Bài 17 TRẢ BÀI KIỂM TRA TIẾNG VIỆT
I, Tìm hiểu về tác giả – tác phaồm:: Sgk
II, Đọc – tìm hiểu văn bản:
1. Đọc văn bản –chú thích:
2. Phân tích văn bản:
a.Tâm trạng con hổ trong vườn bách thú
- Biến thành trò chơi cho thiên hạ tầm thường
- Ởû chung cùng bọn thấp keùm
Hoồ voõ cuứng caờm uaỏt , ngao ngán
- Từ ngữ liệt kê, ngắt nhịp dồn dập, giọng điệu giễu nhại , chán chường , khinh mieọt
- Tất cả chỉ là giả dối, đơn điệu , tỉa tót của con người chứ không phải là thế giới của tự nhiên to lớn , bí hiểm
Chán ghét thực tại tù túng , tầm thường , giả dối .Khao khát được sống tự
- Nỗi nhục bị biến thành trò chơi cho thiên hạ tầm thường
- Nỗi bất bình vì bị ở chung cùng với bọn thấp kém
(?) Trong đó , nỗi khổ nào có sức biến thành khối căm hờn ? Vì sao ?
- Vì hổ là chúa tể của muôn loài , đang tung hoành chốn nước non hùng vĩ , nay lại bị nhốt trong cũi sắt
(?)Khối căm hờn ấy biểu hiện thái độ sống như thế nào Gọi hs đọc khổ 4 trong đoạn 1
(?) Cảnh vườn bách thú được diễn tả qua những chi tiết nào ?
-Hoa chăm , cỏ xén , lối phẳng cây trồng – Dải ngước đen giả suối , chẳng thông dòng – Len dưới nách những mô gò thấp kém
(?) Em có nhận xét gì về từ ngữ , giọng điệu của 2 khổ thơ này ?
(?) Qua các chi tiết đó cho ta thấy cảnh vườn bách thú hiện ra dưới cái nhìn của chúa sơn lâm ntn?
(?) Từ hai đoạn thơ vừa phân tích , em hiểu gì về tâm sự của con hổ ở vườn bách thú , từ đó là tâm sự của con người ?
b. Nỗi nhớ thời oanh liệt Gọi hs đọc đoạn 2
(?) Cảnh sơn lâm được gợi tả qua những chi tiết nào ? (?) Nhận xét về cách dùng từ trong những lời thơ này ? - Điệp từ với , các động từ ( gào , thét )
(?) Hình ảnh chúa tể của muôn loài hiện lên như thế nào giữ không gian ấy ?
- Ta bước chân lên , dõng dạc , đường hoàng – Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng – Vờn bóng âm thầm , lá gai , cỏ sắt – Trong hang tối , mắt thần khi đã quắc – là khiến cho mọi vật đều im hơi
(?) Có gì đặc sắc trong từ ngữ , nhịp điệu của những lời thơ miêu tả chúa tể của muôn loài ?
- Các từ ngữ gợi tả hình dáng , tính cách hổ . Nhịp thơ ngắn , thay đổi
(?) Từ đó hình ảnh chúa tể của muôn loài được khắc hoạ mang vẻ đẹp ntn?( Đọc đoạn thơ tả cảnh rừng , nơi con hổ đã từng sống thời oanh liệt )
do
b. Nỗi nhớ thời oanh liệt - Bóng cả , cây già , gió ngàn , nguồn hét núi , thét khúch trường ca dữ dội
- Con hổ hiện ra với vẻ đẹp oai phong laóm lieọt , duừng mãnh vừa mềm mại vừa uyeồn chuyeồn
- Thể hiện khí phách ngang tàng , mang dáng dấp một đế vương
- Diễn tả thấm thía nỗi nhớ tieỏc khoõn nguoõi cuỷa con hoồ
(?) Cảnh rừng ở đây là cảnh của thời điểm nào ?
( Những đêm , những ngày mưa , những bình minh , những chiều )
(?) Cảnh sắc trong mỗi thời điểm có gì nổi bật ?
- Đêm vàng , ngày mưa chuyển bốn phương ngàn , bình minh cây xanh nắng gội , những chiều lênh láng máu sau rừng
(?) Từ đó , thiên nhiên hiện lên như thế nào ? - Rực rỡ , huy hoàng , náo động , hùng vĩ , bí ẩn
(?) Giữa thiên nhiên ấy , chúa tể của muôn loài sống 1 cuộc sống ra sao ?
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan ? Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt
(?) Đại từ ta lặp lại trong các lời thơ trên có ý nghĩa gì ? (?) Trong đoạn thơ này , điệp từ ( đâu ) kết hợp với thán(
than ôi……nay còn đâu ? ) có ý nghĩa gì ?
(?) Đoạn thơ này xuất hiện những câu thơ thất mới lạ . Em thích nhất câu thơ nào ? Vì sao ?
Nào đâu những đêm vàng bên suối Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan ? Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Làm nổi bật sự tương phản , đối lập gay gắt hai cảnh tượng , hai thế giới , nhà thơ đã thể hiện nỗi bất hoà sâu sắc đối với thực tại và niểm khát khao tự do mãnh liệt của nhân vật trữ tình . Đó là tâm trạng của nhà thơ lãng mạn , đồng thời cũng là tâm trạng chung của người dân Việt Nam mất nước khi đó . Họ cảm thấy lời con hổ trong bài thơ chính là tiếng lòng sâu kín của họ
c. Khao khát giấc mộng ngàn: Gọi hs đọc khổ thơ cuối (?) Giấc mộng ngàn của con hổ hướng về một không gian ntn?
- Oai linh , hình vĩ , thênh thang . Nhưng đó là không gian trong mộng
(?) Câu thơ cảm thán mở đầu có ý nghĩa gì ? -Bộc lộ trực tiếp nỗi tiếc nhớ cuộc sống tự do
(?) Từ đó giậc mộng ngàn của con hổ là giậc mộng ntn?
đối với những cảnh không bao giờ còn thấy được nữa
Làm nổi bật sự tương phản , đối lập gay gắt hai cảnh tượng , hai thế giới , nhà thơ thể hiện nỗi bất hoà đối với thực tại và niềm khát khao tự do mạnh liệt
c. Khao khát giấc mộng ngàn
- Khao khát cuộc sống chân thực cuộc sống của chính mình , trong xứ sở của chính mình
- Đó là khát khao giải phóng , khát vọng tự do
IV, Ghi nhớ : Sgk
- Mãnh liệt , to lớn , nhưng đau xót , bất lực
(?) Nỗi đau từ giấc mộng ngàn to lớn ấy phản ánh khát vọng mãnh liệt nào của con hổ ở vườn bách thú cũng là của con người ?
(?) tâm sự nhớ rừng của con hổ ở vườn bách thú , em hiểu những điểm sâu sắc nào trong tâm sự của con người ?
IV, Ghi nhớ: HS đọc SGK
4. Hướng dẫn về nhà: : học thuộc bài thơ , phần ghi nhớ trong sgk . Soạn bài “ Quê hửụng”
5. Ruựt kinh nghieọm:
***********************************************************************
Tuần: Ngày soạn:
Tiết : Ngày dạy : ÔNG ĐỒ
(Vuừ ẹỡnh Lieõn) A.Mục tiêu cần đạt :
* Giuùp hs
- Cảm nhận được tình cảnh tàn tạ cũa nhân vật ông đồ , qua đó thấy được niềm cảm thương và nỗi nhớ tiếc ngậm ngùi của tác giả đối với cảnh cũ người xưa gắn liền với một nét văn hoá cổ truyền .
- Thấy được sức truyền cảm nghệ thuật đặc sắc của bài thơ
B.Chuaồn bũ :
1.GV:Dự kiến khả năng tích hợp : Phần văn qua vb Nhớ rừng ; Tiếng việt qua vb Câu nghi vấn ; TLV qua vb Viết đoạn văn trong vb thuyết minh
2.HS : học bài , soạn bài C.Tiến trình lên lớp : 1, ổn định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ : ( việc soạn bài của hs ) 3, Bài mới :
I, Tìm hiểu tác giả , tác phẩm (?) giới thiệu vài nét về tác giả tác phầm ?( sgk)
II, Đọc , tìm hiểu VB:
1. Đọc , tìm hiểu chú thích: GV cùng hs đọc vb Giải thích từ khó
(?) Danh từ ông đồ được giải thích như thế nào ?
(?) Theo em , đâu là phương thức biểu đạt của vb này ? - Biểu cảm kết hợp miêu tả , tự sự
(?) Bài thơ có mấy ý ? Nêu nội dung từng ý ? - Khổ 1,2 Hình ảnh ông đồ thời xưa
- Khổ 3,4 – Hình ảnh ông đồ thời nay
- Khổ 5 – Nỗi lòng của tác giả dành cho ông đồ 2. Phaân tích VB:
a.Hình ảnh ông đồ thời xưa Đọc khổ 1
(?) Ý chính của khổ thơ này là gì ?( Giới thiệu ông đồ ) (?) Hình ảnh ông đồ gắn liền với thời điểm mỗi năm hoa đào nở có ý nghĩa như thế nào ?
- Hoa đào là tín hiệu của mùa xuân và tết cổ truyền của dân tộc
- Oâng đồ có mặt giữa mùa đẹp vui , hạnh phúc của mọi người
(?) Sự lặp lại của thời gian và con người , với hành động có ý nghĩa gì ?
(?) Một cảnh tượng ntn được gợi lên từ khổ thơ thứ nhất Theo dõi khổ thơ thứ 2
(?) ý chính của khổ thơ này là gì ? ( ông đồ viết chữ ) (?) Tài viết chữ của ông đồ được gợi tả qua những chi tiết nào
Hoa tay thảo những nét – như phượng …