GIAO AN NGHE VUON 11

Giaâm caønh laø phöông phaùp nhaân gioáng voâ tính, ñöôïc thöïc hieän baèng caùch söû duïng moät ñoaïn thaân, caønh taùch ra khoûi caây meï troàng vaøo giaù theå, trong nhöõng ñieàu kieä[r]

Trang 1

Tiết theo PPCT: 1

Ngày soạn:

Ngày dạy: Bài mở đầu: GIỚI THIỆU NGHỀ LÀM VƯỜN

I Mục tiêu

1 Về kiến thức: Biết được vị trí, vai trò quan trong của nghề làm vườn và phương hướng phát triển

nghề vườn ở nước ta

2 Về kĩ năng: Thực hành: Tiến hành trồng và lai tạo giống cây trồng

3 Về thái độ: Xác định thái độ đúng đắn, góp phần định hướng nghề nghiệp cho tương lai.

II Chuẩn bị phương tiện dạy học: Giáo án

III Phương pháp giảng dạy: Trực quan - Vấn đáp – diễn giảng.

IV Tiến trình bài học và các hoạt động

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra bài cũ, giới thiệu sơ lược nghề làm vườn 11

3 Bài mới

Hoạt động 1: VỊ TRÍ CỦA NGHỀ LÀM VƯỜN

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung chính

? Nghề làm vườn có vị trí như thế

nào đối với đời sống của người

dân và đối với các nước khu vực?

? Hiện nay người ta sử dụng mô

hình ghép làm vườn nào?

GV nhận xét và kết luận

Nghề làm vườn được mệnh danh

là một trong những yếu tố xóa

đói giảm nghèo ở vùng nông thôn

I VỊ TRÍ CỦA NGHỀ LÀM VƯỜN

Nghề Làm vườn ở nước ta đã có từ rấtlâu cùng với ngành sản xuất nông nghiệpvà đã trở thành một hoạt động sản xấtgắn liền với đời sống con người ViệtNam Nông dân ta đã tích lũy được nhiềukinh nghiệm quý trong nghề Làm vườn Tuy nhiên, nghề Làm vườn ở nước tacòn có nhiề yếu kém so với một số nướctrong khu vực và các nước phát triển nênchưa đủ sức cạnh tranh

Lợi ích của nghề làm vườn:

1 Vườn là nguồn bổ sung thực phẩm vàlương thực

2.Vườn tạo thêm việc làm, tăng thu nhậpcho nông dân

3 Làm vườn là cách thích hợp nhất đểđưa đất chưa sử dụng thành đất nôngnghiệp

4 Vườn tạo nên môi trường sống tronglành cho con người

Hoạt động 2: TÌNH HÌNH VÀ PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN NGHỀ LÀM VƯỜN Ở NƯỚC TA

GV: Tình hình làm vườn nước ta

như thế nào?

Làm vườn là một nghề truyền

thống có từ lâu đời của nhân

dân ta và đã mang lại hiệu quả

kinh tế cao Song trong một thời

gian dài của thời kì bao cấp,

nghề Làm vườn, nhất là vườn

gia đình chưa được phát triển

HS trả lời

HS khác bổ sung

II TÌNH HÌNH VÀ PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN NGHỀ LÀM VƯỜN Ở NƯỚC TA

1 Tình hình nghề làm vườn hiện nay

Nghề Làm vườn nước ta đang phát triển,tuy nhiên do người Làm vườn chưa có ýthức đầu tư, thiếu vốn, hiếu giống tốt,không mạnh dạn cải tạo các vườn tạp,thiếu hiểu biết về nghề Làm vườn, chưa

Trang 2

Từ năm 1979, với phong trào

xây dựng “ Vườn quả Bác Hồ”,

“Ao cá Bác Hồ” nhiều vườn tập

thể và gia đình được tu bổ và

xây dựng theo hệ sinh thái VAC

nhằm tận dụng diện tích đất đai,

mặt nước, sản xuất ra nhiều sản

phẩm có giá trị, góp phần nâng

cao đời sống và thu nhập của

nhân dân

Từ đó đến nay phong trào

Làm vườn theo hệ sinh thái

VAC, VACR (vườn, ao, chuồng,

ruộng (rừng))

GV: Phương hướng phát triển

nghề vườn nước ta như thế nào?

HS trả lời

HS khác bổ sung

nhạy bén với kinh tế thị trường và chưa cócác chính sách khuyến khích phù hợp

2 Phương hướng phát triển của nghề làm vườn

- Tiếp tục đẩy mạnh cải tạo vườn tạp, xâydựng các mô hình vườn phù hợp với từngđịa phương

- Khuyến khích phát triển vườn đồi, vườnrừng trang trại ở vùng trung du, miền núigóp phần phủ xanh đất trống, đồi trọc, xâydựng, mở mang các vùng kinh tế mới

- Tăng cường hoạt động của hội làm vườnđịa phương nhằm hướng dẫn, trao đổi kinhnghiệm, chuyển giao kĩ thuật và côngnghệ về Làm vườn cho nhân dân, đẩymạnh phát triển kinh tế hộ gia đình, gópphần công nghiệp hóa, hiện đại hóa nôngthôn, nông nghiệp

Hoạt động 3: MỤC TIÊU, NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP NGHỀ LÀM

VƯỜN

Học xong chương trình này các

em cần đạt được những mục

? Đối với môn Làm vườn khi

học ta cần nắm những kĩ năng

gì?

GV thông báo: Để học được

môn Làm vườn các em cần

phải:

- Ham thích học tập kĩ thuật

nghề Làm vườn

HS trả lời

HS khác bổ sung

HS trả lời

HS khác bổ sung

III MỤC TIÊU, NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP NGHỀ LÀM VƯỜN

- Biết được một số tiến bộ kĩ thuật trongquy trình sản xuất của nghề Làm vườn

b Kĩ năng

- Thiết kế được vườn ươm cây giống, lậpkế hoạch cải tạo, tu bổ vườn tạp ở địaphương

- Làm đúng yêu cầu kĩ thuật các công việcchủ yếu trong vườn ươm cây giống (nhângiống, chăm sóc cây giống)

- Thực hiện đúng các thao tác trong quytrình trồng và chăm sóc một số cây đượchọc

- Ứng dụng một số tiến bộ kĩ thuật vào các

Trang 3

- Có ý thức thực hiện đầy đủ,

nghiêm túc các yêu cầ kĩ thuật

trong nghề Làm vườn và bảo vệ

môi trường, thực hiện sản xuất

nông nghiệp bền vững

- Có ý thức học tập đúng để góp

phần định hướng nghề nghiêp

cho bản thân trong tương lai

GV Tóm tắc nôi dung chương

trình học như ở phần nội dung

- Bài mở đầu

- Chương I: Thiết kế vườn

+ Thiết kế vườn

+ Giới thiệu mô hình vườn

+ Cải tạo, tu bổ vườn tạp

+ Thực hành

- Chương II: Vườn ươm và

phương pháp nhân giống

+ Vườn ươm cây giống

+ Các phương pháp nhân giống

cây trong vườn

+ Thực hành

- Chương III: Kĩ thuật trồng một

số cây điển hình trong vườn

+ Cây ăn quả

+ Hoa và cây cảnh

+ Rau

+ Thực hành

- Chương IV: Ứng dụng chất

điều hòa sinh trưởng và chế

phẩm sinh học

+ Khái niệm chung

+ Ứng dụng

+ Thực hành

- Chương V: Bảo quản, chế biến

sản phẩm rau, quả

+ Một số vấn đề chung

+ Một số phương pháp bảo

quản, chế biến rau, quả

+ Thực hành

- Chương VI: Tìm hiểu nghề

Làm vườn

- Ôn tập kiểm tra

? Làm thế nào để học tốt nghề

Làm vườn?

Yêu cầu HS lắng nghe

HS trả lời

HS khác bổ sung

khâu chủ yếu trong nghề Làm vườn

- Có ý thức học tập đúng để góp phần địnhhướng nghề nghiêp cho bản thân trongtương lai

2 Nội dung chương trình (SGK)

3 Phương pháp học nghề làm vườn

- Nêu vấn đề – Giải quyết vấn đề

- Thực hành quan sát trên lớp và thựchành ngay tại vườn trường, liên hệ thực tếđịa phương

- Phương pháp dạy học theo hướng tíchcực (HS phải chủ động, tích cực sáng tạotrong quá trình học tập của mình)

- Thảo luận nhóm

Trang 4

Hoạt động 4: CÁC BIỆN PHÁP ĐẢM BẢO AN TOÀN LAO ĐỘNG, VỆ SINH MÔI TRƯỜNG VÀ

VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM

? Hãy kể một số biện pháp đảm

bảo an toàn lao động

? Hãy kể một số biện pháp bảo

vệ môi trường

? Hãy kể một số biện pháp vệ

sinh an toàn thực phẩm

- Cẩn thận, tránh đùanghịch khi sử dụngdụng cụ lao động làmvườn

- Chuẩn bị đầy đủ mũnón, áo mưa, nướcuống và nước sạch đểvệ sinh sau khi hoànthành công việc

- Cần có găng tay,ủng, kính bảo hộ, khẩutrang khi tiếp xúc vớithuốc hóa học

- Hạn chế dùng thuốchóa học, tăng cườngdùng phân hữu cơ

- Nếu dùng thuốc hóahọc phải tuân thủ theonguyên tắc 4 đúng

- Hạn chế dùng thuốc,phân hóa học

- Cần tính toán đảmbảo thời gian cách liđể hạn chế tối đa các

dư lượng hóa chất độchại trong thực phẩm

IV CÁC BIỆN PHÁP ĐẢM BẢO AN TOÀN LAO ĐỘNG, VỆ SINH MÔI TRƯỜNG VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM

1 Biện pháp đảm bảo an toàn lao động

- Cẩn thận, tránh đùa nghịch khi sử dụngdụng cụ lao động làm vườn

- Chuẩn bị đầy đủ mũ nón, áo mưa, nướcuống và nước sạch để vệ sinh sau khi hoànthành công việc

- Cần có găng tay, ủng, kính bảo hộ, khẩutrang khi tiếp xúc với thuốc hóa học

2 Biện pháp bảo vệ môi trường

- Hạn chế dùng thuốc hóa học, tăng cườngdùng phân hữu cơ

- Nếu dùng thuốc hóa học phải tuân thủtheo nguyên tắc 4 đúng

3 Biện pháp vệ sinh an toàn thực phẩm

- Hạn chế dùng thuốc, phân hóa học

- Cần tính toán đảm bảo thời gian cách liđể hạn chế tối đa các dư lượng hóa chấtđộc hại trong thực phẩm

4 Củng cố:

Nêu mục tiêu cần đạt được khi học môn này

Tóm tắt nội dung chương trình môn học Nghề Làm vườn

Tóm tắt những biện pháp đảm bảo an toàn lao động, vệ sinh môi trường và vệ sinh thực phẩm

5 Dặn dò: Học bài, chuẩn bị bài 1.

Bình phú, ngày tháng năm 200

Tổ trưởng

Tiết theo PPCT: 02

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Chương I THIẾT KẾ VƯỜN

Bài 1 THIẾT KẾ VƯỜN VÀ MỘT SỐ MÔ HÌNH VƯỜN

I Mục tiêu

1 Về kiến thức

- Biết được một số mô hình vườn điển hình của nước ta.

- Hiểu được những yêu cầu và nội dung thiết kế vườn

2 Về kĩ năng: Rèn luyện một số kĩ năng

- Thiết kế và lập ra đươc kế hoạch vườn cần thiết kế

- Aùp dụng biện pháp KH kĩ thuật vào vườn ươm cây giống

3 Về thái độ

Trang 5

- Có ý thức thực hiện đầy đủ, nghiêm túc các yêu cầu kĩ thuật trong nghề làm vườn và bảo vệ môi trường, thực hiện sản xuất nông nghiệp bền vững.

- Có ý thức học tập đúng để góp phần định hướng nghề nghiệp bản thân trong tương lai

II Chuẩn bị phương tiện dạy học

Tranh hình 1.1; 1.2; 1.3; 1.4; 1.5 SGK phóng to

Chuẩn bị GA

III Phương pháp giảng dạy: Trực quan – Vấn đáp – Giảng giải.

2 Kiểm tra bài cũ

3 Bài mới

Hoạt động 1: TÌM HIỂU VỀ THIẾT KẾ VƯỜN

? Thiết kế vườn là gì?

? Muốn thiết kế vườn sản xuất

một cách hợp lý, khoa học, cần

đáp ứng mục đích yêu cầu cơ bản

nào?

