Chương III. KĨ THUẬT TRỒNG MỘT SỐ CÂY ĐIỂN HÌNH TRONG VƯỜN CÂY ĂN QUẢ
Bài 32. KĨ THUẬT TRỒNG RAU
I. Muùc tieõu 1. Về kiến thức
- Hiểu được vai trò, giá trị kinh tế của các loại rau.
- Biết được đặc điểm sinh học và quy trình kĩ thuật trồng rau an toàn.
2. Về kĩ năng: Rèn luyện một số kĩ năng: phân biệt được một số loại rau, kĩ thuật trồng rau an toàn.
3. Về thái độ: Có nhận thức đúng về rau an toàn, đảm bảo an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường.
II. Chuẩn bị phương tiện dạy học: Giáo án
III. Phương pháp giảng dạy: Trực quan – Vấn đáp tìm tòi – Thảo luận nhóm IV. Tiến trình bài học và các hoạt động
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ: Thu bài báo cáo 3. Bài mới
Hoạt động 1: VAI TRÒ, GIÁ TRỊ KINH TẾ CỦA CÂY RAU
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung chính - Rau có giá trị dinh dưỡng như
thế nào?
- Rau có giá trị dinh dưỡng như thế nào?
HS trả lời
HS khác bổ sung
HS trả lời
HS khác bổ sung
I. VAI TRÒ, GIÁ TRỊ KINH TẾ CUÛA CAÂY RAU
1. Gía trị dinh dưỡng
Rau là loại thực phẩm cung cấp cho cơ thể con người nhiều muối khoáng ( Ca, P, Fe, …), axit hữu cơ và các chất thơm…, đặc biệt có nhiều vitamim A, B1, B2, C, E, PP…
2. Gía trò kinh teá
Trồng rau đem lại hiệu quả kinh tế cao, do thời gian sinh trưởng ngắn, có thể trồng nhiều vụ trong năm nên làm tăng sản lượng trên một đơn vị diện tích.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung chính
Rau là loại nông sản có giá trị xuất khẩu cao, có thị trường xuất khẩu lớn.
Rau còn là nguyên liệu phục vụ cho ngành công nghiệp chế biến.
Hoạt động 2: ĐẶC TÍNH SINH HỌC CỦA CÂY RAU
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung chính - Rau được phân làm mấy loại?
- Có những yếu tố ngoại cảnh nào ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của rau?
- Em hãy phân tích ảnh hưởng của nhiệt độ đến đời sống cây rau.
GV bổ sung hoàn thiện nội dung
- Theo em nước và chất dinh dưỡng ảnh hưởng đến đời sống cây rau như thế nào? Em hãy cho biết cần làm gì để đáp ứng nhu cầu về nước và dinh dưỡng của caây rau?
- Thiếu N cây sẽ như thế nào?
HS trả lời
HS khác bổ sung
Yêu cầu nêu được:
Nhiệt độ, ánh sáng, nước, chất dinh dưỡng.
HS trả lời
HS khác bổ sung
HS trả lời
HS khác bổ sung
Yêu cầu nêu được:
Thiếu đạm cây sinh trưởng kém, còi cọc;
thân, lá nhỏ bé, rụng nụ hoa, quả, lá chuyển sang màu vàng, héo, cheát.
II. ĐẶC TÍNH SINH HỌC CỦA CÂY RAU
1. Phân loại cây rau
- Rau ăn rễ, củ: cà rốt, cải củ, củ đậu,…
- Rau aên thaân, thaân cuû: khoai taây, su hào,…
- Rau ăn lá: cải bắp, cải ngọt, cải xanh, cải bẹ, cải cúc, xà lách, rau diếp, mồng tôi,…
- Rau aờn nuù hoa: thieõn lớ, thieõn kim, suựp lô,…
- Rau ăn quả: dưa chuột, dưa hấu, dưa gang, bí ngô, bí đao, bí sáp, bầu, cà chua, ớt, cà, đậu côve, đậu đũa,…
2. Ảnh hưởng cuả ngoại cảnh đến sinh trưởng và phát triển của rau
a. Nhiệt độ
Căn cứ vào yêu cầu nhiệt độ trong qúa trình phát triển của các giống rau, người ta phân loại như sau:
- Loại rau chịu rét: Hành, tỏi, ngó sen, maêng taây,…
- Loại rau chịu rét trung bình: xà lách, rau cần, cải trắng, cải bắp, đậu Hà Lan,
…
- Loại rau ưa ấm: cà chua , dưa chuột, ớt,…
- Loại rau chịu nóng: bí xanh, bí ngô, mướp, dưa hấu, đậu đũa, dưa bở,…
b. Ánh sáng
Ánh sáng là yếu tố rất quan trọng đối với sản xuất rau, vì ánh sáng ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình quang hợp.
c. Nước
Nước đóng vai trò quan trọng trong suốt quá trình sinh trưởng, phát triển cuûa caây rau.
Nước quyết định năng suất, chất lượng của rau. Thiếu nước, cây sinh trưởng kém, năng suất và chất lượng kém. Thừa nước làm cho cây yếu,
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung chính - Thừa N ảnh hưởng đến rau như
thế nào?
- Thiếu P cây sẽ như thế nào?
- Thiếu K cây sẽ như thế nào?
- Thiếu Ca cây sẽ như thế nào?
Thừa N chất lượng rau giảm và chịu cất giữ, vận chuyển kém.
Yêu cầu nêu được:
Thieáu laân, caây sinh trưởng kém, quả, hạt chín chậm, thường làm cho lá có màu xanh tím, màu nâu, cây dễ chết.
Thieáu K caây meàm, yeáu, giảm sức chống chịu của cây, dễ đổ ngả, kém chịu hạn, rét,…
HS trả lời
HS khác bổ sung
mềm, chất lượng giảm, …cây sẽ chết.
d. Chất dinh dưỡng - Đạm (N):
+ Thiếu đạm cây sinh trưởng kém, còi cọc; thân, lá nhỏ bé, rụng nụ hoa, quả, lá chuyển sang màu vàng, héo, chết.
+ Thừa N chất lượng rau giảm và chịu cất giữ, vận chuyển kém.
- Photpho (P):
+ Lân có tác dụng kích thích sự phát triển của bộ rễ, thúc nay quá trình ra nụ, hoa và quá trình chín của quả.
+ Thiếu lân, cây sinh trưởng kém, quả, hạt chín chậm, thường làm cho lá có màu xanh tím, màu nâu, cây dễ chết.
- Kali (K):
+ K có tác dụng thúc đẩy quá trình quang hợp, tham gia vào quá trình tổng hợp prôtêin, lipit, tinh bột, diệp lục.
+ K có tác dụng tăng sức chống chịu của cây với điều kiện thời tiết bất lợi như: hạn, rét, chống chịu sâu, bệnh hại, làm cây cứng cáp, chống đổ.
- Canxi (Ca): Ca có tác dụng tốt đối với sinh trưởng của cây, giảm tác hại của các ion H+ trong đất, trung hòa các axit trong caây.
Hoạt động 3: KĨ THẬT TRỒNG RAU AN TOÀN
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung chính - Em hãy cho biết ý nghĩa của
sản xuất rau an toàn là gì.
- Rau như thế nào mới được gọi là rau an toàn?
HS trả lời
HS khác bổ sung
HS trả lời
HS khác bổ sung
III. KĨ THẬT TRỒNG RAU AN TOÀN
1. Ý nghĩa của sản xuất rau an toàn Rau là loại thực phẩm vô cùng quan trọng của con người và không có loại thực phẩm nào thay thế được.
Đời sống con người ngày càng được nâng cao thì nhu cầu về rau ngày càng lớn, đặc biệt là rau phải có chất lượng cao.
2. Tiêu chuẩn rau an toàn
Rau sạch là loại rau trồng trong qui trình kĩ thuật mới, rau phải có giá trị dinh dưỡng cao và không gây độc hại đến sức khỏe của con người.
Rau sạch phải đạt các tiêu chuẩn sau:
- Rau xanh tửụi, khoõng heựo uựa, nhuừn nát.
- Dư lượng NO3− đối với từng loại rau
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung chính
- Theo em muốn trồng rau sạch, cần đảm bảo những điều kiện gì?
GV: Ở địa phương em, việc trồng rau đã đảm bảo yêu cầu rau sạch chưa? Cần bổ sung những biện pháp kĩ thuật nào nữa?
HS trả lời
HS khác bổ sung
đảm bảo theo tiêu chuẩn quốc tế.
- Dư lượng kim loại năng trong từng loại rau theo quy định của ngành bảo vệ thực vật Việt Nam.
- Không có hoặc có tối thiểu vi sinh vật gây bệnh cho người và động vật.
- Rau có giá trị dinh dưỡng.
3. Điều kiện cần thiết để sản xuất rau an toàn
a. Đất sạch: Đất được làm sạch cỏ dại, không có mầm mống sâu, bệnh hại, độ pH trung tính, có hàm lượng kim loại năng dưới ngưỡng cho phép, không có hoặc có tối thiểu vi sinh vật gây bệnh cho cây trồng, người và gia súc.
b. Nước tưới sạch: Tưới rau bằng nước sạch.
c. Phân bón phải qua chế biến: Các loại phân hữu cơ vi sinh, phân N.P.K tổng hợp. Phân chuồng dùng bón lót phải được ủ hoai mục và phối hợp với N.P.K theo tỉ lệ, liều lượng thích hợp với từng loại rau.
d. Phòng trừ sâu, bệnh hại trên rau theo quy trình phòng trừ dịch hại tổng hợp như:
+ Biện pháp sinh học.
+ Biện pháp canh tác.
+ Biện pháp thủ công.
+ Biện pháp hóa học: Chỉ nên sử dụng phương pháp này khi sâu, bệnh đã phát triển mạnh, cần chặn đứng dịch hại.
- Không thu hoạch và sử dụng sản phẩm sau khi bón phân và phun thuốc.
- Xây dựng quy trình sản xuất rau sạch.
- Mở rộng và áp dụng qui trình sản xuất rau sạch ở các nước phù hợp nước ta.
4. Cuûng coá:
Thế nào là rau sạch?
Theo em, trồng rau sạch cần đảm bảo những điều kiện gì?
Hãy kể tên một vài cây rau có giá trị kinh tế ở địa phương.
5. Dặn dò: Học bài, chuẩn bị trước bài 33.
Bình phú, ngày tháng năm 200 Tổ trưởng
Tieát theo PPCT: 76, 77, 78 Ngày soạn:
Ngày dạy: