Bài 4. Cacbohiđrat và lipit

- Cú từ 3-7 nguyờn tử Cỏcbon - Cấu trỳc mạch thẳng hoặc mạch vũng Đường đụi saccarôzơ đường mía, Lactôzơ đường sữa gồm 2 phân tử đường đơn liên kết với nhau: Đường đa Glucôgen, tinh b

BÀI 4 CACBOHIDRAT VÀ

LIPIT

I Cacbohiđrat (đường)

Có 3 loại đường

- Cú từ 3-7 nguyờn tử Cỏcbon

- Cấu trỳc mạch thẳng

hoặc mạch vũng

Đường đụi saccarôzơ

(đường mía), Lactôzơ (đường sữa)

gồm 2 phân tử đường đơn liên kết với nhau:

Đường đa Glucôgen, tinh

bột, xenlulôzơ, kitin.

Đ ờng đa gồm rất nhiều phân tử đường đơn liên kết với nhau.

Tinh bột Chất dự trữ

năng lượng lý tưởng ở cơ thể thực vật

Glicogen trong tế bào

 Chất dự trữ trong gan ở động vật

Nguyên liệu cấu trúc nên thành tế bào thực vật

+ Tại sao khi ta ăn cơm trắng càng nhai

kĩ thì có vị ngọt?

+ Tại sao khi ta ăn cơm trắng càng nhai

kĩ thì có vị ngọt?

II Lipit

1 Đặc điểm chung

- Được cấu tạo từ cỏc nguyờn tố C, H, O.

- Khụng tan trong nước, chỉ tan trong dung mụi

hữu cơ (ete, benzen, clorofooc)

- Lipit được cấu tạo từ glixerol và axit bộo bằng

liờn kết este

- Tớnh chất kị nước

Lipít có đặc

điểm gỡ khác với cacbonhiđrat?

2 Cấu trúc và chức năng của các loại lipit

Dầu, mỡ

Photpholipit

Steroit

Mô hình cấu trúc phân

tử triglixerit (lipit đơn

giản) Mô hình cấu trúc phân tử phôtpholipit Mô hình cấu trúc phân tử steroit

Mô hình cấu trúc phân tử

triglixerit (lipit đơn giản)

Oxi hóa hoàn toàn 1g C.H  4,2 Kcal Oxi hóa hoàn toàn 1g Lipit  9,3 Kcal

Các loại

Dầu, mỡ - Là este của glixerol và 3 axit

nhiệt, tăng tính đàn hồi, bảo

vệ các cơ quan bên trong.

Photpholipit -Hai axit béo liên kết với gốc glixerol bị phootphoryl

hóa

- P.L có tính lưỡng cực

P.L tham gia cấu tạo nên hệ thống nội màng

Lipit phøc t¹p: Photpholipit

Axit bÐo

Axit bÐo Glixerol

Photphat

Các loại

Steroit

Là lipit có cấu trúc mạch vòng, có tính chất lưỡng cực

-Colesteron làm nguyên liệu cấu trúc

nên màng sinh chất.

- Các steroit khác có lượng nhỏ nhưng

hoạt động như một hoocmon hoặc vitamin.

Kh«ng tan trong n íc, tan trong dung m«i h÷u c¬

Cung cÊp,

dù tr÷ NL cÊu tróc TB…

Cung cÊp, dù tr÷ NL , cÊu t¹o mµng, hocmon, vitamin…

? Tại sao thịt heo, thịt bò, thịt gà, thịt thỏ đều là thịt nhưng khi ăn lại cảm thấy khác nhau?

BÀI 5- PROTEIN

I Cấu trúc của Prôtêin

1 Đặc điểm chung

? Prôtêin được cấu tạo như thế nào?

Lk peptide

Sự hình thành liên kết peptide giữa 2 acid amin

I Cấu trúc của Prôtêin

1 Đặc điểm chung

- Prôtein là đại phân tử hữu cơ có cấu trúc đa dạng nhất

- Cấu tạo theo nguyên tắc đa phân, đơn phân của

protein là axit amin (20 loại axit amin)

- Prôtein đa dạng và đặc thù do số lượng thành phần

và trật tự sắp xếp các axit amin.Prôtêin có

đặc điểm gì?

Đặc điểm về các bậc cấu trúc của prôtêin

- Được hình thành từ 2 hoặc

vài chuỗi pôlipeptit và có dạng hình cầu đặc trưng.

- Do cấu trúc bậc 2 xoắn lại

tạo thành cấu trúc không gian 3 chiều.

Chuỗi polypeptit xoắn lò xo hặc gấp nếp nhờ liên kết hiđrô giữa các nhóm peptit gần nhau

- Axit amin liên kết với nhau nhờ liên kết peptit tạo chuỗi polypeptit có dạng mạch thẳng.

2 Các yếu tố ảnh hưởng đến cấu trúc của Prôtêin

to > 45oC

Prôtêin biến tính

? Hiện tượng biến tính là gì?

? Yếu tố nào ảnh hưởng đến cấu trúc của prôtêin?

2 Các yếu tố ảnh hưởng đến cấu trúc của Prôtêin

 Hiện tượng biến tính: là hiện tượng prôtêin bị

biến đổi cấu trúc không gian

 Yếu tố môi trường: Nhiệt độ cao, độ pH… làm

phá hủy cấu trúc không gian 3 chiều của prôtêin, làm cho prôtêin mất chức năng

II Chức năng của Prôtêin

Prôtêin có những chức năng gì?

 Prôtêin cấu trúc: cấu tạo nên tế bào

và cơ thể

VD: Côlagen tham gia cấu tạo nên các

mô liên kết da

 Prôtêin dự trữ: dự trữ các axit amin.

VD: Prôtein trong sữa, trong các hạt cây…

 Prôtêin vận chuyển: vận chuyển các chất

Ví dụ: hemoglobin

 Prôtêin bảo vệ: bảo vệ cơ thể chống bệnh tật.VD: kháng thể.

- Prôtêin thụ thể: thu nhận thông tin và trả lời thông tin.

- Prôtêin xúc tác cho các phản ứng sinh hoá (Các

loại enzim)

II CHỨC NĂNG CỦA PRÔTÊIN

• Cấu tạo nên tế bào và cơ thể.

• Dự trữ các acid amin.

• Vận chuyển các chất.

• Bảo vệ cơ thể.

• Thu nhận thông tin.

• Xúc tác cho các phản ứng hoá sinh.

Đậu

nành

Một số sản phẩm

? Tại sao chúng ta cần ăn prôtêin từ các nguồn thực phẩm khác nhau?

 Hãy chọn những hợp chất CH phù hợp với sản phẩm sau:

1.Lúa, gạo ………

2.Các loại rau xanh………

3.Gan lợn……….

4.Nho chín, trái cây chín……….

5.Sữa……….

6.Nấm, vỏ côn trùng……….

7.Mía ………