GV giảng giải:

a Đảm bảo tính đa dạng sinh học

trong vườn cây: là đảm bảo sự

cân bằng sinh thái (có 3 giải

pháp sau)

- Chia vườn thành nhiều lô, mỗi

lô trồng một loài cây

- Tiến hành xây dựng vườn cây

nhiều tầng, mỗi tầng là một số

loài cây

- Có thể thực hiện trồng xen các

loài cây cùng nhóm (xen mít với

trám, cau với cam…)

Độc canh là hệ sinh thái

không ổn định, của thiên nhiên

dễ phát sinh bệnh dịch

? Tại sao phải đảm bảo và tăng

- Thiết kế vườn là côngviệc đầu tiên của ngườilập vườn, nhằm xâydựng mô hình vườn trên

cơ sở điều tra, thu thậpcác thông tin về nguồntài nguyên thiên nhiên,về hoạt động sản xuất,kinh doanh trong khuvực và các yếu tố vềkinh tế – xã hội của địaphương

- Cần đảm bảo 3 mụcđích yêu cầu cơ bản sau:

a Đảm bảo tính đa dạngsinh học trong vườn cây

b.Đảm bảo và tăngcường hoạt động sốngcủa vi sinh vật trong đất

c Sản xuất trên mộtcấu trúc nhiều tầng

- Vì VSV trong đất phảiphân giải các chất hữu

cơ (bao gồm các tàn dư

TV, phân bón, chất hóa

I THIẾT KẾ VƯỜN

1 Khái niệm

Thiết kế vườn là công việc đầu tiêncủa người lập vườn, nhằm xây dựng môhình vườn trên cơ sở điều tra, thu thậpcác thông tin về nguồn tài nguyên thiênnhiên, về hoạt động sản xuất, kinhdoanh trong khu vực và các yếu tố vềkinh tế – xã hội của địa phương

Thiết kế vườn phải hướng vào mụctiêu đặt ra của nhà vườn, đảm bảo tínhkhoa học, bền vững và tính khả thi cao Thiết kế vườn là yếu tố quan trọngđảm bảo cho hoạt động của vườn saunày phát triển và đạt hiệu quả cao

b Đảm bảo và tăng cường hoạt động sống của vi sinh vật trong đất

Hoạt động của các tập đoàn VSVtrong đất là một trong những yếu tốquyết định độ phì nhiêu của đất

Trang 6

cường hoạt động sống của vi sinh

vật trong đất?

? Sản xuất trên một cấu trúc

nhiều tầng có ý nghĩa gì?

? Nội dung của việc thiết kế

vườn?

- Khu trung tâm: nhà ở và sinh

hoạt của chủ vườn

- Khu I: cạnh khu trung tâm, có

vườn cây, kho, chuồng trại…

- Khu II: thường bố trí chồng cây

ăn quả

- Khu III: khu sản xuất hàng hóa

chủ yếu

- Khu IV: bố trí trồng cây lấy gỗ

và chắn gió bảo vệ vườn

- Khu V: khu tái sinh rừng tự

Hoạt động của các

tập đoàn VSV trong đấtlà một trong những yếutố quyết định độ phìnhiêu của đất

- Để tận dụng hết cácnguồn tài nguyên thiênnhiên và thu được năngxuất cao

HS quan sát vẽ lại hình

c Sản xuất trên một cấu trúc nhiều tầng

Quá trình sản xuất nông nghiệp nóichung, làm vườn nói riêng Sản xuấttrên cấu trúc nhiều tầng là tạo ra cácđiều kiện thuận lợi để cây trồngsản xuất chất hữu cơ có khối lượng lớn,tiền đề của năng xuất nông sản cao

3 Nôi dung thiết kế vườn

Gồm 2 giai đoạn

a Thiết kế tổng quát vườn sản xuất (thiết kế địa điểm):

Nhằm xác định vị trí của vườn trongkhông gian sinh sống và hoạt động sảnxuất của con người

b Thiết kế các khu vườn

Hình 1.1a Mô hình thiết kế vườn trênđất dốc

Hình 1.1b Mô hình vườn cây ăn quảnhiều tầng tán

Hoạt động 2: MỘT SỐ MÔ HÌNH VƯỜN SẢN XUẤT Ở CÁC VÙNG SINH THÁI KHÁC NHAU

? Sản xuất vườn vùng đồng bằng

Bắc Bộ cần nắm kĩ những đặc

điểm gì?

? Mô hình vườn được bố trí ở

đâu?

- Gồm những loại cây nào?

GV: treo Hình 1.2 Mô hình VAC

ở đồng bằng Bắc Bộ SGK / 16

? Sản xuất vườn vùng đồng bằng

Nam Bộ cần nắm kĩ những đặc

điểm gì?

? Những đặc điểm đó ta nên chọn

mô hình sản xuất nào cho phù

hợp?

- Đất hẹp cần bố trí hợp

lí cơ cấu cây trồng

- Mực nước ngầm thấp,cần có biện pháp chốnghạn

- Mùa hè có nắng gắt,gió tây nóng, mùa đôngcó các đợt gió mùa đôngbắc lạnh, ẩm và khô

- Đất thấp, tầng đất mặtmỏng, tầng dưới thường

bị nhiễm mặn, nhiễmphèn

- Mực nước ngầm cao,mùa mưa dễ bị úng

- Khí hậu có hai mùa rõrệt: mùa mưa dễ bị ngậpúng, mùa khô nắng hạn

- HS quan sát và vẽ lạihình

II SỐ MÔ HÌNH VƯỜN SẢN XUẤT

Ở CÁC VÙNG SINH THÁI KHÁC NHAU

1 Vườn sản xuất vùng Bắc Bộ

b Mô hình vườn Hình 1.2 Mô hình VAC ở đồng bằngBắc Bộ SGK / 16

2 Vườn sản xuất vùng Đồng Bằng Nam Bộ

Trang 7

GV treo Hình 1.3 Mô hình VAC

ở đồng bằng Nam Bộ SGK / 17

? Sản xuất vườn vùng trung du,

miền núi cần nắm kĩ những đặc

điểm gì?

GV treo Hình 1.4 Mô hình VAC

ở trung du, miền núi SGK / 18

Liên hệ: Mô hình vườn ở địa

phương em có giống với mô hình

đang học không?

? Sản xuất vườn vùng ven biển

có đặc điểm gì?

GV treo Hình 1.5 Mô hình vườn

sản xuất vùng ven biển

- Diện tích đất rộng,nhưng dốc nên đấtthường bị rửa trôi,nghèo chất dinh dưỡng,chua Cần chú ý chốngxói mòn và cải tạo đất

- Ít có bảo nhưng rét vàcó xương muối

- Nguồn nước tưới khókhăn

- HS quan sát và vẽ lạihình

- HS vận dụng kiến thứcđể so sánh

- Đất cát, thường bịnhiễm mặn và nước tướingấm nhanh

- Mực nước ngầm cao

- Thường có bão, giómạnh làm di chuyểncát

-HS quan sát và vẽ lạihình

b Mô hình vườn: Hình 1.3 Mô hìnhVAC ở đồng bằng Nam Bộ SGK / 17

3 Vườn sản xuất vùng trung du, miền núi

a Đặc điểm

- Diện tích đất rộng, nhưng dốc nên đấtthường bị rửa trôi, nghèo chất dinhdưỡng, chua Cần chú ý chống xói mònvà cải tạo đất

- Ít có bảo nhưng rét và có xương muối

- Nguồn nước tưới khó khăn

b Mô hình vườn: Hình 1.4 Mô hìnhVAC ở trung du, miền núi SGK / 18

4 Vườn sản xuất vùng ven biển

a Đặc điểm

- Đất cát, thường bị nhiễm mặn và nướctưới ngấm nhanh

- Mực nước ngầm cao

- Thường có bão, gió mạnh làm dichuyển cát

b Mô hình vườn Hình 1.5 Mô hình vườn sản xuất vùngven biển

4 Củng cố:

- So sánh sự giống nhau và khác nhau giữa các mô hình

- Liên hệ thực tế địa phương hãy so sánh sự giống nhau và khác nhau giữa các mô hình vườn đã học

5 Dặn dò: Học bài, xem trước bài 2

- Biết được đặc điểm của vườn tạp.

- Hiểu rõ nguyên tắc và các bước cải tạo vườn tạp

2 Về kĩ năng : Lập kế hoạch cải tạo, tu bổ vườn tạp ở gia đình, địa phương

3 Về thái độ: Vận dụng kiến thức để cải tạo vườn tạp của gia đình

- Giáo án.

- Qui trình thực hiện cải tạo tu bổ vườn tạp

III Phương pháp giảng dạy: Trực quan – Vấn đáp – Giảng giải

Trang 8

- Trình bày vị trí của nghề làm vườn

- Làm vườn có lợi ích gì?

- Thiết kế vườn gồm có mấy giai đoạn? Trình bày các giai đoạn đó

3 Bài mới

Hoạt động 1: TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM CỦA VƯỜN TẠP Ở NƯỚC TA

? Em hiểu thế nào là vườn tạp?

? Vườn tạp có những đặc điểm

chủ yếu nào? HS trả lờiHS khác bổ sung

I ĐẶC ĐIỂM CỦA VƯỜN TẠP Ở NƯỚC TA

- Đa số vườn mang tính tự sản, tựtiêu là chủ yếu

- Cơ cấu giống cây trồng trong vườnđược hình thành một cách tùy tiện, tựphát

- Cây trồng trong vườn phân bố, sắpxếp không hợp lí gây ra sự lấnchiếm không gian của nhau, trangchấp chất dinh dưỡng trong đất, kìmhãm sự sinh trưởng, phát triễn củacây

- Giống cây trồng trong vườn thiếuchọn lộc, kém chất lượng, năng suấtphẩm chất kém

Hoạt động 2: TÌM HIỂU MỤC ĐÍCH CẢI TẠO VƯỜN

? Cải tạo vườn tạp nhằm mục

đích gì? - Căn cứ vào điều kiện cụthể của từng địa phương,

từng gia đình mà việc cảitạo vườn hướng tới mụcđích cụ thể khác nhau:

-Tăng giá trị của vườnthông qua các sản phẩmsản xuất ra

- Sử dụng triệt để nguồn tàinguyên thiên nhiên

II MỤC ĐÍCH CẢI TẠO VƯỜN

- Tăng giá trị của vườn thông quacác sản phẩm sản xuất ra, sản phẩmcủa vườn phải đủ sức cạnh tranhtrên thương trường tăng thu nhập cảithiện đời sống

- Sử dụng triệt để nguồn tài nguyênthiên nhiên (đất đai, ánh sáng, nhiệtđộ, độ ẩm, các loài sinh vật có ở địaphương) tập trung thay đổi cơ cấu,giống cây, sắp xếp, bố trí áp dụngbiện pháp kĩ thuật tiên tiến

Hoạt động 3: TÌM HIỂU NGUYÊN TẮC CẢI TẠO VƯỜN

? Cải tạo vườn cần những nguyên

tắt nào?

Diễn giảng: Cải tạo vườn tạp

không có nghĩa là chuyển vườn

cây đang trồng nhiều loại cây

khác nhau thành vườn chỉ trồng

thuần một loại cây Ngược lại khi

nói cần đảm bảo tính đa dạng

sinh học cho vườn cây cũng

không có nghĩa là đưa vào vườn

HS: Có thể trả lời yêu cầu đạt được

- Bám sát những yêu cầucủa một vườn sản xuất

(đảm bảo tính đa dạng sinhhọc, bảo vệ đất trong vườnphải trồng nhiều loại câytán cây

III NGUYÊN TẮC CẢI TẠO VƯỜN

1 Bám sát những yêu cầu của một vườn sản xuất.

- Bảo đảm tính đa dạng sinh họctrong vườn

- Bảo vệ đất tăng cường kết cấu đất,thành phần các chất hữu cơ và sựhoạt động tốt của hệ sinh vật

- Vườn có nhiều tầng tán

Trang 9

càng nhiều cây càng tốt Điều cốt

lõi là đưa vào vườn một cơ cấu

cây trồng hợp lý với những giống

cây có giá trị kinh tế cao và bền

vững

? Để cải tạo, tu bổ vườn tạp đạt

hiệu quả trước tiên người chủ

vườn phải làm gì?

- Cần điều tra cụ thể về nguồn tài nguyên thiên nhiên ở địa phương nơi có vườn (đất, khí hậu, nguồn nước, sinh vật…), cũng như rà soát lại khả năng về lao động

- Cơ sở vật chất, kĩ thuật, nguồn vốn, trình độ chuyên môn

- Giống cây có giá trị kinh tế và khả năng tiêu thụ sản phẩm

2 Cải tạo tu bổ vườn

- Trước tiên cần điều tra cụ thể về nguồn tài nguyên thiên nhiên ở địa phương nơi có vườn (đất, khí hậu, nguồn nước, sinh vật…), cũng như rà soát lại khả năng về lao động

- Cơ sở vật chất, kĩ thuật, nguồn vốn, trình độ chuyên môn

- Giống cây có giá trị kinh tế và khảnăng tiêu thụ sản phẩm Trên cơ sởđó lập kế hoạch cải tạo vườn mớichính xác và hiệu quả

Hoạt động 4: TÌM HIỂU CÁC BƯỚC THỰC HIỆN CẢI TẠO, TU BỔ VƯỜN TẠP

? Để cải tạo, tu bổ vườn tạp cần

thực hiện các bước nào?

GV giảng giải, hoàn thiện nội

dung và Lưu ý:

- Điều tra, đánh giá các yếu tố

có liên quan đến cải tạo vườn đó

là những yếu tố nào?

- Sưu tầm các giống cây để

trồng trong vườn cần lưu ý nguồn

gốc, xuất xứ, tuyệt đối tránh mua

giống cây ngoài chợ không rõ

nguồn gốc, đối với cây lâu năm

cần hết sức thận trọng

- Chủ vườn nên liên hệ với các

cơ quan khoa học TĐH Nông

Nghiệp, Trường Cao Đẳng,

Trung Cấp Nông Nghiệp, Viện

Nghiêng Cứu rau quả của Trung

Ương, Viện Cây Lương Thực

Thực Phẩm, Viện Nghiêng Cứu

Di Truyền Nông Nghiệp, Trung

Tâm Tuyển Chọn và Phân Giống

Cây Trồng, Hội làm Vườn

HS: cần thực hiện 4 bước sau:

1 Xác định hiện trạng, phân loại vườn

2 Xác định mục đích cụ thể của việc cải tạo vườn

3 Điều tra, đánh giá các yếu tố có liên quan đến cải tạo vườn

4 Lập kế hoạch cải tạo vườn

HS: Có 6 yếu tố sau:

- Thời tiết, khí hậu, thủy văn

- Thành phần, cấu tạo đất, địa hình…

- Các loại cây trồng có trong vùng, tình hình sâu, bệnh hại cây trồng

- Các hoạt động sản xuất, kinh doanh trong vùng có liên quan

- Các tiến bộ kĩ thuật đang áp dụng ở địa phương có liên quan (giống mới, kĩ thuật mới….)

- Tình trạng đường xáphương tiện giao thông…

IV CÁC BƯỚC THỰC HIỆN CẢI TẠO, TU BỔ VƯỜN TẠP

1 Xác định hiện trạng, phân loại

Trang 10

để được tư vấn lựa chọn giống tốt

phù hợp với địa phương và mua

cây giống tại các cơ sở này

- Lập kế hoạch cải tạo vườn như

thế nào cho hợp lí?

Lưu ý: Cải tạo vườn là cải tạo

từng phần không làm ồ ạt

- Vẽ sơ đồ khu vườn tạphiện tại, thiết kế khu vườnsau cải tạo,lên kế hoạch cảitạo cụ thể từng phần củavườn, sưu tầm các giốngcây có giá trị kinh tế cao,phẩm chất cây giống tốt,cải tạo đất vườn để tăngdinh dưỡng và số lượng cácloài sinh vật trong đất

4 Củng cố: - Vì sao phải cải tạo các vườn tạp hiện nay?

- Cải tạo vườn tạp cần phải đảm bảo những nguyên tắc gì?

5 Dặn dò: Học bài, nêu ra dự kiến cụ thể để cải tạo vườn của gia đình.

Chuẩn bị bút ghi, vở, viết, thước dây Đọc kĩ bài 1

Bình phú, ngày tháng năm 200

Ở ĐỊA PHƯƠNG

I Mục tiêu

- Nhận biết và so sánh được những điểm giống nhau và khác nhau của các mô hình vườn.

- Phân tích ưu, nhược điểm của từng mô hình vườn ở địa phương trên cơ sở những điều đã học

2 Về kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích, so sánh kiến thức lí thuyết với thực tế địa phương

3 Về thái độ: Có ý thức thực hiện đúng qui trình, đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh môi trường

- Giáo án, thước dây

- Sơ đồ quy trình thực hành

III Phương pháp giảng dạy: Thực hành – Vấn đáp tìm tòi – Thảo luận nhóm - Giảng giải

- Thiết kế vườn là gì?

- Mô tả một số mô hình vườn sản xuất ở các vùng sinh thái khác nhau

3 Bài mới

Hoạt động 1: KIỂM TRA SỰ CHUẨN BỊ CỦA HS

GV kiểm tra sự chuẩn bị của HS

về lý thuyết và dụng cụ HS để tất cả dụng cụlên bàn I CHUẨN BỊ- Vở ghi, bút viết, thước dây

- Xem lại kiến thức bài 1

Hoạt động 2: TÌM HIỂU QUY TRÌNH THỰC HÀNH

Trang 11

Hoạt động 3: ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ

GV yêu cầu mỗi HS làm một báo - Mỗi nhóm cử đại diện III ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ

GV chia nhóm và phát cho mỗi

nhóm HS 1 quy trình thực hành

gồm 4 bước Các nhóm thảo luận trảlời:

II QUY TRÌNH THỰC HÀN

Quan sát Khảo sát cơ

Trang 12

cáo theo nội dung đã học trình bày báo cáo kết

quả tại lớp theo sự phâncông của GV

- Các nhóm khác nhậnxét, bổ sung

- Sau buổi thực hành HS làm 1 báo cáo

theo nội dung đã học

4 Củng cố:

Nêu các bước trong quy trình thực hành

Kiểm tra cách vẽ hình của các nhóm

5 Dặn dò: Làm 1 bài báo cáo theo nội dung đã học Mỗi nhóm chuẩn bị 1 tờ giấy A0, bút chì, bút dạ, thước dây, 1 số cọc tre

I Mục tiêu

- Biết điều tra và thu thập thông tin cần thiết cho việc cải tạo, tu bổ một vườn tạp cụ thể (vườn gia

đình)

- Vẽ được sơ đồ vườn tạp trước và sau khi cải tạo

- Xác định được nội dung cần cải tạo và lập kế hoạch thực hiện

2 Về kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích, so sánh kiến thức lí thuyết với thực tế địa phương

3 Về thái độ: Có ý thức thực hiện đúng qui trình, đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh môi trường

- Giáo án, thước dây

- Sơ đồ quy trình thực hành

- Phiếu khảo sát vườn tạp ở địa phương

III Phương pháp giảng dạy: Trực quan – Vấn đáp tìm tòi – Thảo luận nhóm – Giảng giải

2 Kiểm tra bài cũ : Thu bài báo cáo

3 Bài mới

GV kiểm tra sự chuẩn bị của HS

về lý thuyết và dụng cụ HS các nhóm để tất cả

dụng cụ lên bàn

I KIỂM TRA SỰ CHUẨN BỊ CỦA HS

- Khổ giấy A0, bút chì, bút dạ, thướcdây, 1 số cọc tre

Trang 13

- Vở ghi, bút viết, thước dây

- Xem lại kiến thức bài 2 Hoạt động 2: QUY TRÌNH THỰC HÀNH

GV chia nhóm và phát cho mỗi

nhóm HS 1 quy trình thực hành

gồm 7 bước

GV lưu ý:

B1: Nêu các mục tiêu cần phải

cải tao vườn tạp

B2: Những điểm bất hợp lí của

vườn tạp tồn tại cần phải cải tạo?

B3:Yêu cầu HS vẽ sơ đồ vườn

tạp quan sát được

B4: Cần đo đạc và ghi chú thích

cụ thể các khu trồng cây trong

vườn, ao, chuồng, nhà ở, đường

đi…

B5: Dự kiến một số giống cây

trồng sẽ đưa vào vườn

B6: Dự kiến các biện pháp cải

tạo đất vườn

B7: Lên kế hoạch từng giai đoạn

cụ thể

GV phát cho mỗi nhóm hs 1 “phiếu

khảo sát một vườn tạp ở địa phương”

Và yêu cầu các nhóm khảo sát và

báo cáo theo phiếu này

HS mỗi nhóm nhận 1 quy trình thực hành

- Hiện trạng mặt bằng của vườn tạp, các khu trồng cây, ao, chuồng, nhà ở, đường đi

- Cơ cấu cây trồng, các giống cây đang có trong vườn

- Trạng thái đất vườn

HS: Thực hành vẽ sơ đồ

HS các nhóm khảo sát và báo cáo theo “phiếu khảo sát một vườn tạp ở địa phương”

II QUY TRÌNH THỰC HÀNH

Xác định Nhận xét, mục tiêu đánh giá, cải tạo vườn chỉ ra những tồn tại cần cải tạo

Vẽ sơ đồ Thiết kế sơ đồ Vườn tạp vườn sau cải tạo

Dự kiến giống Dự kiến cải Cây trồng tạo đất vườn Trong vườn

Lên kế hoạch Cải tạo cho Từng giai đoạn

NỘI DUNG PHIẾU KHẢO SÁT MỘT VƯỜN TẠP Ở ĐỊA PHƯƠNG

- Tên chủ hộ: ………

- Trình độ văn hóa: ………

- Dân tộc: ………

- Nơi ở: ………

- Tổng diện tích vườn: ………m2

Trang 14

TT Các loại cây

đang có ở vườn

Diện tích (m 2 ) hoặc số cây

kinh tế

Ghi chú Vườn nhà Vườn

- Sơ đồ của khu vườn tạp chưa cải tạo:

- Lực lượng lao động của gia đình:

- Khả năng kinh tế của gia đình (khá trung bình, nghèo)

Ngày tháng năm Người thực hiện điều tra (nhóm, cá nhân)

GV yêu cầu mỗi nhóm HS làm

một báo cáo theo nội dung đã

- Trình bày các bước của quy trình thực hành

- Kiểm tra nội dung phiếu khảo sát của HS

5 Dặn dò:

- Các nhóm viết báo cáo thu hoạch

- Chuẩn bị bài mới “ Vườn Ươm Cây Giống”

Tổ trưởng

Trang 15

- Biết được những yêu cầu chọn địa điểm lập vườn ươm cây giống.

- Biết được những căn cứ thiết kế và cách bố trí các khu trong vườn ươm cây giống

2 Về kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng thiết kế 1 số vườn ươm

3 Về thái độ: Có ý thức học tập đúng để góp phần định hướng nghề nghiệp cho bản thân trong tương lai

- Giáo án.

- Sơ đồ khu vườn ươm cây giống

III Phương pháp giảng dạy: Trực quan – Vấn đáp tìm tòi – Thảo luận nhóm

2 Kiểm tra bài cũ : Thu bài báo cáo

3 Bài mới

Hoạt động 1: TÌM HIỂU TẦM QUAN TRỌNG CỦA VƯỜN ƯƠM CÂY GIỐNG

? Vườn ươm cây giống có tầm

quan trọng gì?

GV giới thiệu: Trong nghề làm

vườn cũng như trong sản xuất nói

chung, giống cây trồng giữ vai

trò quan trọng, góp phần quyết

định năng suất và phẩm chất

nông sản sau thu hoạch Muốn có

năng suất cây trồng cao và ổn

định, muốn nông phẩm có chất

lượng tốt đáp ứng nhu cầu tiêu

dùng của xã hội ngày càng cao,

đòi hỏi trước tiên phải có giống

cây trồng tốt cộng với việc áp

dụng biện pháp khoa học kĩ thuật

quan trọng là nhân giống phục vụ

đại trà Công việc chọn và nhân

giống cây trồng được tiến hành ở

I TẦM QUAN TRỌNG CỦA VƯỜN ƯƠM CÂY GIỐNG

- Chọn lọc và bồi dưỡng giống tốt

- Sản xuất cây giống chất lượng caobằng các phương pháp tiên tiến, mangtính công nghiệp

Trang 16

vườn ươm Vì vậy, việc xây dựng

vườn ươm rất cần thiết

Hoạt động 2: CHỌN ĐỊA ĐIỂM, CHỌN ĐẤT LÀM VƯỜN ƯƠM

GV: xuất phát từ 2 nhiệm vụ của

vườn ươm, người ta phân ra 2 loại

là: Vườn ươm cố định và vườn

ươm tạm thời

? Vườn ươm cố định là gì?

- Vườn ươm tạm thời là gì?

- Đặt vườn ươm ở đâu trên loại

đất nào là phù hợp?

Lưu ý: tuyệt đối không nên chọn

đất cát, đất thịt nặng, đất sét

- Vườn ươm cố định: Làloại vườn ươm giảiquyết cả hai nhiệm vụnêu trên

- Vườn ươm tạm thời:

Là loại vườn ươm chỉthực hiện nhiệm vụnhân giống cây trồng làchủ yếu

HS: phải gần đườnggiao thông, gần vườnsản xuất khu nhà ở đểtiên chăm sóc, bảo vệvà vận chuyển câygiống, phải gần nguồnnước tưới

II CHỌN ĐỊA ĐIỂM, CHỌN ĐẤT LÀM VƯỜN ƯƠM

- Chọn địa điểm, đất đảm bảo những

yêu cầu sau:

+ Điều kiện khí hậu phù hợp với yêucầu của các giống cây trồng trong vườn+ Đất có kết cấu tốt, tầng đất dày, cókhả năng thoát nước và giữ nước tốt.VD: đất phù sa, đất có độ pH = 5 – 7,mực nước ngầm sâu 0.8 – 1 m là phùhợp

- Địa thế đất: Đất chọn làm vườn ươm

nên có địa hình bằng phẳng hoặc hơidốc 3 – 40 C, có đủ ánh sáng, thoánggió, tốt nhất chọn địa điểm có đai rừngchắn gió

- Địa điểm lập vườn: phải gần đường

giao thông, gần vườn sản xuất khu nhà

ở để tiên chăm sóc, bảo vệ và vậnchuyển cây giống, phải gần nguồn nướctưới

Hoạt động 3: NHỮNG CĂN CỨ ĐỂ LẬP VƯỜN ƯƠM

? Hãy kể một vài cây giống có

giá trị kinh tế cao ở địa phương

? Để lập được vườn ươm có hiệu

quả cần dựa vào những căn cứ

nào?

GV bổ sung hoàn thiện nội dung

- Cây: dừa, xoài, quýt,bưởi,…

HS trả lời, HS khác bổsung

III NHỮNG CĂN CỨ ĐỂ LẬP VƯỜN ƯƠM

- Căn cứ vào mục đích và phương

hướng phát triển của vườn sản xuất

- Nhu cầu về cây giống có giá trị caocủa địa phương và các vùng lân cận

- Điều kiện cụ thể của chủ vườn (diệntích đất lập vườn, khả năng về vốn đầu

tư, lao động và trình độ hiểu biết vềkhoa học làm vườn)

Hoạt động 4: THIẾT KẾ VƯỜN ƯƠM

GV treo hình 5 SGK Yêu cầu HS

quan sát và trình bày đặc điểm

của từng khu

GV nhận xét, bổ sung và hoàn

thiện nôi dung

Lưu ý: Trong khu nhân giống cần

bố trí nhà ươm cây có mái che

(dùng lưới pôliêtilen (PE) phản

quang) để bảo vệ cây giống thời

HS quan sát hình và vậndụng kiến thức trả lời

HS khác bổ sung

IV THIẾT KẾ VƯỜN ƯƠM

1 Khu cây giống:

- Khu trồng các giống cây đã được

chọn để lấy hạt, tạo gốc ghép

- Khu trồng các giống cây quý để cungcấp cành ghép, mắt ghép, cành chiết,cành giâm, hạt nhằm sản xuất cây congiống

2 Khu nhân giống:

Trang 17

kì đầu còn non yếu

Ngoài ra khu nhân giống cần bố

trí hệ thống dẫn nước và vòi phun

sương, đèn chiếu sáng, bể chứa

nước, bể ngâm phân, các đường

trục, bờ lô làm lối đi lại chăm sóc

cây con giống

? Luân canh là gì? HS trả lời

HS khác bổ sung

- Khu gieo hạt làm cây giống và tạogốc ghép

- Khu ra ngôi cây gốc ghép

- Khu giâm cành và ra ngôi cành giâmlàm cây giống

- Khu ra ngôi cành chiết để làm câygiống

3 Khu luân canh

Trong vườn ươm cần có khu dànhcho trồng rau, trồng cây họ đậu nhằmcải tạo và tăng độ phì nhiêu của đất

4 Củng cố:

- Địa điểm chọn làm vườn ươm cần đảm bảo những yêu cầu gì?

- Khi thiết kế vườn ươm cần dựa vào những căn cứ nào?

- Vườn ươm nên bố trí như thế nào cho đúng?

5 Dặn dò:

- Học bài, chuẩn bị trước bài 6 Phương pháp nhân giống bằng hạt

- Tìm hiểu xem ở địa phương em, người dân có sử dụng phương pháp nhân giống bằng hạt không?

Tổ trưởng

Trang 18

- Biết được ưu, nhược điểm của phương pháp gieo hạt.

- Hiểu được những điểm cần lưu ý khi nhân giống bằng hạt và kỉ thuật gieo hạt

2 Về kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng gieo giống bằng hạt

3 Về thái độ: Ham thích học tập kĩ thuật làm vườn Có ý thức thực hiện đầy đủ các yêu cầu kĩ thực khi

gieo hạt trong bầu và gieo trên luống

- Giáo án

- Quy trình chọn hạt giống tốt

- Địa điểm chọn làm vườn ươm cần đảm bảo những yêu cầu gì?

- Khi thiết kế vườn ươm cần dựa vào những căn cứ nào?

- Cách bố trí vườn ươm được thể hiện như thế nào?

3 Bài mới

Hoạt động 1: TÌM HIỂU ƯU, NHƯỢC ĐIỂM CỦA PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG BẰNG HẠT

GV: Gieo hạt là phương pháp

nhân giống cổ truyền Từ xa xưa

con người đã dùng hạt sau khi ăn

quả để gieo làm cây giống PP

này còn gọi là phương pháp nhân

giống hữu tính

? Theo em nhân giống bằng hạt

có những ưu điểm gì?

? Nhân giống bằng hạt có nhiều

ưu điểm nêu trên, nhưng trong

làm vườn người ta ít áp dụng, vì

- Kĩ thuật đơn giản

- Cây con mọc từ hạtsinh trưởng khỏe, bộ rễăn sâu, có khả năngthích ứng rộng với điềukiện ngoại cảnh, tuổithọ của vườn cây cao

- Hệ số nhân giống cao,sớm cho cây giống

- Giá thành thấp

Vì có nhiều nhượcđiểm:

- Phát sinh nhiều biến dị

* Gieo hạt là phương pháp nhân giống

hữu tính cổ truyền

I ƯU, NHƯỢC ĐIỂM CỦA PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG BẰNG HẠT

1 Ưu điểm

- Kĩ thuật đơn giản

- Cây con mọc từ hạt sinh trưởng khỏe,bộ rễ ăn sâu, có khả năng thích ứngrộng với điều kiện ngoại cảnh, tuổi thọcủa vườn cây cao

- Hệ số nhân giống cao, sớm cho câygiống

- Giá thành để sản xuất cây thấp

2 Nhược điểm

- Phát sinh nhiều biến dị do thụ phấnchéo khác loài, khác giống, khó giữ

Trang 19

sao?

? Nhân giống bằng hạt có những

nhược điểm gì?

GV bổ sung, hoàn thành nội dung

Do những nhược điểm chủ yếu

trên ngày nay phương pháp nhân

giống bằng hạt chỉ được sử dụng

trong 3 trường hợp sau:

+ Gieo hạt sản xuất cây làm gốc

ghép

+ Chỉ gieo hạt đối với những

giống chưa có phương pháp nhân

giống tốt hơn

+ Gieo hạt để lai tạo giống mới

và phục tráng giống

do thụ phấn chéo khácloài, khác giống, khógiữ những đặc tính hìnhthái, năng xuất và chấtlượng của cây giống banđầu

- Lâu ra hoa, kết quả

- Cây mọc từ hạt thườngcao, cành mọc thẳng,khó khăn cho việc chămsóc

những đặc tính hình thái, năng xuất vàchất lượng của cây giống ban đầu

- Đa số cây giống mọc từ hạt lâu ra hoa,kết quả

- Cây mọc từ hạt thường cao, cành mọcthẳng, cành trong tán cây mọc lộn xộngây khó khăn cho việc chăm sóc

Hoạt động 2: NHỮNG ĐIỂM CẦN LƯU Ý KHI NHÂN GIỐNG BẰNG HẠT

Trang 20

Hoạt động 3: KĨ THUẬT GIEO HẠT

? Gieo hạt trên luống cần đảm

bảo những yêu cầu kĩ thuật nào?

GV bổ sung, diễn giảng:

- Đất phải được cày bừa, cuốc xới

kĩ đảm bảo tơi xốp, bằng phẳng,

Yêu cầu nêu được:

- Làm đất

- Bón phân lót đấy đủ

- Lên luống

- Xử lí hạt trước khi gieo

III KĨ THUẬT GIEO HẠT

1 Gieo hạt trên luống Các khâu kĩ thuật bao gồm:

- Làm đất

- Bón phân lót đấy đủ

? Làm thế nào để chọn được hạt

giống tốt?

? Chọn cây mẹ như thế nào?

? Chọn quả như thế nào mới tốt?

? Chọn hạt như thế nào mới tốt?

? Em hãy nêu tên những cây ăn

quả có ở địa phương và cho biết

thời vụ gieo hạt thích hợp của

từng giai đoạn đó?

GV bổ sung, hoàn thành nội dung

? Đất gieo hạt cần phải có những

điều kiện nào để hạt nảy mầm

cao?

? Cần biết đặc tính chính của hạt

để có biện pháp xử lí trước khi

gieo mới đem lại kết quả nảy

mầm cao

- Trước tiên ta chọn câymẹ tốt, chọn quả tốt,chọn hạt tốt

- Chọn những cây điểnhình mang đầy đủnhững đặc tính tốt củagiống đó

- Chọn những quả to, cóhình dạng đặc trưng củagiống, quả nằm phíangoài, giữa tầng tán,màu sắc đẹp, không cóvết sâu bệnh

- Chỉ chọn lấy hạt to,mẩy, chắc, hình dạngcân đối, không có vếtsâu bệnh

VD: - Cây ăn quả ôn đới(10 – 200C)

- Cây ăn quả á nhiệt đới(15 – 260C)

- Cây ăn quả nhiệt đới(23 – 350C)

HS: Đất phải tơi xốp,

thoáng, có đầy đủ ôxi,độ ẩm bảo hòa (70 –80)% là điều kiện tốtcho hạt nảy mầm

II NHỮNG ĐIỂM CẦN LƯU Ý KHI NHÂN GIỐNG BẰNG HẠT

1 Chọn giống tốt

Chọn cây Chọn Chọn mẹ tốt quả tốt hạt tốt

2 Gieo hạt trong điều kiện thích hợp.

a Thời vụ gieo hạt

Cây ăn quả nhiệt đới (23 – 350C)

Trang 21

sạch cỏ dại

- Bón lót chủ yếu là bón phân

chuồng hoai mục, phân hữu cơ vi

sinh và phân lân supe

- Luống gieo hạt phải đảm bảo

thoát nước tốt, đi lại chăm sóc

thuận lợi, luống cao (15 – 20) cm,

mặt luống (60 – 80) cm, rãnh

luống (40 – 50) cm chiều dài

luống tùy địa thế đất

- Hạt được gieo thành hàng hoặc

hơi dốc trên luống, độ sâu lấp hạt

(2 – 3)cm

- Mật độ:

+ Gieo dày: 2cm x 3,5cm, khi cây

có lá thật thì ra ngôi trồng trên

bầu hoặc trên luống

+ Gieo thưa: 20cm x 20cm; 20cm

x 15cm

? Sau khi gieo cần chăm sóc như

thế nào?

? Ở gia đình em có gieo hạt: bầu,

bí, cà, hoa, trong bầu không?

? Khi gieo hạt trong bầu có

những ưu điểm gì?

Lưu ý: - Sử dụng bầu là túi PE

màu đen có đục lỗ ở đáy

- Chất dinh dưỡng trong bầu tốt

(đất phù sa, đất mặt giàu chất

dinh dưỡng trộn với phân chuồng

hoai mục, phân lân vi sinh, phân

hữu cơ vi sinh

- Kĩ thuật chăm sóc tiến hành

đầy đủ như gieo hạt trên luống

Gieo hạt trên bầu hay trên luống,

muốn cây sinh trưởng tốt cần làm

giàn che hoặc vườn ươm có mái

che ánh sáng trực xạ ở giai đoạn

đầu

- Gieo hạt

- Chăm sóc sau khi gieo

- Tưới nước,làm cỏ, xới,tháo nước sau mưa, tỉa bỏnhững cây sinh trưởngkém, dị dạng, sâu, bệnh,bón phân

- Giữ được bộ rễ câyhoàn chỉnh nên tỉ lệsống cao khi trồng ravườn sản xuất

- Thuận tiện cho việcchăm sóc, bảo vệ cây

- Chi phí sản xuất giốngcây thấp

- Vận chuyển cây đi xadễ dàng và tỉ lệ hao hụtthấp

2 Gieo hạt trong bầu

- Giữ được bộ rễ cây hoàn chỉnh nên tỉlệ sống cao khi trồng ra vườn sản xuất

- Thuận tiện cho việc chăm sóc, bảo vệcây

- Chi phí sản xuất giống cây thấp

- Vận chuyển cây đi xa dễ dàng và tỉ lệhao hụt thấp

4 Củng cố:

- Phương pháp nhân giống bằng hạt có những ưu, nhược điểm gì?

- Những điều kiện để hạt nảy mầm tốt, cây con sinh trưởng khỏe là gì?

5 Dặn dò: Học bài, ôn lại kiến thức về phương pháp giâm cành, chiết cành, ghép cành.

Tổ trưởng

Dương Thị Xuân Mai

Trang 22

- Biết được ưu, nhược điểm của phương pháp giâm cành.

