giao án khối 10

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ CỦA SINH VẬT I.. THIẾT BỊ DẠY - HỌC -Tranh ảnh về thực vật ở 1 số đới tự nhiờn -Tranh ảnh về tỏc động của con người đến sự phõn bố và

Trờng: THPT Chu Văn Thịnh Giáo án Địa lí 10

Tổ: Sử - Địa - GDCD

Ngày soạn: 5/11/2010 Ngày dạy: / /2009 lớp 10E Ngày dạy: / /2009lớp 10G Ngày dạy: / /2009 lớp 10H Ngày dạy: / /2009 lớp 10I Ngày dạy: / /2009 lớp 10K

Tiết 21.Bài 18.SINH QUYỂN CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ CỦA SINH VẬT

I MỤC TIấU BÀI HỌC

Sau bài học, HS cần:

1 Kiến thức

-Trỡnh bày được khỏi niệm sinh quyển, giới hạn của sinh quyển

-Nắm được vai trũ của từng nhõn tố đến sự hỡnh thành và phỏt triển của sinh vật

-Hiểu được mối quan hệ giữa cỏc yếu tố tự nhiờn, con người và sự phõn bố của sinh vật

2 Kĩ năng

Cú khả năng phõn tớch sơ đồ, hỡnh vẽ, bản đồ

3 Thỏi độ

Hiểu được sự cần thiết phải bảo vệ tài nguyờn sinh vật trờn Trỏi Đất Quan tõm đến thực trạng suy giảm diện tớch rừng ở VN và trờn thế giới hiện nay

II THIẾT BỊ DẠY - HỌC

-Tranh ảnh về thực vật ở 1 số đới tự nhiờn

-Tranh ảnh về tỏc động của con người đến sự phõn bố và phỏt triển của sinh vật

III HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC

1 ổn định tổ chức lớp và kiểm tra sĩ số (1’)

2 Kiểm tra bài cũ ( 5 phỳt )

CH: Nêu vai trò của nhân tố đỏ mẹ, khớ hậu và sinh vật trong quá trình hình thành đất

1 Đá mẹ

Là những sản phẩm phong hoá từ đá gốc

Vai trò: Là nguồn cung cấp vật chất vô cơ cho đất, quyết định thành phần khoáng vật, thành phần cơ giới và ảnh hởng trực tiếp tới các tính chất lí, hoá của đất

2 Khí hậu

Các yếu tố nhiệt, ẩm ảnh hởng trực tiếp đến quá trình hình thành đất: Nhiệt độ, độ

ẩm làm đá bị phá huỷ trở thành sản phẩm phong hoá; hoà tan - rửa trôi, tích tụ, phân giải tổng hợp chất hữu cơ

3 Sinh vật

Đóng vai trò chủ đạo trong việc hình thành đất

- Thực vật: cung cấp xác vật chất hữu cơ cho đất, phá huỷ đá

- Vi sinh vật: Phân giải xác vật chất hữu cơ và tổng hợp thành mùn.

- Động vật: Góp phần làm thay đổi 1 số tính chất vật lí của đất

3 Mở bài (1’)

Trỏi Đất là hành tinh duy nhất trong Hệ Mặt Trời cú cỏc sinh vật sinh sống Vậy cú phải nơi nào trờn bề mặt Trỏi Đất cũng đều cú đầy đủ cỏc sinh vật cư trỳ? Nếu khụng phải như vậy thỡ những nhõn tồ nào ảnh hưởng tới sự phõn bố của chỳng?

Hoạt động 1

NGHIấN CỨU VỀ SINH QUYỂN

Mục tiờu: HS thấy được sinh quyển là gỡ, giới hạn của sinh quyển thế nào.

10’ Pp phỏt vấn

-Sinh quyển là gỡ? Phạm

vi giới hạn của sinh

quyển như thế nào?

-Giảng thờm và chuẩn

kiến thức

Bổ sung: GV giúp HS

chuẩn xác kiến thức

Sinh vật phân bố không

đều trong toàn bộ chiều

dày của sinh quyển bởi

thực vật không phải bất

cứ chỗ nào cũng có thể

phát sinh, phát triển

HĐ 1: cả lớp

-Dựa vào nội dung SGK

và sự hiểu biết của mỡnh

để trả lời cỏc cõu hỏi -HS trả lời cụ thể (phớa trờn, phớa dưới) trước khi kết luận giới hạn của sinh quyển bao gồm…

- Chiều dầy của sinh quyển tuỳ thuộc vào giới hạn phân bố của sinh vật

* Chuyển ý: Tơng tự nh

sự hình thành và phân bố của đất Sinh vật cũng chịu ảnh hởng của các yếu tố tự nhiên: khí hậu

I Sinh quyển

* Khỏi niệm:Là quyển chứa toàn bộ các sinh vật sinh sống ( gồm thực động vật)

* Phạm vi giới hạn

- Giới hạn trên: tiếp giáp với tầng Ôdôn

- Giới hạn dới: Xuống tận đáy

đại dơng

Hoạt động 2

TèM HIỂU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ CỦA

SINH VẬT

Mục tiờu: HS hiểu và trỡnh bày được vai trũ cỏc nhõn tố ảnh hưởng tới sự phỏt triển và

phõn bố của sinh vật

22’

Pp thảo luận nhúm

-Chia lớp thành 6 nhúm

và giao nhiệm vụ: Vai

trũ của cỏc nhõn tố ảnh

hưởng tới sự phõn bố và

HĐ 2 : Nhóm/ lớp

Nhóm 1: Dựa vào

II Cỏc nhõn tố ảnh hưởng tới sự phỏt triển và phõn bố của sinh vật

1 Khí hậu: ảnh hởng trực tiếp

thông qua: nhiệt độ, độ ẩm,

l-phỏt triển của sinh vật.

-Hướng dẫn thảo luận,

chỳ ý đến ảnh hưởng 2

mặt của nhõn tố con

người

-Nhận xột, giảng thờm

và chuẩn kiến thức

- Mối quan hệ giữa TV

và ĐV

- ảnh hởng tích cực và

tiêu cực của con ngời đối

với sinh vật

*Động vật quan hệ với

thực vật không chỉ là

quan hệ c trú mà còn là

quan hệ dinh dỡng nh:

Thực vật là cỏ thì động

vật là thỏ Thỏ lại là con

mồi của động vật ăn thịt

nh chó sói, hổ, báo Nh

vậy các loài vật động ăn

thịt và ăn thực vật cùng

sống với nhau trong một

môi trờng nhất định

Thông thờng, nơi nào có

thực vật phong phú thì

động vật cũng phong

phú

hìnhvẽ, kênh chữ SGK thảo luận theo các câu hỏi:

Nhân tố khí hậu có ảnh hởng gì đến sinh vật?

Cho ví dụ

Trả lời: HS phát biểu

Bổ sung: GV giúp HS chuẩn xác kiến thức

Nhóm 2:

Dựa vào SGK, vốn hiểu biết, thảo luận theo các câu hỏi:

Nhân tố đất và địa hình

có ảnh hởng nh thế nào

đến sinh vật?

Trả lời: HS phát biểu

Bổ sung: GV giúp HS chuẩn xác kiến thức

Nhóm 3:

ợng ma, ánh sáng

- Nhiệt độ: ẩnh hởng trực tiếp

đến sự phát triển và phân bố của sinh vật

- Nớc và độ ẩm: Quyết định sự sống của sinh vật, tác động trực tiếp tới sự phát triển và phân bố sinh vật

- Sự thay đổi nhiệt độ theo vĩ

độ dẫn đến sự thay đổi thực vật theo vĩ độ

- ánh sáng ảnh hởng mạnh mẽ

đến sự quang hợp của thực vật

2 Đất

ảnh hởng rõ rệt đến sự sinh tr-ởng và phân bố SV do khác nhau về đặc lí, hoá và độ ẩm

3 Địa hình

- Độ cao, hớng sờn, độ dốc của địa hình ảnh hởng đến sự phân bố sinh vật vùng núi

- Vành đai SV thay đổi theo

độ cao

- Lợng nhiệt ẩm ở các hớng

s-ờn khác nhau nên độ cao bắt

đầu và kết thúc của các vành

đai SV khác nhau

4 Sinh vật

- Thức ăn quyết định sự phát

* Con ngời không chỉ có

quan hệ tích cực tới môi

tròng tự nhiên mà còn có

khả năng thu hẹp môi

tr-ờng tự nhiên, làm mất

nơi sinh sống và làm

tuyệt chủng nhiều loại

động thực vật hoang dã

Cuộc " cách mạng xanh"

tuy đã có tác động rất

tích cực trong nông

nghiệp nhng cũng đã

làm cho một số giống

cây trồng bị tuyệt chủng

Dựa vào SGK, vốn hiểu biết, thảo luận theo gợi ý:

Nhân tố sinh vật và con ngời ảnh hởng nh thế nào

đến sinh vật?

Tìm một số ví dụ chứng

tỏ thực vật ảnh hởng tới

sự phân bố động vật

Trả lời: HS phát biểu

Bổ sung: GV giúp HS

triển và phân bố của ĐV

- Mối quan hệ giữa ĐV

và TV rất chặt chẽ vì: + thực vật là nơi c trú của

động vật + Thức ăn của động vật

5 Con ng ời

- ảnh hởng lớn đến phân bố SV

- Mở rộng hay thu hẹp phạm

vi phân bố của SV

- Việt Nam: Diện tích rừng bị suy giảm

IV Củng cố đỏnh giỏ (3’)

1/ Sinh quyển là gỡ? Sinh vật cú phõn bố đều trong toàn bộ chiều dày của sinh quyển khụng? Tại sao?

2/ Cỏc nhõn tố tự nhiờn ảnh hưởng như thế nào tới sự phõn bố và phỏt triển của sinh vật?

V Hoạt động nối tiếp (1’)

Học bài theo cõu hỏi cuối bài Chuẩn bị bài mới