Nhân vật Frăng được miêu tả chủ yếu qua thái độ với việc học tiếng Pháp và với thầy Hamen?. Thái độ đối với tiếng Pháp và với thầy Hamen trong buổi học cuối cùng đã bộc lộ phẩm chất nào
Trang 1Ngày soạn: 17/02/2017
Ngày giảng: 6A 20/02/2017
6D 22/02/2017
Bài 21 - Tiết 89 PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH
LÀM BÀI VĂN TẢ CẢNH Ở NHÀ
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
- Nắm được yêu cầu của bài văn tả cảnh
- Bố cục, thứ tự miêu tả, cách xây dựng đoạn văn và lời văn trong bài văn tả cảnh
- Năng lực tự học, hợp tác, giao tiếp, giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ
B CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ
2 Kiểm tra bài cũ
Muốn miêu tả được chúng ta cần phải làm gì?
3 Bài mới
* Hoạt động 1: Trải nghiệm
- Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh
- Phương pháp - Kĩ năng: Trực quan
- Thời gian: 10 phút
Cho HS xem clip “Hoa ở thung lũng hoa
Hồ Tây”
Gợi dẫn HS vào bài: Chúng ta sống cùng
với thiên nhiên, sống giữa thiên nhiên
Nhưng làm thế nào để những cảnh thiên
nhiên kĩ thú ấy hiện hình, sống động trên
trang giấy qua một bài (đoạn) văn miêu tả
Quan sát
Trang 2*Điều chỉnh, bổ sung:
* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
- Mục tiêu: Nắm được phương pháp viết văn tả cảnh
- Phương pháp - Kĩ năng: Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề
- Thời gian: 20 phút
- GV yêu cầu HS đọc 3 đoạn văn SGK
- GV gọi 1 HS đọc các yêu cầu tìm hiểu –
Giao nhiệm nhiệm vụ cho các nhóm:
+ Đối tượng miêu tả là con người Đoạn văn
không trực tiếp tả cảnh sắc nhưng ta vẫn
hình dung được những nét tiêu biểu của
cảnh sắc ở khúc sông có nhiều thác dữ, bởi
những động tác của con người trong cuộc
vượt thác có liên quan trực tiếp đến cảnh sắc
của khúc sông nhằm chinh phục thiên nhiên
* Nhóm 2:
? Đoạn văn 2 tả quang cảnh gì?
- Tả dòng Năm Căn và rừng đước
? Người viết miêu tả cảnh vật theo thứ tự
nào?
- Từ dưới sông lên bờ (gần xa)
? Liệu có thể đảo thứ tự này được không?
Vì sao?
- Không Vì nếu thế sẽ đảo vị trí quan sát
* Nhóm 3:
Quan sát đoạn văn 3: Luỹ làng
? Văn bản 3 có 3 phần Em chỉ ra và tóm tắt
ý mỗi phần Từ đó hãy nhận xét thứ tự miêu
tả của tác giả trong đoạn văn (trên dưới, xa
gần, kết quả cụ thể, thời gian ?
MB: Giới thiệu lũy tre làng (phẩm chất,
hình dáng, màu sắc)
- HS đọc ba đoạnvăn
Đọc các yêu cầu tìmhiểu
Thảo luận theonhóm
Đại diện các nhómtrình bày
- Đoạn 3: Tả luỹ làng
MB: Giới thiệu lũy tre
làng (phẩm chất, hìnhdáng, màu sắc)
TB: Lần lượt miêu tả 3
vòng của lũy tre
KB: Phát biểu cảm
nghĩ và nhận xét về loàitre
Trang 3TB: Lần lượt miêu tả 3 vòng của lũy tre.
KB: Phát biểu cảm nghĩ và nhận xét về loài
tre
? Nhận xét thứ tự miêu tả phần TB?
- Miêu tả từ ngoài → cụ thể
? Qua phân tích VD em thấy muốn tả cảnh
ta phải làm như thế nào?
? Yêu cầu HS rút ra nội dung ghi nhớ?
- Gọi HS đọc ghi nhớ
Rút ra nhận xétchung
Đọc ghi nhớ
* Ghi nhớ: SGK/47
*Điều chỉnh, bổ sung:
Hoạt động 3: Hoạt động luyện tập
- Mục tiêu: HS vận dụng được kiến thức để làm bài tập
- Phương pháp - Kĩ năng: Tái hiện, trả lời
- Thời gian: 5 phút
- Gọi HS đọc các yêu cầu bài tập 1, 2, 3 –
Giao nhiệm vụ vho các nhóm
+ Nhóm 1: BT1
+ Nhóm 2: BT2
+ Nhóm 3: BT3
- Tả lớp học trong giờ viết TLV
? Những hình ảnh tiêu biểu nào?
+ Cô giáo, không khí, quang cảnh chung
phòng học (bảng đen, tường, bàn ghế) các
bạn (tư thế, thái độ) cảnh viết bài, cảnh
ngoài sân, tiếng động
? Miêu tả theo thứ tự nào?
? Viết mở bài, kết bài cho bài văn trên?
- Tả quang cảnh sân trường trong giờ ra chơi
Trình bày kết quảthảo luận và nhậnxét
II Luyện tập
Bài tập 1:
- Tả lớp học trong giờTLV
Bài tập 2:
Bài tập 3:
- Dàn ý bài : “Biển đẹp"
Trang 4- Mục tiêu: HS vận dụng được kiến thức để viết bài làm văn tả cảnh ở nhà
- Phương pháp - Kĩ năng: cá nhân trình bày
? Em học tập được gì qua bài học phương pháp tả cảnh?
- Bố cục của một bài tả cảnh gồm mấy phần? Nội dung của mỗi phần?
5 Hướng dẫn tự học
- Hoàn thiện các bài tập vào vở
- Viết bài tập làm văn số 5
- Soạn tiết 90, 91: Buổi học cuối cùng
Trang 5VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 5 ( Văn tả cảnh – Làm ở nhà)
A Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức: Kiểm tra kiến thức đó học về bài văn tả cảnh
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sỏt, tưởng tượng, so sỏnh và nhận xét trong văn miờu tả
3 Thỏi độ: Có ý thức quan sỏt, sưu tầm, ghi chép, học hỏi.
Cộng
1 Văn học
Văn tự sự
Tỏc giả, tỏc phẩm qua đoạn văn trong văn bản “Sụng nước Cà Mau”
Đặt cõu có
sử dụng phép so sỏnh và đưa vào mụ hỡnh
Viết bài văn miờu tả dũng sụng
Đọc đoạn văn sau và trả lời cõu hỏi:
Dũng sụng Năm Căn mờnh mụng, nước ầm ầm đụ̉ ra biển ngày đờm như thỏc, cỏ nước bơi hàng đàn đen trũi nhụ lờn hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu súng
Trang 6trắng Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận.
Câu 1: (1 điểm) Đoạn văn nằm trong tác phẩm nào? Tác giả là ai?
Câu 2: (0,5 điểm)Nêu phương thức biểu đạt chính của đoạn văn?
Câu 3: (1 điểm)Nêu tác dụng của các phép so sánh trong đoạn văn trên?
Câu 4: (1,5 điểm)Đặt câu có sử dụng phép so sánh và đưa vào mô hình phép so sánh Câu 5: (6 điểm)Viết bài văn miêu tả dòng sông quê hương em.
Giới thiệu dòng sông quê hương em
Hình ảnh khái quát về dòng sông
2 TB:
Kết hợp trình tự thời gian và không gian
- Cảnh dọc 2 bên bờ sông.(những bãi ngô, bãi khoai, rặng tre )
- Cảnh dòng sông ( theo trình tự thời gian)
+ Vào buổi sáng: gió lặng , nước sông trong vắt, không gian êm ả
+ Vào buổi trưa hè: nước ánh lên nóng bỏng
+ Vào buổi chiều mát: dòng sông trở nên mát dịu, đám trẻ kéo nhau ra bơi lội
+ Vào đêm trăng đẹp:Trăng soi bóng xuống dòng sông lung linh, huyền ảo
3 KB:
Dòng sông gắn bó với những kỷ niệm tuổi thơ
Trang 7Ngày soạn: 17/02/2017
Ngày giảng: 6A, 6D 23/02/2017
Bài 22 - Tiết 90 BUỔI HỌC CUỐI CÙNG
(Chuyện của một em bé người An-dát)
- Năng lực tự học, hợp tác, giao tiếp, giải quyết vấn đề
B CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ
2 Kiểm tra bài cũ
?Nêu nhận xét của em về nội dung và nghệ thuật của bài “Vượt thác”.
3 Bài mới
* Hoạt động 1: Trải nghiệm
- Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh
- Phương pháp - Kĩ năng: Trực quan
- Thời gian: 10 phút
Cho HS xem hình ảnh chiến tranh và hòa
bình
Gợi dẫn HS vào bài:Lòng yêu nước là
một tình cảm rất thiêng liêng đối với mỗi
người và nó có rất nhiều cách biểu hiện
khác Ở đây, trong tác phẩm “Buổi học
cuối cùng”, đặc biệt này, lòng yêu nước
Quan sát
- Lắng nghe
Trang 8được biểu hiện trong tình yêu tiếng mẹ
- Mục tiêu: HDHS tìm hiểu tác giả - tác phẩm
- Phương pháp - Kĩ năng: Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề
- Thời gian: 20 phút
? Trình bày hiểu biết của em về tác giả
An- phông xơ - Đô- Đê
- GV hướng dẫn HS đọc bài: Giọng điệu
và nhịp điệu của lời văn biến đổi theo cái
nhìn và tâm trạng của chú bé Frăng
- GV gọi HS đọc bài – Nhận xét cách đọc
? Xác định nhân vật chính của truyện
- Vùng Andát vào tay Phổ
- Từ đây sẽ không còn được dạy tiếng
? Chú thích cho em biết gì về thế giới?
? Truyện được kể theo ngôi thứ mấy? Tác
dụng?
+ Ngôi thứ nhất qua lời của Frăng Cách
HS dựa theo phầnchú thích SGK
Tác giả của nhiều tậptruyện ngắn nổi tiếng
2 tác phẩm:
* Đọc:
* Ngôi kể: thứ nhất
Trang 9kể như vậy tạo tính chân thực cho câu
chuyện (mặc dù tất cả đề là sự sáng tạo
của tác giả), vừa biểu hiện tâm trạng và ý
nghĩ của nhân vật kể chuyện
? Văn bản được chia làm mấy đoạn? Nêu
nội dung của mỗi đoạn?
+ Đ1: Từ đầu đến “mà vắng mặt con”:
Quang cảnh trước buổi học
+ Đ2: … “sẽ nhớ mãi buổi học cuối cùng
này”: Diễn biến buổi học cuối cùng
+ Đ3: còn lại: Kết thúc buổi học cuối
cùng
Chia đoạn và nêunội dung của mỗi
- GV yêu cầu HS đọc đoạn đầu văn bản
? Trước khi diễn ra buổi học cuối cùng,
cậu bé Frăng thấy gì? Tìm những chi tiết
Hamen mặc đẹp, dân làng buồn rầu…
? Những điều đó báo hiệu điều gì sẽ xảy
ra?
- Vùng Andat đã rơi vào tay nước Phổ
- Việc học tập thay đổi
- Tiếng Pháp không được dạy
? Nhân vật Frăng được miêu tả chủ yếu
qua thái độ với việc học tiếng Pháp và với
thầy Hamen Em hãy tìm những chi tiết
miêu tả thái độ của Frăng?
- Với việc học tiếng Pháp: Định trốn đi
chơi, giận mình vì bỏ phí thời gian học
tập - Từ "chán sách -> "thấy sách là bạn
cố tri"
Xấu hổ khi không thuộc bài "lòng rầu rĩ
không dám ngẩnh đầu lên"
-> chưa bao giờ thấy mình chăm chú nghe
đến thế"
- Với thầy Hamen từ sợ hãi => Thân thiện
=> Nghĩ đến việc thầy sắp ra đi => thấy
tội nghiệp cho thầy, hiểu lời khuyên của
thầy => thấy thầy lớn lao
? Nhận xét diễn biến tâm lí của Frăng?
Trang 10- Thái độ đó diễn ra theo hai quá trình
+ Từ lơ là đến lo lắng cho việc học
+ Từ sợ hãi đến thân thiết, quý trọng thầy
Hamen
? Trong số các chi tiết miêu tả Frăng, chi
tiết nào gợi cho em nhiều cảm nghĩ nhất?
- HS tùy chọn Có thể "lịng rầu rĩ, khơng
dám ngẩng đầu lên" (miêu tả sự hối hận
xót xa của Frăng)
- Chống váng khi nghe tin khơng được
học tiếng Pháp (biểu hiện lịng căm giận
kẻ thù, lịng yêu nước của Frăng)
? Em thấy nhân vật Frăng được miêu tả ở
phương diện nào
- Nhân vật Frăng: Miêu tả qua diễn biến
tâm lý tinh tế, chân thực
? Các chi tiết đó miêu tả một cậu bé
Frăng như thế nào trong tưởng tượng?
- Hồn nhiên, chân thật, biết lẽ phải
? Thái độ đối với tiếng Pháp và với thầy
Hamen trong buổi học cuối cùng đã bộc
lộ phẩm chất nào trong tâm hồn trị Frăng
- Tình yêu tiếng Pháp
- Quý trọng, biết ơn thầy
GV: Đó là tình yêu tiếng nói dân tộc, một
biểu hiện cụ thể của lịng yêu nước ở
Frăng
Nêu suy nghĩ
Nhận xét
Cảm nhận về nhânvật
- Hồn nhiên, chân thật,biết lẽ phải
- Tình yêu tiếng Pháp
- Quý trọng, biết ơnthầy
- Miêu tả n/vật quadiễn biến tâm lý tinh tế,chân thực
Phân tích tâm trạng
của chú bé PhRăng
trong buổi học cuối
cùng đó ? Thái độ
của PhRăng đối với
việc học tiếng Pháp
đã thay đổi ntn ? Nhờ
Quan sát, nhận xét Sự thay đổi về thái
độ , tình cảm và ýnghĩa của PhRăng :Ham chơi , lười vàngại họcï tiếng Pháp
Biết yêu quí vàham thích học tốt
Trang 11vào đâu mà chú bé
đã có sự thay đổi
đó ?
tiếng Pháp
*Điều chỉnh, bổ sung:
Hoạt động 5: Hoạt động tìm tịi, mở rộng.
-Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học viết đoạn văn
-Phương pháp - Kĩ năng: Cặp đơi chia sẻ, cá nhân
-Thời gian: 5 phút
Hãy kể tóm tắt lại câu chuyện
Theo em lịng yêu nước được
biểu hiện như thế nào?
Vận dụng viếtđoạn văn
Hợp tác
Bài tập 1: Viết đoạn văn
*Điều chỉnh, bổ sung:
* Dặn dị
- Nắm vững nội dung câu chuyện, kể tóm tắt
- Hồn thiện các bài tập vào vở
- Chuẩn bị tiết 91: Bài học cuối cùng tiếp theo
Trang 12Ngày soạn: 17/02/2017
Ngày giảng: 6A, 6D 25/02/2017
Bài 22 - Tiết 91 BUỔI HỌC CUỐI CÙNG
(Chuyện của một em bé người An-dát)
- Ý nghĩa, giá trị của tiếng nói dân tộc
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong truyện
- Năng lực tự học, hợp tác, giao tiếp, giải quyết vấn đề
B CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ
2 Kiểm tra bài cũ
?Nêu nhận xét của em về nội dung và nghệ thuật của bài “Vượt thác”.
3 Bài mới
* Hoạt động 1: Trải nghiệm
- Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh
- Phương pháp - Kĩ năng: Trực quan
- Thời gian: 10 phút
Cho HS xem hình ảnh chiến tranh và hòa
bình
Gợi dẫn HS vào bài:Lòng yêu nước là
Quan sát
- Lắng nghe
Trang 13một tình cảm rất thiêng liêng đối với mỗi
người và nó có rất nhiều cách biểu hiện
khác Ở đây, trong tác phẩm “Buổi học
cuối cùng”, đặc biệt này, lòng yêu nước
được biểu hiện trong tình yêu tiếng mẹ
- Mục tiêu: HS hiểu được nội dung của văn bản
- Phương pháp - Kĩ năng: Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề
- Thời gian: 20 phút
? Theo em, trong truyện, ngoài chú bé
Frăng, còn có nhân vật chính nào giữ vai
trò quan trọng trong việc thể hiện tư
tưởng chủ đạo tác phẩm?
- Thầy giáo Hamen
- GV gọi HS đọc đoạn văn bản miêu tả
thầy Hamen
? Thầy giáo Hamen trong buổi dạy tiếng
Pháp cuối cùng ấy, được miêu tả qua
mấy phương diện? Đó là những phương
diện nào?
- Thầy giáo Hamen được miêu tả qua 4
phương diện: trang phục, thái độ với HS,
những lời nói về việc học tiếng pháp và
hành động cử chỉ trong phút cuối cùng
của buổi học
? Em hãy tìm những chi tiết miêu tả thầy
Hamen theo các phương diện trên?
- Về trang phục: áo sơ đanh gốt diềm lá
sen, mũ bằng lụa thêu ren
- Thái độ với HS (Frăng): Chẳng giận
dữ, dịu dàng kiên nhẫn giảng
- Những lời nói về việc học tiếng Pháp
+ Tai họa lớn nhất là bao giờ cũng hoãn
việc học đến ngày mai
+ Tiếng Pháp là ngôn ngữ hay nhất,
trong sáng nhất, phải giữ lấy nó và đừng
(2 -> 3 HS trả lời)
- Đọc đoạn văn bản
Nêu các phươngdiên miêu tả
Tìm các chi tiếtmiêu tả
-Thái độ với HS:
dịu dàngnhiệt tìnhkiên nhẫn
- Những lời nói vềtiếng Pháp : Lời nóisâu sắc, tha thiết
Trang 14bao giờ quên lãng nó.
+ Khi một dân tộc rơi vào vòng nô lệ,
chừng nào họ vẫn giữ vững tiếng nói …
chẳng khác gì nắm được chìa khóa chốn
lao tù
? Em có nhận xét gì về trang phục và
thái độ thầy Hamen? Cho biết ý nghĩa
chi tiết đó?
- Đó là trang phục trong ngày lễ thật
GV: Trong buổi học cuối cùng ấy, thầy
Hamen được miêu tả qua bộ lễ phục đẹp,
trang trọng với thái độ ân cần, dịu dàng
kiên nhẫn, giảng giải như muốn truyền
hết tri thức cho HS Điều đó chứng tỏ
tính chất quan trọng của buổi học Còn
lời nói và hành động?
? Hãy đọc đoạn văn bản kể về những lời
nói của thầy Hamen với việc học tiếng
Pháp? (Frăng ạ … chốn lao tù)
Em thấy đoạn văn này được viết theo
phương thức biểu đạt nào?
? Quan sát kỹ đoạn thầy Hamen nói về
tiếng Pháp em thấy trong đoạn văn tác
giả sử dụng nghệ thuật gì? Chỉ rõ?
- GV gạch bảng phụ
? Hình ảnh so sánh "giữ vững tiếng nói
của mình chẳng khác gì nắm được chìa
khóa chốn lao tù" có ý nghĩa gì?
- Hình ảnh so sánh trên có ý nghĩa nhấn
mạnh, khẳng định sức mạnh của tiếng
nói dân tộc
? Kết hợp nghệ thuật sử dụng điệp từ và
phép so sánh đã cho em hiểu những lời
nói của thầy Hamen như thế nào?
- Những lời nói thấm thía mong muốn
HS phải chú trọng học môn tiếng Pháp,
đồng thời thể hiện niềm tự hào về ngôn
ngữ dân tộc, khẳng định sức mạnh của
ngôn ngữ dân tộc
Khi một dân tộc bị rơi vào vòng nô lệ
Phương thức biểucảm
Nêu ý nghĩa
HS trình bày
- HS kể đoạn vănbản
Suy nghĩ, trả lời
- Hành động, cử chỉ:
Viết lên bảng “Nước Pháp muôn năm”
Trang 15Câu nói của thầy Hamen đã cho ta cảm
nhận được giá trị thiêng liêng và sức
mạnh to lớn của tiếng nói dân tộc trong
cuộc đấu tranh giành độc lập tự do khi
đất nước bị xâm lăng
=> Hình ảnh thầy Hamen không chỉ
được tái hiện qua trang phục, thái độ, lời
nói mà còn được miêu tả qua hành động,
cử chỉ
? Theo dõi phần cuối văn bản Kể lại
đoạn văn bản đó?
? Qua đoạn văn bản vừa đọc, em thấy
thầy Hamen đã có những hành động, cử
chỉ gì khiến cho Frăng khẳng định: Chưa
bao giờ thấy thầy lớn lao đến thế?
? Hình ảnh thầy Hamen người tái nhợt,
nghẹn ngào không nói được hết câu, cầm
? Em thấy nhân vật thầy Hamen được
miêu tả lại theo cách nhìn, cách cảm,
cách nghĩ của ai?
- Theo cách nhìn, cách cảm, cách nghĩ
của chú bé Frăng
? Vậy theo em, lời khẳng định của Frăng
về thầy giáo Hamen lúc này có đúng
GV chốt: Quả thật, trong phút giây cuối
cùng của buổi học này, hình ảnh thầy
Hamen thật lớn lao, bởi giây phút này
thể hiện rõ nhất nỗi xúc động nghẹn
ngào, niềm đau đớn tái tê của thầy khi
phải dời bỏ vùng Andát, dời bỏ ngôi
trường với những buổi dạy tiếng mẹ đẻ
thiêng liêng mà hơn 40 năm trời thầy