GIAO AN HINH HOC 11 NC HK1

b) Xác định điểm I trên d sao cho tiếp tuyến IT của (O) và tiếp tuyến IT’ của (O’) hợp thành các góc mà d là một trong các đường phân giác của góc đó.. - Gọi một học sinh lên bảng [r]

Trang 1

Tuần : 01, 02

Tiết PP: 01, 02 CHƯƠNG I – PHÉP DỜI HÌNH & PHÉP ĐỒNG DẠNG TRONG MẶT PHẲNG

BÀI 1 MỞ ĐẦU VỀ PHÉP BIẾN HÌNH

I Mục tiêu:

- Biết định nghĩa phép biến hình

- Dựng được ảnh của một điểm qua phép biến hình đã cho

- có tinh thần hợp tác, tích cực tham gia bài học, rèn luyện tư duy logic

II.Chuẩn bị:

+ Giáo viên : soạn giáo án , chuẩn bị giáo án và các hoạt động cho học sinh thực hiện.

+ Học sinh: chuẩn bị trước lý thuyết trong sách giáo khoa

III.Nội dung và tiến trình lên lớp:

Nhớ lại kiến thức về ham số

và trả lời câu hỏi của giáo viên

Nhận xét câu trả lời của bạn+ Theo dõi và ghi nhớ định nghĩa về phép biến hình

hoá nội dung

Nghe & hiểu nhiệm vụChia nhóm thảo luận, trả lờicâu hỏi

Học SGK NC trang 4&5Trả lời HĐ 1 & 2 trang 5 SGKThảo luận nhóm để trả lời HĐ

Trang 2

IV Củng cố, dặn dị:

- Em hãy cho biết bài học vừa rồi cĩ những nội dung chính là gì?

- Theo em qua baì học này ta cần đạt được điều gì?

- Học bài & xem trước bài: "Phép tịnh tiến & phép dời hình"

Tuần : 03, 04

Tiết PP: 03, 04 BÀI 2: PHÉP TỊNH TIẾN VÀ PHÉP DỜI HÌNH

Trang 3

I Mục tiêu:

- Giúp hs nắm được định nghĩa và các tính chất, biểu thức tọa độ của phép tịnh tiến.Biết cách xác định và dựng được ảnh của một hình đơn giản qua phép tịnh tiến

- Học sinh nắm được định nghĩa tổng quát của phép dời hình và các tính chất cơ bản của phép dời hình

- Dựng được ảnh của một điểm,một đoạn thẳng,một tam giác,một đường tròn qua một phép tịnh tiến

- Xác định được véc tơ tịnh tiến khi cho trước tạo ảnh và ảnh qua phép tịnh tiến đó

- Xác đinh được tọa độ của yếu tố còn lại khi cho trước 2 trong 3 yếu tố:Véc tơ,tọa độ điểm,và ảnh của tọa độ điểm qua phép tịnh tiến véc tơ trên

- Biết vận dụng phép tịnh tiến để tìm lời giải cho một số bài toán

- Có ý thức học tập,tích cực khám phá,tìm tòi và có ví dụ ứng dụng trong thực tế

TG Hoạt động của thầy Hoạt động của trị Nội dung ghi bảng

10’ + Ổn định lớp

+ Ôn lại kiến thức cũ

Em hãy cho biết định

nghĩa phếp biến

hình.Cho một ví dụ về

phép biến hình?

Phép biến hình biến

điểm M thành chính nó

còn được gọi là phép

15’ - Nêu định nghĩa và

nhấn mạnh ký hiệu cho

học sinh

- phép đồng nhất có

phải là phép tịnh tiến ?

Vì sao?

-Yêu cầu hs chọn trước

một véc-tơ u → và lấy

3 điểm A,B,C bất

kỳ.Dựng ảnh của mỗi

điểm đó qua phép tịnh

tiến theo véc tơ u → đã

chọn

-Yêu cầu học sinh phát

biểu cách dựng ảnh của

một điểm qua một phép

tịnh tiến theo véc tơ

u

→

cho trước

-minh họa bằng hình

- HS nghe và trả lời câu hỏi

- Dựng ảnh 3 điểm A,B,C

bất kỳ qua phép tịnh tiến

- Hs đứng lên phát biểu

1 Định nghĩa:

+ Phép tịnh tiến theo vec tơ u → là một phép biến hình biến điểm M thành M ❑, sao cho MM→ , =

u

→

Ký hiệu T hoặc T u →

-Dựng ảnh của 3 điểm A,B,C bất kỳ

qua phép tịnh tiến véc tơ u → cho trước

A’

B’

A B C’

C

Trang 4

vẽ(Trình chiếu qua

computer và Projector)

Cũng cố lại phép tịnh

tiến cho HS

u →

15’ - Dẫn dắt giúp học sinh

chiếm lĩnh tri thức về

tính chất phép tịnh tiến

Giúp học sinh nắm định

lý 1

- Dựa vào việc dựng

ảnh của một điểm qua

một phép tịhh tiến theo

véc tơ u → cho

trước.Em có nhận xét gì

về véc tơ AA→ , ,

BB→ , , CC→ ,

- Yêu cầu học sinh đọc

tính chất 1( SGK trang

6)

- Cho học sinh dựng ảnh

của đoạn thẳng AB,tam

giác ABC qua phép tịnh

tiến

Phát hiện và chiếm lĩnh

định lý 2

-Cho 3 điểm A,B,C

thẳng hàng qua phép

tịnh tiến véc tơ u → ta

được ảnh 3 điểm A,B.C

như thế nào?

-Yêu cầu học sinh đọc

định lý2( SGK trang 6)

và phát biểu trước lớp

những điều nhận biết

được từ định lý 2

- Giáo viên nhận xét

dẫn dắt khái quát hệ

-Quan sát và nhận biết cách dựng ảnh của đoạn thẳng,tamgiác qua phép tịnh tiến

-Quan sát và phát biểu nhận xét

Đọc định lý 2 SGK trang 6

Trình bày về điều nhận biết đuợc trong định lý 2

2 Các tính chất:

a.Định lý 1: Nếu phép tịnh tiến biến hai điểm M và N lần lượt thành hai điểm M ❑, và N ❑, thì M ❑,

N ❑, =MN

Ghi nhớ:Phép tịnh tiến bảo toàn khoảng cách giữa hai điểm bất kỳ

u →

A’

A B’

B C’

C

b Định lý 2:Phép tịnh tiến biến 3 điểm thẳng hàng thành 3 điểm thẳnghàng và không làm thay đổi thứ tự 3 điểm đó

C Hệ quả 3 (SGK trang 6)

20’ Giúp học sinh hiểu được

biểu thức tọa độ của Quan sát,suy nghĩ trả lời câu hỏi 3 Biểu thức tọa độ cuả phép tịnh tiến:

Trang 5

phép tịnh tiến.

HĐTP 1:Nhắc lại biểu

thức tọa độ của các

phép toán véc tơ trong

mặt phẳng

- Cho M(x,y,); M’(x’,y’)

thì véc tơ ⃗MM' có

tọa độ như thế nào?

-Cho véc tơ ⃗MM' =

(x’- x:y’- y); u → = (a,b)

khi nào thì ⃗MM' =

u

→

- Chiếm lĩnh tri thức

mới về biểu thức tọa độ

của phép tịnh tiến

- Cho học sinh làm ví dụ

sau:

VD : Trong mặt phẳng

oxy cho véc tơ u →

(1;2).Tìm tọa độ điểm

M ❑, là ảnh của

điểm M(3;-1) qua phép

¿{

¿

Cho u(a,b) ; M(x,y) và M’(x’,y’)là

ảnh của M(x,y) qua véc tơ u → Khi đó

-Giáo viên trình bày bài

toán 1,bài toán 2 SGK

4 Ứng dụng của phép tịnh tiến

Bài tốn 1: (sgk)Bài tốn 2: (sgk)

10’ Từ định nghĩa và tính Học sinh đọc định nghĩa phép 5 Phép dời hình

3 0

2

-1

Trang 6

chất của phép tịnh

tiến Giáo viên khái

quát lên phép dời hình

-Định nghĩa phép dời

hình cho học sinh

Giúp học sinh hiểu được

các tính chất của phép

Định nghĩa (SGK trang 8)

Định lý(SGK trang 8)

- Em hãy nêu cách dựng ảnh của một điểm,đoạn thẳêng,tam giác qua một phép tịnh tiến

- Nhắc lại nội dung cần nắm trong bài học này

- Nắm vững lý thuyết

- Vận dụng các kiến thức về phép tịnh tiến làm bài tập 1,2,3,4,5,6.SGK trang 9

Tuần : 05

Tiết PP: 05 BÀI 3: PHÉP ĐỐI XỨNG TRỤC

I Mục tiêu:

Học sinh nắm được:

Trang 7

- Định nghĩa phép đối xứng trục và biết phép đối xứng trục là phép dời hình, do đĩ nĩ cĩ các tính chất củaphép dời hình

- Nhận biết những hình đơn giản cĩ trục đối xứng và xác định được trục đối xứng của hình đĩ

- Biết cách dựng ảnh của hình đơn giản qua phép đối xứng trục

- Biết áp dụng phép đối xứng để tìm lời giải của một số bài tốn

- Cĩ tinh thần hợp tác , tích cực tham gia bài học, rèn luyện tư duy logic

+ Ôn lại kiến thức cu

Õ Cho biết đn của phép

- Cho học sinh thảo luận

câu hỏi số 2 trong sách

- Trả lời câu hỏi

- Phát biểu điều vừa nhận xétđược

Theo dõi và ghi nhớ định lý

- Theo dõi suy nghĩ và trả lờicâu hỏi của giáo viên

- Theo dõi, suy nghĩ và trả lờicâu hỏi sách giáo khoa

- Ghi nhớ các biểu thức tọa độ

2 Định lý :

(SGK trang 10)

- Chú ý : SGK trang 11Biểu thức tọa độ của phép đối xứng qua trục Ox

{ x❑

=x

y❑

=− y

Trang 8

10’ - Giáo viên hướng dẫn

học sinh dựa vào hướng

-Bài học này cung cấp cho ta các kiến thức gì?

- Theo em bài này cần đạt được kỹ năng vẽ hình như thế nào là đúng?

2+y2+4 (− x)+5 y +1=0

⇔¿Nghĩa là điểm M/( -x; y) thuộc đường tròn (C/

1) : x2 + y2 + 4x + 5y +1 = 0 Vậy ảnh của (C1) qua phép đối xứng trục Oy là (C/

B A

M

d

A’

Trang 9

Tuần : 06, 07

Tiết PP: 06, 07 Bài 4 : PHÉP QUAY VÀ PHÉP ĐỐI XỨNG TÂM

I Mục tiêu:

- Hiểu được định nghĩa và tính chất của phép quay

- Hiểu được phép đối xứng tâm là trường hợp đặc biệt của phép quay vànhận biết được những hình có tâm đối xứng, biều thức toạ độ

- Dựng được ảnh của một điểm , một đường thẳng, một tam giác, một đường tròn

- Biết vận dụng kiến thức về phép quay và phép đối xứng tâm vào giải các bài toán đơn giản

Trang 10

- Tích cực tham gia vào bài học , có tinh thần hợp tác

- Tích cực phát hiện và chiếm lĩnh tri thức

- Biết được toán học có ứng dụng trong thực tiễn

- Ghi ký hiệu

-Gợi ý cho học sinh nêu

được quy tắc tương ứng

và cách xác định ảnh

của một điểm qua phép

quay

- Đưa ra ví dụ Yêu cầu

học sinh dựng ảnh của

điểm A qua các phép

quay

- Theo dõi và hướng

dẫn học sinh cách dựng

ảnh

- Cho học sinh làm ?1

trong SGK/14

- Hình 10 cho ta thấy

phép quay tâm O góc

quay /2 biến M thành

M’ và lá cờ  thành lá

cơ /

- Đọc SGK, trang 14, phần I Định nghĩa

- Ghi ký hiệu

- Nêu được qui tắc tương ứngvà cách xác định ảnh của mộtđiểm qua phép quay

- Dựng ảnh của điểm A qua phép quay tương ứng cho trước

- Phát biểu cách dựng ảnhqua các phép quay đã cho

- Vận dụng đinh nghĩa để làm ?1 trong SGK/14

- Gọi HS phát biểu định

nghĩa phép dời hình ?

- Đọc SGK trang15, phần

Trang 11

- Hướng dẫn HS chứng

minh trong SGK trang

15

Kĩ năng dựng ảnh của

một đường thẳng, một

tam giác qua phép quay

- Từ ví dụ trên Yêu

cầu học sinh dựng ảnh

của cạnh BC và  ABC

qua các phép quay tâm

O góc quay /2

dẫn học sinh cách dựng

ảnh

- Cho HS làm hoạt

động 1 trong SGK trang

- Xin hỗ trợ của bạn hoặc GVnếu cần

- Thực hiện hoạt động 1 theohỗ trợ của bạn hoặc của thầynếu cần Hoạt động 1 : ( SGK trang 15)

- kết quả : 0 ; 2/5 ; 4/5 ; 6/5 ; 8/5 (sai khác nhau là k2 với k  Z)

25’ - Từ ví dụ trên cho biết

ảnh của điểm A qua

phép quay tâm O và

góc quay 

- GV nhận xét điểm O

là trung điểm của đoạn

- Y/c học sinh thực hiện

hoạt động 2 trong SGK

- Xem trong SGK trang 16

- Thực hiện Y/c hoạt động 2theo hỗ trợ của bạn hoặc của thầy nếu cần

- Quan sát các hình đó và lắng nghe nhận xét của GV

3.Phép đối xứng tâm :

Trang 12

- Ta có thể tìm thấy một

điểm sao cho phép đối

xứng tâm qua điểm đó

biến thành chính nó

- Y/c học sinh thực

hiện ?2 trong SGK trang

16

- Dẫn đến định nghĩa

tâm đối xứng của một

hình

- Củng cố phép đối

xứng tâm của một hình

- Y/c học sinh đọc và

thực hiện ?3 , ?4 trong

SGK trang 16

dẫn học sinh thực hiện

- Thực hiện Y/c ?2 trong SGKtrang 16

- Đọc định nghĩa trong SGK trang 16

- Đọc yêu cầu các ?3 ; ?4 trong SGK trang 16 và thực hiện theo hỗ trợ của bạn hoặccủa thầy nếu cần

- ?2 : ( trong SGK trang 16)

- Định nghĩa : ( trong SGK trang 16)

?3 ; ?4 : Trong SGK trang 16

20’ - Hướng dẫn học sinh

thực hiện bài tốn 1 và 2

trong sách giáo khoa

trang 17

- HS quan sát và lắng nghe

GV trình bày các bài toántrong SGK trang 17

4.Ứùng dụng của phép quay:

Bài tốn 1: sách giáo khoa trang 17 Bài tốn 2: Sách giáo khoa trang 17

- Câu hỏi 1 : Em hãy cho biết nội dung chính đã học trong bài này

- Câu hỏi 2 : Nêu cách dựng ảnh của một điểm , một đường thẳng , một tam giác , một đường tròn

- Bài tập về nhà : Làm các bài tập 12,13, 17 ,18

Tuần : 08

Tiết PP: 08 Bài 5 HAI HÌNH BẰNG NHAU

I Mục tiêu:

- Hiểu được ý nghĩa của định lí: Nếu hai tam giác bằng nhau thì cĩ phép dời hình biến tam giác này thành

tam giác kia.Từ đĩ hiểu được một cách định nghĩa khác về hai tam giác bằng nhau.Nắm được định nghĩa haihình bằng nhau trong trường hợp tổng quát và thấy được sự hợp lí của định nghĩa đĩ

- Biết cách xác định phép dời hình trong trường hợp hai hình bằng nhau đơn giản

- Cĩ tinh thần hợp tác, tích cực tham gia bài học, rèn luyện tư duy logic.

+ Ôn lại kiến thức cu + Ồn định trật tự+ Chú ý theo dõi: Bài 5 HAI HÌNH BẰNG NHAU

Trang 13

- Nghe và hiểu nhiệm vụ.

- Nhớ lại kiến thức cũ,quan sáthình và trả lời câu hỏi

Một hình chữ nhật được chia thành 8hình tam giác như hình vẽ.Hãy tìmphép dời hình biến hình 1 thành cáchình còn lại

15’ - Dựa vào việc quan sát

- Nghe và hiểu nhiệm vụ

- Phát biểu điều nhận xét được

- Phát biểu định nghĩa hai tamgiác bằng nhau

- Phát biểu định nghĩa hai hìnhbằng nhau

- Đọc sách gk trang 20, đn

2.Thế nào là hai hình bằng nhau?

Hai hình gọi là bằng nhau nếu có phép dời hình biến hình này thành hình kia

IV Củng cố, dặn dò:

- Câu hỏi 1 : Em hãy cho biết bài học vừa rồi có những nội dung chính là gì ?

- Theo em qua bài học này ta cần đạt được điều gì ?

-BTVN:Làm bài 20-24trang 23

8

3 4 5 6 7

Trang 14

- Dựng được ảnh của một điểm , một đoạn thẳng , một đường tròn, … qua một phép vị tự

- Bước đầu vận dụng được tính chất của phép vị tự để giải bài tập

+ Về tư duy và thái độ :

- Biết quy lạ về quen

- Biết được toán học có ứng dụng trong thực tiễn

Trang 15

M'

N'M

+ Ôn lại kiến thức cũ

- Trả lời câu hỏi của giáo viên

- Trả lời được:

Ta cĩM'N' M'I IN' k.MI k.IN                   

⃗OM '=k ⃗OM được gọi làphép vị tự tâm O tỉ số k

+) Đường thẳng đi qua tâm vị tự

+) Nếu k = -1 thì mọi đường trịn cĩ tâm trùng với tâm vị tự đều biến thànhchính nĩ Trong trường hợp k khác 1 và-1 thì khơng cĩ đường trịn nào biếnthành chính nĩ

- Biến tam giác thành tam giác đồng dạng với tam giác đã cho với tỉ số đồng dạng bằng |k|, biến gĩc thành gĩc bằng nĩ

3 ảnh của đường trịn qua phép vị tự:

* Định lí 3: Phép vị tự tâm tỉ số kbiến đường trịn bán kính R thànhđường trịn bán kính R’ = |k|.R

4 Tâm vị tự của hai đường trịn:

Trang 16

của hai đường tròn.

+) Nếu đt d tiếp xúc với (I) tại M thì dcũng tiếp xúc với (I’) tại M’ là ảnh của

M qua phép V

- Đọc sách GK để hiểu và tìm được tâm vị tự của hai đường tròn không đồng tâm

HD:

- Xét trường hợp O  O’ và

R R’

- Xét trường hợp O  O’ và R R’

- Xét trường hợp O  O’ và

R = R’

30’ - HD học sinh giải bài

toán thông qua các

câu hỏi sau:

- HD học sinh giải bài

toán thông qua các

câu hỏi sau:

cắt (O) tại M, cắt (O’)

tại N sao cho M là

Nghe hiểu nhiệm vụhoạt động giải bài toánGiả sử đã dựng được đường thẳng dtheo yêu cầu của bài toán Vì M làtrung điểm của AN nên

⃗AN=2⃗AM Như vậy, gọi V làphép vị tự tâm A tỉ số 2 thì V(A;2) :M

→ N

Nếu V : (O) → (O’’) thì (O’’) phải

đi qua N Vậy, N là giao điểm của(O’) và (O’’) từ đó suy ra cách dựng

5 ứng dụng của phép vị tự:

* Bài toán 2: Tam giác ABC có

hai đỉnh B, C cố định và A chạy trên đường tròn (O) cố định không có điểm chung với đường thẳng BC Tìm quỹ tích trọng tâm G của tam giác ABC?

* Bài toán 3: Cho tam giác ABC

có trọng tâm G, trực tâm H và tâm đường tròn ngoại tiếp O Chứng minh ⃗GH=− 2⃗GO ( Khi ba điểm G, H, O không trùng nhau thì chúng cùng nằm trên một đường thẳng gọi là đường thẳng Ơ-le)

Bài Tập 18: sách giáo khoa

Trang 17

trung điểm của AN?

H? Hãy phân tích bài

toán?

Giao điểm N phải

thoả mãn điều kiện

1 Định nghĩa:

* Định nghĩa:

Trang 18

giác A’B’C’ thì tam giác

ABC và tam giác A’B’C’

+) Phép vị tự là phép đồng dạng

- Trả lời được:

+) Cần c/m: M’N’ = kMN+) Lên bảng c/m

Phép biến hình F gọi làphép đồng dạng tỉ số k ( k >

0 ) nếu với hai điểm bất kì

M, N và ảnh M’, N’ củachúng ta có M’N’ = kMN

- Đọc, nghiên cứu và thảo luận theo nhóm được phân công

2 Định lí: Mọi phép đồng

dạng F tỉ số k đều là hợpthành của một phép vị tự V

tỉ số k và một phép dời hìnhD

* Hệ quả: (SGK- T30)

3 Hai hình đồng dạng:

* Định nghĩa: Hai hình gọi

là đồng dạng với nhau nếu

có phép đồng dạng biến hình này thành hình kia

IV Củng cố, dặn dò:

song với BA cắt đường thẳng kẻ từ A song song với BC tại N Chứng minh tam giác

Trang 19

ABC đồng dạng với tam giác MNA ? Phép đồng dạng nào biến A  M, B  N, C

 A ?

Tuần : 11, 12

Tiết PP: 12, 13, 14 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP ÔN TẬP CHƯƠNG 1

I Mục tiêu:

- ôn tập và khắc sâu được các k/n phép biến hình, phép dời hình, phép đồng dạng

- áp dụng được vào bài tập

- Trả lời câu hỏi của giáo viên và

hệ thống được các kiến thức trong chương

- Trên cơ sở các kiến thức đã biết

để trả lời được các câu hỏi tự kiểmtra

A Kiến thức:

1 Phép dời hình và tính chất của phép dời hình

2 Phép tịnh tiến, đối xứng trục, phép quay, phép đối xứng tâm

3 Định nghĩa hai hình bằng nhau

4 Phép vị tự

5 Phép đồng dạng và các tính

Định dạng
Số trang	39
Dung lượng	173,05 KB