Bài 15: VÀO NHÀ NGỤC QUẢNG ĐÔNG CẢM TÁC
I. Giới thiệu chung: ( SGK)
(?) Em hãy nêu vài nét về tác giả , tác phẩm ? ( sgk) II. Đọc – tìm hiểu văn bản :
Gọi hs đọc bài thơ , chú ý thể hiện khẩu khí ngang tàng và gịong điệu hào hùng của tác giả
Giải Thích từ khó
(?) Hãy thuyết minh ngắn gọn những đặc điểm của thể thơ TNBC từ bài thơ này ? ( Hs tự trình bày ) 2. Bố cục (?) Theo dõi vb và cho biết nhân vật trữ tình được thể hiện trên mấy nội dung ?
- Bốn câu thơ đầu – Bức tranh người đập đá - Bốn câu thơ cuối – Cảm nghĩ về việc đập đá (?) Bài thơ này sử dụng phương thức gì ?
- Biểu cảm là chính miêu tả là yếu tố tham gia 3. Phân tích: Gọi hs đọc 4 câu thơ đầu
I. Giới thiệu chung: ( SGK) II. Đọc – tìm hiểu văn bản : 1. Đọc – tìm hiểu chú thích :
2. Boỏ cuùc : 2 phaàn
3. Phaân tích:
a .Bức tranh người đập đá :
(?) Đập đá có thể là việc làm bình thường nhưng việc đập đá ở Côn Lôn có bình thường không ? Vì sao ? - Không , vì đây là công việc khổ sai , buộc tù nhân phải làm
(?) Chủ đề làm trai trong bài thơ :
“Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn Lừng lẫy làm cho lỡ núi non”
Chúng ta có thể hiểu như thế nào ? ( HSTLN)
- Câu thơ đầy miêu tả bối cảnh không gian , đồng thời tạo dựng tư thế của con người giữa đất trời Côn Đảo - “ Làm trai” . “ Đã sinh làm trai thì cũng phải khác đời” ( PBC ) “ Chí làm trai Nam , Bắc , Đông , Tây- Cho phỉ sức vẫy vùng trong bốn bể” ( Nguyễn Công Trứ) .
(?) Từ cách làm trai đó đã làm sáng lên phẩm chất nào của con người yêu nước rong bài thơ ?
+Từ hai câu thơ tiếp theo , hãy cho biết
(?) Công việc đập đá ở đây được gợi tả qua những từ ngữ nào ?
- Xách búa đánh tan - Ra tay đập bể
(?) Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì ? ( đối )
(?) Sử dụng nghệ thuật đối như thế giúp em hình dung công việc đập đá của người từ ở Côn Đảo là 1 công việc như thế nào ?
- Lao động nặng nhọc
(?) Em có nhận xét gì về giọng điệu
(?) Em có nhận xét gì về giọng điệu của 2 câu thơ đó ? ( Giọng điệu hùng tráng , sôi nổi )
(?) Từ những chi tiết phân tích trên em thấy được vẻ đẹp nào của người tù ?
(?) Vậy qua 4 câu thơ đầu đã khắc hoạ hình ảnh người tù cách mạng như thế nào ?
+ gọi hs đọc 4 câu tiếp theo
(?) Từ chú thích (4) trong sgk , em hiểu cảm nghĩ nào của con người được thể hiện trong câu thơ :
Tháng ngày bao quản thân sảnh sỏi Mưa nắng càng bền dạ sắc son ?
+ Hai câu đề :
- Đó là lòng kiêu hãnh , ý chí khẳng định mình , là khát vọng hành động mãnh liệt . Con người như thế lại đường hoàng
“ đứng giữa trời đất Côn Lôn” , đứng giữa biển rộng non cao , đội trời đạp đất , tư thế hiên ngang sừng sững . Từ đó toát lên một vẽ đạp hùng tráng
+ Hai câu thực
- Sử dụng nghệ thuật đối
- Gịong điệu hùng tráng , sôi noồi
- Có sức mạnh to lớn, khí thế hiên ngang lừng lẫy , mạnh mẽ phi thường
Cả 4 câu đầu đã ựng lên một tượng đài uy nghi về con người anh hùng với khí phách hiên ngang , lẫm liệt , sừng sững giữa đất trời . Giọng thơ thể hiện khẩu khí ngang tàng , ngạo nghễ của con người giám coi thường mọi thử thách gian nan
b. Cảm nghĩ từ việc đập đá : + 2 câu luận
- Dùng pháp đối , làm rõ sức chịu đựng mãnh liệt cả về thể xác lẫn tinh thần của con người trước thử thách , nguy nan
- Tự thấy mình có tấm thân dày dặn , phong trần qua nhiều thử thách
- Tự thấy mình có tinh thần cứng cỏi , trung kiên không sờn lòng , đổi chí trước mọi gian khổ , thử thách
(?) Tác giả tiếp tục sử dụng nghệ thuật gì và có tác duùng ra sao ?
(?) Từ đó toát lên phẩm chất nào cao quý của con người yêu nước ?( Bất khuất trước gian nguy , trung thành với lí tưởng ỵêu Nước)
+Theo dõi cặp câu kết
(?) Hai câu kết tác giả kể về việc gì ?
- Những người có gan làm việc lớn , khi phải chịu tù đày chỉ là việc nhỏ , không có gì đáng nói
(?) Nhận xét về nghệ thuật tác giả sử dụng trong 2 câu thơ này ? Và nếu tác dụng ?
(?) Từ đó , phẩm chất tinh thần cao quý nào của người tù được bộc lộ ?
- Tin tưởng mãnh liệt ở sự nghiệp yêu nước của mình . Coi khinh gian lao , tù đày
(?) Học qua bài thơ đã cho em hiểu thềm về những phẩm chất nào của những người tù cộng sản ? ( HSTLN)
- Hiên ngang , chấp nhận nguy nan , bần gan vững chí với lí tưởng cứu nước của mình
(?) Khí phách hiên ngang , chấp nhận mọi gian lao thử thách trên con đường cứu nước được thể hiện trong nhiều bài thơ của những người yêu nước VN . Em biết thêm bài thơ nào về đề tài này ?( Hs bộc lộ )
+ 2 caâu keát
- Đối ( Thánh ngày , mưa năng ; thân sành sỏi , càng bền bỉ sắc son). Khẳng định lí tưởng yêu nước lớn lao mới là điều quan trọng nhất
4 câu thơ cuối đã thể hiện được niềm tin mãnh liệt ở sự nghiệp yêu nước của mình . Coi khinh gian lao , tù đày
* Ghi nhớ : sgk
IV, Luyện tập Bài tập 2 :
- cả 2 bài thơ đều là khẩu khí của những bậc anh hùng hào kiệt khi sa cơ , lỡ bước vào vòng tù ngục . Họ không “ nói chí” bằng những lời lẽ khoa trương , sáo rỗng
- Vẽ đạp hào hùng ,lãng mạng của họ biểu hiện trước hết ở khí phách ngang tàng lẫm liệt ngay cả trong gian lao có thể đe doạ đến tính mạnh ( Xem việc ở tù như dừng chân tạm nghỉ , xem việc lao động khổ sai như một việc “ con con”không đáng kể ) . Vẻ đẹp ấy
còn biểu hiện ở ý chí chiến đấu và niềm tin không dời đổi vào sự nghiệp của mình ( Thân ấy vẫn còn còn sự nghiệp
- Đọc diễn cảm 2 bài thơ
4. Hướng dẫn về nhà: : Học thuộc lòng 2 bài thơ , phần ghi nhớ - Soạn bài “ Muốn làm thằng Cuội”
5. Ruựt kinh nghieọm: