NV 9 (KI I - 3 COT - MOI NHAT).

Vì sao có thể nói đậm đã nhào nặn với cái gốc văn hoá dân tộc không gì lay chuyển đợc ở Ngời, để trở thành một nhân cách Việt Nam Chỗ độc đáo kì lạ nhất trong phong cách Hồ Chí Minh là s

GV.yêu cầu hs hát một bài hát về Bác

2.Kiểm tra bài cũ (2’)

GV.Kiểm tra hs về việc chuẩn bị bài ở nhà

GV nói: “Sống, chiến đấu, lao động, học

tập và rèn luyện theo gơng Bác Hồ vĩ đại”

đã và đang là một khẩu hiệu kêu gọi, thúc

giục mỗi ngời chúng ta trong cuộc sống

hằng ngày Thực chất nội dung khẩu hiệu

là động viên mỗi chúng ta hãy noi theo

tấm gơng sáng ngời của Bác để học theo

phong cách sống và làm việc của Ngời

2’

Vậy vẻ đẹp văn hoá của phong cách HCM

là gì ? Đoạn trích dới đây sẽ phần nào trả

lời cho chúng ta câu hỏi ấy

Quyền sống của con ngời, Bảo vệ hoà

bình, chống chiến tranh, vấn đề sinh thái

Văn bản “phong cách HCM” thuộc chủ

…

đề về sự hội nhập với thế giới và giữ gìn

bản sắc văn hoá dân tộc Tuy nhiên bài học

này không chỉ mang ý nghĩa cập nhật mà

còn có ý nghĩa lâu dài Bởi lẽ việc học tập,

rèn luyện theo phong cách HCM là việc

làm thiết thực, thờng xuyên của các thế hệ

ngời Việt Nam nhất là lớp trẻ

- Văn bản trích từ bài viết “Phong cách

HCM, cái vĩ đại gắn với cái giản dị” của

Lê Anh Trà in trong tập HCM và văn hoá

VN, Viện văn hoá xuất bản, Hà Nội 1990

* Em hiểu thế nào là “phong cách” ?

- HS trả lời

- GV ở đây dùng với nghĩa là lối sống,

cách sinh hoạt, làm việc, ứng xử tạo nên…

cái riêng của một ngời hay một tầng lơp

b Từ khó (SGK)

* Dựa vào hệ thống câu hỏi, em hãy xác

định bố cục văn bản? Nội dung của từng

phần?

- Đoạn 1: Từ đầu rất hiện đại -> quá…

trình hình thành và điều kì lạ của phong

cách văn hoá HCM

- Đoạn 2 : Tiếp hạ tắm ao -> Những vẻ…

đẹp cụ thể của phong cách sống và làm

việc của Bác

- Đoạn 3 : Còn lại ->Bình luận, khẳng định

ý nghĩa của phong cách văn hoá HCM

GV.Gọi hs đọc đoạn 1

H Nhắc lại luận điểm trong đoạn văn 1 là

gì ?

- HS trả lời,GV ghi bảng mục 1

* Trong cuộc đời hoạt động cách mạng

đầy gian nan vất vả, Bác Hồ đã tích luỹ

vốn tri thức bằng cách nào?

- HS tìm và trả lời

- GV chốt

GV.Trong cuộc đời hoạt động đầy gian

nan vất vả , Bác đã đi qua nhiều nơi, tiếp

xúc với nhiều nền văn hoá …

- Bác nắm vững phơng tiện giao tiếp là

ngôn ngữ, đây là công cụ quan trọng bậc

nhất để tìm hiếu và giao lu văn hoá với các

dân tộc trên thế giới

- Một cuộc đời đầy truân chuyên, lúc làm

bồi bàn, lúc cuốc tuyết Qua công việc,…

qua lao động mà học hỏi

- Ngời luôn học hỏi, tìm hiểu đến mức khá

uyên thâm

* Ngời tiếp thu văn hoá nớc ngoài nh thế

nào?

- Không chịu ảnh hởng một cách thụ động

- Điều quan trọng là Ngời đã tiếp thu một

cách có chọn lọc tinh hoa văn hoá nớc

Mĩ sống dài ngày ở Pháp , ở…Anh

+ Nói và viết thạo nhiều thứ tiếng ngoại quốc : Pháp, Anh, Hoa, Nga

…+ Ngời làm nhiều nghề

+ Đến đâu Ngời cũng học hỏi, tìm hiểu văn hoá, nghệ thuật đến một mức khá uyên thâm

+ Chịu ảnh hởng của tất cả các nền văn hoá, tiếp thu mọi cái đẹp

và cái hay đồng thời phê phán những tiêu cực

hiện đại”

*Theo tác giả thì điều kì lạ nhất trong

phong cách HCM là gì ? Vì sao có thể nói

đậm đã nhào nặn với cái gốc văn hoá dân

tộc không gì lay chuyển đợc ở Ngời, để trở

thành một nhân cách Việt Nam (Chỗ độc

đáo kì lạ nhất trong phong cách Hồ Chí

Minh là sự kết hợp hài hoà, thống nhất

những phẩm chất khác nhau trong con

ng-ời HCM đó là truyền thống và hiện đại,

phơng Đông và phờng Tây, xa và nay, dân

tộc và Quốc tế, vĩ đại và bình dị

* Qua tìm hiểu về con đờng hình thành

phong cách HCM, em có suy nghĩ gì về

phong cách của Ngời?

- Học sinh trình bày,học sinh khác bổ sung

- GV kết luận:Chúng ta thấy vốn tri thức

văn hoá của HCM thật là uyên thâm, ít có

vị lãnh tụ nào lại am hiểu nhiều về các dân

tộc và nhân dân dân thế giới, văn hoá thế

giới nh Bác Hồ Đây cũng là một cách viết

so sánh bao quát để khẳng định giá trị của

nhận định

- Nhng đó không phải là trời cho một cách

tự nhiên mà nhờ thiên tài, nhờ Bác đã dày

công học tập rèn luyện không ngừng trong

suốt bao nhiêu năm, suốt cuộc đời hoạt

động đầy gian truân

Vì vậy, HCM không chỉ là anh hùng

dân tộc vĩ đại mà còn là danh nhân văn

hoá thế giới (Bác đợc UNESCO phong

tặng danh hiệu này năm 1990)

+Trên nền tảng văn hoá dân tộc

mà tiếp thu những ảnh hởng quốc tế

- NT: Kết hợp giữa kể kết hợp bình một cách t nhiên

- Sự tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại của HCM để tạo nên một nhân cách, một lối sống rất VN, rất Phơng Đông nhng đồng thời rất mới, rất hiện đại

- GV liên hệ thực tế hội nhập văn hoá của

nớc ta hiện nay

4 Củng cố (2’)

* Nhắc lại những đơn vị kiến thức cơ bản của tiết học ?

5 H ớng dẫn hs học bài (1 )’

- Đọc toàn bộ đoạn trích, học nội dung tiết 1

- Soạn tiếp câu hỏi 2,3,4 SGK

H: Vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh

- Soạn bài theo yêu cầu

- Tiếp tục su tầm tài liêụ về những nơi ở của Bác

C.Ph ơng pháp: Đọc diễn cảm, phân tích văn bản.

D.Các b ớc lên lớp

1.ổ n định tổ chức (1’)

2 k iểm tra bài cũ (4’)

* Phân tích con đờng hình thành phong cách văn hoá HCM ?

- HS trả lời, HS nhận xét, GV nhận xét, cho điểm

3.Tiến trình hoạt động dạy học

Hoạt động 1 : k hởi động

*Mục tiêu: Nắm đợc kiến thức đã học ở tiết

01, nêu nhiệm vụ cần làm ở tiết 02

*Cách tiến hành: GV khái quát lại nội

3’

dung đã học dựa vào phần kiểm tra bài cũ,

dẫn vào câu hỏi

*Nêu các luận điểm tiếp theo cần tìm hiểu

*Mục tiêu: Cảm nhận đợc vẻ đẹp trong

phong cách sống và làm việc của Bác

*Tìm những chi tiết thể hiện phong cách

sinh hoạt của Bác Hồ?

-GV treo tranh minh hoạ: Cho hs quan sát,

nhận xét bức ảnh chụp nhà sàn của Bác tại

Phủ Chủ tịch Hà Nội để phần nào cảm nhân

20’ I Đọc, thảo luận chú thích II.Thể loại, Bố cục

sinh hoạt của Bác Hồ.

+ Nơi ở, làm việc: Chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗ bên cạnh chiếc ao Chiếc nhà sàn đó cũng chỉ vẻn

…vẹn vài phòng tiếp khách, họp bộ chính trị, làm việc và ngủ

+ Trang phục hết sức giản dị, với

bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp

+ T trang ít ỏi, một chiếc va li con với vài bộ quần áo, vài vật kỉ niệm …

+ ăn uống đạm bạc với những món ăn dân tộc : Cá kho, rau luộc, da ghém, cà muối, cháo hoa

đợc về phong cách sống của Bác

-GV gọi học sinh đọc vài câu thơ minh hoạ:

+ “Nơi Bác ở: Sàn mây, vách gió

Sáng nghe chim rừng hót sau nhà

Đêm trăng một ngọn đèn khêu nhỏ”

+ “Tiếng suối trong nh tiếng hát xa ”…

+“Bác Hồ đó chiếc áo nâu giản dị

- Gọi hs đọc “ Tôi dám chắc hạ tắm ao”…

*ở đoạn văn này tác giả sử dụng phơng

pháp thuyết minh nào?

- HS trả lời

- GV: Tác giả đi kể kết hợp với lời bình, so

sánh : “Tôi dám chắc không có một vị lãnh

tụ, một vị tổng thống hay một vị vua hiền

nào ngày trớc lại sống đến mức giản dị và

tiết chế nh vậy”

+So sánh cách sống của lãnh tụ HCM với

lãnh tụ của các nớc khác

+So snhs với các bậc hiền triết xa

*Vậy tác dụng của các biện pháp nghệ thuật

cùng thanh cao, sang trọng

*Vì sao có thể nói lối sống của Bác là sự kết

hợp giữa giản dị và thanh cao?

- Lối sống của Bác không phải là lối sống

khắc khổ của những con ngòi tự vùi mình

+Sống một mình

- Ngôn ngữ giản dị, cách nói dân dã Liệt kê các biểu hiện cụ thể, xác thực

-> Thể hiện lối sống vô cùng giản dị rất Việt Nam, rất Phơng

Đông của Bác

- Kể kết hợp với lời bình, so sánh, sử dụng thơ hợp lí

->Nêu bật lên sự vĩ đại và bình dị của Bác thể hiện phong cách sinh hoạt của Bác là sự kết hợp hài hoà giữa lối sống tự nhiên giản dị

và tâm hồn trong sáng, thanh cao

trong cảnh nghèo đói

- Nét đẹp của lối sống rất dân tộc, rất Việt

Nam trong phong cách HCM Cách sống

của Bác gợi ta nhớ đến cách sống của các vị

hiền triết trong lịch sử nh Nguyễn Trãi,

Nguyễn Bỉnh Khiêm

“Thu ăn măng trúc, đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”

-> Vẻ đẹp của cuộc sống gắn với thú quê

đạm bạc mà thanh cao, lối sống của Bác có

khả năng đem lại hạnh phúc thanh cao cho

tâm hồn và thể xác

*Hoạt đông 3 HD tổng kết

*Mục tiêu: HS nắm chắc đợc NT và ND

của văn bản

*Cách tiến hành: GV dùng các câu hỏi.

*Để làm rõ và nổi bật những vẻ đẹp phong

cách cao quý của HCM, ngời viết đã dùng

những nghệ thuật nào ?

- Kết hợp giữa kể, phân tích, bình luận

- Chọn lọc những chi tiết tiêu biểu

- So sánh với các bậc danh nho xa, đối lập

gữa các phẩm chất, khái niệm

- Dẫn chứng thơ cổ, dùng từ Hán Việt

*Vậy ta có thể tóm tắt những vẻ đẹp trong

phong cách HCM nh thế nào ?

- Vẻ đẹp của phong cách HCM là sự kết hợp

hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc

và tinh hoa văn hoá nhân loại, giữa thanh

cao và giản dị

Hoạt động 4 HD luyện tập

*Mục tiêu: Rèn luyện kĩ năng đọc diễn

cảm, trình bày một vấn đề đã chuẩn bị trớc

HS có thái độ tự hào, yêu quý Bác và học

Bài hát: ĐôI dép cao su …

* Qua bài học em hãy rút ra ý nghĩa của

việc học tập, rèn luyện theo phong cách

HCM Để thực hiện đợc điều đó, mỗi chúng

ta phải làm gì?

- Cần phải hoà nhập với khu vực và Quốc tế

nhng cũng cần phải giữ gìn và phát huy bản

sắc dân tộc

4.Củng cố : (3 )’ GV chốt lại những đơn vị kiến thức cơ bản trong hai tiết học

5 H ớng dẫn hs học bà i (2’)

- Đọc lại toàn bộ đoạn trích, học nội dung, nắm vững ghi nhớ

- Chuẩn bị bài :các phơng châm hội thoại

1.GV : Bảng phụ: ngữ liệu bài tập SGK, giấy tô ki, bút dạ

2.HS : Xem lại phần hội thoại ở lớp 8, đọc trớc bài

C.Ph ơng pháp: Phân tích quy nạp,

D.Các b ớc lên lớp

1 ổ n định tổ chức (1’)

2.Kiểm tra bài cũ (4 )’

GV.Yêu cầu hs nhắc lại kiến thức đã học ở lớp 8

- Vai xã hội trong hội thoại?

- Lợt lời trong hội thoại?

3.Tiến trình hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò Tg Nội dung

Hoạt động 1 : Khởi động

*Mục tiêu: HS nhớ lại đợc vai trò của hội

thoại trong giao tiếp xã hội

*Cách tiến hành: GV nói:

2’

yếu vẫn là giao tiếp bằng ngôn ngữ đó chính

là hội thoại Vậy để hiểu đợc hội thoại là gì

?…

Hoạt động 2 : HD hình thành kiến thức

mới

*Mục tiêu: HS hiểu, trình bày đợc khái

niệm phơng châm hội thoại về lợng và

ph-ơng châm hội thoại về chất

-Biết vận dụng các phơng châm hội thoại

trong giao tiếp

*Đồ dùng: Bảng phụ ngữ liệu bài tập SGK.

*Cách tiến hành:

GV.Treo bảng phụ gọi 1em đọc bài tập

*Theo em cuộc hội thoại của An và Ba có

chỗ nào cha hợp lí ?

- Hỏi - đáp ở ý thứ 2

*Vậy khi An hỏi “học bơi ở đâu” mà Ba trả

lời “ở dới nớc” thì câu trả lời có đáp ứng

điều An muốn biết không ?

-An muốn biết địa điểm học bơi( bể bơi,

sông, hồ, biển )…

*Cần trả lời nh thế nào ?

-Cần trả lời rõ địa điểm VD: “Tớ học bơi ở

bể bơi thành phố”

*Từ đó có thể rút ra bài học gì về giao tiếp

GV.Gọi 1 hs đọc câu truyện cời SGK

*Vì sao truyện này lại gây cời ?

*Lẽ ra hai anh chàng chỉ cần hỏi và trả lời

nh thế nào?

+ Bác có thấy con lợn nào chạy qua đây

không ?

Và chỉ cần trả lời :

+ Nãy giờ tôi chẳng thấy có con lợn nào

chạy qua đây cả

*Qua câu truyện trên, theo em cần phải tuân

mà giao tiếp đòi hỏi

*.Bài tập 2 : Đọc truyện “Lợn

c-ới áo mc-ới”

- Câu hỏi thừa từ “cới”

- Câu trả lời thừa cụm từ “từ lúc tôi mặc cái áo mới này”

thủ yêu cầu gì khi giao tiếp ?

-GV gọi một HS đọc truyện cời “Quả bí ”…

*Truyện cời này phê phán điều gì?

*Từ đó em rút ra bài học gì khi giao tiếp?

GV: Cách nói nh vậy gọi là phơng châm về

*Mục tiêu:HS biết sử dụng đúng các phơng

châm hội thoại trong giao tiếp

*Đồ dùng: Giấy tô ki, bút dạ.

*cách tiến hành:

- GV gọi 1 hs đọc và nêu yêu cầu bài tập 1

*Phân tích lỗi trong các câu ?

- Hoạt động cá nhân, học sinh trình bày

-> Không nên nói những điều mà mình không tin là đúng sự thực

- Không nói những điều mà mình không có bằng chứng xác thực

2 Ghi nhớ (sgk)

III.Luyện tập 1.Bài tập 1 Vận dụng phơng châm về lợng phân tích lỗi trong những câu sau

a Thừa cụm từ “nuôi ở nhà” bởi

từ gia súc đã hàm chứa nghĩa là thú nuôi trong nhà

b Thừa cụm từ “có hai cánh” bởi tất cả các loài chim đều có hai cánh

2 Bài tập 2 Điền từ

- GV gọi hs đọc và nêu yêu cầu bài tập

+ Hoạt động nhóm bàn (3’)

+ Đại diện nhóm trình bày

nhận xét, bổ sung, kết luận

GV Nêu yêu cầu bài tập 3

*Phơng châm hội thoại nào đã không đợc

tuân thủ ?

- HS nêu ý kiến

- GV Chốt

- GV gọi hs đọc và nêu yêu cầu bài tập 4

*Vận dụng những phơng châm hội thoại đã

học để giải thích vì sao ngời nói đôi khi

- Truyện thừa câu “rồi có nuôi

để thuyết phục ngời nghe, nhng cha có hoặc cha kiểm tra đợc nên phải dùng những từ ngữ chêm xen nh vậy

b Sử dụng trong tr… ờng hợp ngời nói có ý thức tôn trọng phơng châm về lợng, nghĩa là không nhắc lại những điều đã đợc trình bày

4 Củng cố : (2’)

*Nhắc lại khái niệm hai phơng châm hội thoại đã học ?

5 H ớng dẫn học sinh học bài (2’)

- Xem lại các bài tập, học thuộc 2 ghi nhớ, làm bài tập 5

- Chuẩn bị bài: “Sử dụng một số biện pháp NT thuyết minh” …

Soạn : 13- 08- 2009

Giảng : 9A3:

Bài 1 tiết 4 –

Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

Trong văn bản thuyết minh

A.Mục tiêu

2 Kiểm tra bài cũ (5 )’

GV.Cho hs nhắc lại văn bản thuyết minh mà các em đã học ở lớp 8

*Em đã đợc học thuyết minh về vấn đề gì ?

- Thuyết minh về một thể loại văn học

*Mục tiêu: HS biết đợc sơ qua vai trò của

các biện pháp NT trong văn bản thuyết

minh

*Cách tiến hành:

GV nói: Văn bản thuyết minh các em đã đợc

học tập, vận dụng trong chơng trình Ngữ văn

lớp 8, lên lớp 9, các em tiếp tục học làm kiểu

văn bản này với một số yêu cầu cao hơn nh

sử dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn

bản thuyết minh, kết hợp thuyết minh với

miêu tả Các biện pháp nghệ thuật và miêu tả

có tác dụng làm cho văn bản thuyết minh

sinh động, hấp dẫn và bớt khô khan hơn Tuy

nhiên không phải văn bản thuyết minh nào

cũng có thể tuỳ tiện sử dụng các yếu tố nghệ

thuật

Ví dụ : SGK, Các mục từ trong các từ điển,

Các bản giới thiệu di tích lịch sử, Các tờ

thuyế minh đồ dùng mà ta chỉ vận dụng…

một số biện pháp nghệ thuật vào một số bài

thuyết minh có tính chất phổ cập kiến thức,

2’

hoặc một số bài có tính chất văn học

- Hiểu đợc tác dụng của các biện pháp NT

trong văn bản thuyết minh

*Đồ dùng: bảng phụ chép ngữ liệu SGK.

*Cách tiến hành:

*Văn bản thuyết minh là gì ?

- HS trả lời, GV chốt kiến thức

Là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh

vực đời sống nhằm cung cấp tri thức khách

quan về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân …

của các hiện tợng và sự vật trong tự nhiên,

xã hội bằng phơng thức trình bày, giới thiệu,

-GV treo bảng phụ có ghi săn ngữ liệu

*Văn bản thuyết minh về vấn đề gì ? Vấn đề

ấy có khó không ? Tại sao ?

- HS trả lời

- GV chốt kiến thức

*Văn bản đã vận dụng phơng pháp thuyết

minh nào là chu yếu?

*Để cho sinh động ,ngoài những phơng pháp

thuyết minh đã học, tác giã còn sử dụng biện

1.Ôn tập văn bản thuyết minh

a, Khái niệm.

- Mục đích: Cung cấp tri thức

khách quan về những sự, vật hiện tợng, vấn đề đ… ợc chọn làm đối tợng để thuyết minh

a Bài tập : Đọc văn bản “Hạ Long đá và nớc”

- Văn bản thuyết minh về sự kì lạ của Hạ Long Đây là một vấn

đề khó thuyết minh vì :+ Đối tợng thuyết minh rất trừu tợng (giống nh trí tuệ, tâm hồn, tình cảm, đạo đức )…

+ Ngoài việc thuyết minh về đối tợng, còn phải truyền đợc cảm xúc và sự thích thú tới ngời đọc

- Phơng pháp chủ yếu:Liệt kê

- Ngoài các phơng pháp thuyết minh đã học tác giả còn sử dụng

*Chỉ ra các biện pháp nghệ thuật đợc sử

dụng trong văn bản?

- HS nêu

- GV: Bắt đầu bằng sự miêu tả sinh động:

“Chính nớc làm cho đá sống dậy ; làm cho

đá vốn bất động và vô tri bỗng trở nên linh

hoạt, có thể động đến vô tận và có tri giác,

+ Tả các đảo đá, gọi đá là thập loại chúng

sinh, thế giới ngời “Bọn ngời bằng đá hối hả

+ Tuỳ theo tốc độ , góc độ di chuyển của du

khách, tuỳ theo cả hớng ánh sáng rọi vào các

đảo đá, mà thiên nhiên tạo nên thế giới sống

động, biến hoá đến lạ lùng

-> Sau mỗi đổi thay góc độ quan sát, tốc độ

di chuyển, ánh sáng phản chiếu là sự miêu…

tả những biến đổi của hình ảnh đảo đá, biến

chúng từ những vật vô tri thành vật sống

động, có hồn

*Việc đa các biện pháp NT này vào văn bản

có tác dụng gì?

*Ta cần sử dụng các biện pháp nghệ thuật đó

nh thế nào trong văn bản thuyết minh ?

- Sử dụng nghệ thuật thích hợp, làm nổi bật

đặc điểm của đối tợng thuyết minh, gây

b Nhận xét

- Việc đa các biện pháp nghệ thuật vào văn bản làm nổi bật đối tợng thuyết minh và làm cho bài văn thêm sinh động, hấp dẫn

c Ghi nhớ ( sgk) II.Luyện tập

- GV yêu cầu HS đọc bài tập, đọc văn bản.

*Văn bản có tính chất thuyết minh không ?

“Ngọc Hoàng xử tội ruồi xanh”

a - Bài văn có tính chất thuyết

minh vì đã cung cấp cho ngời

đọc những tri thức khách quan về loài ruồi

- Tính chất ấy đợc thể hiện ở những chi tiết :

+ Con là ruồi xanh Ruồi giấm…

…+ Bên ngoài 19 triệu tỷ con…ruồi

lí + Về nội dung: Giống nh một câu chuyện kể về loài ruồi

- Tác giả đã sử dụng các biện pháp nghệ thuật nh: Kể chuyện, miêu tả, ẩn dụ, nhân hoá, có tình tiết

c Các biện pháp nghệ thuật có

tác dụng, gây hứng thú cho bạn

đọc nhỏ tuổi, vừa là truyện vui, vừa học thêm tri thức

2 Bài tập 2 Đoạn văn nhằm nói về tập tính của chim cú dới dạng một ngộ nhận (định kiến) thời thơ ấu, sau lớn lên đi học mới có dịp nhận thức lại sự nhầm lẫn cũ Biện pháp nghệ thuật ở đây chính

là lấy ngộ nhận hồi nhỏ làm đầu mối câu chuyện

4.Củng cố: (2’)

GV Chốt lại những đơn vị kiến thức cơ bản

5 H ớng dẫn hs học bài: (2 )’

-Xem lại cách giải các bài tập, học ghi nhớ

- Chuẩn bị tiết 5 Luyện tập – Thực hiện các yêu cầu luyện tập vào vở soạn

Soạn :14 -08- 2009

Giảng : 9A3:

Bài 1- tiết 5

Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ

thuậttrong văn bản thuyết minh

A.Mục tiêu

1 Kiến thức

Học sinh ôn tập, củng cố, hệ thống hoá các kiến thức về văn bản thuyết minh Thông qua việc kết hợp với các biện pháp nghệ thuật hs đợc nâng cao hơn về văn bản thuyết minh

- Nghiên cứu soạn bài

- Chuẩn bị một mở bài của bài văn thuyết minh để hs tham khảo

2 HS : Chuẩn bị kĩ yêu cầu sách giáo khoa

C Ph ơng pháp: Thuyết trình, đàm thoại…

D Các b ớc lên lớp

1 ổn định tổ chức (1’)

2 Kiểm tra bài cũ (3 )’

*Muốn bài văn thuyết minh hấp dẫn, sinh động ta phải làm gì ?

3 Tổ chức các hoạt động dạy học

Hoạt động 1 : Khởi động

*Mục tiêu:

HS nhớ lại tác dụng của các biện pháp nghệ thuật

trong văn bản thuyết minh

*Cách tiến hành:

GV nói: Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật vào

bài văn thuyết minh đòi hỏi ngời làm phải có kiến

thức, lại phải có sáng kiến tìm cách thuyết minh cho

sinh động, dí dỏm

1’

Do đó, đề bài ra có thể vẫn là thuyết minh các

đồ vất quen thuộc nhng yêu cầu làm bài lại có cái

mới là vận dụng một số biện pháp nghệ thuật

Để rèn luyện kĩ năng ấy chúng ta cùng vào bài

học

Hoạt động 2 : H ớng dẫn học sinh luyện tập.

*Mục tiêu: HS thực hành viết các đoạn văn thuyết

minh trong đó có sử dụng các biện pháp nghệ thuật

*Cách tiến hành:

GV kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà của học sinh

*Đối tợng thuyết minh ở đây là gì?

*Nội dung cần thuyết minh?

*Cần sử dụng phơng pháp, biện pháp Nghệ thuật nào

vào bài viết?

*Hãy lập dàn ý chi tiết cho đề bài trên?

- HS trả lời, GV chốt ghi bảng

-GV chia 3 dãy, viết bài cá nhân

+ Dãy 1 viết phần mở bài

+Dãy 2 viết phần thân bài( Phần công dụng)

+Dãy 3 viết phần kết bài

Lu ý: Cần đa biện pháp nghệ thuật vào bài viết của

II Tìm hiểu đề.

- Đối tợng: Chiếc nón lá Việt Nam

- Nội dung thuyết minh:+Lịch sử, hình dáng chiếc non

+Cấu tạo, quy trình làm nón

+Công dụng, giá trị của chiếc nón

-Phơng pháp: Giải thích, phân tích

- Nghệ thuật: Kể chuyện, miêu tả, so sánh

III Lập dàn ý 1.Mở bài :

-Giới thiệu chung về chiếc nón

2.Thân bài

a.Lịch sử chiếc nón b.Cấu tạo của chiếc nón c.Quy trình làm ra chiếc nón

d.Công dụng-Giá trị kinh tế

- Giá trị văn hoá, nghệ thuật của chiếc nón

3 Kết bài : Cảm nghĩ

chung về chiếc nón trong

đời sống hiện tại

IV Thực hành viết bài.

1 Viết phần mở bài

-GV cho hs tham khảo một mở bài, giúp hs thấy

đ-ợc việc sử dụng nghệ thuật vào văn thuyết minh nh

thế nào và nó có tác dụng gì

Chiếc nón trắng Việt Nam là vật rất quen

thuộc, gần gũi và không thể thiếu trong đời sống và

con ngời Việt Nam Nó đã góp phần làm nên vẻ đẹp

duyên dáng cho ngời phụ nữ Việt Nam Chiếc nón

trắng từng đi vào thi ca nhach hoạ Vì sao chiếc…

nón trắng lại đợc ngời Việt Nam nói chung, phụ nữ

Việt Nam nói riêng yêu quí và trân trọng nh vậy ?

Xin mời các bạn hãy cùng tôi đi tìm hiểu lịch sử,

cấu tạo và công dụng của chiếc nón trắng nhé !

- Đoạn văn mẫu:

“Chiếc nón lá là linh hồn của ngời Việt Nam Nón

theo ngời nông dân ra đồng, theo bà đI chợ, theo em

đến trờng, theo những con đò thấp thoáng ven sông

và cungc có khi đàng hoàng theo ngời nghệ sĩ bớc ra

sân khấu.”

- Đoạn văn mẫu:

“Ngày nay, nón lá không còn có vai trò và giá trị

nh trớc Dần đàn những chiếc mũ , chiếc ô xinh xăn

với nhiều tiện dụng đã thay thế chiếc nón xa Nhng

trong ý thức mỗi ngời Việt Nam, hình ảnh chiếc nón

luôn là biểu tợng của ngời phụ nữ dịu dàng, đó là

một nét văn hoá của ngời Việt Nam cần đợc lu

truyền và gìn giữ

2 Viết phần thân bài.

3 Viết phần kết bài.

4.Củng cố (2’)

* Qua tiết luyện tập giúp em nắm đợc gì ?

Rèn kĩ năng xây dựng đề, lập dàn ý, biết cách sử dụng nghệ thuật vào bài văn thuyết minh, biết xây dựng phần mở bài hoàn chỉnh , mạnh dạn trình bày trớc lớp

5.H ớng dẫn học bà i (1’)

- Tập viết bài thuyết minh ở nhà có sử dụng nghệ thuật

- Chuẩn bị bài:Đấu tranh cho một thế giới hoà bình

+ Đọc kĩ văn bản, soạn bài theo các câu hỏi SGK

1.Kiến thức

- Học sinh hiểu đợc nội dung vấn đề đặt ra tronh văn bản : Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đe doạ toàn bộ sự sống trên trái đất, nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhân loại là ngăn chặn nguy cơ đó, là đấu tranh cho một thế giới hoà bình

- Phân tích đợc đặc sắc về nghệ thuật của văn bản : Nghị luận chính trị xã hội với lí lẽ

rõ ràng , toàn diện, cụ thể đầy sức thuyết phục

1.GV : Soạn bài, su tầm t liệu

2.HS : Đọc kĩ văn bản, trả lời các câu hỏi sách giáo khoa

C Ph ơng pháp : Phân tích, thuyết trình, đàm thoại …

D.Các b ớc lên lớp

1.ổn định tổ chức (1’)

2 Kiểm tra bài cũ (5)

*Hãy chỉ ra những biện pháp nghệ thuật làm nổi bật vẻ đẹp phong cách HCM trong văn bản “Phong cách Hồ Chí Minh” của tác giả Lê Anh Trà

*Mục tiêu: HS biết đợc tác hại khủng khiếp

của vũ khí hạt nhân và nguy cơ của chiến

tranh hạt nhân đang đe doạ toàn nhân loại

*Cách tiến hành: GV nói

Trong chiến tranh thế giới thứ hai,

những ngày đầu tháng 8.1945 chỉ bằng hai

quả bom nguyên tử đầu tiên ném xuống hai

thành phố Hi-rô-xi-ma và Na-ga-xa-ki, đế

quốc Mĩ đã làm hai triệu ngời Nhật bị thiệt

mạng và còn di hoạ đến bây giời Thế kỉ XX,

thế giới phát minh ra nguyên tử, hạt nhân

đồng thời cũng phát minh ra những vũ khí

huỷ diệt, giết ngời hàng loạt khủng khiếp Từ

đó đến nay , những năm đầu của thế kỷ XXI

và cả trong tơng lai nguy cơ về một cuộc

chiến tranh hạt nhân tiêu diệt cả thế giới luôn

luôn tiềm ẩn và đe doạ nhân loại và đấu tranh

vì một thế giới hoà bình luôn là một trong

những nhiệm vụ vẻ vang nhng cũng khó khăn

2’

nhất của nhân dân các nớc Hôm nay chúng

ta nghe tiếng nói của một nhà văn nổi tiếng

Nam Mỹ (Cô-lôm-bi-a), giải thởng nô ben

văn học, tác giả của những tiểu thuyết hiện

thc huyền ảo lừng danh; Ga-bri- en Gác- xi

– a - Mác- két

Hoạt động 2 : H ớng dẫn đọc- hiểu văn bản

*Mục tiêu:- HS biết cách đọc văn bản nghị

luận chính trị xã hội Biết đợc đôi nét về tác

giả, tác phẩm

- HS phân tích đợc nguy cơ của chiến tranh

hạt nhân đang đe doạ toàn nhân loại

*Cách tiến hành.

GV Hớng dẫn cách đọc rõ ràng, đanh thép,

chú ý các từ phiên âm các từ viết tắt …

- GV đọc 1 đoạn, gọi hs đọc , nhận xét

*Nêu hiểu biết của em về tác giả ?

- HS dựa vào SGK để trả lời

- GV Nhà văn Cô - lôm- bi - a , ông sáng tác

ở nhiều lĩnh vực: Viết báo, phóng sự, truyện

ngắn, tiểu thuyết Ông sống ở nhiều nơi…

trên thế giới : Cu Ba, Pháp Mĩ…

*Nêu xuất xứ của tác phẩm?

*Văn bản thuộc loại văn bản gì ?

*Tại sao gọi là văn bản nhật dụng ?

- văn bản đề cập đến một vấn đề thời sự cấp

thiết trong đời sống nhân loại có tính thời sự

-Ngoài các chú thích sách giáo khoa gv bổ

sung 2 từ khó khác :

+ Vũ khí hạt nhân: Là loại vỹ khí ứng dụng

hiệu ứng nổ hạt nhân gây ra sức huỷ diệt to

lớn, là loại vũ khĩ nguy hiểm nhất

+ Lí trí của tự nhiên: Là quy luật lô gic tất

yếu của tự nhiên

*Xác định vấn đề mà văn bản đề cập ?

- Bảo vệ hoà bình, chống chiến tranh

-> Đây là chủ đề của văn bản

*Đánh giá của em về vấn đề ấy ?

- Vấn đề mang tính quốc tế, toàn cầu

12’ I Đọc, thảo luận chú thích

1.Đọc

2 Thảo luận chú thích

a Tác giả, - Mác-két(1982)là nhà văn lớn của Mĩ-la-tinh hiện

đại

b Tác phẩm

- Văn bản đợc trích từ tham luận của Mác- két trong dịp ông đợc mời tham dự cuộc gặp gỡ nguyên thủ 6 nớc tháng 8.1986

- Thể loại: văn bản nhật dụng: nghị luận về chính trị- xã hội

b Từ khó(SGK)

*Văn bản chủ yếu sử dụng phơng thức biểu

đạt nào ?

- Thuyết minh, biểu cảm, nghị luận (quan

trọng nhất )

-GV: Bởi văn bản nêu ra một luận điểm lớn

đó là hiểm hoạ của chiến tranh hạt nhân, đáu

tranh loại bỏ chiến tranh hạt nhân vì thế giới

hoà bình

*Theo em văn bản có thể chia ra làm mấy

phần ? nêu ý chính mỗi phần ?

*Hãy nêu luận điểm của văn bản? để làm

sáng tỏ các luận điểm tác giả đã nêu

lên những luận cứ nào:

-HS trả lời, GV khái quát

VĐ cần NL: Đấu tranh cho một thế giới hoà

bình

-Luận điểm 1:Hiểm hoạ của chiến tranh hạt

nhân(Là nguyên nhân- phần lớn văn bản)

-Luận điểm 2: Đấu tranh loại bỏ chiến tranh

hạt nhân vì thế giới hoà bình(Là kết quả, mục

đích)

+ Luận cứ 1: Nguy cơ của chiến tranh hạt

nhân

+ Luận cứ 2: Chạy đua vũ trang làm mất đi

khả năng sống tốt đẹp của con ngời

+ Luận cứ 3: Chiến tranh hạt nhân là đi ngợc

lại lí trí con ngời và phản lại sự tiến hoá

+Nhiệm vụ ngăn chặn chiến tranh hạt nhân,

đấu tranh cho một thế giới hoà bình

=> Đây là hệ thống luận cứ khá chặt chẽ làm

rõ cho luận điểm nêu trên , để hiểu rõ hơn hệ

thống luận cứ đó ta vào tìm hiểu phần ->

-GV gọi hs đọc phần 1 theo bố cục

*Tác giả đã cung cấp những thông tin gì về

nguy cơ chiến tranh hạt nhân ?

- HS dựa vào sách giáo khoa để trả lời

- GV Nhấn mạnh

+ 50.000 đầu đạn hạt nhân tơng đơng 4 tấn

thuốc nổ /ngời -> 12 lần biến mất tất cả mọi

sự sống trên toàn trái đất

đang đè nặng lên toàn trái đất

- Tiếp xuất phát của nó ->…chứng lí cho sự nguy hiểm và phi lí của chiến tranh hạt nhân

- Còn lại :Nhiệm vụ của chúng

ta và đề nghị khiêm tốn của tác giả

III Tìm hiểu văn bản

1 Nguy cơ của chiến tranh hạt

nhân

+ Chúng ta đang ở đâu ? Ngày 8.8.1986, hơn 50 ngàn

đầu đạn hạt nhân đã đợc bố trí

+ Huỷ diệt tất cả các hành tinh xoay quanh

mặt trời + 4 hành tinh nữa + phá huỷ thế

thăng bằng của hệ mặt trời

+ Ngành công nghiệp hạt nhân sau 41 năm

lại tiến bộ ghê gớm

*Em chỉ ra phơng pháp, nghệ thuật tác giả sử

dụng trong đoạn văn ?

- HS trả lời

- GV Nghệ thuật : Mở đầu bằng một câu hỏi

tu từ rồi lại tự trả lời bằng một thời điểm hiện

tại rất cụ thể với những con số cụ thể, để gây

ấn tợng mạnh hơn, tác giả còn so sánh với

điển tích cổ Phơng Tây – thần thoại Hy-

Lạp ; thanh gơm Đa-mô-c lét và dịch hạch

( Nguy cơ đe doạ trực tiếp sự sống con ngời

và sự lan truyền nhanh và gây chết ngời hàng

nói nguy cơ chiến tranh hạt nhân cũng nh

động đất sóng thần vừa qua Trong một phút

có thể biến những dải bờ biển mênh mông tơi

đẹp của 5 quốc gia Nam á thành đống hoang

tàn Cớp đi 155.000 ngời trong khoảnh khắc

- điều đáng nói là không có ngành khoa học

và công nghệ nào có những tiến bộ nhanh

chóng vợt bậc nh ngành khoa học và công

nghệ nguyên tử hạt nhân từ khi nó ra đời

Nh-ng nhữNh-ng Nh-ngời chủ của nó, Nh-ngời sáNh-ng tạo ra

nó lại sử dụng vào mục đích chiến tranh thì

chắc chắn sẽ dẫn đến hậu quả huỷ diệt tất cả,

chỉ cần một cái ấn nút trên bảng phím là tất

cả thành cái chết

- Tác giả muốn nhấn mạnh rằng : Trong thời

đại hiện nay, đó là nguy cơ, là thảm hoạ tiềm

tàng ghê gớm nhất, khủng khiếp nhất do con

ngời có thể gây ra và thực tế đã gây ra một

phần ở Nhật Bản 1945

- Nhng thực ra cha nớc nào cả gan gây ra

cuộc chiến tranh hạt nhân tổng lực, bởi vì nó

trên khắp hành tinh + Mỗi ngời, đang ngồi trên…một thùng 4 tấn thuốc nổ : tất cả chỗ đó nổ tung lên sẽ làm biến hết thảy …

+ Tiêu diệt tất cả các hành tinh

đang xoay quanh mặt trời, cộng thêm 4 hành tinh nữa và phá huỷ thế thăng bằng của hệ mặt trời

- Phơng pháp liệt kê, thời gian,

số liệu cụ thể, chứng cứ xác thực

-Mở đầu bằng một câu hỏi tu từ,

so sánh với điển tích cổ phơng Tây

- Cách vào đề trực tiếp

->Chiến tranh hạt nhân là vô cùng nguy hiểm, là thảm hoạ tiềm tàng ghê gớm nhất, khủng khiếp nhất đối với loài ngời và

sự sống trên trái đất ở thời điểm

1986

khó tránh khỏi cảnh cả đôi bên cùng chết, thế

giới sẽ là một đống hoang tàn

- Chủ yếu các nớc tập trung vào việc chạy

đua tàng trữ, phát triển vũ khí hạt nhân để đối

đầu, răn đe đối trọng thách thức với nhau, hù

doạ ép buộc nhau mà thôi Nhng nh vậy

càng làm cho thế giới biến thành kho chứa

thần chết, ngày càng tích tụ tiềm năng hiểm

hoạ và đặc biệt là quá trình chạy đua vũ trang

đang vô cùng tốn kém và phi lí.Vậy những sự

tốn kém, phi lí ấy là gì ? Chúng ta sẽ học ở

tiết 7

4 Củng cố : (3 )’

GV.Chốt lại kiền thức cơ bản ở tiết 1 cho hs khắc sâu

*Nếu đợc trả lời thẳng câu hỏi mà tác giả đặt ra ở đầu văn bản, em sẽ trả lời nh thế nào ?

- Chúng ta đang ở một nơi rất nguy hiểm (không an toàn ) bởi vũ khí hạt nhân Nguy cơ chiến tranh hạt nhân có thể xảy ra bất cứ lúc nào

5 H ớng dẫn hs học bà i (1’)

- Đọc lại toàn bộ văn bản, học nội dung tiết 1

- Chuẩn bị câu hỏi 2, 3, 4, phần Đọc, hiểu văn bản

2.Kiểm tra bài cũ (5’)

*Phân tích nguy cơ chiến tranh hạt nhân?

3.Tổ chức các hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

Hoạt động 1: Khởi động

*Mục tiêu: HS trình bày đợc 3 luận cứ còn

lại của văn bản

*Cách thực hiện:

- Gọi hs nhắc lại 3 luận cứ còn lại để phân

tích trong tiết 2 , từ đó gv dẫn vào bài

Hoạt động 2 : H ớng dẫn đọc- hiểu văn

bản (tiếp theo)

*Mục tiêu: HS phân tích đợc sự tốn kém và

tính chất phi lí của chiến tranh hạt nhân,

nhiệm vụ đấu tranh ngăn chăn nguy cơ chiến

tranh hạt nhân

*Đồ dùng: Bảng phụ so sánh chi phí cho

chiến tranh hạt nhân và các lĩnh vực khác

*Cách tiến hành.

-GV gọi học sinh đọc đoạn 2

*Đọc, quan sát, theo dõi các con số, ví dụ và

1 Nguy cơ chiến tranh hạt

nhân

2 Chạy đua vũ trang làm mất

đi khả năng sống tốt đẹp của con ng ời

hạt nhân

-100 tỉ USD để giải quyết những vấn đê cấp

bách, cứu trợ y tế, giáo dục cho 500 triệu trẻ em

nghèo trên thế giới (Chơng trình UNICEF

năm1981)

- Gần bằng chi phí cho 100 máy bay ném bom chiến lợc B.1Bvà 7.000 tên lửa vợt đại châu

- Y tế: Kinh phí của chơng trình phòng bệnh 14

năm và phòng bệnh sốt rét cho hơn 1 tỉ ngời và

cứu hơn 14 triệu trẻ em Châu Phi

- Bằng giá 10 chiếc tàu sân bay Ni-mít mang vũ khí hạt nhân của Mĩ dự định sản xuất từ 1986-2000

- Tiếp tế thực phẩm: Năm 1985 theo tính toán

của FAO 575 triệu ngời thiếu dinh dỡng

- Gần băng kinh phí sản xuất

149 tên lửa MX

- Tiền nông cụ cần thiết cho các nớc nghèo

-Giáo dục: Tiền xoá mù chữ cho toàn thế giới - Bằng tiền đóng 2 tàu ngầm

mang vũ khí hạt nhân

*Chỉ ra cách đa dẫn chứng của tác giả? Tác

dụng của cách đa dẫn chứng đó?

- HS trả lời

- GV chốt

- GV cách đa dẫn chứng và so sánh của

Mác-két thật toàn diện và cụ thể, đáng tin

cậy Nhiều lĩnh vực thiết yếu và bình thờng

của đời sống xã hội đợc đối sánh với sự tốn

kém của chi phí cho việc chạy đua vũ trang

chuẩn bị chiến tranh hạt nhân

Đó là những sự thật hiển nhiên mà vô

cùng phi lí làm chúng ta rất đỗi ngạc nhiên:

Sao lại có thể vô lí nh thế ? Rõ ràng chạy

đua và chuẩn bị chiến tranh hạt nhân là một

việc làm điên rồ, phản nhân đạo Nó tớc đi

khả năng làm cho đời sống con ngời có thể

tốt đẹp hơn, nhất là đối với những nớc

nghèo, với trẻ em Rõ ràng đó là việc đi ngợc

lại lí trí lành mạnh của con ngời

Vậy tác giả tiếp tục đa ra dẫn chứng gì, ta

vào phần 3

- GV gọi hs đọc đoạn “Không những đi ngợc

của nó”

…

*Tìm những chi tiết để khẳng định chiến

tranh hạt nhân là đi ngợc lại với lí trí của tự

GV Tác giả đa ra những chứng cớ từ khoa

học địa chất và cổ sinh học về nguồn gốc và

8’

- Đa ra những ví dụ so sánh trên nhiều lĩnh vực, số liệu cụ thể làm rõ sự tốn kém về ngân sách vô ích cho cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân, làm mất đi khả năng để con ngời sống tốt đẹp hơn

3 Tính chất phi lí của cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân.

+ 380 triệu năm – bớm biết bay

+ 180 triệu năm – bông hoa hồng nở

+ 4 kỉ địa chất (40 triệu năm) – con ngời hát

Vậy mà:

Chỉ cần bấm nút một cái là đa cả quá trình vĩ đại và tốn kém đó của hàng bao nhiêu triệu năm trở lại điểm xuất phát của nó

- Lập luận chặt chẽ, sắc bén,lối biện luận tơng phản, chứng cứ khoa học cụ thể

- Chiến tranh hạt nhân tiêu huỷ mọi sự sống trên trái đất từ đó chúng ta nhận thức sâu hơn về tính chất phản tự nhiên, phản tiến hoá của nó

sự tiến hoá của sự sống trên trái đất -> Tác

giả sử dụng lối biện luận tơng phản về thời

gian, quá trình hình thành sự sống và văn

minh nhân loại phải trải qua hàng triệunăm

– Còn sự huỷ diệt trái đất chỉ diễn ra trong

nháy mắt “Chỉ cần bấm nút một cái” thì tất

cả sẽ trở thành tro bụi sẽ trở thành điểm xuất

phát ban đầu

-> Tác giả đã chỉ cho mỗi ngời, mỗi dân tộc,

mỗi quốc gia thấy rõ hiểm hoạ của vũ khí

hạt nhân ,chạy đua vũ trang hạt nhân nó

khủng khiếp nh thế nào

GV.Trớc hiểm hoạ đó thái độ của tác giả ra

sao ? Ông đã chuyển đến chúng ta bức thông

điệp gì / Ta sẽ tìm hiểu…

- GV Cho hs đọc thầm đoạn cuối

*Tìm chi tiết thể hiện thái độ và lời đề nghị

GV Nhiêm vụ đấu tranh ngăn chặn chiến

tranh hạt nhân cho một thế giới hoà bình là

luận cứ để kết bài và cũng là thông điệp tác

giả muốn gửi tới mọi ngời

Ông đã hớng mọi ngời tới thái độ tích cực là

đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt nhân

bằng hành động “cố gắng chống lại việc đó,

đem tiếng nói của chúng ta tham gia vào bản

đồng ca ”…

Liệu rằng những tiếng nói đấy có thể

ngăn chặn đợc hiểm hoạ hạt nhân hay không

đem tiếng nói tham gia vào bản

đồng ca đòi hỏi một thế giới…không có vũ khí …

+ Đề nghị: mở ra một nhà bằng

lu giữ trí nhớ sau thảm hoạ hạt nhân…

- Đề nghị độc đáo, cách nói

đanh thép nhằm kêu gọi mọi

ng-ời đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt nhân, lên án gay gắt những thế lực hiếu chiến đe doạ c/s hoà bình của nhân loại

tranh hạt nhân “sự có mặt của chúng ta ở đây

cũng không phải là vô ích” Dù bức thông

điệp của Mac két cha đợc biết đến rộng rãi ở

VN nhng đầu năm 2005, VN chúng ta đã có

5 triệu chữ kí tố cáo tội ác về chất độc màu

da cam của Mĩ rải ở VN mà trong đó có rất

nhiều chữ kí của giáo viên và h/s TP Lào

Cai Đó cũng chính là một việc làm thể hiên

thái độ đấu tranh đòi công bằng đòi lẽ phải

và chống chiến tranh của mỗi chúng ta

- Gv tích hợp với môi trờng:

*Qua tìm hiểu văn bản, em hãy nêu những

đặc sắc về nghệ thuật và nội duung của văn

két ông đã sáng suốt và tỉnh táo chỉ cho nhân

lọai thấy rõ nguy cơ chiến tranh hạt nhân là

một hiểm hoạ đáng sợ Vì vậy nhiệm vụ của

toàn nhân loại là phải đấu tranh chống lại

nguy cơ đó Qua VB ta thấy tâm hồn ông

cháy bổng một niềm khát khao hoà bình cho

nhân loại

GV gọi h/s trình bày ghi nhớ

Hoạt động 4: H ớng dẫn luyện tập

* Mục tiêu:HS biết đợc ý nghĩa của văn bản,

bộc lộ đợc cảm xúc của mình khi học xong

văn bản

*Cách tiến hành:

Theo em vì sao VB đợc đặt tên là “Đấu tranh

cho một thế giớ hoà bình?

- GV sử dụng kĩ thuật khăn trải bàn (4’)

- HS báo cáo kết quả

2’

7’

IV Ghi nhớ.(sgk)

V Luyện tập

- GV cho nhóm khác nhận xét và kl:

Nguy cơ chiến tranh hạt nhân và cuộc chạy

đua vũ trang đã đe doạ cuộc sống của toàn

nhân loại->Mọi ngời phải có trách nhiệm

ngăn chặn chiến tranh bảo vệ hoà bình Đây

có thể coi nh lời kêu gọi hành động vì hoà

bình =>Nhan đề VB hoàn toàn phù hợp với

4 Củng cố(2’)

* Qua tìm hiểu VB em hãy hệ thống lại bài học bằng cách lập sơ đồ triển khai luận

điểm và các luận cứ trong bài?

- Soạn bài tiết 08: Các phơng châm hội thoại

-Học bài cũ: Các phơng châm hội thoại

2 HS: Xem trớc bài học

C.Ph ơng pháp: Phân tích ngữ liệu, đàm thoại…

D Các b ớc lên lớp

1 ổn định tổ chức (1’)

2 Kiểm tra bài cũ (3’)

* Thế nào là phơng châm về lợng và phơng châm về chất? Lấy ví dụ minh hoạ?

Đây là tiết học thứ hai trong cụm bài Các

phơng châm hội thoại.ở bài thứ nhất các em

- GV: Con ngời sẽ không giao tiếp với nhau

đ-ợc và những hoạt động của xã hội sẽ trở nên

- Hậu quả: không đạt đợc hiệu quả của cuộc giao tiếp

=>Khi giao tiếp cần nói đúng vào đề tài đang hội thoạ, tránh nói lạc đề

2.

Ghi nhớ (sgk)

- HS trả lời dựa vào ghi nhớ

- GV nhấn mạnh

Muốn biết một câu nói có tuân thủ phơng

quan hệ hay không Cần biết thực sự ngời nói

muốn nói điều gì qua câu đó

Ví dụ 1:

- Khách: Nóng quá!

- Chủ nhà: Mất điện rồi

Ví dụ 2:

- Cô gái: Anh ơi ! quả khế chín rồi kìa

- Chàng trai: Cành cây cao lắm

-> Nếu chỉ xét nghĩa tờng minh của câu

(nghĩa thể hiện ngay trên bề mặt của câu nói

– nghĩa hiển ngôn) thì dờng nh câu đáp của

ngời thứ hai không tuân thủ phơng châm quan

hệ.Tuy nhiên, trong thực tế đó là những tình

huống giao tiếp rất bình thờng và tự nhiên Sở

dĩ nh vậy là ngời nghe đã hiểu và đáp lại câu

nói theo hàm ý (phải thông qua suy luận mới

hiểu đợc)

- Chẳng hạn : Khi cô gái nói “Quả khế chín

rồi kìa ! Thì chàng trai hiểu đó không đơn

giản là một thông báo mà là một lời yêu cầu:

“Hãy hái quả khế cho em!” chính vì hiểu nh

vậy nên chàng trai mới đáp : “Cành cây cao

lắm!”

* Chú ý: Trong quá trình hội thoại những ngời

tham gia hội thoại có thể thay đổi đề tài ;

ngôn ngữ có những cách thức để báo hiệu sự

thay đổi đó:

Ví dụ:

- à này còn chuyện hôm qua thì sao?

-Thôi nói chuyện khác cho vui đi!

- GV treo bảng phụ chỉ định 1 học sinh đọc

bài tập và nêu yêu cầu

*Thành ngữ: “Dây cà ra dây muống, Lúng

*Bài tập 1: “Dây cà ra dây

muống” chỉ cách nói dài dòng, rờm rà

+ “Lúng búng nh ngậm hột thị” cách nói ấp úng, không thành lời, không rành mạch

- Ngời nghe khó tiếp nhận hoặc tiếp nhận không đúng nội dung truyền đạt Điều đó làm cho giao tiếp không đạt kết quả mong muốn

- GV kl

*Qua đó em rút ra bài học gì trong giao tiếp ?

- HS trả lời

- GV chốt

- GV đa ra bài tập 2, treo bảng phụ

H Có thể hiểu câu: “Tôi đồng ý với những

nhận định về truyện ngắn của ông ấy” theo

GV Những câu nói nh vậy khiến ngời nghe,

ngời nói không hiểu nhau, gây trở ngại rất lớn

trong quá trình giao tiếp

- Để tuân thủ phơng châm này ngời nói phải

- GV gọi 1 hs đọc truyện “Ngời ăn xin”

*Vì sao ngời ăn xin và cậu bé đề cảm thấy

mình đã nhận đợc từ ngời kia một cái gì đó ?

->Tránh cách nói mơ hồ, có thể hiểu theo nhiều cách nếu không có lí do đặc biệt

->Khi giao tiếp cần tôn trọng ngời đối thoại, không phân biệt sang, hèn, giàu, nghèo

3 Ghi nhớ (khái niệm sgk)

Hoạt động 3 : H ớng dẫn hs luyện tập.

*Mục tiêu: HS phân tích đợc các tình huống

giao tiếp có sử dụng phơng châm hội thoại đã

học

- HS có ý thức sử dụng đúng các phơng châm

hội thoại khi giao tiếp

*Đồ dùng: Bảng phụ ngữ liệu bài tập 3.

*Cách tiến hành

GV Chỉ định 1 hs đọc và nêu yêu cầu bài tập

- GV giải thích cho hs: “uốn câu”trong “kim

vàng ai nỡ uốn câu”: Uốn câu ở đây là uốn

thành chiếc lỡi câu Nghĩa của câu là: Không

ai dùng một vật quý (chiếc kim bằng vàng) để

làm một việc không tơng xứng với giá trị của

nó

- GV cho hs tìm thêm một số câu tục ngữ, ca

dao tơng tự :

Ví dụ 1:

Chim khôn kêu tiếng rảnh rang

Ngời khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe

Ví dụ 2:

Vàng thì thử lửa, thử than,

Chuông kêu thử tiếng, ngời ngoan thử lời

Ví dụ 3:

Chẳng đợc miếng thịt, miếng xôi

Cũng đợc lời nói cho nguôi tấm lòng

- Có thái độ tôn trọng, lịch sự với ngời đối thoại

2 Bài tập 2:

- Phép tu từ có liên quan đến phơng châm lịch sự là: Nói giảm, nói tránh

Ví dụ:

- Chị cũng có duyên.(thực ra là chị xấu )

- Ông không đợc khoẻ lắm.(Ông đang ốm)

- Cháu học cũng tạm đợc đấy chứ ? (Cha đạt yêu cầu )

- Bạn hát cũng không đến nỗi nào (Cha hay)

- HS nêu yêu cầu bài tập, GV treo bảng phụ.

- Gọi 2 HS lên bảng điền từ( hai HS làm 2

phần bảng)

- HS điền và nhận xét

- GV chữa và kl

*Vận dụng những phơng châm hội thoại đã

học để giải thích vì sao ngời nói đôi khi phải

+ Phần e :phơng châm cách thức

4 Bài tập 4: Giải thích

a Nhân tiện đây xin hỏi: Khi ngời nói muốn hỏi một vấn đề nào đó không thuộc đề tài đang trao đổi (Phơng châm quan hệ)

b Khi ng… ời nói muốn ngầm xin lỗi trớc ngời nghe về những

điều mình sắp nói (Phơng châm lịch sự)

c Khi ng… ời nói muốn nhắc nhở ngời nghe phải tôn trọng phơng châm lịch sự

- Xem lại cách giải các bài tập, học để nắm vững ghi nhớ., làm bài tập 5

- Soạn trớc tiết : Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

+ Trả lời các câu hỏi sách giáo khoa

Soạn : 15- 08- 2009

Giảng : 9A3:

Bài 2- tiết 9

Sử dụng yếu tố miêu tả

trong văn bản thuyết minh

A Mục tiêu

1 Kiến thức : Củng cố kiến thức về văn bản thuyết minh và văn bản mêu tả

2 Kĩ năng : Sử dụng có hiệu quả các yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

3 Thái độ : HS có ý thức vận dụng các yếu tố miêu tả vào văn bản thuyết minh giúp bài văn thuyết minh thêm sinh động, từ đó hs yêu quý môn học

B Chuẩn bị

1 GV : Bảng phụ

2 HS : Đọc trớc bài, tập trả lời các câu hỏi vào vở soạn

C Ph ơng pháp: Phân tích, thuyết giảng, đàm thoại …

D Các b ớc lên lớp

1 ổ n định tổ chức (1’)

2.Kiểm tra bài cũ (4’)

*Trong văn bản thuyết minh, ngoài các phơng pháp thuyết minh, ngời viết còn sử dụng các biện pháp nghệ thuật nào? Tại sao phải sử dụng các biện pháp nghệ thuật đó?

*Mục tiêu: HS nhớ lại kiến thức đã học ở tiết

tr-ớc, hiểu sơ qua về tác dụng của yếu tố miêu tả

trong văn bản thuyết minh

*Cách tiến hành: GV nói:

Trong văn bản thuyết minh, khi phải trình

bày các đối tợng cụ thể trong đời sống nh các

loài cây, các di tích, thắng cảnh, các thành phố,

mái trờng, các nhân vật Bên cạnh việc thuyết…

minh rõ ràng, rành mạch về các đặc điểm, giá

trị, quá trình hình thành của đối tợng thuyết

minh cũng cần vận dụng biện pháp miêu tả để…

làm cho đối tợng hiện lên cụ thể, gần gũi, dễ

cảm, dễ nhận

Cũng nh yếu tố nghệ thuật đợc đa vào trong

văn bản thuyết minh thì miêu tả cũng chỉ đóng

vai trò phụ trợ cho văn bản thuyết minh, lạm

dụng miêu tả thì sẽ làm lu mờ nội dung tri thức

thuyết minh trong bài Vậy để hiểu rõ đợc cách

sử dụng yếu tố miêu tả đó ra sao…

Hoạt động 2: H ớng dẫn hs hình thành kiến

2’

17’ I Tìm hiểu yếu tố miêu tả

thức mới

*Mục tiêu:HS biết đợc vai trò của yếu tố miêu

tả tronbg văn bản thuyết minh

*Cách tiến hành.

GV Gọi hs đọc bài tập

* Em hiểu nhan đề của văn bản nh thế nào ?

- HS trả lời

- GV: Vai trò của cây chuối đối với đời sống vật

chất và tinh thần của ngời Việt Nam từ xa đến

nay

- Thái độ đúng đắn của con ngời trong việc nuôi

trồng, chăm sóc và sử dụng có hiệu quả các giá

trị của cây chuối

* Tìm các câu thuyết minh về đặc điểm của cây

- Nhan đề: Vai trò của cây chuối, thái độ của con ngời trong việc trồng, chăm sóc, sử dụng các giá trị của cây chuối

- Các câu thuyết minh về đặc

điểm tiêu biểu của cây chuối ;+ Hầu nh ở nông thôn, nhà nào cũng trồng chuối

+ Cây chuối rất a nớc … vôtận

+ Ngời phụ nữ nào … hoa,quả …

+ Quả chuối là một món ăn ngon

+ Nào chuối hơng hấp dẫn …+ Mỗi cây chuối đều có một buồng chuối

+ Có buồng chuối trăm quả…nghìn quả

+ Quả chuối chín ăn vào …mịn màng

+ Nếu chuối chín là một món quà hằng ngày …

+ Chuối xanh có thể thay thế…

đợc

+ Ngời ta mâm ngũ quả.…+ Ngày lễ tết chuối chín.…

- Các câu chứa yếu tố miêu tả+ Đi khắp Việt Nam …núirừng

+ Chuối xanh món gỏi.…

- Những câu văn miêu tả về cây chuối:

+ “Nh những trụ cột nhẵn bóng núi rừng”.…

+ “ Chuối mọc thành rừng, bạt

*Tác dụng của yếu tố miêu tả đó là gì ?

- HS trả lời, GV chốt kiến thức

*Theo yêu cầu chung của văn bản thuyết minh,

bài này có thể bổ sung những ý gì ?

- Thuyết minh:

+ Phân loại chuối: Chuối tây(thân cao, màu

trắng, quả ngắn) ; chuối tiêu…

+ Thân cây chuối non(chuối tây, chuối hột)có

thể thái ghém làm rau sống, ăn rất mát, có tác

dụng giải nhiệt Thân cây chuối tơi có thể làm

phao bơi, làm bè vợt sông

+ Hoa chuối

+ Quả chuối tiêu xanh bẻ đôi lấy nhựa làm

thuốc chữa bệnh ngoài da (hắc lào)…

+ Quả chuối làm bánh…

+ Lá chuối gói bánh …

*Tại sao tác giả lại chỉ viết nh trong SGK? Đó

có phải là lỗi của tác giả không?

-Đây chỉ là đoạn trích nên không thuyết minh

toàn diện Đó không phảI là lỗi của tác giả mà là

do yêu cầu của SGK

*Vậy theo em muốn làm bài văn thuyết minh

sinh động ta phải làm gì ?

- HS trả lời

- GV Kết hợp sử dụng yếu tố miêu tả để làm

cho đối tợng thuyết minh nổi bật, gây ấn tợng

ngàn,vô tận”

+ “Có một loại chuối .vỏ…trứng cuốc”

- Tả cách ăn chuối xanh

2 Nhận xét

Yếu tố miêu tả làm cho cây chuối và vai trò của cây chuối thêm cụ thể, sinh động, hấp dẫn, nổi bật và gây hứng thú,

ấn tợng cho ngời đọc

- GV gọi học sinh trình bày ghi nhớ

- GV yêu cầu hs đọc bài tập 2

*Chỉ ra yếu tố miêu ta trong đoạn văn ?

mẻ, dễ chịu

- Lá chuối tơi xanh rờn ỡn cong dới ánh trăng, thỉnh thoảng lại vẫy lên phần phật

nh mời gọi ai đó trong đêm khuya thanh vắng

- Lá chuối khô lót ổ nằm vừa mềm mại, vừa thoang thoảng mùi thơm dân dã cứ ám ảnh tâm trí những kẻ tha hơng

- Quả chuối chín vàng vừa bắt mắt, vừa dậy lên một mùi thơm ngọt ngào quyến rũ

- Bắp chuối màu phơn phớt hồng đung đa trong gió chiều nom giống nh một bức th còn phong kín đang đợi gió mở ra

- Xem lại các bài tập, học ghi nhớ, làm bài tập 3

- Chuẩn bị trớc tiết luyện tập: Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

Tập trả lời các câu hỏi SGK

Soạn: 15- 08- 2009

Giảng: 9A3:

miêu tả trong văn bản thuyết minh

A Mục tiêu

1 Kiến thức : HS ôn tập, củng cố kiến thức về văn bản thuyết minh thông qua việc kết hợp với miêu tả

2 Kĩ năng : Viết đợc các đoạn văn thuyết minh có sử dụng yếu tố miêu tả

3 Thái độ : Có ý thức sử dụng linh hoạt làm cho lời văn thuyết minh thêm sinh động

B Chuẩn bị

1 GV : Nghiên cứu soạn bài

2 HS : Chuẩn bị tốt theo đề bài sách giáo khoa

C Ph ơng pháp:

D Các b ớc lên lớp

1 ổ n định tổ chức (1’)

2 Kiểm tra bài cũ (4’)

- Yếu tố miêu tả có vai trò nh thế nào trong văn bản thuyết minh?

- GV kiểm tra việc chuẩn bị bài của hs

GV nói: Tiết học vừa rồi các em đã đợc

tìm hiểu về việc sử dụng yếu tố miêu tả

trong văn bản thuyết minh, để rèn luyện kĩ

năng đó, các em sẽ đợc thực hiện trên lớp

tiết luyện tập :Sử dụng yếu tố miêu tả trong

văn bản thuyết minh

Hoạt động 2 : Tiến hành luyện tập.

*Mục tiêu: Lập đợc dàn bài, viết đợc các

đoạn văn có sử dụng yếu tố miêu tả

- Vấn đề cần trình bày: Vai trò và

vị trí của con trâu trong đời sống của ngời nông dân Việt Nam