-Đọc -h đọc theo y/c-nhận xét-Văn bản nghị luận lập luận giải thích một vấn đề xã hội -Hs nêu: Bố cục: 3 phần P1: Sự cần thiết và ý nghĩa của việc đọc sách P2 :Những khó khăn, thiên hướn
Trang 1II Chuẩn bị: bảng phu ̣ ghi nô ̣i dung tóm tắt cốt truyê ̣n.
III Nội dung tiết dạy:
1/Ổn định (1 phút)
2/Kiểm tra: (3 phút)
3/Bài mới: a Giới thiệu: (1 phút)
b Nội dung hoạt động:
?Em hãy nêu những hiểu biết về
t/g?
Hs đọc chú thích sgk 1/ Tác giả :
?Hãy nêu xuất xứ tp? -hs nêu –gv bổ sung 2/Tác phẩm
Thể loại: nghị luận
Giáo viên nêu yêu cầu đọc,
hướng dẫn học sinh đọc, gọi học
sinh đọc bài
Giải nghĩa các từ khó SGK
?Văn bản thuộc thể loại gì?
Hãy xác định những luận điểm
chính được trình bày trong văn
bản ?
-Đọc -h đọc theo y/c-nhận xét-Văn bản nghị luận (lập luận giải thích một vấn đề xã hội) -Hs nêu: Bố cục: 3 phần
P1: Sự cần thiết và ý
nghĩa của việc đọc sách
P2 :Những khó khăn, thiên hướng sai lệch
dễ mắc khi đọc sách
P3: còn lại : Phương
pháp chọn và đọc sách
Hoạt động 3 II Đọc-hiểu VB
1 Sự cần thiết của việc đọc sách.
Theo dõi phần đầu văn bản và
cho biết:
-Bàn về sự cần thiết của việc
đọc sách, tác giả đã đưa ra
những luận cứ nào?
-Nếu học vấn là những hiểu
biết…học tập thì học vấn thu
được từ đọc sách là gì?
-hs nêu 2 luận cứ:
* Tầm quan trọng của sách
* ý nghĩa của việc đọc sách
->Muốn có học vấn không
* Tầm quan trọng của
sách
TUẦN 20
I Mục tiêu bài dạy:
1 Kiến thức:
-Ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đọc sách và phương pháp đọc sách
-Phương pháp đọc sách có hiệu quả
2.Kĩ năng:
-Biết cách đọc-hiểu một văn bản dịch(không sa đà vào phân tích ngôn từ)
-Nhận ra bố cục chặt chẽ, hệ thống luận điểm rõ ràng trong một VB NL
-Rèn kĩ năng tìm và phân tích luận điểm, luận chứng trong văn bản nghị luận Rèn
cách viết bài văn nghị luận
3 Thái độ:
-Tạo hứng thú đọc sách, học từ sách cho hs
Trang 2-Khi cho rằng học vấn không
chỉ là chuyện đọc sách…của
học vấn Tác giả muốn ta nhận
thức được điều gì về đọc sách
và quan hệ đọc sách với học
vấn?
*Luận điểm về sự cần thiết của
việc đọc sách, tác giả phân tích
rõ trong trình tự các lí lẽ nào?
thể không đọc sách
-Sách là kho tàng…tinh thần nhân loại
-Nhất định….trong quá khứ làm xuất phát -Sách: kho tàng di sản
tinh thần nhân loại
Theo tác giả: Sách là…nhân
loại=>Em hiểu ý kiến này như
thế nào?
-Đọc sách là hưởng thụ……….con đường học vấn.=>Sách là thành tựu đáng quý, muốn nâng cao học vấn cần dựa vào thành tựu này
-Tủ sách của nhân loại đồ sộ, có giá trị Sách là những giá trị quý giá,là tinh hoa trí tuệ, tư tưởng, tâm hồn của nhân loại được mọi thế hệ lưu giữ cẩn thận
?Những cuốn sách giáo khao em
đang học có phải là di sản tinh
thần không?
?Bản thân em nhận thấy sách
giúp em những gì?
?Hãy khái quát lại tầm quan
trọng của sách?
-hs trả lời
*Có, vì nó là một phần tinh hoa học vấn của nhân loại
-hs tự bộc lộ -hs nêu
-Sách lưu giữ tất cả học vấn của nhân loại
-Vì sao tác giả lại quả quyết
rằng:Nếu….xuất phát.?
Hoạt đông nhóm:
Các nhóm trả lời câu hỏi:
1.Theo ý kiến của tác giả, Đọc
sách là hưởng thụ,là chuẩn bị
trên con đường học vấn.Em hiểu
ý kiến này như thế nào?
2.Em hưởng thụ được những gì
từ việc đọc sách Ngữ văn để
chuẩn bị cho học vấn của mình?
3.Với những lí lẽ trên của tác
giả đem lại cho em hiểu biết gì
về sách và lợi ích của việc đọc
sách?
-hs nêu
(Các nhóm trả lời vào bảng phụ)
-Các nhóm trình bày (tri thức TV và VB ,kĩ năng nghe nói đọc viết)
*ý nghĩa của việc
đọc sách -Con đường quan
trọng của học thụât
-Chuẩn bị làm cuộc trường chinh phát hiện thế giới mới
=>Đọc sách: thừa hưởng giá trị tinh hoa
nhân loại
GV khái quát lại: *Sách là vốn quý của nhân loại,đọc sách là cách để tạo học vấn, muốn tiến lên trên con đường học vấn, không thể không đọc sách.
2 Những khó khăn và thiên h ướng sai lệch dễ mắc khi đọc sách.
Theo em việc đọc sách có dễ
không? Tác giả đã lí giải điều
đó như thế nào ?
Tác giả đã đưa ra 2 thiên hướng
sai lệch khi đọc sách là: đọc
Lịch sử phát triển, di sản tinh thần nhân loại càng nhiều <–
> sách nhiều -Liếc qua nhiều mà đọng lại ít
<–> “ăn tươi nuốt sống”
a, Những khó khăn:
-Trở ngại: thời gian,
lựa chọn, nghiên cứu học vấn
b, Thiên h ướng sai
Trang 3không chuyên sâu và đọc lạc
hướng Em hiểu gì về mỗi cách
đọc này?
-Em hãy nhận xét về thái độ
bình luận và cách trình bày lí lẽ
của tác giả?
Em nhận thức được gì từ lời
khuyên này của tác giả?
-Nhận xét của tác giả về cách
đọc lạc hướng như thế nào?
-Vì sao lại có hiện tượng đọc lạc
hướng?Cái hại của đọc lạc
hướng là gì?
lệch -Đọc không chuyên sâu:
-Tham nhiều mà không vụ thực chất
<–> trận đánh nhiều mục tiêu
-Đọc lạc hướng
=> Lãng phí thời gian và sức lực Sa vào thói hư danh nông cạn
Để làm nổi rõ những khó khăn
và thiên hướng sai lệch, em thấy
cách trình bày lí lẽ và thái độ
của tác giả như thế nào ?
Em nhận được lời khuyên nào
từ việc này? Từ đó em liên hệ gì
đến việc đọc sách của mình?
-hs khái quát -hs bộc lộ
- Cách phân tích, so sánh đối chiếu và dẫn chứng cụ thể , thực tế -> Lí lẽ thuyết phục
= > Báo động về cách đọc thiếu mục đích
3 Bàn về ph ương pháp đọc sách
Câu1: Bàn về phương pháp đọc sách tác giả đã đề cao cách
chọn tinh và đọc kĩ Em hiểu như thế nào về phương pháp này?
Câu 2: Để tạo sức thuyết phục, cách lập luận và trình bày lí lẽ
của tác giả ở phần này như thế nào?
a Chọn sách:
b Đọc sách:
“ Sách cũ trăm lần xem chẳng chán
Thuộc lòng ngẫm nghĩ một mình hay”
GV giới thiệu một số cuốn sách cần đọc
Những kinh nghiệm đọc sách
nào được truyền tới người đọc?
=>Đọc sách cốt để chuyên sâu, ngoài ra còn phải đọc
để có học vấn rộng phục vụ cho chuyên sâu
Hoạt động 4
Những lời bàn của Chu Quang
Tiềm trong “ Bàn về đọc sách
cho ta những lời khuyên bổ ích
nào ?
- Từ “ Bàn về đọc sách” em
hiểu gì tác giả ?
- Em học tập được gì trong cách
viết văn nghị luận của tác giả ?
III.Tổng kết
Theo tài liê ̣u chuẩn KTKN
4 Củng cố: (3 phút) HS đo ̣c la ̣i chi nhớ SGK Làm mô ̣t bài tâ ̣p nhỏ(Bảng phu ̣)
5 Dặn dò: : Ho ̣c bài, hoàn thành bài tâ ̣p, tự rút ra bài ho ̣c cho bản thân về đo ̣c sách.
Chuẩn bi ̣ bài: Khởi ngữ
II Chuẩn bị: 1 Thầy: Soạn giáo án
-Đọc TLTK
TUẦN 20
NS:3/1/2011 NG:5/1/2011
I Mục tiêu bài dạy:
1.Kiến thức:
-Đặc điểm của khởi ngữ
- Nhận biết công dụng của khởi ngữ là nêu đề tài của câu chứa nó
2.Kĩ năng:
- Nhận biết khởi ngữ, phân biệt khởi ngữ với chủ ngữ của câu
- Biết đặt những câu có khởi ngữ
3 Thái độ:
-Có ý thức học tập, ý thức sử dụng khởi ngữ trong tạo lập Văn bản
Trang 4-Bảng phụ ghi mẫu
2 Trò : Chuẩn bị theo sgk
III Nội dung tiết dạy:
1/Ổn định (1 phút)
2/Kiểm tra: (3 phút)
3/Bài mới: a Giới thiệu: (1 phút)
b Nội dung hoạt động:
Hoạt động 2
I/ Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ trong câu.
GV treo bảng phụ
Gọi hs đọc 3 mẫu
?Hãy xác định chủ ngữ trong
các câu gạch chân?
Mẫu
a Nghe gọi ,con bé giật mình, tròn mắt nhìn Nó ngơ
ngác lạ lùng Còn anh, anh không ghìm nổi xúc động (Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)
b Giàu , tôi cũng giàu rồi.
(Nguyễn Công Hoan, Bước đường cùng)
c.Đối với tôi ,tôi sẽ làm tiếp.
? Hãy phân biệt từ ngữ in
đậm với chủ ngữ về vị trí,
quan hệ với vị ngữ.?
-Về vị trí?
-Về nội dung đối với câu?
?Trước nó có những QHT
nào?
(y/c 3 nhóm thảo luận )
-hs xác định
a Từ “anh” thứ 2 là chủ ngữ
- Vị trí: đứng trước chủ ngữ
- Quan hệ: nêu đề tài nói ở
vị ngữ
b Từ “giàu” trước chủ ngữ
“tôi”
- Vị trí: đứng trước chủ ngữ
- Quan hệ :nêu đề tài nói ở
vị ngữ
c Từ ngữ “các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ”
- Vị trí: đứng trước chủ ngữ
- Quan hệ: nêu đề tài nói ở
vị ngữ
- Vị trí: đứng trước chủ ngữ
- Quan hệ: nêu đề tài nói ở vị ngữ
? Trước những từ ngữ in đậm
trên ,có thể thêm các quan hệ
từ nào.?
HS nêu
- Thêm các quan hệ từ: về ,với, đối với…
-Trước nó có các QHT:về ,với,đối với
GV kết luận
Gọi HS đọc Ghi nhớ HS đọc Ghi nhớ
* Ghi nhớ(sgk-T8).
*Bài tập thêm:Hãy xác định
TP câu cho cụm từ trong 2
câu sau:
A.Tôi đọc quyển sách này rồi ->A-Bổ ngữ B.Quyển sách này tôi đọc rồi ->B-Khởi ngữ
Hoạt động 3 III/ Luyện tập.
Trang 5L:Y/C hs đọc bài tập
?Nêu y/c của bài tập?
Go ̣i 4 ho ̣c sinh lên bảng làm
bài tâ ̣p
.GV nhận xét –sửa chữa
*Lưu ý :Để xác định công
dụng của khởi ngữ có thể đặt
câu hỏi :Cái gì là đối tượng
được nói đến trong câu này ?
- HS đọc
? Tìm khởi ngữ trong các đoạn trích sau:
- a ,b, c, d, e (sgk- T8)
HS làm theo nhóm-đại diện trình bày
*Bài tập 1:
a Điều này.
b Đối với chúng mình.
c Một mình.
d Làm khí tượng.
e Đối với cháu.
L : Y/C hs đọc bài tập
?Nêu y/c của bài tập?
Đọc các câu lên
Bài tập 2 HS làm bài cá nhân
a Làm bài thì anh ấy cẩn thận lắm
KN
b Hiểu thì tôi hiểu rồi nhưng giải thì tôi chưa giải được
KN KN
?Chuyển phần in đậm trong
câu thành khởi ngữ ?
?Em hãy đặt câu trong đó có
dùng khởi ngữ?
HS đặt câu (theo bàn)
VD:-Về phương pháp đọc sách,tôi đã hiểu.
-Nói về vấn đề học tập
,chúng em rất thích
*Bài tập 3:
4 Củng cố: (5 phút) Hs làm bài ta ̣p, nhắc la ̣i khái niê ̣m và công du ̣ng của khởi ngữ
5 Dặn dò: Hoàn thành bài tâ ̣p, ho ̣c bài, chuẩn bi ̣ bài luyê ̣n tâ ̣p phân tích và tổng
hơ ̣p, đo ̣c trước bài ta ̣p trong sách giáo khoa
IV Rút kinh nghiê ̣m:
………
………
Trang 6II Chuẩn bị: 1 Thầy: Soạn giáo án -Đọc TL -Bảng phụ ghi mẫu
2 Trò : Chuẩn bị theo sgk
III Nội dung tiết dạy:
1/Ổn định (1 phút)
2/Kiểm tra: (3 phút)
3/Bài mới: a Giới thiệu: (1 phút)
b Nội dung hoạt động:
Hoạt động 1 I/ Tìm hiểu phép lập luận phân tích và tổng hợp
Gọi hs Đọc văn bản sau.(sgk) - HS đọc a Phép phân tích.
Trả lời câu hỏi
? Bài văn đã nêu những dẫn
chứng gì về trang phục ?
?Dẫn chứng này nêu ra vấn
đề gì ?
=>hs nêu *Phải chỉnh tề từ đầu
đến chân
*Trang phục phù hợp với môi trường,với hoàn cảnh
? Vì sao không ai làm điều
phi lí như tác giả nêu ra ?
? Việc không làm đó cho thấy
những qui luật nào trong ăn
mặc của con người
-hs phát biểu (Tuân thủ những qui tắc ngầm mang tính VHXH…)
* Trang phục phù hợp với đạo đức
? Tác giả đã dùng phép lập
luận nào để nêu ra các dẫn
chứng GV khái quát các ý
- Dùng phép lập luận phân tích -
-hs nghe
=>Là cách trình bày từng bộ phận phương diện của vấn đề
? « mặc ra sao … toàn xã
hội » có phải là câu tổng hợp
các ý ở trên không ?
? Nó có thể thâu tóm được
các ý trong từng dẫn chứng
cụ thể nêu trên không ?
- Chính là tổng hợp các ý đã nêu
- Đã thâu tóm được các ý cụ thể nêu ở trên
b Phép tổng hợp.
-Rút ra cái chung từ những điều đã phân tích
TUẦN 20
TIẾT 94 PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP NS:03/01/2011 NG:05/01/2011
I Mục tiêu bài dạy: Giúp ho ̣c sinh:
1.Kiến thức:
- Hiểu và biết vận dụng các phép lập luận phân tích, tổng hợp trong tập làm văn nghị luận
-Sự khác nhau giữa hai phép lập luận phân tích và tổng hợp
-Tác dụng của hai phép lập luận phân tích và tổng hợp
2.Kĩ năng:
-Nhận diện được phép lập luận phân tích và tổng hợp
- Vận dụng hai phép này khi tạo lập và đọc-hiểu văn bản nghị luận
3 Thái độ:
-Tạo hứng thú học tập cho hs
-Biết sử dụng hai phép lập luận trong tạo lập vb
Trang 7? Từ tổng hợp qui tắc ăn mặc
nói trên ,bài viết đã mở rộng
sang vấn đề ăn mặc đẹp như
thế nào
? Hãy nêu các điều kiện qui
định của trang phục theo tác
giả đề cập
?Câu nào mang tính tổng hợp
toàn bài ?
? Vai trò của phép phân tích
và tổng hợp đối với bài văn
nghị luận như thế nào
HS đọc Ghi nhớ (sgk-t10)
hs nêu
- Phù hợp thì mới đẹp, phù hợp với môi trường, phù hợp với hiểu biết, phù hợp với đạo đức
Mới là trang phục đẹp
HS đọc :Thế mới biết…
HS đọc Ghi nhớ (sgk-t10)
c Vai trò của phép phân tích và tổng hợp.
* Ghi nhớ (sgk-t10).
Hoạt động 3 II/ Luyện tập.
*Bài tập 1:
- Học vấn không phải là của cá nhân mà là của nhân loại Thành quả của nhân loại
Sách lưu truyền lại Sách là kho tàng quí báu cất giữ di sản tinh thần nhân loại
Tiến lên từ văn hoá, học thuật phải lấy thành quả nhân loại làm điểm xuất phát
Xoá bỏ sẽ trở thành kẻ đi giật lùi, lạc hậu
* Bài tập 2
+ Nêu cách chọn sách đọc
+ Nêu cách chọn sách đọc
- Do sách nhiều, chất lượng khác nhau nên phải chọn sách tốt mà đọc mới có ích
- Do sức người có hạn, không chọn sách mà đọc thì lãng phí sức mình
- Sách có loại chuyên môn có loại thường thức, chúng liên quan nhau, nhà chuyên môn cũng cần đọc sách thường thức
+ Phân tích tầm quan trọng của việc đọc sách
- Không đọc thì không có điểm xuất phát cao
- Đọc là con đường ngắn nhất để tiếp cận tri thức
- Không chọn lọc sách thì đời người ngắn ngủi không đọc xuể, đọc không có hiệu quả
- Đọc ít mà kĩ còn hơn đọc nhiều mà qua loa, không có lợi ích gì
* Bài tập 3
+ Phân tích tầm quan trọng của việc đọc sách
+ Vai trò của phân tích trong lập luận
- Rất cần thiết trong lập luận, vì có qua sự phân tích lợi, hại- đúng ,sai ,thì các kết luận rút ra mới có sức thuyết phục
4 Củng cố: (5 phút) Hs làm bài tâ ̣p.
5 Dặn dò: Hoàn thành bài tâ ̣p, ho ̣c bài, chuẩn bi ̣ bài luyê ̣n tâ ̣p phân tích và tổng
hơ ̣p, đo ̣c trước bài ta ̣p trong sách giáo khoa
IV Rút kinh nghiê ̣m:
………
………
Trang 8II Chuẩn bị: 1 Thầy: Soạn giáo án -Đọc TL -Bảng phụ ghi mẫu
2 Trò : Chuẩn bị theo sgk
III Nội dung tiết dạy:
1/Ổn định (1 phút)
2/Kiểm tra: (3 phút) ? Thế nào là phân tích và tổng hợp
- Học sinh nêu, gv nhận xét
3/Bài mới: a Giới thiệu: (1 phút)
b Nội dung hoạt động:
Hoạt động 1 : I/Lí thuyết
?Hãy nhắc lại thế nào là phép
phân tích ?
?Thế nào là phép tổng hợp ?
-hs nêu-bổ sung
Hoạt động 2 II/Luyện tập
1/ Nhận diện VB phân tích
L : Đọc các đoạn văn sau.
? Trong đoạn văn (a) tác giả đã
vận dụng phép lập luận nào ?
- Học sinh đọc
- HS thảo luâ ̣n
? Để phân tích cái hay của bài
Thu điếuTác giả đã phân tích cái
hay đó ở những mặt nào?
? ở mỗi mặt tác giả đã phân tích
ra sao
Trình tự phân tích=>
- 3 mặt : ở các điệu xanh, ở những cử động, ở các vần thơ
*Chỉ ra luận điểm: cái hay của cả hồn lẫn xác, hay cả bài ở mỗi mặt cụ thể bằng các ví dụ.
hay ở các điệu xanh
hay ở những cử động
hay ở các vần thơ
hay ở các chữ không quá non ép
>Những cái hay này gắn với phẩm chất riêng của bài thơ
?Trong đoạn (b) tác giả đã vận
dụng phép lập luận nào
? Đoạn văn được tác giả phân
Luận điểm: Nguyên nhân của sự thành đạt
+ Theo trình tự:
- Đoạn đầu: nêu các quan niệm mấu chốt của sự
TUẦN 21
TIẾT 95
LUYỆN TẬP PHÉP PHÂN TÍCH VÀ
TỔNG HỢP
NS:09/01/2011 NG:11/01/2011
I Mục tiêu bài dạy: Giúp ho ̣c sinh:
1.Kiến thức:
-Mục đích, đặc điểm, tác dụng của việc sử dụng phép phân tích và tổng hợp
2.Kĩ năng:
-Nhận dạng được rõ hơn vb có sử dụng hai phép lập luận phân tích và tổng hợp
- Sử dụng hai phép lập luận phân tích và tổng hợp thuần thục hơn khi đọc-hiểu và tạo lập văn bản NL
3 Thái độ:
-Tạo hứng thú học bài cho hs
- Kĩ năng phân tích và tổng hợp trong lập luận
Trang 9tích có luận điểm là gì.?
? Để làm rõ luận điểm đó tác giả
đã đi phân tích như thế nào.?
? Tác giả phân tích lần lượt các
nguyên nhân khách quan để làm
gì.?
thành đạt(Nguyên nhân khách quan-gặp thời,hoàn cảnh,ĐK học tập,tài năng…)
- Đoạn tiếp theo: phân tích từng quan niệm đúng, sai thế nào và kết lại ở việc phân tích bản thân chủ quan của mỗi người(tinh thần kiên trì phấn đấu…)
Để bác bỏ, để khẳng định vai trò của nguyên nhân chủ quan
b Phép phân tích Nguyên nhân của sự thành đạt
2 Thực hành phân tích tổng hợp.
a, Thực hành phân tích một vấn đề
GV đưa ra câu hỏi thảo luận
? Em hãy xác định thế nào là
học đối phó
?Em hãy nêu những biểu hiện
của việc học đối phó
- HS thảo luận, gv hướng dẫn
?Nêu tác hại của việc học đối
phó
+ Yêu cầu:
- Vừa phân tích vừa tổng hợp
- Phân tích thực chất của lối học đối phó và tổng hợp tác hại của nó
* Học qua loa
- Là không lấy việc học làm mục đích, xem học là việc phụ
- Học đối phó là học bị động ,không chủ động , cốt đối phó với sự đòi hỏi của thầy cô ,của thi cử
- Do học bị động nên không thấy hứng thú, mà đã không hứng thú thì chán học, hiệu quả thấp
* Học đối phó là học hình thức, không đi sâu vào thực chất kiến thức của bài học
- Học đối phó thì dù có bằng cấp nhưng đầu vẫn rỗng tuếch
* Tác hại của lối họcđối phó -Đối với XH:những kẻ học đối phó sẽ trở thành gánh nặng lâu dài cho XH về nhiều mặt như KT,tư tưởng,đạo đức,lối sống…
-Đối với bản thân:không có hứng thú học tập hiệu quả thấp
b.Thực hành phân tích một văn bản
Học sinh thảo luận theo
những yêu cầu sau:
? Lí do tại sao khiến mọi người
phải đọc sách
? Theo em đọc sách để làm gì
(dựa vào bài “Bàn về đọc
sách”-Chu Quang Tiềm)
HS thảo luận-trình bày
GV hướng dẫn hs hoàn thiện
các ý theo trình tự
Trên cơ sở những yêu cầu đó, học sinh tiến hành phân tích theo từng đoạn văn, gv nhận xét
GV nhấn mạnh=>
? Viết đoạn văn tổng hợp những điều đã phân tích trên về việc đọc sách?
Viết đoạn văn theo yêu cầu trên
- GV nhận xét, kết luận chung
4 Củng cố: (5 phút) HS làm bài tâ ̣p.
5 Dặn dò: Hoàn thành bài tâ ̣p, ho ̣c bài, chuẩn bi ̣ Tiếng nói của văn nghê ̣.
Trang 10IV Rút kinh nghiê ̣m:
