Giáo án Số học lớp 6 - Tuần 20

MUÏC TIEÂU BAØI DAÏY :  Nắm vững các tính chất cơ bản của phép nhân : Giao hoán, kết hợp, nhân với1, phân phối của phép nhân đối với phép cộng, xác định dấu của tích nhiều số nguyên  V[r]

Trang 1

Tuần 20 Tiết 59 Ngày soạn: 27/12/2009 Ngày dạy: 28/12/2009

QUY TẮC CHUYỂN VẾ

I MỤC TIÊU BÀI DẠY :

 HS hiểu và vận dụng đúng các tính chất của đẳng thức

 HS hiểu và nắm được quy tắc chuyển vế

 HS thấy được lợi ích tính chất của đẳng thức và quy tắc chuyển vế khi giải bài tập

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN & HỌC SINH :

 Giáo viên : Bảng phụ  Phấn màu  Bài soạn

 Học sinh : Thực hiện hướng dẫn tiết trước

III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY :

1 Ổn định tình hình lớp : 1’ Kiểm diện

2 Kiểm tra bài cũ :

HS1 : Tính (93  28)  (320  28 + 93)

C1 : = 65  385 =  320 ;

C2 : 93  28  320 + 28  93 = (93  93) + (28  28)  320 = 0 + 0  320 =  320

3 Giảng bài mới :

12’

Hoạt động 1

1 Tính chất của đẳng thức:

 GV : Cho HS quan sát hình 50

SGK và cho HS thảo luận nhóm

 Hỏi : Nhận xét vì sao hai

đĩa cân vẫn giữ thăng bằng

trong cả hai trường hợp

 GV : Như vậy từ trực quan

đã minh họa cho chúng ta

một tính chất của đẳng thức

GV ghi mục (1)

 GV : Trình bày ví dụ và

yêu cầu HS nêu lý do của

từng bước

 GV : Treo bảng phụ với

nội dung “Hãy phát hiện

chỗ sai trong lời giải sau” :

Tìm x, biết x + 4 = 3

 Các nhóm thực hiện theo nội dung yêu cầu.

 Nhóm nào nhanh nhất trả lời trước Vì khối lượng của vật trên hai đĩa cân bằng nhau nên nếu ta thêm hoặc bớt ở mỗi đĩa cân một khối lượng như nhau (ví dụ : 1kg) thì cân vẫn giữ thăng bằng

 1HS : Nêu tính chất và hai

HS nhắc lại

 HS : Cả lớp cùng suy nghĩ trả lời

 HS : Suy nghĩ và tìm thấy sai lầm “ở bước sử dụng

1 Tính chất của đẳng thức: a/ Tổng quát :

Nếu a = b Thì a + c = b + c Nếu a + c = b + c Thì a = b

Nếu a = b Thì b = a

b) Ví dụ :

Tìm x  Z biết :

x  2 = 3

x  2 + 2 = 3 + 2

x + 0 = 1

Trang 2

Tl Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Kiến thức

12’

x + 4 + (4) = 3 + 4

x + 0 = 3 + 4 ; x = 7

 GV : Treo bảng phụ ghi

sẵn nội dung

 Từ x  2 =  3

Ta được x = 3 + 2

 Từ x + 4 = 3

Ta được x = 3  4

 Hỏi : Em có nhận xét gì

khi chuyển vế một số hạng

từ vế này sang vế khác của

đẳng thức ?

Hoạt động 2

2 Quy tắc chuyển vế :

 GV : Yêu cầu HS nêu quy

tắc chuyển vế

 GV : Cho HS làm bài tập trong

ví dụ.

 Hỏi : Em đã áp dụng quy

tắc chuyển vế ở những

bước nào trong lời giải của

bài toán ?

 GV : Đưa bảng phụ : Điền

vào chỗ trống của mệnh đề

sau : “Khi một số hạng

của đẳng thức thì ta phải

số hạng đó

 GV : Cho HS làm §3

Hoạt động 3

3 Củng cố :

 Bài tập 61a / 87 :

 Ở bài tập này HS có thể giải 3

cách :

tính chất của đẳng thức” ta thêm vào hai vế của đẳng thức “không cùng một số”

 1HS : Lên bảng sửa lại lời giải

 HS : Cả lớp quan sát nội dung của bảng phụ

 Trả lời : Phải đổi dấu số hạng đó : dấu “+” thành dấu “” và dấu “” thành dấu “+”

 2HS : Nêu quy tắc chuyển vế

 1HS : Nêu dạng tổng quát

 Cả lớp cùng làm ra nháp

 1HS : Lên bảng trình bày lời giải

 HS : Suy nghĩ và thực hiện yêu cầu

 1HS : Lên bảng điền vào bảng phụ

 Cả lớp làm ra nháp

x =  1

2 Quy tắc chuyển vế :

Khi chuyển một số hạng từ vế này sang vế kia của một đẳng thức, ta phải đổi dấu số hạng đó : dấu “+” thành dấu “” và dấu “” thành dấu “+”

Với mọi a ; b ; c ; d  z

a  b + c = d

a = d + b  c

 Luyện tập :

Ví dụ : Tìm x  z biết a/ x  2 =  6

x =  6 + 2

x =  4 b/ x  (4) = 1

x + 4 = 1

x = 1  4

x =  3

 Bài tập 61a / 87 :

Trang 3

10’

 GV : Chọn 2 cách trong

giấy nháp (khác với cách

 1HS : Lên bảng trình bày bài giải

 2HS khác lên bảng trình bày 2 cách khác với em thứ nhất

Tìm x  Z biết

7  x = 8  (7)

7  x = 8 + 7

7  x = 15

x = 15  7

x =  8

3’

4 Hướng dẫn Dặn dò học sinh chuẩn bị tiết học tiếp theo

 Học thuộc bài và làm bài tập 61b ; 62 ; 63 ; 64 ; 65 / 87

 Bài làm thêm : Tìm x  Z để biểu thức A có giá trị nhỏ nhất : A = x + 2

IV RÚT KINH NGHIỆM :

LUYỆN TẬP

 Củng cố cho HS các tính chất của đẳng thức

 Hiểu và vận dụng thành thạo quy tắc dấu ngoặc, quy tắc chuyển vế vào giải các bài tập

 Áp dụng các kiến thức trên vào giải các bài toán thực tế

 Giáo viên : Đọc kỹ bài soạn

1 Ổn định tình hình lớp : 1’Kiểm diện

2 Kiểm tra bài cũ : 5’

4’

HĐ 1

1 Chữa bài tập về nhà :

 Bài tập 63 / 87 :

GV : Cho HS đọc đề 1 HS : Đứng tại chỗ đọc

 Bài tập 63 / 87 :

3 + ( 2) + x = 5

x = 5  3 + 2

x = 2 + 2

Trang 4

10’

23’

Gọi 1 HS lên bảng trình bày

lời giải

 Bài tập 65/87 :

GV : Cho HS đọc bài tập 65.

GV : Gọi 1 HS lên bảng trình bày

bài giải

 Bài 66 / 87 :

GV : Cho HS đọc đề bài

Hỏi : Để tìm x ta cần áp dụng

những quy tắc nào ?

 Bài 67 / 87 :

GV : Gọi 2 HS lên bảng đồng

thời một lúc.

 Bài 70/88 :

GV : Gọi 1HS đọc đề bài

GV : Gọi 1HS lên bảng giải

1 HS : Lên bảng trình bày lời giải và nêu rõ đã áp dụng quy tắc chuyển vế ở những bước vào bài tập

1 HS : Đứng tại chỗ đọc đề bài

1 HS : Lên bảng trình bày bài giải

1 HS : Đứng tại chỗ nêu nhận xét

1 HS : Đứng tại chỗ đọc đề

1 HS : Lên bảng trình bày lời giải

Trả lời : Quy tắc dấu ngoặc và quy tắc chuyển vế

2 HS : Lên bảng giải

 Một vài HS nhận xét và bổ sung nếu cần

1 HS : Lên bảng giải

 Một vài HS nhận xét và sửa chữa sai sót

x = 4

 Bài tập 65/87 :

a) a + x = b

x = b  a b) a  x = b

a = b + x

x = a  b

 Bài 66 / 87 :

4  (27  3) = x  (13  4)

4  27 + 3 = x  13 + 4

 20 = x  9

 20 + 9 =  11

 Bài 67 / 87 :

a) ( 37) + ( 112) =  149 b) (  42) + 52 = 10 c) 13  31 =  18 d) 14  24  12 =  22 e) (  25) + 30  15 =  10

 Bài 70/88 :

a) 3784 + 23  3785  15

= (3784  3785) + (23  15)

=  1 + 8 = +7 b) 21 + 22 + 23 + 24  11 

12  13  14 = (21  11) + (22  12) + (23  13) + (24  14) = 40

2’

4 Hướng dẫn Dặn dò học sinh chuẩn bị tiết học tiếp theo :

 Học bài và làm bài tập 70 ; 71 trang 88

Trang 5

Trang 6

NHÂN HAI SỐ NGUYÊN KHÁC DẤU

 Học xong bài này HS cần phải :

 Biết sự dự đoán trên cơ sở tìm ra quy luật thay đổi của một loạt các hiện tượng liên tiếp

 Hiểu quy tắc nhân hai số nguyên khá dấu

 Tính đúng tích của hai số nguyên khác dấu

 Giáo viên : Đọc kỹ bài soạn  Bảng phụ

2 Kiểm tra bài cũ : Giải bài tập 71 / 88 (5’)

Giải : a)  2001 + (1999 + 2001) = (  2001 + 2001) + 1999 = 1999

b) (43  863)  (137  57) = (43 + 57)  (863 + 137) =  900

16’

HĐ 1

1 Tích của hai số nguyên

khác dấu :

GV : Chia lớp thành 6

nhóm Mỗi nhóm thảo luận

theo nội dung ?1 ; ?2 ; ?3

Hỏi : Qua các bài tập trên,

hãy đề xuất quy tắc nhân

hai số nguyên khác dấu ?

Hỏi : a 0 = ?

GV : Cho HS làm ví dụ

 Các nhóm thảo luận theo nội dung GV nêu.

 Mỗi nhóm cử 1 em lên báo cáo kết quả

?1 : (3) 4 = ( 3) + (3) + (3) + (3) =  12

?2 : (5) 3 =  15

2 (6) =  12

?3 : Giá trị tuyệt đối của tích bằng tích hai giá trị tuyệt đối, còn dấu của tích là dấu “ ”

HS : Nêu quy tắc

1 vài HS nhắc lại Trả lời : 0

1 Nhận xét mở đầu :

 (3) 4 = ( 3) + (3) + (3) + (3) =  12

 (5) 3 =  15

 2 (6) =  12

2 Quy tắc nhân hai số nguyên khác dấu :

Muốn nhân hai số nguyên khác dấu, ta nhân hai giá trị tuyệt đối của chúng rồi đặt

“ ” đằng trước kết quả

 Chú ý :

Tích của số nguyên a với 0 bằng 0

Trang 7

5’

10’

trong SGK

Hỏi : Số tiền nhận được của

công nhân A khi làm được

40 sản phẩm đúng quy cách

là bao nhiêu ?

Hỏi : Số tiền công nhân A

bị phạt khi làm ra 10 sản

phẩm sai quy cách ?

Hỏi : Vậy lương của công

nhân A là bao nhiêu

GV : Cho HS làm ?4

HĐ 2

2 Củng cố kiến thức :

GV : Cho HS làm bài 73

GV : Cho HS làm bài 74 :

Hỏi : Nêu kết quả 125 4

Hỏi : Dấu của tích ( 125)

4 là dấu gì ? Vì sao ?

 Gọi 1HS lên bảng giải

Hỏi : 15 (3) so sánh với 0

Và 15 so sánh với 0

Hỏi : Vậy 15 (3) so sánh

với 15 như thế nào ?

bài Trả lời : 40 20000

= 800000 đồng

Trả lời : 10 10000

= 100000 đồng

Trả lời : 700000 đồng

2 HS : Áp dụng quy tắc nhân hai số nguyên khác dấu và tính kết quả

2 HS : Lên bảng trình bày lờig giải

 Một HS đứng tại chỗ đọc kết quả, đối chiếu với kết quả trên bảng

 Cả lớp làm ra nháp Trả lời : 500

Trả lời : Dấu “ ” vì đó là tích của hai số nguyên khác dấu

1 HS : Lên bảng giải Trả lời : 15 (3) < 0

15 > 0 Trả lời : 15 (3) < 15

Ví dụ : Khi làm một sản phẩm sai quy cách bị trừ đi 10000đồng, có nghĩa là được thêm  10000đồng Vậy lương của công nhân A tháng vừa qua :

40 20000 + 10 ( 10000)

= 800000  100000 =

= 700000 đồng

? 4 a) 5 ( 14) =  70 b) ( 25) 12 =  300

 Bài 73 / 89 :

a) (5) 6 =  30 b) 9 (3) =  27 c) ( 10) 11 =  110 d) 150 ( 4) =  600

 Bài tập 74 / 89 :

a) ( 125) 4 =  500 b) ( 4) 125 =  500 c) 4 ( 125) =  500

 Bài tập 75 / 89 :

a) ( 67) 8 < 0 b) Vì 15 (3) < 0

0 < 15 Nên 15 (3) < 15 c) Vì (7) 2 =  14 Nên (7) 2 <  7

Trang 8

3’

 Học thuộc quy tắc nhân hai số nguyên khác dấu

 Nhớ kĩ : Số âm số dương = số âm

 Bài tập về nhà : 76 ; 77 / 89 SGK

NHÂN HAI SỐ NGUYÊN CÙNG DẤU

 Học xong bài này HS cần phải :

 Hiểu quy tắc nhân hai số nguyên

 Biết vận dụng quy tắc để tính các số nguyên

 Giáo viên : Đọc kỹ bài soạn

 Học sinh : Học bài và làm bài đầy đủ

HS1 :  Phát biểu quy tắc nhân hai số nguyên khác dấu ?

Áp dụng tính : (7) (8) ; 6 (4) ; 450 (2)

 56 ;  24 ;  900

5’

HĐ 1

1 Nhân hai số nguyên

dương :

GV : Cho HS làm ?1

Hỏi : Nêu kết quả và nhận

xét

 Cả lớp làm ra nháp a) 36 ; b) 600 Nhân hai số nguyên dương

1 Nhân hai số nguyên dương :

Nhân hai số nguyên dương như nhân hai số tự nhiên khác 0

Trang 9

8’

12’

HĐ 2 Nhân hai số nguyên

âm :

GV : Cho HS làm ?2

Hỏi : Quan sát cột các vế

trái có thừa số nào giữ

nguyên ? Thừa số nào thay

đổi

Hỏi : Kết quả tương ứng

bên vế phải thay đổi như

thế nào ?

Hỏi : Phát biểu quy tắc

nhân hai số nguyên âm ?

GV : Cho HS đọc ví dụ

Hỏi : Xác định dấu của tích

và nêu kết quả ?

Hỏi : Hãy nêu nhận xét về

tích của hai số nguyên âm ?

GV : Cho HS làm ?3

HĐ 3 Kết luận :

GV : Cho HS đọc phần kết

luận trong SGK

GV : Giải thích đối với hai

trường hợp a, b cùng dấu và

a, b khác dấu

GV : Cho HS nêu “quy tắc

dấu”

Hỏi : a b = 0 thì các thừa

số a và b như thế nào ?

Hỏi : Tính (2) 7 = ?

Hỏi : Nếu đổi dấu một trong

hai thừa số thì dấu của tích

như thế nào ?

như nhân hai số tự nhiên khác 0

 Cả lớp làm ra nháp Trả lời : Thừa số thứ hai (4) giữ nguyên, còn thừa số thứ nhất giảm dần từng đơn vị

Trả lời : Giảm đi (4) nghĩa là tăng 4

1 HS : Đứng tại chỗ đọc quy tắc

1 HS : Đứng đọc ví dụ

Trả lời : Dấu “+” kết quả : 100

1 HS : Đứng tại chỗ trả lời

2 HS : Đứng tại chỗ đọc kết quả a) 85 ; b) 90

HS : Nêu quy tắc dấu

2 HS : Nhắc lại

Trả lời : a = 0 hoặc b = 0 Trả lời :  14

Trả lời : Tích thay đổi

2 Nhân hai số nguyên âm :

 Quy tắc :

Muốn nhân hai số nguyên âm, ta nhân hai giá trị tuyệt đối của chúng

 Nhận xét :

Tích của hai số nguyên âm là một số nguyên dương

3 Kết luận :

 a 0 = 0 a = 0

 Nếu a ; b cùng dấu thì

a b = a b

 Nếu a ; b khác dấu thì

a b =  (a b)

 Chú ý :

(+) (+)  (+) () ()  (+) (+) ()  () () (+)  ()

 a b = 0 thì hoặc a = 0 hoặc b = 0.

 Khi đổi dấu một thừa số thì tích đổi dấu

 Khi đổi dấu 2 thừa số thì tích không thay đổi

Trang 10

9’

Hỏi : Nếu đổi dấu cả hai

thừa số thì dấu của tích như

thế nào ?

GV : Cho HS làm ?4

GV : Chia thành 6 nhóm

mỗi nhóm bàn bạc để trả lời

các câu hỏi

HĐ 4

4 Củng cố kiến thức :

GV : Cho HS làm bài 78

Hỏi : Tính : 27 (5)

Hỏi : Dựa vào cách nhận

biết dấu của tích suy ra các

kết quả còn lại

Trả lời : Dấu của tích không thay đổi

 Các nhóm trao đổi

 Mỗi nhóm cử 1HS báo cáo kết quả

Trả lời :  135

1 HS : Đứng tại chỗ trả lời

?4 a) Do a > 0 và a b > 0 nên b > 0

b) Do a > 0 và a b < 0 nên b < 0

 Bài 78 / 91 :

a) (+3) (+9) = 27 b) (3) 7 = 21 c) 13 (5) =  65 d) (150) (4) = 600 e) (+17) (5) =  35

 Bài tập 79 / 91 :

Từ 27 (5) =  135

 (+27) (+5) = 135 (27) (+5) =  135 (27) (5) = + 135 (+5) (27) =  135

3’

 Học thuộc quy tắc nhân hai số nguyên cùng dấu

 Về nhà làm bài tập 80 ; 81 ; 82 ; 83 / 91  92

Trang 11

LUYỆN TẬP

 HS nắm vững quy tắc nhân hai số tự nhiên

 Vận dụng thành thạo quy tắc dấu để tính tích các số nguyên

 Biết sử dụng máy tính bỏ túi để thực hiện phép tính nhân hai số nguyên

 Rèn luyện tính cẩn thận chính xác trong khi giải bài tập

 Giáo viên : Đọc kỹ bài soạn  Bảng phụ

 Học sinh : Học thuộc bài ; làm bài ở nhà

HS1 :  Nêu quy tắc nhân hai số nguyên khác dấu ; nhân hai số nguyên âm, giải bài tập

83 / 92

Giải : (x  2) (x + 4) = (  1  2) (  1 + 4) =  3 3 =  9 vậy câu B đúng

18’

HĐ 1

1 Sửa bài tập về nhà :

 Bài 80 / 91 :

GV : Cho HS đọc đề bài 80

và trả lời

 Bài 81 / 91 :

GV : Chia lớp thành 6

nhóm Mỗi nhóm bàn bạc

để giải toán

GV : Yêu cầu

 Mỗi nhóm cử 1HS báo cáo

kết quả

Bài 82 / 92 :

Hỏi : Xác định dấu của tích

(7) (5)

1 HS : Đọc câu hỏi và trả lời

 Các nhóm trao đổi bàn bạc, tính điểm của bạn Sơn và bạn Dũng và so sánh

 Mỗi nhóm cử 1 bạn báo cáo kết quả

Trả lời : Dấu “+”

 Bài 80 / 91 :

a) Do a < 0 và a b > 0 Nên b < 0

b) Do a < 0 và a b < 0 Nên b > 0

 Bài 81 / 91 :

Tổng số điểm của bạn Sơn là :

3 5 + 1 0 + 2 (2)

= 15 + 0 + (4) = 11 Tổng số điểm của bạn Dũng

2 10 + 1 (2) + 3 (4)

= 20  2  12 = 6 Vậy bạn Sơn được số điểm cao hơn

Bài 82 / 92 :

a) (7) (5) > 0 b) Vì (17) 5 < 0

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	172,99 KB