-Thời gian: Đã rất lâu.
- Cách xng hô “ bác” thể
niềm chờ đợi bạn đến chơi đã từ lâu.
Cách xng hô “ bác” thể hiện sự thân tình, gần gũi, tôn trọng bạn bè.
? Em hình dung tâm trạng của chủ nhân khi có bạn đến chơi?
Lời thông báo bạn đến chơi nhà cũng là tiếng reo vui đầy hồ hởi, phấn chấn và thoả lòng mong đợi.
GV: Thời gian này NK đã cáo quan về ở ẩn, ông tự cho mình là đã quá già ( muốn đi lại tuổi già thêm nhác ).Bạn bè tâm giao đi lại cũng ít ông rất vui khi bạn đến chơi nhà câu thơ mở đầu tự nhiên nh lời nói thờng ngày.
- Lẽ thờng khi có bạn đến chơi, chủ nhà thờng nghĩ đến việc thiết đãi để bày tỏ tình thân thiện.
?Nhng ở bài thơ này, hoàn cảnh của chủ nhà có gì đặc biệt ?
Trẻ đi vắng, chợ xa Cá ao sâu nớc cả
Gà vờn rộng rào tha Cải chửa ra cây, cà mới nụ.
Bầu vừa rụng rốn mớp đơng hoa.
? Nhận xét gì về nhịp thơ ? em có nhận xét gì về điều kiện, hoàn cảnh tác giả muốn đãi bạn?
Nhịp thơ 4/4 tạo âm hởng nhịp nhàng, chậm rãi. Điều kiện tởng chừng có mà lại không. Câu thơ nh lời phân trần của tác giả vì điều kiện khách quan đã không cho phép chủ nhà tiếp
đãi bạn bè chu đáo
? Cách nói lấp lửng ấy có ý nghĩa gì?
nói nh vậy để làm gì?
- Sơn hào hải vị đành là không mơ t- ởng những món ăn sang trọng cũng có thể bỏ qua, vì chợ xa mà lại không có ngời đi chợ. Nhng nhiều món nhà có sẵn cũng không thể làm mâm cơm đãi khách : ao đã sâu, nớc lại lớn, vờn rộng rào tha đến rau quả cũng không và đặc biệt:
Thì tất cả là con số không to tớng. Thật
đáng ngạc nhiên. Do cảnh thanh bần ? Do bạn đến thăm bất ngờ không đợc chuẩn bị ?
Tạo ra tình huống đặc biệt éo le cách nói trào lộng, đùa vui
? Nghệ thuật?
-Là cách nói cho vui thể hiện sự hóm
b n luàn lu ận suy nghĩ.
HS chia
nhóm trả lời
HS cùng b n luàn lu ận suy nghĩ
Nhịp thơ
4/4 tạo âm hởng nhịp nhàng
hiện sự thân tình, gần gũi, tôn trọng bạn bè.
-Tâm trạng: vui, hồ hởi, phấn chấn và thoả lòng mong đợi.
2. Cảm xúc về gia cảnh
-Hoàn cảnh:
Trẻ đi vắng, chợ xa Cá ao sâu nớc cả
Gà vờn rộng rào tha Cải chửa ra cây, cà mới nụ.
Bầu vừa rụng rốn mớp đơng hoa.
- Nhịp thơ 4/4 tạo âm hởng nhịp nhàng, chậm rãi.
- Đó là sự thật về hoàn cảnh, thiÕu thèn vÒ vËt chÊt.
- “Trầu không có” lễ nghi tiếp khách tối thiểu cũng không có.
-Nghệ thuật: cách nói trào
hỉnh, hài hớc, yêu đời, yêu bạn bằng tình cảm dân dã, chất phác
cách nói trào lộng, đùa vui
? Để nói thẳng, nói vui nh thế Tg phải là ngời NTN?
Trọng tình nghĩa hơn vật chất, tin ở sự cao cả của tình bạn.
Bác đến chơi đây ta với ta
? Quan hệ từ : với đã liên kết hai “ ” từ ta với nhau Ta chỉ ai? “ ” “ ” Ta: Chủ nhà ( tác giả )
Ta: khách ( bạn )
? Em có nhận xét gì về tình cảm bạn bè ở trong bài?
-Chủ khách không còn khoảng cách, chỉ còn “ ta với ta” hai ngời đã là một
gắn bó hoà hợp, vui vẻ. Tình bạn sâu sắc trong sáng vựơt lên trên nhuẽng vật chất tầm thờng.
?Em đã gặp cụm từ ta với ta trong “ “ VB nào ? Hãy so sánh cụm từ ở hai VB ?
-Văn bản “ Bạn đến chơi nhà” hai từ ta chỉ hai ngời , sự hoà hợp gắn bó mật thiÕt gi÷a hai con ngêi trong mét t×nh bạn chung thuỷ
ở VB “ Qua ĐN” hai từ ta chỉ một ng- ời – một tâm trạng. Đó là nỗi cô đơn thăm thẳm của con ngời giữa không gian bao la hùng vĩ đến rợn ngợp nỗi khoải càng khắc khoải, thấm thía, xãt xa.
cách nói trào lộng,
đùa vui
Ta: Chủ nhà ( tác giả ) Ta: khách ( bạn )
lộng, đùa vui
Trọng tình nghĩa hơn vật chất, tin ở sự cao cả của tình bạn.
3. Cảm nghĩ về tình bạn
Ta: Chủ nhà ( tác giả ) Ta: khách ( bạn )
Chủ khách không còn khoảng cách, chỉ còn “ ta với ta” hai ngời đã là một gắn bó hoà hợp, vui vẻ. Tình bạn sâu sắc trong sáng vựơt lên trên vật chất tầm thờng.
Hoạt động 4.Tổng kết -Mục tiêu:HS hiểu bài học sâu hơn.
-Phương pháp: Hỏi đáp -Thời gian: 4p
? Nêu biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng trong bài thơ?
-Hệ thống từ ngữ, hình ảnh thơ gần gũi, dân dã bài thơ có cái trong sáng, thân tình, mộc mạc của TB, gần gũi với ngời đọc.
? Néi dung ?
-Qua bài thơ thể hiện Nguyễn Khuyến là ngời hồn nhiên, dân dã, trong sáng.
Tình bạn của ông là tình bạn chân thành, ấm áp, bền chặt dựa trên những giá trị tinh thần.
HS đọc ghi nhí trong SGK .
III- Tổng kết 1. Nghệ thuật 2. Néi dung:
* Ghi nhí ( SGK )
Hoạt động 5:Củng cố.
-Mục tiêu:HS khái quát và khắc sâu kiến thức vừa học.
-Phương pháp: Hỏi đáp -Thời gian: 2p
- Tìm những câu ca dao, thành ngữ, tục ngữ nói về tình bạn
- Có ý kiến cho rằng bài thơ không chỉ ca ngợi tình bạn mà còn gợi ra không khí làng quê ở ĐBBB ý kiến của em ? - GV khái quát bài
HS trả lời
* Hướng dẫn tự học:
1) Bài vừa học:
- Học thuộc bài thơ, ghi nhớ.
- Nội dung và nghệ thuật bài thơ.
- Làm bài tập 1(luyện tập).
2) Bài sắp học:
- Làm bài viết số 2 – văn biểu cảm .
- Ôn lại kiến thức về cách làm bài văn biểu cảm .
Tuần 8: Ngày soạn 13/10/2010 TiÕt 31,32
Viết bài tập làm văn số 2