- Hiểu được những yếu tố ảnh hưởng đến sự ra rể của cành giâm và kĩ thuật giâm cành

2 Về kĩ năng

- Rèn luyện kĩ năng nhân giống vô tính bằng giâm cành

- Thao tác tốt trong kĩ thuật chiết cành

Nhận thấy nhân giống vô tính bằng giâm cành nhiều thế hệ phải thay đổi nguồn gốc cây mẹ, nếu không thay đổi nguồn gốc cây mẹ dẫn đến hiện tượng già hóa

- Giáo án

- Tranh hình 7 SGK phóng to

III Phương pháp giảng dạy: Trực quan – Vấn đáp tìm tòi – Thảo luận nhóm – Giảng giải

- Hãy nêu những ưu, nhược điểm của phương pháp nhân giống bằng hạt.

- Những điều kiện để hạt nảy mầm tốt, cây con sinh trưởng khỏe là gì?

3 Bài mới

Hoạt động 1: TÌM HIỂU KHÁI NIỆM GIÂM CÀNH

GV treo hình 7 Kĩ thuật giâm HS: Giâm cành là I KHÁI NIỆM GIÂM CÀNH

Trang 23

cành SGK để HS quan sát trả lời:

GV: Giâm cành là gì? Cho ví dụ? phương pháp nhângiống vô tính, được thực

hiện bằng cách sử dụngmột đoạn thân, cànhtách ra khỏi cây mẹtrồng vào giá thể, trongnhững điều kiện thíchhợp cành ra rễ và sinhcành mới tạo thành mộtcây hoàn chỉnh

VD: Mía, khoai mì, sơ

ri, rau ngót, khoai lang,mận, …

Giâm cành là phương pháp nhân giốngvô tính, được thực hiện bằng cách sửdụng một đoạn thân, cành tách ra khỏicây mẹ trồng vào giá thể, trong nhữngđiều kiện thích hợp cành ra rễ và sinhcành mới tạo thành một cây hoàn chỉnh.VD: Mía, khoai mì, sơ ri, rau ngót,khoai lang, mận, …

Hoạt động 2: ƯU, NHƯỢC ĐIỂM CỦA PHƯƠNG PHÁP GIÂM CÀNH

? Phương pháp giâm cành có ưu

điểm gì?

? Phương pháp giâm cành có

những nhược điểm gì?

GV bổ sung, hoàn thiện nôi dung

- Cây con giữ được cácđặc tính, tính trạng củacây mẹ

- Cây trồng từ cànhgiâm sớm ra hoa kếtquả

- Hệ số nhân giống cao,thời gian cho cây giốngnhanh

- Tốn nhiều chi phí đốivới những giống câykhó ra rễ

- Qua nhiều thế hệ nếukhông thay đổi nguồngốc cây mẹ dễ dẫn đếnhiện tượng già hóa

II ƯU, NHƯỢC ĐIỂM CỦA PHƯƠNG PHÁP GIÂM CÀNH

Hoạt động 3: NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ RA RỄ CỦA CÀNH GIÂM

? Muốn cho cành giâm ra rễ tốt,

cần phải chú ý những yếu tố gì?

GV bổ sung: thông thường các

giống cây thân mềm dễ ra rễ hơn

các giống cây thân gỗ cứng

? Em hãy cho ví dụ một vài giống

cây giâm cành dễ ra rễ mà em

biết

cây giâm cành khó ra rễ mà em

- VD: Giống cây dễ ra

rễ như: mận, chanh,

gioi, bưởi,…

- VD: Giống cây khó ra

rễ như: xoài, vải, nhản,táo, hồng…

- Cành phải có độ lớn,

chiều dài thích hợp (10

III NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ RA RỄ CỦA CÀNH GIÂM

1 Yếu tố nội tại của cành giâm

a Các giống cây

- VD: Giống cây dễ ra rễ như: mận,

chanh, gioi, bưởi,…

- VD: Giống cây khó ra rễ như: xoài,

vải, nhản, táo, hồng…

b Chất lượng cành giâm

- Cành phải có độ lớn, chiều dài thích

Trang 24

? Những yếu tố ngoại cảnh ảnh

hưởng đến cành giâm?

? Giâm cành cần đảm bảo những

yếu tố kĩ thuật nào?

– 15) cm, đường kính(0.5 cm), có 2 – 4 lá tùygiống

- Nhiệt độ, ẩm độ, ánhsáng, giá thể giâm cành

- Chuẩn bị giá thể giâm

- Chọn cành

- Kĩ thuật cắt cành

- Xử lý cành

hợp (10 – 15) cm, đường kính (0.5 cm),có 2 – 4 lá tùy giống

- Có giống cây khi giâm cành không cólá như: mận, đào

2 Yếu tố ngoại cảnh

a Nhiệt độ: Nhiệt độ vừa phải

b Độ ẩm: Độ ẩm bảo hòa (70 – 80)%

c Ánh sáng: Tránh ánh sáng trực xạ

d Giá thể giâm cành

- Đầy đủ O2

- Đủ ẩm

- Không có mầm móng sâu, bệnh hại,

bị úng nước

3 Yếu tố kĩ thuật

- Chuẩn bị giá thể giâm

- Chọn cành

- Kĩ thuật cắt cành

- Xử lý cànhHoạt động 4: SỬ DỤNG CHẤT ĐIỀU HÒA SINH TRƯỞNG TRONG CÀNH GIÂM

? Nêu một vài chất kích thích ra

rễ mà em biết

? khi xử lý thuốc cần chú ý điều

gì?

HS: - α NAN ( α napthylaxêtic acid)

- IBA (indol - butyricacid)

- IAA (indol axêtic acid)

HS trả lời

HS khác bổ sung

IV SỬ DỤNG CHẤT ĐIỀU HÒA SINH TRƯỞNG TRONG CÀNH GIÂM

- α NAN (α napthyl axêtic acid)

- IBA (indol - butyric acid)

- IAA (indol axêtic acid)

Cần chú ý khi xử ký

- Pha đúng nồng độ

- Thời gian xử lý dài hay ngắn tùythuộc nồng độ đã pha, tuổi cành giâmvà giống cây

- Nhúng phần gốc hom giâm vào dungdịch

4 Củng cố:

- Tại sao các nhà vườn thường hay sử dụng phương pháp giâm cành để nhân giống?

- Những yếu tố nào ảnh hưởng đến sự ra rễ của cành giâm?

- Địa phương em đã áp dụng phương pháp giâm cành cho những giống cây nào?

5 Dặn dò: Học bài, chuẩn bị bài 8 Phương pháp chiết cành

Tổ trưởng

Trang 25

- Biết được ưu, nhược điểm của phương pháp chiết cành.

- Hiểu được những yếu tố ảnh hưởng đến sự ra rể của cành chiết và kĩ thuật chiết

2 Về kĩ năng

- Rèn luyện kĩ năng nhân giống vô tính bằng chiết cành

- Thao tác tốt trong kĩ thuật chiết cành

3 Về thái độ: Vận dụng thực tế ở gia đình, địa phương

II Chuẩn bị phương tiện dạy học: Giáo án

- Giâm cành là gì?

- Tại sao người ta sử dụng phương pháp giâm cành để nhân giống?

- Hãy nêu những yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến sự ra rễ của PP giâm cành

3 Bài mới

Hoạt động 1: TÌM HIỂU KHÁI NIỆM CHIẾT CÀNH

? Chiết cành là gì?

? Ở gia đình em đã áp dụng

phương pháp chiết để chanh,

cam, bưởi không? Cách tiến hành

như thế nào?

- Chiết cành là phươngpháp nhân giống vô tính,được thực hiện bằng cáchsử dụng những cành dinhdưỡng ở trên cây, ápdụng những biện pháp kĩthuật để cành đó ra rễ vàtạo thành một cây giống

Sau đó cắt cành rời khỏicây mẹ đem đi trồng vàovườn ươm

HS trả lời

I KHÁI NIỆM CHIẾT CÀNH

Chiết cành là phương pháp nhângiống vô tính, được thực hiện bằngcách sử dụng những cành dinh dưỡng ởtrên cây, áp dụng những biện pháp kĩthuật để cành đó ra rễ và tạo thànhmột cây giống Sau đó cắt cành rờikhỏi cây mẹ đem đi trồng vào vườnươm (ra ngôi)

Trang 26

Hoạt động 2: ƯU, NHƯỢC ĐIỂM CỦA PHƯƠNG PHÁP CHIẾT CÀNH

? Phương pháp chiết cành có ưu

điểm gì?

? Phương pháp chiết cành có

những nhược điểm gì?

- Một số giống cây ăn quả sử

dụng phương pháp chiết đạt hiệu

quả thấp do tỉ lệ ra rễ thấp như:

táo, mít, hồng,…

- Hệ số nhân giống không cao do

không thể chiết nhiều cành trên

một cây

- Tuổi thọ không cao do cây

giống không có rễ cọc ăn sâu,

nhất là vùng đất đồi hay gặp hạn

- Cây con giữ được cácđặc tính, tính trạng củacây mẹ

- Cây trồng từ cànhchiết sớm ra hoa kếtquả

- Cây trồng bằng cànhchiết phân cành thấp,tán cây cân đối, gọn,thuận lợi cho chăm sócvà thu hoạch

- Rất sớm có cây giốngđể trồng (3 – 6 tháng)

HS: - Hệ số nhân giốngthấp

- Tuổi thọ không cao

- Cây chiết nhiều thế hệhay bị nhiễm virut (cam,quýt)

II ƯU, NHƯỢC ĐIỂM CỦA PHƯƠNG PHÁP CHIẾT CÀNH

- Rất sớm có cây giống để trồng (3 – 6tháng)

- Hệ số nhân giống thấp

- Tuổi thọ không cao

- Cây chiết nhiều thế hệ hay bị nhiễmvirut (cam, quýt)

Hoạt động 3: NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ RA RỄ CỦA CÀNH CHIẾT

? Muốn chiết cành có kết quả cao

cần chú ý những điểm gì?

cây chiết cành dễ ra rễ mà em

biết?

? Cho ví dụ một vài giống cây

chiết cành khó ra rễ mà em biết?

Vậy các giống cây khác nhau,

sự ra rễ của cành chiết là khác

nhau

GV: Nên chọn tuổi cây, tuổi cành

thế nào cho thích hợp khi chiết?

Lưu ý: không nên chọn tuổi cành,

tuổi cây quá già, to, cành vượt,

cành khó bóc vỏ nằm ở dưới gầm

tán thiếu ánh sáng để chiết

Yêu cầu nêu được

1 Giống cây

2 Tuổi cây, tuổi cành

3 Thời vụ chiết

HS: Chanh, gioi, cam,quýt, vải, ổi, mận, quất,

… chiết dễ ra rễ

HS: Mít, xoài, na,… chiếttương đối khó ra rễ

HS: Táo, hồng,… chiếtrất khó ra rễ

- Nên chọn những câysinh trưởng khỏe, ở thời

kì sung sức, có năngsuất cao, phẩm chất tốt

Chọn những cành ở vịtrí giữa tán, phơi rangoài ánh sáng, cành đã

III NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ RA RỄ CỦA CÀNH CHIẾT

1 Giống cây

* Chanh, gioi, cam, quýt, vải, ổi, mận,

quất,… chiết dễ ra rễ

* Mít, xoài, na,… chiết tương đối khó

ra rễ

* Táo, hồng,… chiết rất khó ra rễ

2 Tuổi cây, tuổi cành

- Nên chọn những cây sinh trưởng

khỏe, ở thời kì sung sức, có năng suấtcao, phẩm chất tốt Chọn những cành ở

vị trí giữa tán, phơi ra ngoài ánh sáng,cành đã hóa gỗ (1 – 2) cm

Trang 27

? Thời vụ nào thích hợp cho việc

chiết cành?

GV bổ sung diễn giảng: Tuy

nhiên còn tùy thuộc vào giống và

điều kiện cụ thể của từng vùng

mà chọn thời vụ thích hợp

- Các tỉnh Bắc Trung Bộ chiết

vào vụ thu

- Đa số giống cây ăn quả chiết

cành vào 2 vụ:

+ Vụ xuân: tháng 3 – 4

+ Vụ thu: tháng 8 - 9

- Các tỉnh phía Nam chiết vào

đầu mùa mưa

- Các giống cây ăn quả rụng lá

chiết vào (15/02 – 15/03)

hóa gỗ (1 – 2) cm

Yêu cầu nêu được:

- Vụ xuân tháng 3 - 4

- Vụ thu tháng 8 – 9

- Các tỉnh phía Namchiết vào đầu mùa mưa

- Tuyệt đối không chọn cành quá già,

to, cành vượt, cành khó bóc vỏ nằm ởdưới gầm tán thiếu ánh sáng

3 Thời vụ chiết

- Nhiệt độ, độ ẩm là 2 yếu tố ảnhhưởng lớn đến tỉ lệ ra rễ của cành chiết

- Các tỉnh phía Nam chiết vào đầu mùamưa

Hoạt động 4: QUY TRÌNH KĨ THUẬT CHIẾT CÀNH

GV yêu cầu HS trình bày một số

kĩ thuật chiết cành

Lưu ý: Chiết quá dài hay quá

ngắn so với đường kính cành

chiết thì đều cho tỉ lệ ra rễ thấp

Còn đối với những cây chiết khó

ra rễ người ta còn dùng các chất

điều hòa sinh trưởng như: α NAN

( a napthyl axêtic acid), IBA

(indol - butyric acid), IAA (indol

axêtic acid)

Cách pha: pha đúng nồng độ đã

định rồi bôi vào vết khoanh

HS trả lời

HS khác bổ sung

IV QUY TRÌNH KĨ THUẬT CHIẾT CÀNH

- Chiết chiều dài khoanh vỏ bằng 1.5

đường kính cành chiết

- Cạo hết lớp tượng tầng còn dính trênlõi gỗ của vết khoanh

- Cắt buổi sáng buổi chiều bó bầu hoặcđối với những cây có nhiều nhựa phảiphơi nắng một tuần

- Đặt vết khoanh vào tâm bầu chiết

- Bó bầu bằng giấy PE trắng để giữ ẩmcho bầu và dễ quan sát sự phát triểncủa rễ bầu

- Bó chặt đảm bảo bầu không bị xoay

- Khi bầu có rễ hơi vàng hoặc hơi xanhthì có thể cắt cành mang ra vườn ươm

- Trước khi hạ bầu cắt bỏ ½ số lá

4 Củng cố:

- Tại sao sản xuất cây giống người ta vẫn dùng phương pháp chiết cành?

- Muốn chiết cành đạt tỉ lệ ra rễ cao cần phải chú ý những khâu kĩ thuật nào?

5 Dặn dò: Học bài, chuẩn bị trước một số phương pháp ghép cành, và kĩ thuật ghép cành

Tổ trưởng

Trang 28

- Biết được ưu, nhược điểm của phương pháp ghép.

- Hiểu được cơ sở khoa học của phương pháp ghép

- Biết được những yếu tố ảnh hưởng đến tỉ lệ ghép sống

- Phân biệt được nội dung kĩ thuật của từng phương pháp ghép

2 Về kĩ năng: Rèn luyện một số kĩ năng ghép, thao tác ghép thành công

3 Về thái độ: Có ý thức đúng về việc nhân giống vô tính bằng ghép cành, mắt, gốc,…

- Giáo án

- Tranh hình 9.1, 9.2, 9.3, 9.4 SGK phóng to

III Phương pháp giảng dạy: Trực quan – Vấn đáp tìm tòi – Giảng giải

- Tại sao sản xuất cây giống người ta vẫn dùng phương pháp chiết cành?

- Muốn chiết cành đạt tỉ lệ ra rễ cao cần phải chú ý những khâu kĩ thuật nào?

3 Bài mới

Hoạt động 1: TÌM HIỂU KHÁI NIỆM CHUNG VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP

GHÉP

? Ghép cành là gì?

? Cơ sở khoa học của phương

pháp ghép là gỉ?

GV diễn giảng:

- Nhựa nguyên (dòng mạch gỗ)

là nhựa mà cây hút các chất dinh

dưỡng, muối khoáng,… từ đất

- Nhựa luyện (dòng mạch rây) là

Ghép cành là phươngpháp nhân giống vôtính, được thực hiệnbằng cách lấy một bộphận (mắt, cành) củacây giống (cây mẹ) gắnlên một cây khác (câygốc ghép) để cho ra mộtcây mới Cây này đemtrồng vẫn giữ được đặctính di truyền cơ bảncủa cây mẹ, có năngsuất cao, phẩm chất tốtvà chống chịu được vớicác điều kiện ngoạicảnh

HS trả lời

HS khác bổ sung

I KHÁI NIỆM CHUNG VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP GHÉP

1 Khái niệm chung

Ghép cành là phương pháp nhângiống vô tính, được thực hiện bằng cáchlấy một bộ phận (mắt, cành) của câygiống (cây mẹ) gắn lên một cây khác(cây gốc ghép) để cho ra một cây mới.Cây này đem trồng vẫn giữ được đặctính di truyền cơ bản của cây mẹ, cónăng suất cao, phẩm chất tốt và chốngchịu được với các điều kiện ngoại cảnh

2 Cơ sở khoa học của phương pháp ghép

Ghép là một quá trình làm cho tượng

tầng của mắt ghép hay cành ghép tiếpxúc với tượng tầng của cây gốc ghép.Các mô mềm, chổ tiếp giáp do tượngtầng sinh ra sẽ phân hóa thành các hệthống mạch dẫn giúp cho nhựa nguyên

Trang 29

nhựa mà cây chuyển các chất

dinh dưỡng qua lá và thông qua

quá trình quang hợp

và nhựa luyện vận chuyển bình thườnggiữa cây gốc ghép và cành ghép

Sau khi mắt ghép đã sống, cắt ngọncây gốc ghép, từ mắt ghép hay cànhghép sẽ nảy lên những chồi, mầm mớivà cho ta một cây mới hoàn chỉnh

Hoạt động 2: ƯU ĐIỂM CỦA PHƯƠNG PHÁP GHÉP

GV: Trồng cây bằng gốc ghép có

ưu điểm gì?

HS: - Cây ghép sinhtrưởng, phát triển tốtnhờ tính thích nghi, tínhchống chịu của cây gốcghép

- Cây ghép sớm ra hoa,kết quả

- Cây ghép giữ đượcnhững đặc tính của câymẹ

- Tăng tính chống chịucủa cây gốc ghép

- Hệ số nhân giống cao

II ƯU ĐIỂM CỦA PHƯƠNG PHÁP GHÉP

- Cây ghép sinh trưởng, phát triển tốtnhờ tính thích nghi, tính chống chịu củacây gốc ghép

- Cây ghép sớm ra hoa, kết quả vì cànhghép tiếp tục giai đoạn phát dục củacây mẹ

- Cây ghép giữ được những đặc tính củagiống muốn nhân (cây mẹ)

- Tăng tính chống chịu của cây gốcghép

- Hệ số nhân giống cao

Hoạt động 3: NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TỈ LỆ GHÉP SỐNG

? Muốn ghép đạt tỉ lệ sống cao

cần chú ý những yếu tố nào? Nêu

ví dụ minh họa?

VD: - Các giống bưởi chua, đắng;

chấp… làm gốc ghép cho các

giống cam, chanh, quýt, bưởi

ngọt

- Giống bình bát làm gốc ghép

cho các giống mãng cầu xiêm

? Thời vụ nào ghép cây đạt hiệu

? Để ghép đạt hiệu quả nên áp

dụng những biện pháp kĩ thuật

nào?

- Giống cây làm gốcghép và giống cây lấycành, mắt ghép phải cóquan hệ họ hàng huyếtthống gần nhau

- Chất lượng cây gốcghép

- Cành ghép, mắt ghép

- Thời vụ ghép

- Thao tác kĩ thuật

HS: Thời kì có nhiệt độ(20 – 300C), độ ẩm (80 –90)% là điều kiện lýtưởng để ghép

- Dao ghép phải sắc,thảo tác phải nhanh gọn

- Giữ vệ sinh cho vết cắtmắt ghép, cành ghép,gốc ghép

- Đặt mắt ghép haycành ghép vào gốc ghépsao cho tượng tầng củachúng tiếp xúc nhau

III NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TỈ LỆ GHÉP SỐNG

1 Giống cây làm gốc ghép và giống cây lấy cành, mắt ghép phải có quan hệ họ hàng huyết thống gần nhau.

2 Chất lượng cây gốc ghép

Cây gốc ghép sinh trưởng khỏe, vàothời vụ ghép cây phải nhiều nhựa tượngtầng hoạt động mạnh, dễ bóc vỏ

3 Cành ghép, mắt ghép Khi ghép chọn những cành bánh tẻ ((3

– 6) tháng tuổi ở phía ngoài, giữa tầngtán

4 Thời vụ ghép

- Thời kì có nhiệt độ (20 – 300C), độ ẩm(80 – 90)% là điều kiện lý tưởng để ghép

- Các tỉnh phía Nam chiết vào đầu mùamưa

5 Thao tác kĩ thuật

- Dao ghép phải sắc, thảo tác phảinhanh gọn

- Giữ vệ sinh cho vết cắt mắt ghép,cành ghép, gốc ghép

- Đặt mắt ghép hay cành ghép vào gốcghép sao cho tượng tầng của chúng tiếp

Trang 30

càng nhiều càng tốt

- Buộc chặt, đều, kín vếtghép

xúc nhau càng nhiều càng tốt

- Buộc chặt vết ghép để tránh mưa,nắng và cành ghép thoát hơi nước quámạnh

Hoạt động 4: CÁC KIỂU GHÉP

GV yêu cầu HS quan sát H91, 2,

3 SGK

GV làm thực hành mẫu cách mở

gốc ghép và cách lấy mắt ghép

chữ T

- Lấy mắt ghép có hình thoi, mắt

còn để lại cuống lá và có 1 lớp

gỗ phía trong

- Mở gốc ghép: Cách mặt bầu

hoặc mặt đất 15 – 20 cm, dùng

dao sắc rạch 1 đường ngang 1cm,

dài 2 cm Sau đó lấy mũi dao

tách 2 môi chữ T lên tránh làm

bể môi chữ T

* Ghép mắt cửa sổ

- Lấy mắt ghép trên cành to hơn,

cuống lá rụng, chỉ còn nhìn thấy

vết sẹo Miếng mắt để ghép

không có gỗ (nhưng phải có mầm

ngủ)

- Mở gốc ghép có hình cửa sổ,

Cách mặt bầu hoặc mặt đất 15 –

20 cm, dùng dao sắc rạch 2

đường song song cách nhau1cm,

dài 2 cm, dùng dao ấn ngang ở

phía dưới bật cửa sổ lên rồi cắt

bỏ cửa sổ

* Ghép mắt có gỗ

- Lấy mắt ghép giống kiểu lấy

mắt chữ T, phía mặt trong mắt

ghép dính 1 lớp gỗ mỏng

- Mở gốc ghép: Vạt vào gốc

ghép 1 lớp gỗ mỏng

GV yêu cầu HS tham khảo SGK

thực hành thao tác ghép đoạn

cành

GV yêu cầu HS quan sát H9 4

SGK trình bày cách tiến hành

ghép áp cành

HS quan sát, hoàn thànhnội dung

- Các nhóm thực hành

HS trả lời

HS khác bổ sung

IV CÁC KIỂU GHÉP

1 Ghép rời

a Ghép mắt chữ T

- Lấy mắt ghép: lấy trên cành nhỏ, mắtghép còn để lại cuống lá và có 1 lớp gỗphía trong

- Mở gốc ghép theo kiểu chữ T

b Ghép mắt cửa sổ

- Lấy mắt ghép trên cành to hơn, cuốnglá rụng, chỉ còn nhìn thấy vết sẹo.Miếng mắt để ghép không có gỗ(nhưng phải có mầm ngủ)

- Mở gốc ghép có hình cửa sổ

c Ghép mắt có gỗ

- Lấy mắt ghép giống kiểu lấy mắt chữ

T, phía mặt trong mắt ghép dính 1 lớpgỗ mỏng

- Mở gốc ghép: Vạt vào gốc ghép 1 lớpgỗ mỏng

d Ghép đoạn cành

- Trên cây mẹ, chọn những cành bánh

tẻ (3 – 6) tháng tuổi), khoảng cách láthưa, có mầm ngủ đã tròn mắt cua ởnách lá, sau đó cắt hết cuống lá

- Trên cành ghép chỉ cắt lấy một đoạndài (6 – 8) cm, có (2 – 3) mầm ngủ (lấy(1 – 2) đoạn ở phía ngọn cành

2.Ghép áp cành: Là kiểu ghép cổ

truyền, cho tỉ lệ sống rất cao Tuy nhiênghép kiểu này hệ số nhân giống thấp.Cách tiến hành:

- Đặt cành ghép và gốc ghép vào vị tríthích hợp

- Chọn cành ghép và gốc ghép cóđường kính tương đương nhau Vạt mộtmảnh vỏ trên cành và gốc ghép Sau đódùng dây nilon buộc chặt kín 2 vết đãvạt cho tượng tầng gốc, cành ghép khítvào nhau

- Khi vết ghép đã liền (sau 30 ngày),cắt ngọn cây gốc ghép và cắt chân cànhghép đem ra vườn ươm chăm sóc

Trang 31

4 Củng cố:

- Muốn ghép cây đạt hiệu quả cao cần đảm bảo những yếu tố nào?

- Liên hệ thực tế

- Sơ đồ ghép cây

Ghép cây

Cửa sổ Chữ T Mắt nhỏ Đoạn cành Áp cành Áp cành

5 Dặn dò:

Học bài, nắm vững các kiểu ghép cành

- Biết được ưu, nhược điểm của phương pháp tách chồi, chắn rễ.

