giao an van 6 Ky II chuan

Dựa vào ba tình huống trên hãy nêu lên một số tình huống khác cần dùng văn miêu tả để thể hiện mục đích giao tiếp của mình Đọc yêu cầu BT 2SGK trong văn bản “Bài học … “ Em hãy chỉ ra 2

Trang 1

Tiết: 73

Văn bản: BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN

( Trích: “ Dế Mèn phiêu lưu ký”)

Tô Hoài I.Mục tiêu:Giúp HS

1.Kiến thức: Hiểu nội dung, ý nghĩa của bài, nắm những đặc sắc trong kể chuyện và miêu tả

2.Kĩ năng: Rèn kỹ năng cảm thụ những nét đặc sắc trong văn kể chuyện và miêu tả

3.Thái độ: HS ý thức được bài học về cách ứng xử, lối sống, đạo đức

II.Chuẩn bị:

1.Giáo viên: Soạn bài Tìm đọc tài liệu liên quan Tích hợp với Tiếng Việt bài

2 Học sinh: Soạn và chuẩn bị bài ở nhà Soạn bài theo câu hỏi SGK

III.Tiến trình bài dạy:

1.Ổn định lớp: Kiểm diện sĩ số

2.Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra vở bài soạn của HS

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài: “Dế Mèn phiêu lưu ký” là tác phẩm hay, đặc sắc, hấp dẫn của Tô Hoài dành cho

thiếu nhi Mèn là 1 hình ảnh đẹp của tuổi trẻ ham hiểu biết, trọng lẽ phải khao khát lý tưởng và

quyết tâm hành động cho mục đích cao đẹp nhưng với tính xốc nổi, kiêu căng của ngày đầu mới lớnMèn đã phải trả giá đắt bằng một bài học đường đời đáng nhớ Đó là nội dung của bài học hôm nay

I.Hoạt động I: Giới thiệu chung

Đoạn trích chia làm mấy phần

Nêu nội dung của mỗi phần?

II.Hoạt động II: Đọc – Hiểu văn bản

Gọi HS đọc lại đoạn 1 và nhắc lại đoạn 1

đề cập đến vấn đề gì? Hình dáng của Dế

Mèn được miêu tả qua chi tiết nào?

Dế Mèn được miêu tả từ góc độ nào?

Tại sao khi giới thiệu Mèn, tác giả lại chú

ý đến đôi càng mẫm bóng trước tiên?

Miêu tả hình dáng của Dế Mèn tác giả

dùng nghệ thuật gì? Qua nghệ thuật ấy

giúp em hình dung ra hình dáng của Dế

Răng đen nhánh, nhai ngoàm ngoạm, râu dài, rất đỗihùng dũng

=> Tính từ miêu tả, từ ngữ độc đáo => Vẻ đẹp khoẻmạnh, cường tráng, pha chút bướng bỉnh

4 Củng cố : Theo em, dế Mèn là chàng dế như thế nào qua hình dáng?

Trang 2

5.Dặn dò: Học và chuẩn bị tiết 2: tính cách của dế Mèn và Bài học đường đời đầu tiên của Mèn là

2.Kiểm tra bài cũ: Hình dáng của dế Mèn hiện lên như thế nào?

3 Bài mới:

Quan sát phần kể tiếp SGK và cho biết phần

truyện giới thiệu Dế Mèn ở mặt nào? (Tính

cách) Tìm chi tiết thể hiện tính cách của Dế

Mèn? Khi viết về tính cách Dế Mèn tác giả đã

sử dụng nghệ thuật gì? Qua cử chỉ (Gây sự,

quát, đá ghẹo) thể hiện tính cách gì của dế

Mèn ?

Gọi HS đọc lại đoạn cuối truyện? Nội dung

đoạn này là gì?

Dế Choắt là một chàng dế nhỏ? Thái độ của dế

Mèn đối với dế Choắt như thế nào? Thái độ đó

thể hiện điều gì của Mèn?

Thái độ của Choắt đối với Mèn như thế nào?

Thái độ của Mèn như thế nào khi Choắt nói loèi

trăn chối?

Câu chuyện về bài học đường đời đều tiên của

dế mèn được bắt đầu bằng việc gì? Hãy phân

tích thái độ của dế Mèn đối với chị Cốc qua đó

 Động từ => Sự kiêu căng, ngạo mạn, tự cao tựđại

b Bài học đường đời đầu tiên

- Thái độ của mèn đối với choắtMèn đặt tên cho Choắt

Mèn trịnh thượng kể cả gọi “Chú mày”

Không cho thông hang, mắng Choắt  Trịnhthượng, ích kỷ

- Bài học đường đời

Rủ Choắt trêu chị Cốc, khi Choắt can ngăn thì quắcmắt, mắng

Hát trêu Cốc  Tự cao tự đại

=> Kết quả: Choắt chết oan

- Thái độ của mèn “Tôi hối lắm , tôi hối hận lắm”

Trang 3

Trong phần “Câu chuyện ân hận” này, tính nết

của Mèn có điều gì tốt, điều gì xấu?

IV.Hoạt động IV: Luyện tập

Tôi đứng lặng giờ lâu nghĩ về bài học đường đờiđầu tiên

 Hối hận, ăn năn, tự rút ra bài học không nên kiêucăng, ngạo mạn

III Tổng kết: * Ghi nhớ SGK

IV Luyện tập :

Bài 1: Viết đoạn văn ngắn diễn tả tâm trạng của DếMèn khi chôn cất Dế Choắt (GV gợi ý – HS viếtnháp)

4 Củng cố : - Theo em, dế Mèn là chàng dế như thế nào?

- Bài học đường đời đầu tiên của dế Mèn là bài học gì?

- Qua bài học đường đời của Mèn em rút ra bài học gì cho bản thân em?

5.Dặn dò: Học vở ghi và tóm tắt truyện Soạn bài “Sông nước cà mau”

IV.Rút kinh nghiệm:

1.Kiến thức: Nắm khái niệm phó từ, hiểu và nhớ các ý nghĩa chính của phó từ, biết đặt câu có phó

từ chứa các ý nghĩa khác nhau

2.Kĩ năng: Rèn luyện kỹ năng vận dụng thành thạo các kiến thức về phó từ

3.Thái độ: Ý thức giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt

1.Giáo viên: Soạn và lấy nhiều ví dụ, tìm tài liệu liên quan Tích hợp phần Văn ở bài “Sông nước

Cà Mau” Bảng nhóm

2 Học sinh : Soạn và chuẩn bị bài ở nhà

2.Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của HS

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài: Trong chương trình TV học kỳ I, ta đã tìm hiểu về một vài loại từ chính như danh

từ, động từ, tính từ Hôm nay chúng ta tìm hiểu về phó từ

Trang 4

Các từ đó bổ sung ý nghĩa cho những từ

nào?

Những từ được bổ nghĩa thuộc loại từ gì?

Nếu quy ước các từ đã cũng vẫn chưa là X

và những từ bổ nghĩa là Y hãy vẽ mô hình

từng trường hợp

GV chốt

Những từ in đậm trong SGK chuyên đi kèm

với động tư, tính từ để bổ sung ý nghĩa cho

Đặt câu có với từng loại phó từ tương ứng

Phó từ nào thường đứng trước ĐT, TT?

Phó từ nào thường đứng sau động từ, tính

từ?

HS đọc ghi nhớ SGK/ 14

III.Hoạt động III: Luyện tập

HS nêu yêu cầu BT 1 và 2

GV hướng dẫn HS làm bài

cũng ravẫn chưa thấy thật lỗi lạcsoi (gương) đượcrất ưa nhìnrất bướng

* Nhận xétNhững từ in đậm trong SGK chuyên đi kèm với ĐT,

… mức độ

… chỉ sự tiếp diễntương tự

… sự phủ định

… sự cầu khiến

… kết quả vàhướng

… khả năng

Rất … Cũng, vẫnchưa, khôngđừng

Lắm

RaĐược

*Ghi nhớ SGK/14 III Luyện tập:

Bài 1(SGK/14) : Tìm Phó Từ và nêu ý nghĩa của phó từ

- đã (thời gian), không còn (không: phủ định); còn: tiếp diễn tương tự; đã (thời gian)

- đều (tiếp diễn tương tự); đương, sắp (thời gian); lại (tiếp diễn tương tự); ra (kết quả, hướng)

- cũng (tương tự); sắp (thời gian); đã (thời gian); cũng (tiếp diễn tương tự); sắp (thời gian); đã (thời gian); được (kết quả)

Bài 2/SGK/15 Viết đoạn văn thuật lại việc Mèn trêu Cốc dẫn đến cái chết thảm thương của Choắt

từ 3 – 5 câu

Vào một buổi chiều, thấy chị Cốc đang kiếm mồi, Mèn liền đọc một câu thơ trêu trọc chị Cốc rồi chui tọt vào hang Chị Cốc rất tức giận đi tìm kẻ dám trêu mình Thấy Choắt đang đứng trước cửa hang, Cốc bèn trút cơn giận dữ lên đầu Choắt

4 Củng cố : Nhắc lại phó từ là gì? Kể tên các loại phó từ đã học

5.Dặn dò: Học thuộc 2 ghi nhớ Làm BT 4 + 5/SBT/5 Xem trước bài So sánh

Trang 5

1.Kiến thức: HS nắm những hiểu biết chung nhất về văn miêu tả trước khi đi sau vào một số thao

tác chính nhằm tạo lập loại văn bản này

2.Kĩ năng: Kỹ năng nhận diện được những đoạn văn, bài văn miêu tả

3.Thái độ: Ý thức học tập, rèn luyện thể loại văn miêu tả

1.Giáo viên: Soạn bài,dự kiến ôn tập, củng cố và nâng cao kiến thức đã học về văn miêu tả ở cấp I

2.Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của HS

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài: Trong phân môn Tập Làm Văn học kì I các em đã tìm hiểu văn tự sự Hôm nay,

ta được tìm hiểu về văn miêu tả là thể loại ta được học ở cấp I Để tìm hiểu về thể loại này, chúng tatìm hiểu tiết học hôm nay

I.Hoạt động I

Gọi HS đọc 3 tình huống ở bài tập Cho biết

với các tình huống ấy em phải làm gì để giải

quyết

Vì sao?

Dựa vào ba tình huống trên hãy nêu lên một

số tình huống khác cần dùng văn miêu tả để

thể hiện mục đích giao tiếp của mình

Đọc yêu cầu BT 2(SGK) trong văn bản “Bài

học … “ Em hãy chỉ ra 2 đoạn văn miêu tả

Dế Mèn và Dế Choắt rất sinh động

Hai đoạn văn ấy có giúp em hình dung được

đặc điểm nổi bật của hai chú dế không

Những chi tiết nào giúp em hình dung được

Tình huống 1: Tả con đường và ngôi nhà để ngườikhách nhận ra, không bị lạc

Tình huống 2: Tả cái áo cụ thể để người bán hàngkhông bị lẫn, mất thời gian

Tình huống 3: Tả chân dung người lực sĩ

=> với các tình huống trên, để giải quyết, người ta phảidùng văn miêu tả

Bài tập 2: Văn bản “Bài học đường đời đầu tiên” tả dếMèn: Càng, chân, khoeo, vuốt, vuốt, đầu, cánh, răng,râu => Động tác ra oai

Ở dế Choắt: Dáng người gầy, dài lêu nghêu như gãnghiện thuốc phiện … gilê => Những động từ, tính từchỉ sự xấu xí, yếu đuối

=> Giúp người đọc hình dung được những đặc điểm,tính chất nổi bật của sự vật, sự việc, con người phong

Trang 6

II.Hoạt động II : Luyện tập

HS đọc bài tập 1/16

Mỗi đoạn văn miêu tả ở trên tái hiện lại điều

gì? Hãy chỉ ra đặc điểm nổi bật của chú Dế

Mèn

Hãy chỉ ra những chi tiết thể hiện ở các đặc

điểm ấy

Hãy chỉ ra các đặc điểm của Lượm ?

Đặc điểm ấy được thể hiện qua chi tiết nào

Đặc điểm nổi bật của ba đoạn văn là gì?

Những đặc điểm ấy được thê hiện qua những

chi tiết nào

Đoạn1: tả chú Dế Mèn vào độ tuổi “thanh niên cươngtráng “ Đặc điểm nổi bật to khoẻ và mạnh mẽ

Đoạn 2 : Tái hiện lại hình ảnh chú bé liên lạc lượm Đặc điểm nổi bật nhanh nhẹn , vui vẻ hồn nhiên

Đoạn 3 : Miêu tả một vùng bãi ven hồ ngập nước saumưa Đặc điểm nổi bật một thế giới động vật sinhđộng , ồn áo , uyên náo

Bài 2/ SGK /17

a) Miêu tả cảnh mùa đông :Đặc điểm : lạnh lẽo , ẩm ướt , gió bấc và mưa phùn + Đêm dài , ngày ngắn

+ Bầu trời như âm u thấp xuống , ít thấy trăng sao ,nhiều mây và sương mù

+ Cây cối trơ trọi , khẳng khiu lá vàng rụng nhiều + Mùa của hoa đào, mai, hoa hồng và nhiều loại hoa ,chuẩn bị cho mùa xuân

a) Miêu tả khuôn mặt mẹ:

- Khuôn mặt mẹ tôi có khuôn mặt hình trái soan, nước

da bánh mật, cái miệng cười tươi rói, hàm răng trắng vàđều đặn

4 Củng cố : Thế nào là văn miêu tả? Trong văn miêu tả, người viết thường sử dụng năng lực gì

để cảnh vật hiện lên sóng động trước mắt người đọc, người nghe?

5.Dặn dò: Học thuộc ghi nhớ

Xem trước bài : “Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả”

………

…………

***********************************************

Trang 7

1.Kiến thức: Hiểu đoạn văn miêu tả làm hiện lên cảnh sông nước Cà Mau với vẻ đẹp rộng lớn

hùng vĩ , đầy sức sống hoang dã Chợ Năm Căn là hình ảnh cuộc sống tấp nập trù phú, độc đáo ở

vùng đất tận cùng phía Nam Tổ Quốc

2.Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích cảm thụ những nét đặc sắc của một đoạn văn miêu tả với

ngôn ngữ bình dị và phong phú đậm màu sắc Nam Bộ

3.Thái độ: Giáo dục lòng yêu mến những con người lao động ở mọi miền của tổ quốc , tình yêu

đối với thiên nhiên hùng vĩ , yêu tiếng mẹ đẻ giàu có trong sáng

1.Giáo viên: Soạn bài Tìm đọc tài liệu liên quan Sưu tầm tranh ảnh của tác giả Soạn giáo án điện tử

2.Kiểm tra bài cũ: Hãy kể tóm tắt đoạn trích “ Bài học đường đời đầu tiên “ hãy nêu nội dung và

nghệ thuật của truyện ?

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài: Tác phẩm “Đất rừng phương Nam “ là truyện dài nổi tiếng của Đoàn Giỏi Đây

là câu chuyện kể về cuộc đời lưu lạc của bé An tại vùng đất rừng U minh Tác giả đưa người đọc đến với cảnh thiên nhiên hoang dã phong phú , độc đáo và cuộc sống của con người ở đất rừng cực Nam tổ Quốc

Gọi HS đọc chú thích SGK/20 I.Giới thiệu chung:1 Tác giả :Đoàn Giỏi (1925- 1989), quê ở Tiền Giang, viết

Trang 8

GV giảng giải thêm về tác giả, tác phẩm

rồi chốt?

Nêu nội dung khái quát?

GV đọc mẫu đoạn đầu  GV gọi HS đọc

tiếp?

Giải thích một số từ khó SGK

Đoạn trích có thể chia làm mấy đoạn

Nêu rõ nội dung mỗi đoạn

* Gọi HS đọc lại đoạn đầu của truyện?

Nhắc lại nội dung chính của đoạn này?

An tượng ban đầu bao trùm cảnh song

nước Cà Mau được thể hiện qua chi tiết

nào?

- Ấn tượng ấy được cảm nhận qua giác

qua nào của tác giả? (thị giác, thính giác,

II Đọc – Hiểu văn bản:

1.Đọc – Chú thích:

2.Bố cục: 3 phần

+ Phần 1: Từ đầu đến màu xanh đơn điệu

 Những ấn tượng ban đầu về thiên nhiên vùng Cà Mau+ Phần 2: Tiếp đến “ban mai”  Kênh rạch và chợ NămCăn

+ Phần 3: Còn lại  chợ Năm Căn đông vui, trù phú

3 Phân tích:

a) Ấn tượng chung về thiên nhiên Cà Mau

Sông ngòi kênh rạch bủa giăng chi tiết như màng nhệnTrời xanh, nước xanh, cây lá xanh

Tiếng rì rào bất tận của khu rừng, tiếng sóng biển và cả hơigió muối

 So sánh, điệp ngữ, phối hợp tả xen lẫn kể liệt kê

=>không gian mênh mông rộng lớn một màu xanh

4 Củng cố : Vài nét về tác giả? Ấn tượng chung về thiên nhiên Cà Mau?

5.Dặn dò: Đọc lại toàn văn bản, tìm hiểu cụ thể về thiên nhiên Cà Mau như thế nào?

2.Kiểm tra bài cũ: Ấn tượng chung của bản thân em về thiên nhiên Cà Mau?

3 Bài mới:

* HS quan sát đoạn 2 và nhắc lại nội dung chính II Đọc – Hiểu văn bản: b) Kênh rạch Cà Mau và sông Cà Mau

Trang 9

toàn đoạn?

- Kênh rạch Cà Mau được thể hiện qua chi tiết nào?

Em có nhận xét gì về cách gọi tên một số địa danh?

Những địa danh này gợi em suy nghĩ gì về thiên

nhiên vùng Cà Mau? Con người Cà Mau?

- Tìm chi tiết nước ta sự rộng lớn của con sông Năm

Căn? Cảnh rừng đước được thể hiện qua từ ngữ

hình ảnh nào? Trong câu “thuyền chúng tôi … về

Năm Căn” có những Động từ nào chỉ cũng 1 hoạt

động của con thuyền? Nhận xét về nghệ thuật mà

tác giả sử dụng ở đoạn văn này? Nghệ thuật so sánh

và cách dùng từ ngữ em hình dung về con sông

Năm Căn như thế nào?

Quan sát đoạn cuối truyện Nội dung đoạn này là

gì? Tìm chi tiết miêu tả về chợ Năm Căn? Tác giả

sử dụng nghệ thuật gì khi miêu tả chợ Năm Căn?

Em hiểu gì về chợ Năm Căn vùng đất mũi?

III Hoạt động III: Tổng kết

Bài học hôm nay em cần ghi nhớ những gì về nội

dung và nghệ thuật? (HS đọc to ghi nhớ SGK/23)

Em cảm nhận gì về thiên nhiên và con người vùng

cực Nam tổ quốc?

Viết 1 đoạn văn trình bày sự cảm nhận của em về

vùng Cà Mau qua bài học

GV: gợi ý – HS viết từ 5  7 câu theo yêu cầu bài

tập

Gọi HS đọc bài viết, cả lớp nhận xét, bổ sung

Kênh rạch: Mái Giầm, kênh Bọ Mắt, kênh BaKhía  tên gọi một số địa danh căn cứ vàođặc điểm riêng biệt => Thiên nhiên hoang dã,phong phú, con người giản dị, chất phác Sông Năm Căn

Con song rộng hơn ngàn thước Nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác

Cá nước bơi hàng ngàn đen trũi … người bơiếch

Rừng đước dựng lên cao ngút như tường thành

vô tận

 So sánh, từ ngữ chính xác tinh tế => SôngNăm Căn rộng lớn hùng vĩ, đầy sức sống c) Chợ Năm Căn

Ồn ào, đông vui, tấp nậpNhững bến phà nhộn nhịp dọc dài theo sôngNhững lò than …

Những ngôi nhà bè …Người dân thuộc nhiều dân tộc khác nhau

 So sánh, quan sát tỉ mỉ => Sự trù phú nhữngnét độc đáo của chợ Năm Căn

III Tổng kết Ghi nhớ SGK/23

IV Luyện tập

Viết 1 đoạn văn trình bày sự cảm nhận của em

về vùng Cà Mau qua bài học

4 Củng cố : Em cảm nhận gì về thiên nhiên và con người vùng cực Nam tổ quốc?

5.Dặn dò: Học bài theo nội dung phân tích

Soạn “Bức tranh của em gái tôi”

1.Kiến thức: Nắm khái niệm, cấu tạo của so sánh

Trang 10

2.Kĩ năng: Kỹ năng nhận biết và phân tích hiệu quả nghệ thuật của phép so sánh trong văn bản

Có ý thức vận dụng phép so sánh trong văn nói và văn viết của bản thân

3.Thái độ: Giáo dục tình cảm quý tiếng mẹ đẻ

Cà Mau” Bảng nhóm

2.Kiểm tra bài cũ: Phó từ là gì? Nêu các loại phó từ đã học, cho VD và chỉ ra phó từ ấy có ý

nghĩa gì?

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài: Trong khi nói, viết người ta hay dùng những hình ảnh bóng bẩy, gợi cảm, sinh

động để diễn đạt ý mình muốn thể hiện Đó là biện pháp tu từ Bài học đầu tiên chúng ta học là

đước so sánh với hai dãy … )

Dựa vào cơ sở nào để có thể so sánh như

vậy? (Dựa vào sự tương đồng nhau về hình

thức, tính chất, vị trí, chức năng giữa sự vật

này với sự vật khác

So sánh như thế nhằm mục đích gì? (Tạo ra

hình ảnh mới mẻ, gợi cảm giác cụ thể hấp

dẫn khi nghe, nói, đọc, viết

So sánh các sự vật, sự việc như vậy với nhau

 Đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việckhác có nét tương đồng để làm sức gợi hình, gợi cảmcho sự diễn dạt

Búp trên cànhDãy trườngthành

VD

Áo chàng đỏ tựa ráng pha Ngựa chàng sắc trắng như là tuyết in Thân em như ớt trên cây

Càng tươi ngoài vỏ càng cay trong lòng

- Có khi mô hình đầy đủ như trên có thay đổi -Lược bớt phương diện so sánh VD a

-Đảo vế B cùng với từ so sánh ra trước VDb

* Tác dụng

-Gợi hình, gợi cảm, giàu hình ảnh

* Ghi nhớ SGK /25 III Luyện tập:

Trang 11

So với VD ở trang 24 thì cấu tạo phép so

sánh ở a, b có gì đặc biệt ?

Vế B được tạo lên trước vế A

Chí lớn ông cha như Trường Sơn

Lòng mẹ bao la như Cửu Long

Con người không chịu khuất phục như tre

mọc thẳng

Phần cấu tạo của phép so sánh cần ghi nhớ

những gì?

HS đọc bài tập 1 : Dựa vào mẫu so sánh hãy

tìm thêm 1 VD?

GV hướng dẫn HS làm bài

HS nêu yêu cầu BT 2

GV hướng dẫn HS làm bài HS chia 4 nhóm

thảo luận(3phút) vào phiếu học tập các từ

Bài 1: Dựa vào mẫu so sánh hãy tìm thêm 1 VD

- Thầy thuốc như mẹ hiền ->(So sánh đồng loại, ngườivới người )

- Kênh rạch, sông ngòi như màng nhện -> ( So sánh vậtvới vật)

- Cá nước từng đàn đen trũi … như người bơi ếch ->(So sánh vật với người )

- Công cha như núi ngất trời Nghĩa mẹ như nước ngời ngời biển đông -> (So sánh cái cụ thể với cái trừu tượng)

Bài 2: Điền vào chỗ trống tạo thành ngữ

- Khoẻ như voi (Trương Phi)

- Đen như (Bồ hóng, cột nhà cháy, củ tam thất )

Thuyền xuôi ngược giữa dòng, vô tận…

4 Củng cố : Thế nào là so sánh?Cấu tạo và tác dụng? VD?

5.Dặn dò: Học thuộc ghi nhớ Làm lại vào vở Xem trước bài So sánh (t2)

NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ

I.Mục tiêu:Giúp HS

1.Kiến thức: Thấy được vai trò và tác dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong

văn miêu tả

2.Kĩ năng: Bước đầu hình thành kĩ năng quan sát, tượng tưởng, so sánh, nhận xét khi miêu tả,

nhận diện, vận dụng những thao tác cơ bản trên khi đọc, viết văn miêu tả

3.Thái độ: Ý thức học tập, rèn luyện thể loại văn miêu tả

Trang 12

2.Kiểm tra bài cũ Thế nào là văn miêu tả? Yếu tố quan trọng hàng đầu trong văn miêu tả?

