2, Kiểm tra bài cũ ;
- Thế nào là từ địa phương , thế nào là biệt ngữ xh ? Cho vd minh hoạ
- Sử dụng từ địa phương và biệt ngữ xh có tác dụng gì ? Làm thế nào để tránh lạm dụng từ địa phương và biệt ngữ xh ?
3, Bài mới : I. Trợ từ :
GV yêu cầu hs đọc to 3 vd trong sgk
(?) Hãy so sánh ý nghĩa của câu 1 và câu 2 và cho biết điểm khác biệt về ý nghĩa giữa chúng ?
- Câu thứ nhất một sự việc khách quan là : nó ăn ( số lượng) 2 bát cơm
- Câu thứ 2 thêm từ những , ngoài việc diễn đạt một việc khách quan như câu thứ nhất , còn có ý nghĩa nhấn mạnh , đánh giá việc nó ăn 2 bát cơm là nhiều , là vượt quá mức bình thường . Câu này có tể dùng trong trường hợp 1 em bé bình thường chỉ ăn một bát cơm nhưng hôm nay nó ăn được gấp đôi
(?) So sánh ý nghĩa câu 1 và câu 3 cho biết điểm khác biệt về ý nghĩa giữa chúng ?
- Câu 3 thêm từ có ngoài việc diễn đạt một sự việc khách quan như câu thứ nhất , còn có ý nghĩa nhân mạnh đánh giá việc nó ăn 2 bát cơm là ít , là không đạt mức độ bình thường . Câu này dùng trong tình huống chẳng hạn nói về một người lớn nào đó , bình thường ăn bốn năm bát cơm , hôm nay bị ốm nên ăn cơm chỉ được một lượng ít
(?) Vậy Từ nhưng và từ có có tác dụng ntn đối với sự việc được nói tới ở trong câu ?
-Dùng biểu thị thái độ nhấn mạnh , đánh giá của người nói đối với sự vật , sự việc được nói đến trong caâu
Bài tập nhanh
Đặt 3 câu có dùng 3 trợ từ Chính , đích , ngay và nêu tác dụng của việc dùng 3 trợ từ đó .
II.Thán từ : Hs đọc 2 đoạn văn trong phần II.1
(?) Từ này có tác dụng gì ?( từ này là tiếng thốt ra gây sự chú ý của người đối thoại )
(?) Từ a biểu thị thái độ gì ?
- trong trường hợp này là biểu thị sự tức giận
- nhưng cũng có trường hợp là a biểu thị sự vui mừng ,
I. Trợ từ :
- Dùng để biểu thị thái độ nhấn mạnh , đánh giá của người nói đối với sự vật , sự việc được nói đến ở trong câu
II.Thán từ :
- Dùng để bộc lộ tình cảm , cảm xúc của người nói
- Dùng để gọi đáp
- Thường đứng ở đầu câu , có khi nó được tách ra thành câu đặc biệt
+ Thán từ có 2 loại chính
- Thán từ bộc lộ tình cảm , cảm xúc :a , ái , ơ , ôi …
sung sướng VD : A! Mẹ đã về !
- Tiếng a trong 2 trường hợp này cú sự khỏc nhau vềứ ngữ điệu
(?) Từ vâng biểu thị thái độ gì ? - thái độ lễ phép
(?) Nhận xét về cách dùng từ này , a và vâng bằng cách lựa chọn những câu trả lời đúng :
a, Các từ ấy có thể làm thành câu độc lập
b, các từ ấy không thể làm thành một câu độc lập c, các từ ấy không thể làm một bộ phận của câu d, các từ ấy có thể cùng những từ khác làm thành một câu và thường đứng đầu câu
- Thán từ có khả năng một mình tạo thành câu như này , a trong đoạn văn của NC
- Thán từ cũng có lúc làm thành phần biệt lập của câu ( không có qh ngữ pháp với các thành phần khác ) như này , vâng trong đoạn văn của Ngô Tất Tố
- Thán từ gọi đáp : này , ơi , vaâng
II, Luyện tập
Bài tập 1 : phân biệt trợ từ
(+) , (_) , (+) , (- ) (-) , (+) , (-) , (+) Bài tập 2 : Giải thích nghĩa các trợ từ
a, lấy : không có một lá thư , không có lời nhắn gửi , không có một đồng quà b, nguyên : chỉ riêng tiền thách cưới đã quá cao; đến : nghĩa là quá vô lí c, Cả : nhấn mạnh việc ăn quá mức bình thường
d, cứ : nhấn mạnh việc lặp đi lặp lại nhàm chán Bài tập 3 : Tìm thán từ
-a, :này , à ; b, ấy ; c, vâng ; d, chao ôi ; e, hỡi ơi
Bài tập 6 : Câu tục ngữ khuyên bảo chúng ta cách dùng thán từ gọi đáp biểu thị sự lễ pheùp
4. Hướng dẫn về nhà: Học thuộc ghi nhớ - Làm hết bài tập còn lại
- Soạn bài mới “Tình thái từ”
Tuaàn: 6, Tieát: 24 Tuaàn: 6, Tieát: 24
Ngày soạn:
Ngày soạn: Ngày soạn :27/9/2008Ngày soạn :27/9/2008 Ngày dạy: 29/9 – 4/10/2008
Ngày dạy: 29/9 – 4/10/2008
MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