độc lập, khí phách hào hùng, khát vọng lớn lao của dân tộc trong bài thơ.
-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, thảo luận.
-Thời gian: 10p
Đọc chú thích tìm hiểu nghĩa của các từ Hán Việt.
?Bài thơ có đại ý như thế nào?
Hào khí chiến thắng và lời động viên.Các từ
“cướp,đoạt” thê hiện khí thế hào hùng,mạnh mẽ.
?Hai câu đầu nói lên điều gì?
-Hai câu đầu : thể hiện hào khí chiến thắng của dân tộc đối với giặc Nguyên – Mông.
?Nội dung mà tác giả muốn nói lên ở hai câu cuối là gì?
- Hai câu cuối : lời động viên xây dựng phát triển đất nước trong thời bình và niềm tin sắt đá vào sự phát triển bền vững muôn đời của đất nước.
Hai câu đầu : thể hiện hào khí chiến thắng của dân tộc đối với giặc Nguyên- Mông.
II. Đọc hiểu văn bản.
- Bài thơ có đại ý:
+Hai câu đầu : thể hiện hào khí chiến thắng của dân tộc đối với giặc Nguyên – Mông.
+ Hai câu cuối : lời động viên xây dựng phát triển đất nước trong thời bình và niềm tin sắt đá vào sự phát triển bền vững muôn đời của đất nước.
?Việc đảo trật tự hai trận chiến thắng diễn tả điều gì?
Diễn tả hào khí chiến thắng của trận đánh mới diễn ra.
?Em hãy nhận xét về cách biểu ý,biểu cảm của bài thơ.
_ Bài thơ dùng cách diễn đạt chắc nịch súc tích,cô động không hình ảnh,không hoa mỹ,cảm xúc được nén trong ý tưởng.
?Cách biểu ý trong hai bài thơ có gì khác nhau?
Hai bài thơ biểu hiện bản lĩnh,khí phách của dân tộc ta.Một bài nêu cao chân lí vĩnh viễn lớn lao,thiêng liêng.Một bài thể hiện khí phách,khí thế chiến thắng ngoại xâm hào hùng của dân tộc và bày tỏ khát vọng xây dựng,phát triển cuộc sống hòa bình với niềm tin đất nước bền vững muôn đời.
HS trả lời
-Bàithơ dùng cách diễn đạt chắc nịch súc tích,cô động không hình ảnh,không hoa mỹ,cảm xúc được nén trong ý tưởng.
Hoạt động 4:Tổng kết.
-Mục tiêu:HS khái quát và khắc sâu kiến thức vừa học.
-Phương pháp: Hỏi đáp -Thời gian: 5p
III. Kết luận.
? Bài thơ nói lên điều gì?
-Với hình thức diễn đạt cô đúc,dồn nén cảm xúc vào bên trong ý tưởng,bài thơ “phò giá về kinh”
đã thể hiện hào khí chiến thắng và khát vọng thái bình,thịnh trị của dân tộc ta ỡ thời đại nhà Trần.
HS trả lời theo ghi nhớ SGK- tr.68
III. Kết luận.
4 Củng cố : 2p
Hoạt động 6:Củng cố.
-Mục tiêu:HS khái quát và khắc sâu kiến thức vừa học.
-Phương pháp: Hỏi đáp -Thời gian: 3p
4.1 Hai câu đầu nói lên điều gì?
4.2 Nội dung mà tác giả muốn nói lên ở hai câu cuối là gì?
4.3 Em hãy nhận xét về cách biểu ý,biểu cảm của bài thơ.
5. Hướng dẫn về nhà
- Học thuộc nội dung phần nghi nhớ SGK.
- Đọc trước bài : Từ Hán Việt.