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài: Để viết được bài văn miêu tả hay nhất thiết người viết cần có năng lực quan sát,

tưởng tượng, so sánh và nhận xét Những năng lực và thao tác này được thể hiện qua tiết học hôm nay

I.Hoạt động I: Vai trò và tác dụng của quan sát,

tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

GV nói chậm: Quan sát, cầm, nghe, nhìn, ngửi,sờ…

bằng các giác quan mắt, mũi, tai,da…tưởng tượng:Hình

dung ra các(thế giới)chưa có(không có)

So sánh: dùng cái đã biết để làm rõ, làm nổi cái chưa

biết rõ

Nhận xét: đánh giá, khen, chê …

* Gọi HS đọc 3 đoạn văn SGK?

Đoạn 1: Tả cái gì? đặc điểm nổi bật của đối tượng miêu

tả của đoạn văn này là gì? Được thể hiện qua từ ngữ,

hình ảnh nào?

Đoạn 2: Tả cái gì? Cảnh đẹp và hùng vĩ của song nước

Cà Mau, Năm Căn, thể hiện qua từ ngữ hình ảnh nào?

Đoạn 3: Tả cảnh gì? Cảnh mùa xuân đẹp, náo nức như

thế nào? Chi tiết, hình ảnh nào thể hiện ở đoạn văn ấy?

Để tả được các đoạn văn trên người viết cần có những

năng lực cơ bản nào?

Tìm những câu văn có sự liên tượng, tượng tượng và so

sánh trong các đoạn trên

Sự tưởng tượng và so sánh đó có gì đặc sắc?

Gọi HS đọc đoạn 3 () SGK/28 Cho biết so với đoạn

gốc, đoạn này đã bỏ đi những từ ngữ nào?

Những từ ngữ bỏ đi ấy ảnh hưởng như thế nào đến

đoạn văn

Bài học cần ghi nhớ những gì?

(HS đọc to ghi nhớ SGK/28)

- HS đọc yêu cầu BT1/SGK/29 GV hướng dẫn Đoạn

văn miêu tả cảnh hồ nào?

Vì sao biết? Những hình ảnh đó có đặc sắc và tiêu biểu

không?

* Tìm 5 từ thích hợp điền vào chỗ trống?

I Vai trò và tác dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

Cụ thể (từ ngữ thể hiện) Giăng chi chít nhưmàng nhện, trời xanh, nước xanh, rừng xanh,

rì rào bất tận, mênh mông, ầm ầm như thác

 Đoạn 3: Tả cảnh mùa xuân đẹp, vui, náonức như ngày hội

Chim ríu rít, cây gạo, tháp đèn khổng lồ,ngàn hoa lửa, nhàn búp nõn nến trong xanh

=> Để tả được các đoạn văn trên cần có nănglực quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhậnxét

 Đoạn 3: Tất cả những chữ bỏ đi đều lànhững ĐT, TT những so sánh liên tưởng vàtượng tượng làm cho đoạn văn trở nên chungchung và khô khăn

2 Ghi nhớ (SGK/28)

II Luyện tập

Bài 1/29 Điền vào chỗ trống từ thích hợp

1 Gương bầu dục; 2: cong cong; 3: lấp ló; 4:

cổ kính; 5: xanh um

4 Củng cố : Nhắc lại nội dung bài học

5.Dặn dò: Học thuộc ghi nhớ

Trang 13

Chuẩn bị bài tập nói quan sát, tưởng tượng

NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ (TT)

2.Kiểm tra bài cũ Thế nào là văn miêu tả? Vai trò và tác dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh

và nhận xét trong văn miêu tả?

Dế Mèn: Cường tráng, bướng bỉnh, kiêu căng

Cả người rung rinh một màu nâu bóng mở, soi gương được, răng đennhánh nhai ngoàm ngoạp, đầu to nổi từng tảng rất bướng

Trĩnh trọng, khoan thai, vuốt râu và lấy làm hãnh diện lắmRâu dài, rất hùng dũng

Bài 3/29 Quan sát và ghi chép những đặc điểm ngôi nhà hoạc căn phòng

em ở? Trong những đặc điểm đó đặc điểm nào nổi bật nhất?

(GV lưu ý HS chỉ nêu những khả năng tiêu biểu đặc sắc nhất?)

Bài 4/29 Nếu tả lại quang cảnh 1 buổi sáng trên quê hương em, em sẽ

liên tưởng và so sánh những hình ảnh sự vật sau đây với những gì? Mặt trời: (mâm lửa, mâm vàng, quả đen… như chiếc mâm lửa, như chiếcquả cầu lửa, như một hòn than đỏ rực…)

Bầu trời (lòng bàn khổng lồ, nửa quả cầu xanh)Những hành cây (hành quân, tường thànhNúi (bát úp)

Những ngôi nhà (viên gạch, bao diên, trạm gác)

Trang 14

Bầu trời?

Hàng cây?

Núi?

Những ngôi nhà?

Bài 5/29 Tả con suối, dòng sông, ngọn thác, biển cả, mà em từng quan

sát bằng 1 đoạn văn ngắn từ 8  12 câu?

4 Củng cố : Nhắc lại nội dung bài học : Vai trò và tác dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh

và nhận xét trong văn miêu tả?

5.Dặn dò: Học thuộc ghi nhớ Xem lại các BT

Chuẩn bị bài : “Tập nói quan sát, tưởng tượng”

………

Tiết: 82

Tạ Duy Anh I.Mục tiêu:Giúp HS

1.Kiến thức: Hiểu nội dung và ý nghĩa truyện Tình cảm trong sáng và lòng nhân hậu của người

em gái có tài năng đã giúp người anh nhận ra hạn chế của mình và vượt lên lòng tự ái

2.Kĩ năng: Nắm nghệ thuật kể chuyện và miêu tả tâm lý nhân vật

3.Thái độ: Giáo dục HS ý thức và cách ứng xử đúng đắn, biết thắng được sự ghen tị trước tài

năng hay thành công của người khác

1.Giáo viên: Soạn bài Tìm đọc tài liệu liên quan Sưu tầm tranh ảnh của tác giả

2.Kiểm tra bài cũ: Hãy tóm tắt văn bản “Sông nước Cà Mau” nêu nghê thuật và nội dung của

văn bản ấy

3 Bài mới: * Giới thiệu bài: Tiết ngữ văn trước ta đã học chương 18 của tác phẩm “Đất rừng

phương Nam” của nhà văn Đoàn Giỏi Hôm nay cô giới thiệu với các em truyện ngắn rất hay của

Tạ Duy Anh với tác phẩm Bức tranh của em gái tôi

HS đọc phân giải thích SGK

Em biết gì về tác giả Tạ Duy Anh

GV giới thiệu và chốt lại nội dung chính

Nêu nội dung khái quát của truyện ?

Hãy đọc diễn cảm văn bản? GV uốn nắn nhận

xét

GV đọc mẫu? Văn bản vừa đọc thuộc loại văn

bản nào? Vì sao có thể nói như vậy

Hãy kể tóm tắt truyện

HS đọc phần chú thích? Kể chuyện theo ngôi kể

nào ?

I.Giới thiệu chung:

1 Tác giả :Tạ Duy Anh sinh 1959, quê ở Hà

Tây

2.Tác phẩm: “

- Truyện ngắn “Bức tranh của em gái tôi”của Tạ Duy Anh đạt giải nhì của báo thiếu niêntiền phong tổ chức với chủ đề tương lai vẫy gọi

- Nội dung khái quát : Tình cảm trong sáng,hồn nhiên và lòng nhân hậu của người em gái

2.Bố cục:

3 Phân tích:

Trang 15

Truyện kể về ai? Về vấn đề gì?

Ai là nhân vật chính?

HS đọc từ đầu đến có vẻ vui lắm? Qua đoạn

truyện vừa đọc Khi thấy mặt em gái hãy bị bôi

bẩn, người anh đã làm gì? ?Thái độ người anh

được thể hiện qua chi tiết nào khi thấy em hay lục

lọi đồ vật?

? Khi biết em tự chế thuốc vẽ, người anh đã làm

gì? Tâm trạng người anh thế nào?

?Nhận xét gì về thái độ của người anh đối với

em gái mình?

a Nhận vật người anh (Tôi)

 Khi thấy em gái tự chế màu vẽ

-Gọi em là mèo khi thấy mặt em bị bôi bẩn -Khó chịu khi thấy em lục lọi đồ vật

-Bí mật theo dõi em gái khi thấy em tự pha chếthuốc vẽ

Nhìn em bằng con mắt kể cả, không chú ý, quantâm

4 Củng cố : Hãy kể tóm tắt truyện Tâm trạng của nhân vật tôi khi thấy em gái tự chế màu?

5.Dặn dò: Đọc kĩ văn bản chuẩn bị cho tiết 2 Chú ý nhân vật em gái ( Kiều Phương)

2.Kiểm tra bài cũ: Hãy kể tóm tắt truyện ?

3 Bài mới:

?Tìm chi tiết trong truyện thể hiện tâm trạng người anh

khi em gái có tài năng hội hoạ? Theo em đó là tâm trạng

gì?

=>Từ tâm trang đó, người anh đối xử với người em như

thế nào? Nhận xét của em về tâm trang ấy?

?Vì sao người anh không thân với em nữa?

Trước tài năng của em gái, người anh đã hành động như

thế nào? Tâm trạng của người anh khi đó ra sao?

?Dưới con mắt của người anh, những bức tranh ấy như

thế nào?Thái độ của người anh khi xem tranh? Em có nhận

xét gì về thái độ của người anh lúc này? Vẻ mặt ngộ

 Khi tài năng hội hoạ của em được

phát hiện

-Thấy em có tài năng hội hoạ, cảm thấythất vọng, mình bất tài, muốn khóc

 Tự tị, mặc cảm -Không thân với em như trước nữa, chỉmột lỗi nhỏ cũng gắt um lên  Tự ái, xalánh em

Xem trộm tranh của em gái Thấy tranh đẹp thì thở dài

 Thầm cảm phục em nhưng không

Trang 16

nghĩnh của em gái trước kia nay người anh thấy thế nào?

Đó là tâm trạng gì? (Ghen tị)

Thái độ của người anh như thế nào khi nghe tin em gái sẽ

tham dự trại thi vẽ quốc tế?

Trong niềm vui đạt giải nhất khi em gái lao vào ôm anh,

người anh có hành động gì?

Quan sát đoạn truyện từ “trong gian phòng …” đến hết

và cho biết

Bức tranh ấy vẽ về ai? Vẽ như thế nào? Đứng trước bức

tranh ấy, người anh có thái độ, cử chỉ như thế nào?

? Vì sao người anh lại sững người, ngỡ ngàng? Vì sao lại

hãnh diện?

? Tại sao người anh lại xấu hổ?

Khi nghe mẹ hỏi “Con có nhận ra cong không?” Người

anh có tâm trạng gì?

? Tác giả để người mẹ hai lần hỏi người anh với hai câu

hỏi có nghĩa gì? Vì sao?

? Người anh nếu nói với mẹ về bức tranh sẽ nói câu gì?

Em hiểu gì về câu nói ấy?

? Người anh đã nhận ra cách xử sự của mình với em gái

có đúng đắn không? Nhờ đâu

? Hãy nhận xét về nghệ thuật xây dựng nhận vật người

anh của tác giả?

Quan sát phần đầu truyện, người em gái được giới thiệu

qua những chi tiết nào? từ lời của người anh

? Trần Kiều Phương là em bé có nét gì đáng chú ý ở phần

1 của câu chuyện? Sau khi được phát hiện là có tài hội hoạ

Kiều Phương có thay đổi gì không trong quan hệ với anh

trai và mọi người? Tranh em gái được đánh giá như thế

nào?

? Khi hay tin em mình đạt giải nhất, cô em gái đã có hành

động gì với anh

? Nhận xét gì về tâm trạng của Kiều Phương đối với anh

? Nhận xét gì về tâm trạng Kiều Phương đối với anh

III Hoạt động III: Tổng kết

Bức tranh về người anh như thế nào? Nó nói lên tình cảm

gì của người em đối với anh trai mình

? Nhận xét gì về nhân vật co em gái?

? Bài học cần ghi nhớ những gì về nội dung và nghệ thuật

của văn bản

công khai, biểu lộ -Cảm thấy vẻ mặt em ngộ nghĩnh trướckia nay như chọc tức mình

-> Ghen tị -Không vui khi được tin em tham dự trạithi vẽ quốc tế

Đẩy nhẹ em khi em ôm cổ mình trongniềm vui đạt giải

Khi đứng trước bức tranh giải nhất của

em gái

+ Giật đứng người, ngỡ ngàng, hãnhdiện, xấu hổ

+ Muốn khóc + Muốn nói với mẹ rằng không phải conđâu, đây tâm hồn, là lòng nhân hậu củacon đấy

 Đẹp, trong sáng những hay ghen tị,ích kỷ được thức tỉnh và tự nhận ra lỗilầm của mình

b Nhân vật cô gái Kiều Phương

Mặt luôn bị bôi bẩn, thích thú lục lọi các

đồ vật

Tự chế thuốc vẽ Tranh vẽ rất độc đáo Nghe tin đạt giải nhất, lao vào ôm cổ anhmuốn cùng anh đi nhận giải

=> Hồn nhiên, hiếu động, có tài năng, sựkhiêm tốn, nhân hậu

III Tổng kết SGK

IV Luyện tập Bài 1/ 35 Viết 1 đoạn văn thuật lại tâm

trạng của người anh trong truyện khi đứng trước bức tranh đạt giải nhất của

em gái

4 Củng cố : Suy nghĩ của em về nhận vật người anh trong truyện Hãy nhắc lại nội dung và nghệthuật của bài học

5.Dặn dò: Học phần phân tích Học ghi nhớ SGK Soạn bài “Vượt thác “

Trang 17

………

…………

Tiết: 84

NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ

1.Kiến thức: Biết cách trình bày và diễn đạt một vấ đề bằng miệng trước tập thể về quan sát và

tượng tượng, so sánh, nhận xét trong văn miêu tả

2.Kĩ năng: Rèn luyện kĩ thuật diễn đạt mạch lạc trước tập thể những điều đã quan sát, tượng

tượng , so sánh, nhận xét trong văn miêu tả

3.Thái độ: Giáo dục ý thức tự học, tự rèn của HS

2.Kiểm tra bài cũ Thế nào là văn miêu tả? Vai trò của quan sát, tưởng tượng, so sánh và miêu tả

nhận xét trong văn miêu tả ?

3 Bài mới: * Giới thiệu bài: Các em vừa học xong tiết “Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận

xét trong văn miêu tả” Để giúp các em củng cố chắc hơn những kiến thức về quan sát, tưởngtượng, so sánh, nhận xét trong văn miêu tả và đặc biệt là kĩ năng nói trước tập thể, chúng ta học tiếttập nói

I.Hoạt động I: Tìm hiểu bài học

GV nói rõ vai trò quan trọng của việc

luyện nói để thực hiện, thành công tiết

học yêu cầu HS phải chuẩn bị dàn bài ở

nhà đến lớp nói thành văn trôi chảy, rõ

ràng

GV có thể chia các bài tập cho các nhóm

khác nhau Các nhóm cử đại diện trình

bày kết quả thảo luận nhóm trước lớp

HS các tổ theo dõi, nhận xét và bổ sung

 GV nhận xét và bổ sung cho hoàn hảo

II.Hoạt động II : Thực hành luyện nói

Gọi HS đọc y/c bài tập 1/SGK/35

Cử đại diện trình bày nhận xét của em về

nhân vật Kiều Phương trong đó miêu tả

người em Kiều Phương theo tưởng tượng

của em (không gò bó)

Nhận xét về nhân vật Kiều Phương

Ngoại hình?

I Tìm hiểu bài học

- Vai trò, tầm quan trọng, ý nghĩa của việc luyện nói

- Yêu cầu của giờ học chỉ lập dàn bài, không viết thànhvăn, cần nói rõ, mạch lạc …

- Tác phong: bình tĩnh, tự tin, khiêm tốn học hỏi

II.Thực hành luyện nói Bài tập 1/35 (SGK)

Từ truyện “bức tranh của em gái tôi” hãy lập dàn ý để trìnhbày ý kiến của em trước lớp

a) Theo em, Kiều Phương là người như thế nào? Hãy miêu

tả hình ảnh của Kiều Phương theo tượng của em -Kiều phương :là một cô bé nhanh nhẹn, giàu tình cảm, có

óc quan sát và trí tưởng tượng phong phú , một cô bé đáng yêu

+Ngoại hình :gương mặt bầu bỉnh thường lem luốc , đôi mắt đen ,rèm mi uốn cong răng khểnh

+Hành động :nhanh nhẹn ,kĩ lưỡng pha chế các màu để vàotừng lọ, gặp bạn thì thường mừng quýnh lên

+Tình cảm :hồn nhiên trong sáng xem mọi vật trong nhà

Trang 18

Hành động?

Tình cảm?

Yêu cầu HS nói về những người thân của

mình (nói về anh, chị hoặc em của mình)

Lưu ý: Cần làm nổi bật đặc điểm bẳng

các hình ảnh, so sánh và nhận xét

Chú ý: Phải trung thực, không tô vẽ làm

dàn ý, không viết thành văn, nói chứ

không đọc

Các nhóm cử đại diện nói trước lớp

HS nhận xét, bổ sung? GV chốt ý

HS đọc y/c của bài tập

Gợi ý: HS làm dàn ý theo các câu hỏi ở

BT và nói theo dàn ý đó về một đêm

HS nói về hình ảnh người dũng sĩ trong

thế giới những câu chuyện cổ tích bẳng

tư tưởng của ình

Nói theo dàn ý, không viết thành văn

Ở mỗi bài tập, khi GV nói xong

Trình bày về anh, chị, em của mình

- Anh hay chị –em

- Hình dáng ; - Tính cách ; -Tình cảm

Bài 3/SGK/ 36

-Đó là một đêm trăng như thế nào?

- Đêm trăng có gì đặc sắc,tiêu biểu -Em so sánh đêm tăng sáng với hình ảnh nào?

GV gợi ý :đó là đêm trăng đẹp vô cùng -một đêm trăng mà cả đất trời, con người và vạn vật nhưđược tắm gội bởi ánh trăng …

- trăng là cái đĩa bạc trên tấm thảm nhung da trời

Bài 4/SGK /36

Lập dàn ý và nói trước lớp về quang cảnh một buổi sáng trên biển

-Bình minh :quả cầu lửa

-Bầu trời: trong veo,rực sáng -Bãi cát: mịn màng, mát rượi

- Những con thuyền :nằm ghềnh đầu lên bãi cát

- Diễn đạt rõ ràng,mạch lạc thể hiện rõ nội dung miêu tả

- Do chưa chuẩn bị bài tốt cho nên tiết luyện tập thành công

Tồn tại :còn một vài em còn nói sơ sài do chuẩn bị dàn ý chưa tốt ,năng lực quan sát, tưởng tượng, so sánh còn hạn chế

- Một vài em còn nhút nhát ,thiếu tự tin ,lúng túng , diễnđạt yếu

4 Củng cố : Nhận xét giờ luyện nói

5.Dặn dò: Làm bài tập vào vở

Chuẩn bị bài “Phương pháp tả cảnh “

………

…………

***********************************************

Trang 19

Tuần: 22

Tiết: 85

Văn bản: VƯỢT THÁC (Trích: “Quê nội” - Võ Quảng)

1.Kiến thức: Cảm nhận được vẻ đẹp hùng vĩ, phong phú của thiên nhiên trên sông Thu Bồn và

vẻ đẹp khoẻ khoắn của người lao động được miêu tả trong bài

2.Kĩ năng: Rèn kỹ năng cảm thụ, phối hợp việc miêu tả khung cảnh thiên nhiên và hoạt động

của cong người

3.Thái độ: Tình cảm yêu quí thiên nhiên, con người lao động, yêu quê hương đất nước

2.Kiểm tra bài cũ: Kể tóm tắt truyện “Bức tranh của em gái tôi” qua bài học cần ghi nhớ những

gì?

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài: Ở bài học 19, chúng ta đã hiểu vể thiên nhiên hoang dã, phong phú, độc đáo và

cuộc sống con người ở vùng đất cực Nam tổ quốc Bài “Vượt thác” sẽ cung cấp cho chúng ta cảnh quan của 1 khúc sông thu bồn của miền trung với vẻ đẹp hùng vĩ, dữ dội của thiên nhiên và nhữn

con người lao động dũng cảm

Gọi HS đọc về tác giả – tác phẩm ở chú

thích SGK

GV chốt ý Đoạn trích vượt thác trích từ

chương XI của tác phẩm

Bài văn miêu tả theo trình tự thời gian và

không gian nào?

1 Tác giả :Võ Quảng sinh 1920, quê ở Quảng Nam, nhà

văn chuyên viết cho thiếu nhi

Trang 20

Dựa vào trình tự đó hãy xác định nội dung

khái quát cảu văn bản?

Hướng dẫn các đọc, chú ý thay đổi giọng

điệu cho phù hợp với nội dung của từng

đoạn Bố cục của đoạn trích?

Sau khi đọc bài văn, xác định vị trí quan

sát để miêu tả của người kể chuyện?

Theo em, vị trí quan sát ấy có phù hợp

Trên truyện có mấy phần được nhắc đến?

Vì sao Dương Hương Thư được tập trung

miêu tả nhiều hơn?

Tìm chi tiết miêu tả ngoại hình và hành

động của Dương Hương Thư

Hãy chỉ ra những cách so sánh đã được sử

dụng ở đoạn văn này? Em hiểu gì về hình

ảnh so sánh Dương Hương Thư như một

pho tượng đồng đúc và ý nghĩa của hình

ảnh so sánh ấy

Tìm chi tiết chứng tỏ cuộc vượt thác ?

Nhận xét gì về cuộc vượt thác ở đây?

Hãy tìm ĐT miêu tả cảnh nước chảy từ

trên cao xuống? Động từ ấy được lặp đi lặp

lại trong bài ở những câu văn nào

Việc lặp lại như thế có ý nghĩa gì?

III.Hoạt động III: Tổng kết

Hãy chỉ ra nét đặc sắc trong nghệ thuật

miêu tả của tác giả?

Qua nghệ thuật ấy em có nhận xét gì về

cảnh và người ở đoạn vượt thác này

Qua phần phân tích và tìm hiểu bài học

hôm nay, em cần ghi nhớ những kiến thức

cơ bản gì?

Hãy nêu những nét đặc sắc của phong cảnh

thiên nhiên được miêu tả ở bài “Sông nước

vẻ đẹp của con người lao vượt thác

a Bức tranh thiên nhiên về một dòng sông

- Cảnh con thuyền rẽ sóng lượt bon bon

- Cảnh ngã ba sông, những bãi dâu trải ra bạt ngàn

- Những con thuyền xuôi chầm chậm

- Những vườn đước càng về ngược càng um tùm

- Những chòm cổ thụ dứng trầm ngâm

- Thuyền chất đầy cau tươi, dây mây, dầu rái, mít và quế

 Cảnh vật êm đềm, bức tranh thiên nhiên trù phú, tươitốt, giàu đẹp

b Dương Hương Thư và cuộc vượt qua thác dữ

- Dương Hương Thư cởi trần như một pho tượng đồngđúc Các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quaihàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa,

- Có người phóng chiếc sào xuống lòng sông, ghì chặtđầu sào, cắn răng, thả sào, rút sào, nhanh như cắt

Nước từ cao phóng giữa hai vách đá dựng đứng chảy đứtđuôi rắn

Nước bị cản văng bọt tứ tung Thuyền vùng vắng cứchực tụt xuống quay đầu chạy về lại

 Miêu tả, so sánh, nhân hoá

=> Sự hùng vĩ, dữ dội của thác nước Trong cuộc vượtthác Dương Hương Thư là một con người hùng dũng, cósức mạnh tuyệt vời của người lao động

+ Phong cảnh thiên nhiên được miêu tả là cảnh vượt thác

dữ dội của con thuyền trên sông thu bồn tỉnh Quảng Nam

* Nghệ thuật miêu tả:

- Tả cảnh sông nước từ ấn tượng chung, cái nhìn kháiquát đến cụ thể

Trang 21

Cà Mau” và “Vượt thác”

GV hướng dẫn HS lập bảng so sánh về nội

dung và nghệ thuật của mỗi tác phẩm?

+ Nghệ thuật tả cảnh, tả người, từ điểm nhìn trên conthuyền theo hành trình vượt thác

4 Củng cố : Nhắc lại nghệ thuật, nội dung bài học

5.Dặn dò: Học thuộc bài Soạn “Buổi học cuối cùng”

2 Học sinh: Soạn và chuẩn bị bài ở nhà

2.Kiểm tra bài cũ: So sánh là gì? Nêu cấu tạo của phép so sánh? cho VD cụ thể?

3 Bài mới: * Giới thiệu bài:

Những ngôi sao thức ngoài kia Chẳng bằng mẹ đã thức

vì chúng con

Sosánhkhông ngang bằng

Đêm nay em ngủ giấc tròn

Mẹ là ngọn gió của con suốt đời

Sosánhngang bằng

Mô hình: So sánh hơn kém (không ngang bằng) A chẳng bằng B

So sánh ngang bằng: A là B T: Chẳng bằng, không bằng, không như, hơn, kém, thua là các từ nghữchỉ kiểu so sánh không ngang bằng

Là, tựa, như, giống như là các từ so sánh thuộc kiểu so sánh ngang bằng

Trang 22

Dựa vào nhận xét trên em

thấy có mấy kiểu so sánh

Hãy cho biết mô hình so

- Có chiếc lá tựa mũi tên nhọn …

- Có chiếc lá như con chim lảo đảo …

- Có chiếc lá như thầm bảo rằng …

- Có chiếc lá như sợ hãi …

=> Đoạn văn hay tả cảnh lá rụng sinh động cảnh vật tả giàu hình ảnh gợicảm và xúc động thắm đượm tâm trạng, tình cảm, tư tưởng của ngườiviết

* Ghi nhớ SGK/42

III Luyện tập:

Bài 1/43Chỉ ra các phép so sánh và xác định kiểu so sánha) Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè  So sánh ngang bằngTâm hồn nhạy cảm, phong phú, đa dạng trước vẻ đẹp của thiên nhiên,bồi hồi với những hoài niệm thời trai trẻ hồn nhiên

Con đi trăm núi Muôn nỗi tái tê lòng bầm ngàn khe chưa bằng

Con đi đánh giặc 10 năm Khó nhọc đời bầm 60

 So sánh không ngang bằng

T : Như  So sánh ngang bằng

T : Hơn  So sánh không ngang bằngBài 2 /43 : Nêu các câu văn có sử dụng so sánh trong bài “Vượt thác “

- Thuyền rẽ sóng … như đang nhớ núi rừng …

- Núi cao như đột ngột hiện ra …

- Những động tác … nhánh như cắt …

- Dượng Hương Thư như một pho tượng … hùng vĩ

- Những cây to … như những cụ già …

- Hình ảnh em thích Dượng Hương Thư …  Trí tưởng tượng phong phú của tác giả , vẻ đẹp khoẻ khoắn , hào hùng , sức mạnh và khát vọng chinh phục thiên nhiên của người lao động

Bài 3/43 : GV hướng dẫn HS viết đoạn văn ngắn từ 3 – 5 câu tả cảnh Dượng Hương Thư đưa thuyền vượt qua thác dữ

4 Củng cố : Nhắc lại ghi nhớ SGK

5.Dặn dò: Học bài và chuẩn bị chương trình địa phương

Trang 23

1.Kiến thức: Sửa một số lỗi của chính tả do ảnh hưởng của phát âm địa phương

2.Kĩ năng: Rèn kĩ năng viết đúng chính tả

3.Thái độ: Giáo dục ý thức tự học tự rèn khắc phục các lỗi chính tả do ảnh hưởng của cách phát

âm địa phương

1.Giáo viên: Soạn và lấy nhiều ví dụ, tìm tài liệu liên quan.Bảng nhóm

2.Kiểm tra bài cũ: Có mấy kiểu so sánh ? Cho ví dụ và phân tích tác dụng của phép so sánh em

dùng

3 Bài mới: * Giới thiệu bài: Ở địa phương em do ảnh hưởng của cách phát âm nên ta thường

mắc lỗi chính tả khi viết Ở địa phương Đức Trọng chủ yếu là đồng bào các dân tộc từ cao Bắc

lạng – hà tuyên Thái ) và một số đồng bào các dân tộc trong Nam Bộ Vì vậy cũng mắc khá nhiều lỗi Đó là nội dung bài học

I.Hoạt động I: Nội dung

Gv ra bài tập dưới nhiều hình

I Nội dung bài luyện tập

- Viết đúng các cặp phụ âm đầu dễ mắc lỗi + Tr / ch

+ S / X:

- Sầm sập sóng dữ xo bờThuyền xoay xơ mãi lò dò bơi xa

- Vườn cây san sát , xum xuê Khi sương sà xuống lối về tối om

- Trời cho xuân sắc xinh xinh Lười xem sách báo, vô tình sinh hư

- Xa xôi sông sóng sững sờ Xin sang suôn se, chuyến đồ say sưa

+ o / ô

II.Hình thức luyện tập Bài tập 1: Điền tr / ch ; s/x ; r/d/gi vào chỗ trống

- Trái cây - Chái nhà ; truyền gọi – chuyên dịch

Trang 24

thức khác nhau, HS luyện tập

-Quả sấu – xấu xí ; sinh sản - xinh xắn

- Rầu rĩ - dầu lửa - giàu có ; rì rầm – dì cháu - làm gì?

Bài tập 2: Lựa chọn những từ điền vào chỗ trống:

- Nhác/ nhát ; bác / bát ;

- Lười nhác – hèn nhát; bác cháu – bát canh

Bài tập 3: Điền dấu hỏi hoặc ngã thích hợp

- Hạt dẻ, loảng xoảng, bổ ngã, đủng đỉnh, đểnh đoảng, bả lả, lảo đảo, lỏng lẻo, lẽo đẽo, lổm ngổm, nhõng nhẽo, dễ dãi, khủng khỉnh, mũm mĩm, lủng thủng, thủ thỉ…

Bài tập 4: Viết đúng cặp phụ âm ng/n

- Con ngoan – nghênh ngang, mênh mang, miên man, tuềnh toàng, tồi tàn, tôm càng - đòn càn, mùa màng – thợ hàn, chàng nàng – nồng nàn , sẵn sàng – sàn nhà, đảm đang - nghê đa, vội vàng - muôn vàn

Bài tập 5: Viết chỉnh tả một đoạn văn hay đoạn thơ

- Giáo viên đọc, HS nghe viết

4 Củng cố : Xem lại nội dung đã học

5.Dặn dò: Học bài và chuẩn bị tiết “Nhân hoá “

1.Kiến thức: Nắm được cách tả cảnh và bố cục hình thức của 1 đoạn, một bài văn tả cảnh

2.Kĩ năng: Luyện kỹ năng quan sát và lựa chọn , kỹ năng trình bày những điều quan sát và lựa

2.Kiểm tra bài cũ Thế nào là văn miêu tả? Yếu tố qua trong trong văn miêu tả là yếu tố nào?

3 Bài mới: * Giới thiệu bài: Để giúp chúng ta viết được bài văn miêu tả hoàn chỉnh, hôm nay

ai? Trong điều kiện nào?

I.Phương pháp viết văn tả cảnh

1 Ví dụ : Ba đoạn văn SGK

2 Nhận xét + Đoạn a: Hình ảnh Dương Hương Thư trong một chặng đường vượtthác Từ hình ảnh đó ta có thể hình dung được cảnh sắc thiên nhiên ở

Trang 25

Tại sao lại có thể nói qua

- Bố cục: 3 phần

Phần 1: (Mở bài) Tu lũy làng  Của luỹ => Giới thiệu khái quát về luỹ

tre làng

Phần 2: (Thân bài) Luỹ ngoài cùng … không rõ  Miêu tả cụ thể 3

vòng tre của luỹ làng

Phần 3: Phần còn lại  Cảm nghĩ và nhận xét về loài tre

Chú ý: Trình tự miêu tả ở thân bài từ ngoài vào trong, từ khái quát đến cụthể

* Ghi nhớ (SGK /47)

II Luyện tập

Bài 1/ 47: Tả quang cảnh lớp học trong giờ viết Tập làm văn

Tả theo trình tự

a Từ ngoài vào trong (Không gian)

b Từ lúc trống vào lớp đến khi hết giờ (Trình tự thời gian)– Những hình ảnh cụ thể

+ Cảnh HS nhận đề Một vài gương mặt tiêu biểu + Cảnh HS chăm chú làm bài

+ GV trong khi làm bài + Cảnh thu bài

+ Cảnh bên ngoài lớp học – Sân trường , gió, cây

Bài 2/47: Tả quang cảnh sân trường trong giờ chơi

GV cho HS thảo luận theo bàn về thứ tự miêu tả (Thứ tự không gian từ

xa tới gần –Thứ tự thời gian từ trước, trong và sau giờ ra chơi–Thứ tự khái quát đến

cụ thể và ngược lại)

a Cảnh tả theo trình tự thời gian (Trống hết tiết 2  HS các lớp ùa rasân => HS chơi đùa  Các trò chơi quen thuộc  Trống vào lớp Cảm xúc người viết )

Bài 3/47: GV hướng dẫn HS lập dàn ý “Biển đẹp” Của Vũ Tú Nam

MB: Giới thiệu cảnh đẹp của biển;

TB: Lần lượt tả vẻ đạp và màu sắc của biểnKB: Nhận xét và suy nghĩ của em về sự thay đổi cảnh sắc của biển

HƯỚNG DẪN LÀM BÀI VIẾT Ở NHÀ – VĂN TẢ CẢNH

Đề bài: Em hãy tả quang cảnh trường em giờ ra chơi

Yêu cầu chung:

- Học sinh viết bài văn tả cảnh hòan chỉnh Bố cục rõ ràng Kết hợp các năng lực trong khi miêu tả

- Lời văn diễn đạt lưu lóat trình bày sạch đẹp Chữ viết rõ ràng, chính xác không sai chính tả, bố cục

rõ ràng

 Dàn ý sơ lược

* Mở bài : ( 1,5đ) : - Giới thiệu cảnh ngôi trường trong giờ ra chơi

* Thân bài ( 7đ) : Tả cảnh ngôi ngôi trường theo trình tự

Trang 26

- Trước giờ ra chơi: cảnh ngôi trường yên tĩnh, chỉ nghe tiêng thầy cô giảng bài, các dãy lớp, không khí

trong lành

- Trong giờ ra chơi: Có tiếng trống báo hiệu giờ ra chơi đã đến : HS ùa ra như đàn ong vỡ tổ

+ Các bạn nam: chơi bóng chuyền, bắn bi, đá cầu…

+ Các bạn nữ : chơi nhảy dây, kéo co, …

+ Các bạn khác: tụ tập thành nhóm ngồi trong lớp hoặc đứng ở hành lang của trường nói chuyện…

- Sau giờ ra chơi: các bạn xếp thành hàng tập thể dục và chuẩn bị vào lớp

* Kết bài ( 1,5đ) : Cảm xúc và suy nghĩ của em đối với những giờ ra chơi

1.Kiến thức: Nắm cốt truyện, nhân vật và tư tưởng của truyện Qua câu truyện buổi học tiếng

Pháp cuối cùng ở vùng Andát, truyện đã thể hiện lòng yêu nước trong một biểu hiện cụ thể là tình

yêu tiếng nói của dân tộc

2.Kĩ năng: Rèn kĩ năng phân tích, cảm thụ văn kể chuyện theo ngôi thứ nhất, nghệ thuật thể hiện

tâm lý nhân vật qua ngôn ngữ, cử chỉ, hành động, ngoại hình

3.Thái độ: Bồi dưỡng tình cảm yêu nước trong HS

2.Kiểm tra bài cũ: Văn bản “Vượt thác” em cần ghi nhớ những gì?

3 Bài mới: * Giới thiệu bài: Lòng yêu nước là tình cảm rất thiêng liêng đối với mỗi người và nó

có nhiều cách biểu hiện khác nhau Ở đây, trong tác phẩm “buổi học cuối cùng” đặc biệt này, lòng

yêu nước biểu hiện trong tình yêu tiếng mẹ để của tác giả An – phông Xơ – đô – đê

Gọi HS đọc về tác giả – tác phẩm ở chú

thích SGK GV chốt ý Đoạn trích vượt

thác trích từ chương XI của tác phẩm

Bài văn miêu tả theo trình tự thời gian và

không gian nào?

1 Tác giả : An – phông - xơ Đô – đê( 1840 – 1897), nhà văn

Pháp , tác giả của nhiều tập truyện ngắn nổi tiếng

2.Tác phẩm:

- Nội dung khái quát : Truyện kể về buổi học tiếng Pháp cuốicùng do thầy Hamen dạy tại một trường làng ở vùng Andát

Trang 27

Dựa vào trình tự đó hãy xác định nội

dung khái quát cảu văn bản?

Hướng dẫn các đọc, chú ý thay đổi giọng

điệu cho phù hợp với nội dung của từng

đoạn Bố cục của đoạn trích?

? Câu chuyện được kể trong hoàn cảnh,

thời gian nào, không gian nào?

?Em hiểu gì về nhan đề của truyện?

Truyện được kể theo lời của nhân vật

nào? Thuộc ngôi thứ mấy? Truyện còn có

những nhân vật nào? Trong các nhân vật

đó, nhân vật nào gây cho em ấn tượng

nổi bật nhất?

?Diễn biến tâm trạng Phrăng được chia

mấy thời điểm? Thấy trễ giờ đến lớp

Phrăng đã làm gì? Vì sao? Sau đó Phrăng

đã thấy có gì khác lạ trên đường đến

trường? Quang cảnh ở trường và không

khí trong lớp học?

?Không khí đó như báo hiệu điều gì?

Diễn biến tâm trạng Phrăng trước buổi

học cuối cùng đó như thế nào? (thái độ

3.Phân tích:

a) Nhân vật Phrăng:

 Diễn biến tâm trạng Phrăng trước buổi học

- Do trễ giờ, chưa thuộc bài nên định trón học nhưng cưỡng lại

ba chân bốn cẳng chạy đến trường

- Thấy khác lạ: nhiều người xem cáo thị

- Đến lớp: bình lặng, đến trễ nhưng thầy không quở mắng, thầynói rất dịu dàng

- Ngạc nhiên

=> Những điều khác lạ như báo hiệu trước điều gì đó rất nghiêmtrọng sắp xảy ra

4 Củng cố : Vài nét về tác giả và diễn biến tâm trạng Phrăng trước buổi học?

5.Dặn dò: Đọc lại toàn bộ văn bản và chuẩn bị tiết tiếp theo

? Đoạn văn “bài học … phải từ giã” thể hiện rõ tâm

trạng gì của Phrăng?

Tâm trạng Phrăng càng ân hận hơn khi nào? Buổi

3.Phân tích:

a) Nhân vật Phrăng:

 Diễn biến tâm trạng Phrăng trong buổi học

Trang 28

học cuối cùng ấy Phrăng đã học như thế nào? Với

thái độ và tình cảm gì?

?Qua những chi tiết trên nhằm bộc lộ tình cảm gì

của Phrăng đối với việc học Tiếng Pháp?

?Em có nhận xét gì về suy nghĩ, tâm trạng của

Phrăng trong buổi học cuối cùng tiếng Pháp này?

?Qua đó nó thể hiện tình cảm gì của Phrăng đối với

quê hương đất nước mình?

Hãy tìm chi tiết trong truyện miêu tả thấy Hamen

qua trang phục như thế nào?

?Thái độ của thầy đối với HS như thế nào hôm nay

Phrăng đi trễ, không thuộc bài?

Lời nói của thầy đối với việc học tiếng Pháp như

thế nào?

?Thái độ, cử chỉ, hành động của thầy Hamen có gì

khác thường? Vì sao như vậy?

?Qua những chi tiết, lời nói, cử chỉ trên diễn tả tâm

trạng thầy Hamen trong buổi học cuối cùng như thế

?Tìm các chi tiết thể hiện thái độ hình ảnh nhân vật

khác? Gồm những ai? Các cụ già có thái độ và hành

động, tâm trạng gì?

?Các em nhỏ có thái độ gì? Làm gì? Họ là những

người như thế nào?

Hãy chỉ ra một số câu văn có dùng phép so sánh ở

văn bản này?

?Nêu tác dụng của phép so sánh này? Buổi học cuối

cùng là một chân lý quan trọng và phổ biến được

khẳng định trong truyện đó là chân lý nào? Em có

thể khái quát ý nghĩa tư tưỡng của truyện như thế

 Hối tiếc, ân hận, đau đớn

- Khi không thuộc bài: lúng túng, lòng rầu rĩkhông dám ngẩng đầu lên

 Nỗi ân hận quá lớn và chuyển thành sự xấu

hổ

- Khi nghe thầy Hamen giảng ngữ pháp, kinhngạc thấy sao mình hiểu đến thế …

- Chưa bao giờ chăm chú nghe đến thế

 Nhận thức, thái độ đã có sự biến đổi sâu sắcPhrăng hiểu ý nghĩa thiêng liêng của việc họctiếng Pháp

=> Yêu đất nước Pháp

b) Thầy Hamen

- Trang phục: mặc bộ trang phục đẹp nhất trước

đó thầy chỉ mặc bộ này vào dịp phát thưởnghoặc thanh tra

HS đi trẻ, không thuộc bài nhưng thầy khôngquở mắng

Trang 29

4 Củng cố : Nhắc lại ghi nhớ của truyện

5.Dặn dò: Học và soạn “ Đêm nay Bác không ngủ”

1.Kiến thức: Nắm được khái niệm nhân hoá, các kiểu nhân hoá Tác dụngcủa nhân hoá

2.Kĩ năng: Rèn luyện kỹ năng vân dụng nhân hoá vào bài viết Tập làm văn

3.Thái độ: Ý thức giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt

Cà Mau” Bảng nhóm Giáo án điện tử

2.Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra 15 phút

* Đề : So sánh là gì? Cấu tạo của phép so sánh ?Có mấy cách so sánh? Cho Ví dụ? ( 9 điểm)

* Đáp án: So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật , sự việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt Cấu tạo của phép so sánh gồm: Vế A, phương diện

so sánh, từ ngữ so sánh và vế B

- Có hai kiểu so sánh : so sánh ngang bằng và so sánh không ngang bằng

VD: Con đi trăm núi ngàn khe

Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm

Con đi đánh giặc mười năm

Chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi

=> So sánh không ngang bằngQuê hương là chùm khế ngọt Cho con trèo hái mỗi ngày => So sánh ngang bằng

3 Bài mới: * Giới thiệu bài: Ở tiết trước ta học phép tu từ so sánh Hôm nay chúng ta học phép tu

từ nhân hoá Nhân hoá là gì? Có mấy kiểu nhân hoá? Tác dụng của nhân hoá

I.Hoạt động I: Nhân hoá là gì?

Trang 30

diễn đạt ở ví dụ 1 hay hơn ở chỗ nào?

Với các gọi, tả con vật, cây cối bằng

những từ ngữ dụng để gợi hoặc tả

người như ở VD 1 gọi là cách nhân

hố Vậy, nhân hố là gì?

HS đọc ghi nhớ

II.Hoạt động II : Các kiểu nhân

hố

HS đọc ví dụ SGK tr57

Hãy nêu các sự vật được nhân hố

Dựa vào các từ in đậm hãy cho biết

mỗi sự vât trên được nhân hố bằng

cách nào?

Qua 3 ví dụ trên cho biết cĩ bao nhiêu

kiểu nhân hố? Đĩ là những kiểu

nào?

Cho ví dụ tương tự mỗi loại

Ở nội dung này em cần ghi nhớ

những kiến thức cơ bản gì?

GV hướng dẫn HS làm bài tập bằng

các phiếu học tập

Đọc yêu cầu của bài tập 1 SGK GV

hưỡng dẫn HS thảo luận? Nhận xet ,

bổ sung? GV chốt ghi vở

Đọc đoạn văn SGK

Tìm các câu văn cĩ nội dùng phép so

sánh? Sự vật nào được đem ra so sánh

và so sánh trong hồn cảnh nào?

Cảm nghĩ gì của em sau khi đọc xong

đoạn văn này?

Nhờ đâu mà em cĩ được cảm nghĩ

ấy?

=> Tác dụng của so sánh trong đoạn

văn ấy là gì? (đọc ghi nhớ SGK/42)

vốn được dùngđể gọi hoặc tả con người, làm cho thế giớilồi vật, cây cối … trở nên gần gũi hơn với con người Biểtthị được những suy nghĩ, tình cảm của con người

=> Nhân hố Ghi nhớ SGK

II Các kiểu nhân hố:

1.VD: SGK /57 Miệng: Lão, tai : bác , mắt : cơ , chân : cậu  Những từ ngữvốn gọi người để gọi vật

Gậy tre Chông tre





 chống lại

Tre: Xung phong giữ …

 Dùng những từ vốn chỉ tính chất hoạt động của người đểchỉ tính chất, hoạt động của vật

Trâu : ơi  Trị chuyện, xưng hơ với vật như với ngườiGhi nhớ SGK /58

III Luyện tập:

Bài 1/58: Chỉ ra và cho biết tác dụng của phép nhân hố:

a Nhân hố: Đơng vui, mẹ con, anh em tíu tít, bận rộn

b Tác dụng: Làm cho các sự vật ở bến cảng, tàu, xe trở nêngần gũi và thể hiện hoạt động nhộn nhịp khẩn trương náonhiệt

Bài 2:/58: Cách diễn đạt ở đoạn văn trên sinh động, gợi cảm,

hay hơn

Bài 3/58: Cách 1 cĩ dùng nhân hố nên sinh động, gợi cảm,

gần gũi hơn Ta nên chọn cho văn bản biểu cảm Cách 2: Diễn tả bình thường chỉ rõ ràng, đầy đủ nên chọncho văn bản thuyết minh

d Cây bị thương, thân hình, vết thương, cục máu (Cách 2)

Tác dụng: Làm cho sự vật trở nên gần gũi với con người, biểu thị những suy nghĩ, tình cảm của con người

4 Củng cố : Thế nào là nhân hố? Cĩ mấy kiểu nhân hố

5.Dặn dị: Học bài và chuẩn bị bài “ Ẩn dụ”

………

…………

Trang 31

Tiết: 92

Tập làm văn: PHƯƠNG PHÁP TẢ NGƯỜI

1.Kiến thức: Nắm được cách tả người và bố cục hình thực của một đoạn, 1 bài văn tả người

2.Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát, lựa chọn, kĩ năng trình bày những điều quan sát, lụa chọn theo

2.Kiểm tra bài cũ Nhắc lại bố cục một bài văn tả cảnh

3 Bài mới: * Giới thiệu bài: Bài học trước các em biết bố cục bài tả cảnh Hôm nay chúng ta tìm

hiểu phương pháp tả người

I.Hoạt động I: Phương pháp viết một

đoạn văn, bài văn tả người

* Gọi HS đọc ở đoạn văn SGK/59  61

- HS đọc lại đoạn 1 và nhận xét

? Đoạn văn 1 tả ai? Có đặc điểm gì nổi bật?

Đặc điểm đó được thể hiện ở từ ngữ và hình

ảnh nào?

?Trong các đoạn văn trên đoạn nào tập trung

khắc hoạ chân dung? ?Đoạn nào tả người

gắn với công việc? Yêu cầu lựa chọn các chi

tiết và hình ảnh ở mỗi bài có khác nhau

không?

* Đọc lại đoạn văn 3 Đoạn 3 gần như một

bài văn miêu tả hoàn chỉnh có 3 phần Hãy

chỉ ra và nêu nội dung chính của mỗi phần?

? Nếu phải đặt tên cho bài văn này thì em sẽ

đặt là gì?

? Quan sát lại 3VD và những điều nhận xét

hãy cho biết bài học này cần ghi nhớ những

gì?

* HS đọc ghi nhớ

Đọc yêu cầu Bài tập 1: Các chi tiết tiêu biểu

em lựa chọn khi miêu tả các đối tượng

I.Phương pháp viết một đoạn văn, bài văn tả người

1 VD: Các đoạn văn (SGK/59; 60; 61)

=> Nhận xét

Đoạn 1: Tả hình ảnh dượng Hương Thư khoẻ mạnh,

rắn rỏi, vững chắc, dũng mãnh, hào hùng đang chốngthuyền vượt thác

Đoạn 2:Tả chân dung cái Tứ (xấu xí, gian giảo) Đoạn 3: Gồm 3 phần tả võ sĩ trong keo vật

a) Mở bài: Giới thiệu người được tảb) Thân bài: Miêu tả chi tiết cụ thể người được tả chitiết (ngoại hình, cử chỉ, hành động, lời nói …)

c) Kết bài: Nhân xét, cảm nghĩ về nhân vật được tả Nhan đề của bài “Keo vật thách đấu”, “Con ếch ôm cộtsắt”

2 Ghi nhớ (SGK/61)

II Luyện tập Bài 1/62: Các chi tiết tiêu biểu em lựa chọn khi miêu tả các đối tượng

a) Em bé (4 – 5 tuổi) Mắt to, sáng, tươi tắn, nhanhnhẹn, mặt bầu bĩnh, nghịch ngợm, miệng luôn cười … b) Cụ già cao tuổi: Mắt lờ đờ đục, tóc bạc, da nhănnheo, đi chậm chạp

c) Cô giáo đang say sưa giảng bài trên lớp: ánh mắthướng về phía HS, miệng không ngớt nói, tay phụ hoạ

Trang 32

Bài 2/62: Dàn bài cơ bản:

Cho HS thảo luận tổ nhóm khoảng 5’

Gọi đại diện các tổ trình bày dàn ý bằng cách

đọc lại  HS bổ sung, GV nhận xét

Bài 3/62 Các từ cần điền vào chỗ trống

 HS bổ sung, GV nhận xét

cho nội dung giảng bài

Bài 2/62: Dàn bài cơ bản:

Bài 3/62 Các từ cần điền vào chỗ trống

Người ông đỏ như đồng (đồng tụ)Nhác trông không khác gì tượng ông thần ở trong đền(tượng 2 ông tướng Đá Rãi)

Ông Cản ngũ chuẩn bị than dự keo vật

4 Củng cố : Hãy nêu các nước trong phương pháp tả người? Nêu bố cục chung của bài văn tả

người

5.Dặn dò: Học thuộc ghi nhớ Chuẩn bị luyện nói văn miêu tả vào vở BT (BT 1 + 2 + 3/71)

1.Kiến thức: Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng Bác Hồ trong bài thơ với tấm lòng yêu

thương mênh mông, sự chăm sóc ân cần đối với các chiến sĩ và đồng bào: Thấy được tình cảm yêu quý, kính trọng của người chiến sĩ đối với Bác Hồ

2.Kĩ năng: Kỹ năng cảm thụ những nét đặc sắc về nghệ thuật kết hợp miêu tả và kể chuyện với

biểu hiện cảm xúc, tâm trạng, những chi tiết giản dị tự nhiên mà giàu sức truyền cảm, thể hiện 5

chữ thích hợp với bài thơ có yếu tố kể chuyện

3.Thái độ: Giáo dục HS tình cảm kính yêu Bác Hồ

2.Kiểm tra bài cũ: Bài học cuối cùng của AnPhông Xơ-Đô-Đê em cần ghi nhớ những gì về nghệ

thuật và nội dung?

3 Bài mới: * Giới thiệu bài: Mùa đông 1951 bên bờ sông Lam – Nghệ An Nghe một anh bạn

chiến sĩ vệ quốc quân kể những chuyện được chứng kiến về một đêm không ngủ của Bác Hồ trên

đường người đi chiến dịch biên giới – Thu Đông 1950 Minh Huệ vô cùng xúc động viết bài thơ

này Nội dung, nghệ thuật bài thơ như thế nào bài học này chúng ta sẽ rõ tấm lòng, tình cảm của

Bác

Gọi HS đọc về tác giả – tác phẩm ở chú thích

SGK

1.Tác giả : Nguyễn Huệ , tên khai sinh là: Nguyễn

Thái, sinh 1927

Trang 33

GV chốt ý

Dựa vào trình tự đó hãy xác định nội dung khái

quát cảu văn bản?

* Gọi HS đọc phần chú thích  SGK

? Hãy nêu nội dung khái quát của bài thơ?

GV đọc mẫu toàn bài và hướng dẫn HS cách đọc

từng đoạn

Đoạn 1: Nhịp chậm, giọng thấp

2: Nhịp nhanh hơn, giọng lên cao: Khổ

cuối để khẳng định

? Bài thơ kể lại câu chuyện gì?

? Hãy kể lại tóm tắt câu chuyện đó?

? Bài thơ đề cập đến mấy lần anh đội viên thức

giấc? Đó là những lần nào?

Gọi HS đọc từ đầu đến … mà đi”

+ Lần thứ nhất thức dậy anh đội viên thấy cảnh

vật như thế nào?

+ Chi tiết nào thể hiện điều đó?

? Tìm chi tiết miêu tả hình ảnh Bác Hồ trong

khung cảnh tĩnh mịch đó?

? Nhận xét gì về dáng vẻ của Bác?

? Bác còn làm gì cho các chiến sĩ trong đêm

người không ngủ? “Dém chăn” là làm gì? Chi tiết

đó thể hiẽn cử chỉ gì của Bác? Cử chỉ ấy nói lên

tình cảm gì của Bác đối với bộ đội?

=> GV chốt ý

- Làm thơ từ kháng chiến chống thực dân Pháp

- Nội dung khái quát : Bài thơ kể về một đêmkhông của Bác Hồ trên đường đi chiến dịch

2.Tác phẩm:

Bài thơ dựa trên sự kiện có thật: chiến dịch BiênGiới cuối 1950, Bác trực tiếp ra mặt trận theo dõi

và chỉ huy bộ đội cùng nhân dân ta

2.Phân tích:

a/ Khi anh đội viên thức dậy lần thứ nhất

Cảnh: Trời mưa lâm thâm Lêu tranh xơ xác -> Cảnh lạnh lẽo, im lặng, tĩnh mịch

 Người (Hình ảnh Bác Hồ) Bác: Vẫn ngồi, lặng yên, trầm ngâm -> Dáng vẻ đăm chiêu suy nghĩ Đốt lửa cho anh nằm

Đi dém chăn, từng người

Đi nhón chân nhẹ nhàng -> Chăm sóc ân cần, chu đáo như cha mẹ chămsóc em nhỏ

⇒ Tấm lòng yêu thương bộ đội của Bác

4 Củng cố : Vài nét về tác giả và hình ảnh Bác xuất hiên khi lần thứ nhất anh đội viên thức dậy?

5.Dặn dò: Đọc lại toàn bộ văn bản và chuẩn bị tiết tiếp theo Học thuộc lòng bài thơ

2.Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng bài thơ? Vài nét về tác giả và hình ảnh Bác xuất hiên khi lần

thứ nhất anh đội viên thức dậy?

3 Bài mới:

II.Hoạt động II: Đọc – Hiểu văn bản II Đọc – Hiểu văn bản:

Trang 34

? Tìm chi tiết thể hiện cảm giác của anh đội

viên khi được Bác chăn sóc Em hiểu gì về

hình ảnh “Bóng Bác cao lòng lộng, ấm hơn

ngọn lửa hồng?

? Câu thơ sử dụng hình ảnh gì? (nghệ thuật)

nghệ thuật đó thể hiện tình cảm gì?

? Chi tiết nào thể hiện tâm trạng lời nói của

anh đội viên đối với Bác Đó là tâm trạng gì?

? Thổn thức, bồn chồn, bề bộn nghĩa là gì?

Những từ láy nhằm diễn tả tâm trạng gì?

? Tâm trạng nôn nao, thấp thỏm đó diễn tả tình

cảm gì của anh đội viên đối với Bác Hồ kính

yêu?

* Gọi HS đọc phần 2: lần thứ ba … cùng Bác

? Tìm chi tiết trong đoạn thơ thể hiện hình ảnh

Bác Hồ? Ngồi đinh ninh là ngồi như thế nào?

Bác tâm sự với anh đội viên điều gì về nguyên

nhân Bác không ngủ?

? Đoàn dân công phục vụ kháng chiến trong

hoàn cảnh như thế nào? Nguyên nhân ấy cho

ta thấy tâm trạng gì của bác lúc này?

? Tâm trạng ấy thể hiện tình cảm gì của bác

đối với nhân dân

Lần thứ ba thức dậy anh đội viên đã có cử chỉ,

lời nói gì với bác Nằng nặc nghĩa là gì? Tác

giả dùng nghệt thuật gì diễn tả tấm lòng của

anh đội viên khi mời bác ngủ

? Nghệ thuật ấy giúp em hiểu tâm trạng gì của

anh đội viên ? Tâm trạng đó cũng là tình cảm

của anh đối với bác Theo em đó là tình cảm

như thế nào?

? Hiểu được lòng bác, tình cảm của bác dành

cho nhân dân cùng anh đội viên đã làm gì?

Đọc khổ thơ cuối? Nội dung khái quát của khổ

? Hãy phân tích các hay của nhan đề bài thơ

“Đêm nay bác không ngủ”

? Bài học này cần ghi nhớ những gì?

(HS đọc to ghi nhớ SGK)

3.Phân tích:

Bóng bác cao lồng lộng

Ấm hơn ngọn lửa hồng -> Tình cảm yêu thương bao la mà Bác dành cho bộđội Nó có tác dụng sưởi ấm tấm lòng chiến sĩ Tìnhcảm ấy đã bao trùm lên cả lán đóng quân

 Anh đội viên:

- Thổn thức, thầm thì anh hỏi nhỏ

- Bồn chồn, lo Bác ốm

- Lòng anh cứ bề bộn -> Từ láy ⇒ Nôn nao, thấp thỏm không yên, lo lắng

cho sức khỏe của Bác

⇒ Thương yêu, kính trọng Bác

b) Khi anh đội viên thức dậy lần thứ 3

Hình ảnh Bác HồBác vẩn ngồi đinh ninh Chòm râu im phăng phắc

⇒ Tập trung cao độ, thâu bất động

Bác ngủ không an lòngBác thương đoàn dân quân

⇒ Bác không lo gì cho riêng mình Bác lo cho nhân

Tình cảm của anh đội viên tăng tiến dần Lòng vui sướng mênh mông

Anh thức luôn cùng bác -> Tình cảm trào dâng vô bờ bean

c) Cảm nghĩ của tác giả (khổ thơ cuối)

Đêm nay bác không ngủ

Vì một lẽ thường tìnhBác là Hồ Chí Minh-> Bác không ngủ vì lo cho nước, thương dân Đó là

lẽ thường tình luôn thường trực trong cuộc đời Bác, là

lẽ sống của Bác, cả cuộc đời Người giành trọn cho tổquốc

III Tổng kết: (Học ghi nhớ) HỨỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA VĂN

Trang 35

Học sinh học và xem lại tất cả kiên thức về phần Văn học ở đầu học kỳ II này Nội dung kiểm tra

gồm 2 phần : trắc nghiệm và tự luận Chú ý nắm nội dung chính của bài, học thuộc thơ, nắm nghệ thuật

GV ôn tập lại nội dung chính của từng bài để củng cố cho học sinh

4 Củng cố : Học sinh đọc ghi nhớ Tình cảm của Bác dành cho nhân dân, cho bộ đội ?Cảm nghĩ của tác giả?

5.Dặn dò: Học thuộc lòng bài thơ Học ghi nhớ Chuẩn bị Kiểm tra Văn Soạn bài Lượm Học

thuộc bài thơ

1.Kiến thức: Nắm khái niệm ẩn dụ, các kiểu ẩn dụ, tác dụng của ẩn dụ

2.Kĩ năng: Kỹ năng nhận biết, phân tích và sử dụng ẩn dụ khi nói, viết

3.Thái độ: Giáo dục tình cảm yêu quý tiếng mẹ để, yêu thích môn học

Cà Mau” Bảng nhóm Giáo án điện tử

HS đọc VD (SGK) Tìm hiểu nghĩa của cụm

từ người cha trong khổ thơ trên? Người cha

để chỉ ai?

Giải thích vì sao có thể ví Bác Hồ với người

cha?

Ví như vậy có tác dụng gì? Cách ví này

giống và khác so sánh như thế nào?

Cách gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng sự

sự chăm sóc chu đáo đối với con)

=> Cách gọi như trẹn câu thơ có tác dụng gợi hình, gợicảm

Trang 36

vật, hiện tượng khác có nét tương đồng

nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho diễn

chỉ sự vật hiện tượng nào?

Vì sao có thể ví như vậy?

(thắp:hiện tượng bừng lên, chỉ sự nở hoa,

lảư hồng chỉ màu đỏ của hoa râm bụt Màu

đỏ ví với hành động

Thắp: giống về cách thức thực hiện

Cách dùng từ trong cụm từ: “Nắng giòn tan”

có gì đặc biệt so với cách nói thông thường?

Quan sát VD mục I cho biết giữa người cha

Đọc yêu cầu của bài tập 1 SGK GV hướng

dẫn HS thảo luận? Nhận xét , bổ sung? GV

chốt ghi vở

GV hướng dẫn HS làm bài tập 2 : Tìm ẩn dụ

trong những ví dụ dưới đây?

GV hướng dẫn HS thảo luận? Nhận xét , bổ

VD2: Thấy nắng giòn tan sau mưa dầm

Nắng giòn tan: vừa cảm nhận vị giác vừa cảm nhậncảm giác

VD3: Người cha: Bác Hồ (tương đồng về phẩm chất

giữa hiện tượng, sự vật)

So sánh và ẩn dụ đều là phép tu từ giúp cho câu thơ có tính hình tượng, biểu cảm hơn nhưng ẩn dụ làm cho câu thơ mang tính hàm súc cao hơn

Bài 2: Tìm ẩn dụ trong những ví dụ dưới đây?

a) Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

Ăn quả chỉ người được thừa hưởng, mang ơn

Kẻ trồng cây: Chỉ người cống hiến, giúp đỡ, gây dựngb) Mực – đen: chỉ sự tăm tối, xấu xa

Đèn – sáng: chỉ sự tốt đẹpc) Thuyền, bến Thuyền chỉ kẻ ra đi (người con trai)

Bến: chỉ người ở lạid) Mặt trời trong lăng rất đỏ: (mặt trời thực đem sự sống cho nhân loại, mặt trời chỉ Bác Hồ đem lại độc lập tự do cho dân tộc

Bài 5: Các ẩn dụ chuyển đổi cảm giác là

4 Củng cố : Ẩn dụ là gì? Các kiểu ẩn dụ ?

5.Dặn dò: Học bài, làm bài tập vào vở Xem hoán dụ

………

…………

Trang 37

Tiết: 96

LUYỆN NÓI VĂN MIÊU TẢ

1.Kiến thức: Nắm được cách trình bày miệng một đoạn, một bài văn miêu tả

2.Kĩ năng: Kỹ năng trình bày miệng những điều đã quan sát và lựa chọn theo một thứ tự hợp lý

3.Thái độ: Ý thức tự diễn đạt, rèn luyện văn nói miêu tả

1.Giáo viên: Soạn và lấy nhiều ví dụ, tìm tài liệu liên quan

2.Kiểm tra bài cũ: Phương pháp làm văn tả người, tả cảnh em cần ghi nhớ những gì?

3 Bài mới: * Giới thiệu bài: Để giúp các em có kỹ năng diễn đạt lưu loát, mạch lạc , chúng ta tiến hànhtiết luyện tập

I.Hoạt động I: Yêu cầu giờ luyện nói

Yêu cầu của giờ tập nói?

Kiểm tra sự chuẩn bị của HS ở nhà

MB: Giới thiệu lý do, khái quát hình ảnh

người thầy trong trí tưởng tượng

TB: Tả cụ thể phút gặp gỡ ban đầu

Hình ảnh người thầy trong thực tế, khuôn

mặt, dáng vóc, mái tóc, lời nói, cử chỉ, hành

2 Kỹ năng: Nói rõ ràng, mạch lạc, kưu loát, vận dụngtốt các kiến thức về văn tả cảnh, tả người, thái độ bìnhtĩnh, tự tin, nghiêm túc

II Thực hành

Bài 1: Tả buổi học cuối cùng (Đề lẻ) Không khí im phăng phắc

Hình ảnh: Những lá cở nhỏ thầy ghi: Sông,

Tập viết: âm thanh; chữ viết, tiếng chim…

Bài 2: Tả lại thầy giáo Hamen Trang phục

Giọng nói

Cử chỉ Hình ảnh Hành động Bài 3: Nhận ngày nhà giáo Việt Nam 20/ 11 em theo

mẹ đến chúc mừng thầy cô giáo cũ của mẹ nay đã về hưu Hãy tả lại hình ảnh thầy, cô trong 1 lần gặp gỡ ấy

4 Củng cố : Nhận xét: Sự chuẩn bị trong tiết học

5.Dặn dò: Học bài, làm bài tập vào vở Xem kỹ lý thuyết miêu tả Tiết sau trả bài

Trang 38

1.Kiến thức: Đánh giá khả năng và trình độ tiếp thu của HS qua các tác phẩm văn học, văn học

hiện đại Việt nam và một tác phẩm văn học nước ngoài

2.Kĩ năng:Rèn kỹ năng phân tích, tổng hợp

3.Thái độ: Ý thức độc lập, cố gắng, tự giác, thuận trọng khi làm bài

1.Giáo viên: Soạn và chuẩn bị đề + đáp án

2 Học sinh: Chuẩn bị kiến thức, giấy bút để làm bài kiểm tra

a Ngôi thứ nhất thứ tự kết quả - nguyên nhân c Ngôi thứ ba, thứ tự thời gian

b Ngôi thứ nhất thứ tự thời gian - sự việc d Ngôi thứ ba, nhân hóa

Câu 2: Nhân vật chính trong “Buổi học cuối cùng” là ai ?

Câu 3 : Câu thơ “Người Cha mái tóc bạc” đã sử dụng biện pháp tu từ gì ?

a Nhân hóa c So sánh

Trang 39

b Ẩn dụ d Điệp ngữ

Câu 4 : Nhận xét nào nêu đúng đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả đoạn trích “Vượt thác” ?

a.Làm rõ cảnh thiên nhiên hai bên bờ sông

b.Khái quát được sự dữ dằn và êm dịu của dòng sông

c.Làm nổi bật hình ảnh con người trong tư thế lao động

d.Phối hợp tả cảnh thiên nhiên với hoạt động của con người

Câu 5 : Nối cột A với cột B cho phù hợp tác phẩm, tác giả

II.Tự luận :( 5điểm)

Câu 1: Chép thuộc lòng 3 khổ thơ đầu của bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” – Minh Huệ ? (2đ) Câu 2 : Tóm tắt ngắn gọn đoạn trích “Bài học đường đời đầu tiên” của Tô Hoài? Theo em Dế Mèn

có điểm nào đáng yêu, điểm nào đáng trách? (3đ)

II.Tự luận :( 5điểm)

Câu 1: Tóm tắt được ý chính, câu đúng ngữ pháp, không lỗi chính tả (2đ)

Nhận xét về điểm đáng yêu, đáng trách của Dế Mèn (1đ)

Câu 2: Chép thuộc lòng khổ thơ (2đ)

4 Củng cố : GV thu bài và nhận xét giờ kiểm tra

5.Dặn dò: Soạn bài “Lượm”

TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN TẢ CẢNH (VIẾT Ở NHÀ)

I.Mục tiêu: Giúp HS

1.Kiến thức: HS nhận rõ ưu khuyết điểm của bài làm để phát huy, rút kinh nghiệm cho bài sau đạtkết quả

2.Kĩ năng: Rèn kỹ năng thành thạo hơn khi làm bài văn tả cảnh

3.Thái độ: Giáo dục HS ý thức tự học hỏi, rút kinh nghiệm cho bản thân.

1.Giáo viên:Chấm và trả bài, vào điểm cụ thể, chính xác

Trang 40

2 Học sinh: Chuẩn bị đọc lại bài để rút ra bài học cho bản thân

2.Kiểm tra bài cũ: Nhắc lại bố cục của bài văn tả cảnh

3.Bài mới: * Giới thiệu bài : Tiết học trước các em đã viết bài văn tả cảnh, để giúp các em phát

huy ưu điểm, rút kinh nghiệm những lỗi mắc phải cho bài sau đạt kết quả tốt, chúng ta sẽ có tiết trả bài

I.Hoạt động I: Phân tích

và tìm hiểu đề Bài Tập

làm văn số 2

- GV ghi đề bài lên bảng

- HS nêu yêu cầu chung

xét chung, đánh giá bài

viết, sửa lỗi cụ thể cho

nguyên nhân mắc lỗi ->

cho HS sửa chữa dựa vào

những nguyên nhân của

nhất của bạn Lôi, Jiêng,

Tiêng ; bài yếu của bạn

I.Phân tích và tìm hiểu đề:

Đề bài: Em hãy tả quang cảnh trường em giờ ra chơi

Yêu cầu chung:

- Học sinh viết bài văn tả cảnh hòan chỉnh Bố cục rõ ràng

- Kết hợp các năng lực trong khi miêu tả

- Lời văn diễn đạt lưu lóat trình bày sạch đẹp

- Chữ viết rõ ràng, chính xác không sai chính tả, bố cục rõ ràng

 Dàn ý sơ lược

* Mở bài : ( 1,5đ) : Giới thiệu cảnh ngôi trường trong giờ ra chơi

* Thân bài ( 7đ) :

- Tả cảnh ngôi ngôi trường theo trình tự

- Trước giờ ra chơi: cảnh ngôi trường yên tĩnh, chỉ nghe tiêng thầy cô giảng bài, các dãy lớp, không khí trong lành

- Trong giờ ra chơi: Có tiếng trống báo hiệu giờ ra chơi đã đến

- HS ùa ra như đàn ong vỡ tổ + Các bạn nam: chơi bóng chuyền, bắn bi, đá cầu…

+ Các bạn nữ : chơi nhảy dây, kéo co, …+ Các bạn khác: tụ tập thành nhóm ngồi trong lớp hoặc đứng ở hành lang của trường nói chuyện…

- Sau giờ ra chơi: các bạn xếp thành hàng tập thể dục và chuẩn bị vào lớp

* Kết bài ( 1,5đ) : Cảm xúc và suy nghĩ của em đối với những giờ ra chơi

II Nhận xét chung, đánh giá bài viết của HS a.Ưu điểm:

- Về hình thức: đảm bảo yêu cầu của một bài văn

- Biết tả quang cảnh của trường giờ ra chơi

-Một số ít chấm câu tuỳ tiện, hoặc không chấm câu cả đoạn văn dài

-Một số ít dùng từ không chính xác, lỗi chính tả, lỗi lặp từ ( Ví dụ: Nhẩydây, tiếng chống, dữ vệ sinh…-> nhảy dây, tiếng trống, giữ vệ sinh…)-Trình bày bẩn, gạch tẩy bừa bãi, không viết hoa danh từ riêng hoặc sau dấu chấm không viết hoa

 Chữa lỗi cụ thể:

- Lỗi diễn đạt: Lủng củng, chưa gãy gọn(Em rất thích sân tường của em

vì nó không bẩn, không vứt vệ sinh công cộng… ) => Em rất thích sân tường của em vì nó rất sạch sẽ

Tiêu đề	Bài Học Đường Đời Đầu Tiên
Người hướng dẫn	Lại Văn Ân
Trường học	Trường THCS Mỹ Hội Đông
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Giáo án

Định dạng
Số trang	96
Dung lượng	1,46 MB