- Hiểu được những điểm cần chú ý khi nhân giống bằng cách tách chồi, kĩ thuật chắn rễ

2 Về kĩ năng: Rèn luyện một số kĩ năng tách chồi, chắn rễ một số cây giống

3 Về thái độ: Nghiêm túc trong giờ học

Trang 32

Tranh hình 10.1, 10.2 SGK phóng to

III Phương pháp giảng dạy: Trực quan – Vấn đáp tìm tòi – Thảo luận

- Muốn ghép cây đạt hiệu quả cao cần đảm bảo những yếu tố nào?

- Trình bày các kiểu ghép cành

3 Bài mới

Hoạt động 1: PHƯƠNG PHÁP TÁCH CHỒI

? Khi nhân giống bằng tách chồi

cần chú ý những điểm gì?

VD: Đối với chồi chuối tiêu:

Đối với cây dứa: Chọn cùng một

loại chồi, có khối lượng, chiề cao

VD: Cây dứa, chuối,thiên tuế,

- Sớm ra hoa, kết quả

- Giữ được các đặt tính

di truyền của cây mẹ

- Tỉ lệ trồng sống cao

- Hệ số nhân giốngthấp

- Dễ mang mầm móng sâu, bệnh, cây con không đồng điều

HS trả lời

HS khác bổ sung

HS: VD: Đối với câydứa cần bóc lá vảy ở

I PHƯƠNG PHÁP TÁCH CHỒI

1 Khái niệm

Tách chồi là phương pháp nhângiống vô tính tự nhiên, là cách làm cótừ lâu đời trong trồng trọt Người ta sửdụng các chồi hoặc cây con mọc ra từthân cây mẹ để trồng

2 Ưu, nhược điểm của phương pháp tách chồi

* Ưu điểm:

- Sớm ra hoa, kết quả

- Giữ được các đặt tính di truyền củacây mẹ

- Tỉ lệ trồng sống cao

* Nhược điểm:

- Hệ số nhân giống thấp

- Dễ mang mầm móng sâu, bệnh, câycon không đồng điều

3 Những điểm cần chú ý khi nhân giống bằng tách chồi

a Cây con và chồi tách để trồng phải

có chiều cao, hình thái, khối lượng đồngđều, đạt tiêu chuẩn kĩ thuật quy định

b Cây con và chồi cần phải xử lí diệt

trừ sâu, bệnh trước khi trồng bằng cácloại thuốc hóa học thích hợp

c Các cây con hoặc các loại chồi con

có cùng kích thước, khối lượng cầnđược trồng thành từng khu riêng để tiệnchăm sóc, thu hoạch

Trang 33

GV: Nêu 1 vài VD về cây con và

chồi cần phải xử lí diệt trừ sâu,

bệnh trước khi trồng

gốc chồi rồi xử lí gốcchồi bằng thuốc chốngrệp sáp Bassa 0.2 %)

Hoạt động 2: PHƯƠNG PHÁP CHẮN REÃ

? Phương pháp chắn rễ có ưu

điểm gì?

? Phương pháp chắn rễ có ưu,

nhược điểm gì?

? Ở gia đình em có từng chặt

mầm rễ để lấy cây con giống

chưa?

Chú ý: Sau khi chắn rễ, phải

thường xuyên tưới nước giữ ẩm

và tạo cho lớp đất mặt tơi xốp

Muốn tăng hệ số nhân giống,

chúng ta có thể đào những rễ có

đường kính từ (0,5 – 1)cm, bôi

vôi, đánh dấ và sát trùng đầu trên

của rễ (phần gần thân) đem giâm

trong vườn ươm

+ Vườn ươm để giâm phải có mái

che

+ Luống giâm hoạc bầu giâm

phải được bón lót đầy đủ phân

chuồng hoai mục cùng với 1%

phân lân, hoặc trộn với phân hữu

cơ vi sinh

+ Đặt hom rễ vào luống hoặc bầu

chếch một gốc 450 đầu rễ gần

thân đặt hướng lên trên, lấp chặt

đất và để để đầu trên dài (4 – 5)

cm

+ Thường xuyên đảm bảo độ ẩm

cho luống, bầu giâm đạt 70% độ

ẩm bảo hòa Tuyệt đối không

được để úng Sau 2 tháng, rễ sẽ

Yêu cầu HS nêu được:

- Sớm ra hoa kết quả.

- Thế hệ sau giữ được đầy đủ các đặc tính của cây mẹ

Yêu cầu HS nêu được:

- Hệ số nhân giống khôngcao

- Nếu chắn nhiều rễ sẽ làm ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển của cây mẹ

HS trả lời

HS khác bổ sung

II PHƯƠNG PHÁP CHẮN RỄ Đây là phương pháp nhân giống vô

tính cổ truyền

1 Ưu, nhược điểm của phương pháp chắn rễ

* Ưu điểm

- Sớm ra hoa kết quả.

- Thế hệ sau giữ được đầy đủ cácđặc tính của cây mẹ

* Nhược điểm

- Hệ số nhân giống không cao

- Nếu chắn nhiều rễ sẽ làm ảnh hưởngđến sinh trưởng, phát triển của cây mẹ.Phương pháp này được sử dụng dễdàng trong nhân giống hồng, táo,đào, mơ, mận

2 Cách tiến hành

- Vào thời kì cây ngừng sinh trưởng(tháng 11 – 12), ta bới đất quanh gốctừ hình chiếu tán cây trở vào Chọnnhững rễ nổi gần mặt đất, dùng daosắc chặt ngang rễ cho đứt hẳn Sau(2 – 3) tháng, cây con sẽ mọc ra từđoạn rễ ngoài

- Khi cây cao chừng (20 – 25) cm,dùng dao chặt tiếp phía ngoài vếtchắn cũ

- Để 1 tháng nữa, bứng cây trồngvào vườn ươm chăm sóc tiếp hoặcđưa đi trồng

Trang 34

mọc chồi con Tùy theo sinh

trưởng của chồi (2 – 3) tháng tiếp

theo có thể đưa cây đi trồng hoặc

chăm sóc, bồi dưỡng tiếp trong

vườn ươm

4 Củng cố:

-Tại sao nhân giống bằng tách chồi, chắn rễ cây lại sớm cho quả và giữ được đặc tính tốt của giống?

- Khi nhân giống bằng tách chồi cần chú ý những điểm gì?

5 Dặn dò: Học bài, xem tiếp bài mới

- Hiểu được ưu, nhược điểm của phương pháp nuôi cấy mô.

- Biết được các điều kiện khi nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy mô

2 Về kĩ năng: Tạo mô seo, nuôi cấy mô

3 Về thái độ: Giữ vệ sinh trong khi tiến hành nuôi cấy mô.

II Chuẩn bị phương tiện dạy học: Tranh hình 11 SGK phóng to

III Phương pháp giảng dạy: Trực quan – Vấn đáp tìm tòi – Diễn giảng

- Tại sao nhân giống bằng tách chồi, chắn rễ cây lại sớm cho quả và giữ được đặc tính tốt của giống?

- Khi nhân giống bằng tách chồi cần chú ý những điểm gì?

3 Bài mới

Hoạt động 1: KHÁI NIỆM

Trang 35

bào

? Nuôi cấy mô là gì? - Nuôi cấy mô là phương

pháp nhân giống vô tínhhiện đại Được thực hiệnbằng cách lấy 1 tế bàohoặc một nhóm tế bào ởđỉnh sinh trưởng mầm ngủ,đỉnh sinh trưởng rễ, mô lá …nuôi cấy trong một môitrường dinh dưỡng Để tạo

ra được một cây hoànchỉnh, có rễ, thân, cành, lá

… có khả năng sinh trưởngvà phát triển bình thường

Nuôi cấy mô là phương pháp nhângiống vô tính hiện đại Được thực hiệnbằng cách lấy 1 tế bào hoặc một nhómtế bào ở đỉnh sinh trưởng mầm ngủ,đỉnh sinh trưởng rễ, mô lá … nuôi cấytrong một môi trường dinh dưỡng Đểtạo ra được một cây hoàn chỉnh, có rễ,thân, cành, lá … có khả năng sinh trưởngvà phát triển bình thường Với điều kiệnvô trùng

Hoạt động 2: ƯU, NHƯỢC ĐIỂM CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ

? Nuôi cấy mô có ưu, điểm

gì?

VD: Từ một chồi dứa, sau 2

tháng nuôi cấy nhân được 7

cây; trong một năm, cấy

chuyền được 6 lần Như vậy,

số cây có sau một năm từ 1

chồi là: 76 = 116.649 cây

? Nuôi cấy mô có nhược điểm

gì?

- Tạo ra những cây giốngđược trẻ hóa, khỏe saunhiều thế hệ nhân giống vôtính, sạch bệnh, đặc biệt lànhững bệnh siêu vi trùng

- Cây giống được tạo ra cóđộ đồng đều rất cao và giữnguyên vẹn đặc tính sinhhọc, đặc tính kinh tế củacây mẹ

- Hệ số nhân giống rất cao

HS: - Một số loại cây trồng

dễ mẫn cảm với chất điềuhòa sinh trưởng nên phátsinh một số biến dị

- Hiện tại, giá thành sảnxuất còn cao

II ƯU, NHƯỢC ĐIỂM CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ

1 Ưu điểm

- Tạo ra những cây giống được trẻ hóa,khỏe sau nhiều thế hệ nhân giống vôtính, sạch bệnh, đặc biệt là những bệnhsiêu vi trùng

- Cây giống được tạo ra có độ đồng đềurất cao và giữ nguyên vẹn đặc tính sinhhọc, đặc tính kinh tế của cây mẹ

- Hệ số nhân giống rất cao

- Một số loại cây trồng dễ mẫn cảm với

chất điều hòa sinh trưởng nên phát sinhmột số biến dị

- Hiện tại, giá thành sản xuất còn cao

Hoạt động 3: ĐIỀU KIỆN NUÔI CẤY

? Xử lí mẫu bằng cách nào? - Chồi ngọn được chọn

cắt bớt lá và rửa sạchtrong cồn 900, xử lí tiếp

(hypochlorit canxi) 7%

trong 20 phút Sau đó,bóc lá vảy và rửa lạibằng nước vô trùng rồicắt mô tế bào đưa vàomôi trường đã chuẩn bịsẵn trong các ốngnghiệm (hoặc lọ thủy

III ĐIỀU KIỆN NUÔI CẤY

1 Chọn mẫu và xử lí mẫu tốt

Chồi ngọn được chọn cắt bớt lá và rửasạch trong cồn 900, xử lí tiếp trong Ca(OCl)2

(hypochlorit canxi) 7% trong 20 phút Sauđó, bóc lá vảy và rửa lại bằng nước vôtrùng rồi cắt mô tế bào đưa vào môi trườngđã chuẩn bị sẵn trong các ống nghiệm(hoặc lọ thủy tinh) đã vô trùng

Trang 36

? Môi trường nuôi cấy như thế

nào mới thích hợp?

? Ở độ nhiệt, ánh sáng nào

mới thích hợp?

GV: Từ những điều kiện trên

cho thấy, phương pháp này

chỉ có thể thực hiện được ở

những cơ sở nghiên cứu, sản

xuất có đầy đủ trang thiết bị

kĩ thuật và cán bộ kĩ thuật

chuyên sâu có trình độ

tinh) đã vô trùng

- Dùng môi trường dinhdưỡng đường đơn, đườngkép, các chất điều hòasinh trưởng NAA, IBA,IAA…

- HS trả lời, HS khác bổsung

2 Môi trường nuôi cấy thích hợp Dùng môi trường dinh dưỡng Morashige và

Skoog (MS)

3 Phòng nuôi cấy có chế độ nhiệt, ánh sáng thích hợp

- Nhiệt độ trung bình (22 – 25)0C

- Ánh sáng đèn huỳnh quang (nêông) (3500– 4000) lux và có chu kì ánh sáng (16 –18/24) giờ

Hoạt động 4: QUY TRÌNH KĨ THUẬT NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO THỰC VẬT

? Phải chọn mẫu như thế nào

cho đúng?

? Mẫu phải được khử trùng

bằng cách nào?

? Tái tạo chồi bằng cách nào?

GV: Làm thế nào để tái tạo

rễ ( tạo cây hoàn chỉnh)

? Khi nào mới cấy cây trong

môi trường thích ứng?

GV bổ sung: Giá thể cây giai

đoạn này có thể là cat, đất

phù sa, trấu hun, xơ dừa…

hoặc hỗn hợp của chúng

HS trả lờiYêu cầu nêu đượcChọn cây mẹ sạchbệnh, có phẩm chất tốt;

chọn đúng loại mô,đúng giai đoạn pháttriển của cây (tốt nhấtlà chọn mô ở đỉnh ngọn,đỉnh chồi nách, đỉnhchồi hoa…)

HS trả lời: Rửa bằng xàphòng và nước sạch vôtrùng

HS trả lời: Phải được

thực hiện trong môitrường thích hợp và cácđiều kiện ngoại cảnhnhư nhiệt độ, ánh sáng…

HS trả lời

HS khác bổ sung

HS trả lời

HS khác bổ sung

IV QUY TRÌNH KĨ THUẬT NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO THỰC VẬT

1 Chọn mẫu dùng nuôi cấy mô

Chọn cây mẹ sạch bệnh, có phẩm chấttốt; chọn đúng loại mô, đúng giai đoạn pháttriển của cây (tốt nhất là chọn mô ở đỉnhngọn, đỉnh chồi nách, đỉnh chồi hoa…)

2 Khử trùng

Mẫu nuôi cấy cần làm vệ sinh sơ bộ (rửabằng xà phòng và nước sạch vô trùng)

3 Tái tạo chồi

- Nhiệt độ trung bình (22 – 25)0C

- Ánh sáng đèn huỳnh quang (nêông)(3500 – 4000) lux và có chu kì ánh sáng (16– 18/24) giờ

4 Tái tạo rễ ( tạo cây hoàn chỉnh)

Sau khi chồi đã phát triển đạt kích thướccần thiết, cấy chuyển chồi sang môi trườngtạo rễ

5 Cấy cây trong môi trường thích ứng

Sau khi chồi cây đã ra rễ, Cấy cây trongmôi trường thích ứng để cây thích nghi dầnvới môi trường tự nhiên

6 Trồng cây trong vườn ươm

Khi cây đã phát triễn bình thường và đạttiêu chuẩn cây giống, chuyển cây trồng ravườn ươm và chăm sóc như các cây con

Trang 37

khác

4 Củng cố:

- Em hảy nêu những điều kiện để thực hiện phương pháp nuôi cấy mô.

- Em hảy nêu tóm tắt quy trình kĩ thuật nuôi cấy mô

5 Dặn dò: Học bài

Chuẩn bị trước bài 12 (đất phù sa, đất thịt nhẹ, phân chuồng ủ hoai, phân NPK, vôi Các loại túi bầu PE màu đen Một số hạt giống Nước đun sôi và nước nguội sạch Dao xới, que tre nhỏ,…

- Thực hiện được các thao tác: Chuẩn bị đất và phân cho vào bầu, xử lí hạt trước khi gieo, gieo hạt

vào bầu và chăm sóc

2 Về kĩ năng: Học xong bài này cần rèn luyện một số kĩ năng sau:

Kĩ năng làm bầu dinh dưỡng, kĩ năng xử lí hạt giống trước khi gieo, kĩ năng gieo hạt vào bầu

- Nghiêm túc thực hiện các khâu kĩ thuật, ham tìm tòi, sáng tạo

- Thực hiện đúng quy trình, đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh môi trường

II Chuẩn bị phương tiện dạy học: Tranh hình 12.1, 12.2, 12.3 SGK phóng to

III Phương pháp giảng dạy: Trực quan – Vấn đáp tìm tòi – Thực hành

Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

3 Bài mới

GV kiểm tra sự chuẩn

bị của HS HS để dụng cụ và mẫu vật

lên bàn

1 CHUẨN BỊ

- Đất phù sa, đất thịt nhẹ, phân chuồng đã ủhoai, phân NPK, vôi

Trang 38

- Các túi bầu PE màu đen có lỗ ở phía đáy; vớicác các kích thước: 10cm x 6cm, 15cm x 18cmvà 18cm x 16cm

- Hạt giống (táo, mận, hồng, na, vải, nhãn…

- Nước đun sôi và nước nguội sạch

- Thùng tưới, chậu, dao xới, xẻng, cuốc, que trenhỏ,…

? Quy trình thực hành

gồm có mấy bước? Kể

tên các bước?

B1: Hỗn hợp giá thể

gồm những gì?

B2: Trình bày cách

làm bầu dinh dưỡng

GV theo dõi, giúp đỡ

những học sinh yếu

kém

B3: Cách xếp bầu vào

luống như thế nào?

B4: Nêu một vài cách

xử lí hạt giống trước

khi gieo mà em biết

B5: Cách gieo hạt vào

bầu?

- Gồm có bốn bước: Trộnhỗn hợp giá thể; Làm bầudinh dưỡng; Xếp bầu vàoluống; Xử lí hạt giống trướckhi gieo; Gieo hạt vào bầuHS: : 2 phần đất + 1 phầnphân chuồng hoai,

HS thực hành:

Tách miệng túi; giữ căngmiệng túi; cho hỗn hợp đấtvà phân đã trộn vào túibầu, ấn nhẹ cho đất đáybầu chặt, cho tiếp đất và vỗnhẹ xung quanh cho thànhbầu phẳng

HS trả lời

HS khác bổ sungHS: - Ngâm hạt trong nướcnóng (3 sôi + 2 lạnh)khoảng (20 – 30) phút

- Đối với hạt có vỏ cứngnhư hạt đào, mơ, mận… cầnđập nứt vỏ hạt trước khingâm nước

- Ủ hạt: Sau khi ngâm, vớthạt rửa sạch, để ráo nước,cho vào túi vải sạch (0,1 –0,5) kg/túi Xếp túi vào sọt,thúng, ủ nơi kín gió và ẩm

Khi hạt đã nứt nanh lấy hạtđem gieo

HS: - Mỗi bầu gieo (2 – 3)hạt, độ sâu gieo hạt: (2 –3)cm Gieo xong dùng taynén nhẹ lớp đất phủ trên hạt

- Phủ đều trên mặt luốngmột lớp trấu (bổi, mùn cưa,

xơ dừa…)

- Tưới đẫm nước bằng bình

2 QUY TRÌNH THỰC HÀNH

Bước 1: Trộn hỗn hợp giá thể

Tỉ lệ: 2 phần đất + 1 phần phân chuồng hoai,có thể bổ dung thêm supe lân và vôi bột

Bước 2: Làm bầu dinh dưỡng

Tách miệng túi; giữ căng miệng túi; cho hỗnhợp đất và phân đã trộn vào túi bầu, ấn nhẹcho đất đáy bầu chặt, cho tiếp đất và vỗ nhẹxung quanh cho thành bầu phẳng

Bước 3: Xếp bầu vào luống

Luống xếp bầu rộng (0,6 – 0,8)m Chiều dàiluống tùy địa thế Đặt bầu sát nhau, thành hàngtrên luống Sau đó cho đất vào các khe giữa cácbầu và vét đất trên rãnh phủ kín 2/3 chiều cao bầu

ở quanh thành luống để giữ bầu không bị xô Nếu không có vườn ươm cần chọn nơithoáng, mát, thoát nước, bằng phẳng để làmluống đặt bầu Khoảng cách giữa các luống là60cm để tiện đi lại chăm sóc

Bước 4: Xử lí hạt giống trước khi gieo

- Ngâm hạt trong nước nóng (3 sôi + 2 lạnh)khoảng (20 – 30) phút

- Đối với hật có vỏ cứng như hạt đào, mơ,mận… cần đập nứt vỏ hạt trước khi ngâm nước

- Ủ hạt: Sau khi ngâm, vớt hạt rửa sạch, để ráonước, cho vào túi vải sạch (0,1 – 0,5) kg/túi.Xếp túi vào sọt, thúng, ủ nơi kín gió và ẩm.Khi hạt đã nứt nanh lấy hạt đem gieo

Bước 5: Gieo hạt vào bầu

- Mỗi bầu gieo (2 – 3) hạt, độ sâu gieo hạt: (2 –3)cm Gieo xong dùng tay nén nhẹ lớp đất phủtrên hạt

- Phủ đều trên mặt luống một lớp trấu (bổi,mùn cưa, xơ dừa…)

- Tưới đẫm nước bằng bình có hoa sen

Trang 39

có hoa sen

GV nhận xét, đánh giá

tiết thực hành

HS Viết báo cáo

4 Củng cố:

Gọi HS nhắc lại từng thao tác tiến hành gieo hạt trong bầu

Nhắc HS dọn dẹp, vệ sinh

2 Về kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng thực hành giâm cành

3 Về thái độ: Thực hiện đúng quy trình, đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh môi trường

II Chuẩn bị phương tiện dạy học: Quy trình thực hành giâm cành

III Phương pháp giảng dạy: Trực quan – Vấn đáp tìm tòi – Thực hành

Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

Thu bài báo cáo

3 Bài mới

GV kiểm tra sự chuẩn bị của

vật lên bàn

- Nguyên liệu làm giá thể giâm cành

- Kéo cắt cành hoặc dao sắc

- Bình tưới có hoa sen

- Nhà ươm cây có mái che

Trang 40

? Quy trình thực hành giâm

cành gồm có mấy bước? Kể

tên các bước đó?

B1: Chuẩn bị nền giâm (giá

thể) như thế nào?

Luống giâm: rộng (60 –

80)cm, rãnh giữa các luống:

(40 – 50)cm, chiều cao luống

20cm, chiều dài luống tùy địa

thế vườn Xung quanh luống

chắn gạch Có thể thay luống

giâm bằng khai gỗ: dài 1m;

rộng 0,6m; cao (20 – 25) cm

- Giá thể giâm cành: Dùng

cát (bùn) sông sạch, phơi khô

và sử lí chống nâm, khuẩn,

tuyến trùng bằng vôi bột

- Nền giâm cành được bố trí

trong nhà ươm có mái che

- Trước khi giâm cành, tưới

nước để giá thể có độ ẩm (85

– 90)%

B2: Cành chọn để cắt lấy

hom giâm như thế nào?

GV: Yêu cầu HS thực hành

GV theo dõi, giúp đỡ những

học sinh yếu kém

B3: Trình bày cách xử lí hom

giâm bằng chế phẩm kích

thích ra rễ

B4: Nêu kĩ thuật cắm hom

giâm vào luống (khay gỗ)

B5: Phun nước giữ ẩm: Phun

thường xuyên bằng nước

sạch

HS: gồm 5 bước:

Chuẩn bị nền giâm(giá thể); Chọn cànhđể cắt lấy hom giâm;

Xử lí hom giâm bằngchế phẩm kích thích rarễ; Cắm hom giâmvào luống (khay gỗ);

Phun nước giữ ẩm

HS trả lời

HS khác bổ sung

HS: Chọn cành bánhtẻ Cắt cành thànhtừng đoạn (gọi là hom)dài (5 – 10) cm tùygiống Trên đoạn homcó (2 – 4)lá Nếu lá tothì cắt đi ½ phiến lá

- Vết cắt cành phảiphẳng, không giập nát,vỏ cành không sây sát,phía gốc cành phải cắtvát

HS: Nhúng ngập (1 –2)cm gốc hom giâmvào dung dịch đã phathời gian (5 – 10)giây

HS: Cắm hom giâmvào luống hàng cáchhàng 8cm, hom cáchhom (4 – 5)cm Homcắm nghiêng tạo gốc

450 với mặt luống) Độsâu cắm hom 4cm; nénchặt gốc hom giâm

2 QUY TRÌNH THỰC HÀNH

Bước 1: Chuẩn bị nền giâm (giá thể)

- Làm luống giâm: rộng (60 – 80)cm, rãnhgiữa các luống: (40 – 50)cm, chiều cao luống20cm, chiều dài luống tùy địa thế vườn.Xung quanh luống chắn gạch Có thể thayluống giâm bằng khai gỗ: dài 1m; rộng 0,6m;cao (20 – 25) cm

- Giá thể giâm cành: Dùng cát (bùn) sôngsạch, phơi khô và sử lí chống nâm, khuẩn,tuyến trùng bằng vôi bột

- Nền giâm cành được bố trí trong nhà ươmcó mái che

- Trước khi giâm cành, tưới nước để giá thểcó độ ẩm (85 – 90)%

Bước 2 Chọn cành để cắt lấy hom giâm

- Chọn cành bánh tẻ Cắt cành thành từngđoạn (gọi là hom) dài (5 – 10) cm tùy giống.Trên đoạn hom có (2 – 4)lá Nếu lá to thì cắt

đi ½ phiến lá

- Vết cắt cành phải phẳng, không giập nát,vỏ cành không sây sát, phía gốc cành phảicắt vát

Bước 3 Xử lí hom giâm bằng chế phẩm kích thích ra rễ.

Nhúng ngập (1 – 2)cm gốc hom giâm vàodung dịch đã pha thời gian (5 – 10)giây

Bước 4 Cắm hom giâm vào luống (khay gỗ)

- Cắm hom giâm vào luống hàng cách hàng8cm, hom cách hom (4 – 5)cm Hom cắmnghiêng tạo gốc 450 với mặt luống) Độ sâucắm hom 4cm; nén chặt gốc hom giâm

Bước 5 Phun nước giữ ẩm

Phun thường xuyên bằng nước sạch

Hoạt động 3: ĐÁNH GIÁ KẾT QUAÛ

Tiêu đề	Giới thiệu nghề làm vườn
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành	Nghề Vườn
Thể loại	Giáo án

Định dạng
Số trang	124
Dung lượng	236,42 KB

GIAO AN NGHE VUON 11

KĨ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC

KĨ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC