- Bước đầu xỏc định được nội dung của một đoạn văn hay bài văn miờu tả, xỏc định đặc điểm nổi bật của đối tượng miờu tả trong đoạn văn hay bài văn miờu tả.. GV cho HS đọc một đoạn văn mi
Trang 1Ngày soạn: 06/01/2017
Ngày giảng: 6A 09/01/2017
6D 11/01/2017
Bài 18 - Tiết 76 TèM HIỂU CHUNG VỀ VĂN MIấU TẢ
A MỤC TIấU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
- Mục đớch của miờu tả
- Cỏch thức miờu tả
2 Kỹ năng
- Nhận diện được đoạn văn, bài văn miờu tả
- Bước đầu xỏc định được nội dung của một đoạn văn hay bài văn miờu tả, xỏc định đặc điểm nổi bật của đối tượng miờu tả trong đoạn văn hay bài văn miờu tả
3 Thỏi độ
- Cú ý thức viết bài văn miờu tả theo mục đớch của mỡnh
4 Năng lực
- Năng lực sỏng tạo, vấn đỏp, nờu và giải quyết vấn đề, sử dụng ngụn ngữ.
B CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRề
1 Giỏo viờn:
- Nghiờn cứu tài liệu, kế hoạch dạy học, bài văn mẫu
2 Học sinh: Soạn bài, đọc trước bài mới, học bài cũ.
C TIẾN TRèNH LấN LỚP
1 Ổn định tổ chức lớp:
6A
6D
2 Kiểm tra bài cũ
Khỏi quỏt lại nội dung phần tập làm văn kỡ I
3 Bài mới
* Hoạt động 1: Trải nghiệm
- Mục tiờu: Tạo tõm thế và định hướng chỳ ý cho học sinh
- Phương phỏp - Kĩ năng: Phõn tớch
- Thời gian: 10 phỳt
GV cho HS đọc một đoạn văn miờu tả
trờn bảng phụ
- GV dẫn học sinh vào bài (Muốn mọi
ngời hình dung rõ nét về một
con ngòi, sự vật… nào đó, em
phải làm gì?->vậy thế nào là
văn miêu tả? chúng ta tìm hiểu
bài mới)
- HS nhận xột
Trang 2*Điều chỉnh, bổ sung:
* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
- Mục tiêu: Hiểu được thế nào là văn miêu tả
- Phương pháp - Kĩ năng: Vấn đáp giải thích, nêu và giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm
- Thời gian: 20 phút
- GV gọi HS đọc các tình huống:
+ TH 1: Trên con đường em đi học, em
gặp 1 người khách hỏi thăm đường về
nhà, đang phải đến trường Làm thế nào
để người khách nhận ra được nhà em
- Tả con đường (dấu hiệu nhận biết : Cột
điện, ngã rẽ, cây to, nhà mầu gì, cổng
ntn ?)
+ TH 2: Em cùng mẹ đi cửa hàng mua
áo, trước rất nhiều áo khác nhau, treo
trên cao, làm thế nào để người bán hàng
lấy đúng chiếc áo em định mua?
+ TH 3: Một HS lớp 3 hỏi em: Người lực
sĩ là người ntn? Em phải làm gì để HS ấy
hình dung ra hình ảnh người lực sĩ?
- Tả chân dung người lực sĩ
- Nét mặt
- Cơ bắp
- Hình khối
- Gọi HS đọc 2 đoạn văn
? Những chi tiết và hình ảnh miêu tả 2
chú dế? Hai đoạn văn giúp em hình dung
đặc điểm nổi bật của 2 chú dế?
- Dế mèn : Càng, chân kheo, vuốt, cánh,
răng, râu Động tác ra oai, khoe sức
mạnh, vẻ đẹp
→ Chàng dế thanh niên cường tráng, tự
tin, yêu đời, đẹp
- Dế Choắt:
+ người gày gò, dài lêu nghêu, cánh,
càng bè bè, nặng nề , râu : cụt, mặt: ngẩn
ngơ
+ ĐT ảnh so sánh : Như chàng nghiện,
như người cởi trần mặc gile
→ Xấu xí, ốm đau, yếu đuối
- Suy nghĩ, trả lời
- Kiểu dáng áo
- Màu áo
- Vị trí áo
- Tả chân dung người lực sĩ
- Đọc 2 đv miêu tả
Dế Mèn, Dế Choắt
Nêu đặc điểm của
- Dế mèn :
- Dế Choắt:
Rút ra nội dung ghi nhớ
I Thế nào là văn miêu tả
1 VD:
* VD 1:
a Miêu tả đường về nhà và bên ngoài ngôi nhà
b.Miêu tả chiếc áo em muốn mua
c Miêu tả người lực sĩ trong TT của em
* VD 2 :
- Dế mèn
- Dế Choắt
-> Văn miêu tả giúp người đọc, người nghe hình dung những đặc điểm, tính chất nổi bật
Trang 3? Những tình huống và đoạn văn trên
chính là văn miêu tả? Nhận xét thế nào là
văn miêu tả?
? Văn miêu tả đòi hỏi năng lực gì ở
người viết, người nói?
+ Năng lực quan sát
→ Văn miêu tả rất cần thiết trong đời
sống con người và văn chương
- GV gọi học sinh đọc ghi nhớ
của một sự vật, sự việc, con người, phong cảnh…làm cho những cái đó hiện lên như trước mắt người đọc, người nghe
2 Ghi nhớ : SGK/16
*Điều chỉnh, bổ sung:
Hoạt động 3: Hoạt động luyện tập
- Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học vào bài luyện tập
- Phương pháp - Kĩ năng: Nêu và giải quyết vấn đề, thực hành thảo luận
- Thời gian: 10 phút
- GV yêu cầu HS đọc và trả lời câu hỏi?
? Mỗi đoạn miêu tả ở trên tái hiện điều
gì? Em hãy chỉ ra những đặc điểm nổi
bật của SV, con người và quang cảnh
được miêu tả qua 3 đv, đthơ trên?
- Đ1 : Chân dung Dế mèn được nhân
hóa, khỏe, đẹp trẻ trung: càng mẫn
bóng, vuốt cứng, nhọn hoắt
- Đ2 : Hình ảnh Lượm gầy nhỏ, nhanh
nhẹn, vui vẻ, hoạt bát, nhí nhảnh như con
chim chích
- Đ3 : Cảnh hồ ao, bờ bãi sau 1 trận mưa
lớn T/g loài vật ồn ào, náo động kiếm
ăn
Nếu phải viết 1 bài văn tả
a Cảnh mùa đông đến ở quê hương, em
sẽ nêu những đặc điểm nổi bật nào?
- Sự thay đổi của trời, mây cỏ, mặt đất,
vườn gió, mưa, không khí , con người
+ Thời tiết : Lạnh lẽo
+ Đêm dài, ngày ngắn
+ Bầu trời : âm u, như thấp xuống, ít
trăng sao, nhiều mây và sương mù
+ Cây cối : Trơ trọi, khẳng khiu, lá vàng
rụng
+ Mùa của hoa
b Khuôn mặt mẹ luôn hiện lên trong tâm
trí em: Nếu tả khuôn mặt mẹ thì em chú
ý đặc điểm nổi bật nào?
Đọc các đoạn trích Chỉ ra đặc điểm của từng đoạn văn, đoạn thơ
Nêu những đặc điểm nổi bật cảnh mùa đông
Nêu đặc điểm khi
tả mẹ
- Đọc kỹ đoạn "Lá rụng"
II Luyện tập.
Bài tập 1: Đọc - Trả lời câu hỏi.
a Cảnh mùa đông
b Tả khuôn mặt mẹ
- Viết hoàn chỉnh phần
b Luyện tập
Trang 4- Sáng và đẹp : lam lũ, vất vả.
- Hiền hậu và nghiêm nghị
- Vui vẻ hay lo âu, trăn trở
- Mắt? Miệng? Trán?
* Đọc đoạn văn tham khảo
Cảnh lá rụng mùa đông được miêu tả kỹ
lưỡng ntn?
Những biện pháp NT được sử dụng rất
thành công ở đây?
Cảm nhận của em về đoạn văn?
Tả khuôn mặt mẹ
*Điều chỉnh, bổ sung:
Hoạt động 4: Hoạt động vận dụng
- Mục tiêu: HS biết cách nhận biết đoạn văn miêu tả
- Phương pháp - Kĩ năng: Cá nhân
- Thời gian: 5 phút
* Đọc thêm : Lá rụng
Đây có phải bài văn miêu tả không?
? Đối tượng được miêu tả trong bài văn ?
Đối tượng được nhà văn miêu tả như thế
nào?
- Trả lời
*Điều chỉnh, bổ sung:
Hoạt động 5: Hoạt động tìm tòi, mở rộng.
- Mục tiêu: HS biết lựa chọn đặc điểm nổi bật của sự vật để tả
- Phương pháp - Kĩ năng: Tìm tòi, phát hiện
- Thời gian: 5 phút
? Tìm các chi tiết, đặc điểm
nổi bật cảnh sân trường trong
giờ ra chơi
Tìm tòi, phát hiện Bài tập:
- Cảnh sân trường lúc bắt đầu
ra chơi: ồn ào, náo nhiệt hẳn lên
- Hoạt động vui chơi của mọi người: các trò chơi được bày
- Hoạt động vui chơi của từng nhóm
- Đâu đó vài nhóm không thích chơi đùa ngồi ôn bài, hỏi nhau bài tính khó vừa học
- Âm thanh ( hỗn độn, đầy
Trang 5tiếng cười đùa, la hét, -Không khí nhộn nhịp, sôi nổi
*Điều chỉnh, bổ sung:
4 Củng cố
? Thế nào là văn miêu tả?
5 Hướng dẫn tự học
- Viết một đoạn văn miêu tả cảnh sân trường trong giờ ra chơi
- Tìm đọc "Đất rừng phương Nam" - Đoàn Giỏi Lọc ra những đoạn văn miêu tả
Trang 6Ngày soạn: 06/01/2017
Ngày giảng: 6A, 6D 11/01/2017
Bài 18 - Tiết 77 SÔNG NƯỚC CÀ MAU
(Đất rừng phương Nam - Đoàn Giỏi)
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
- Hiểu sơ giản về tác giả và tác phẩm” Đất rừng phương Nam”.
2 Kỹ năng
- Nắm bắt nội dung văn bản truyện hiện đại có yếu tố miêu tả kết hợp thuyết minh
- Đọc diễn cảm phù hợp nội dung văn bản
3 Thái độ
- Thái độ yêu thiên nhiên, đất nước
4 Năng lực
- Năng lực sáng tạo, vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề
B CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ
1 Giáo viên:
- Nghiên cứu tài liệu, kế hoạch dạy học, máy chiếu, lược đồ Việt Nam
2 Học sinh: Soạn bài, đọc trước bài mới, học bài cũ.
C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định tổ chức lớp:
6A
6D
2 Kiểm tra bài cũ
- Em hãy cho biết bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn là gì ?
- Đoạn trích kể theo ngôi thứ mấy ? Chọn ngôi kể như thế có tác dụng gì ?
- Bài học về thói kiêu căng, về lòng nhân ái: thói kiêu căng có thể làm hại người khác
Ở đời phải biết yêu thương những người xung quanh, giúp đỡ người yếu, người kém may mắn hơn mình
- Truyện kể theo ngôi thứ nhất, có tác dụng kể những điều mình biết, mình suy nghĩ, ở đây kể được sự ân hận của Dế Mèn sau khi gây ra cái chết cho Dế Choắt
3 Bài mới
* Hoạt động 1: Trải nghiệm
- Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh
- Phương pháp - Kĩ năng: Trực quan
- Thời gian: 10 phút
GV chiếu lược đồ VN: Đất nước Việt
Nam trải dài từ mũi Cà Mau cho đến địa
dầu Móng Cái
Hôm nay chúng ta sẽ khám phá vùng đất
tận cùng của tổ quốc, đó là Sông nước
Cà Mau
Trước khi đi vào bài mới, chúng ta sẽ
- HS lắng nghe, quan sát
Trang 7xem một số hình ảnh về Sông nước Cà
Mau
Những hàng dừa nước trải dài…
…đến những cách rừng tràm bát ngát
Chợ nổi trên sông…
…đến những chiến công hiển hách
Chúng ta cùng xem đoạn Video clip nói
về Sông nước Cà Mau
*Điều chỉnh, bổ sung:
* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
- Mục tiêu: Giúp học sinh hiểu được tác giả, tác phẩm Ấn tượng ban đầu về Cà Mau
- Phương pháp - Kĩ năng: phân tích, nêu và giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm
- Thời gian: 20 phút
? Qua soạn bài ở nhà, em hãy giới thiệu
về nhà văn Đoàn Giỏi và bài văn "Sông
nước Cà Mau"
- Sinh (1925 - 1989) quê ở Tiền Giang
- Viết văn từ kháng chiến chống Pháp
- Bài văn trích từ chương 18 của TP "Đất
rừng phương Nam" sáng tác 1957
- GV: Hướng dẫn đọc – Gọi 3 HS đọc
nối tiếp – Nhận xét cách đọc
- GV: “ĐRPN” là 1 trong những TP xuất
sắc nhất của VH thiếu nhi nước ta Từ
khi ra mắt bạn đọc, nó đã có sức hấp dẫn
lâu bền với nhiều thế hệ bạn đọc nhỏ tuổi
cho đến tận ngày nay TP được in lại
nhiều lần, được dựng thành phim Đoạn
trích có cấu tạo như 1 bài văn tả cảnh ở
đây, cảnh sông nước Cà Mau được tả theo
trình tự:
- Ấn tượng ban đầu về toàn cảnh
- Cảnh kênh rạch sông ngòi
- Cảnh chợ Năm căn
? Em hãy xác định các đoạn văn ứng với
từng cảnh đó trên VB? Ở đây, cảnh được
cảm nhận và miêu tả trực tiếp Căn cứ
vào đâu để xác định thế?
HS giới thiệu
HS xác định
- Từ đầu màu xanh đơn điệu
- Tiếp khói sóng ban mai
I Giới thiệu tác giả -tác phẩm.
1 Tác giả.
- (1925 – 1989)
- Quê : Tiền Giang
- Viết văn từ năm kháng chiến chống Pháp
2 Tác phẩm.
- Trích chương 18 của
TP "Đất rừng phương Nam" (1957)
3 Bố cục: 3 phần
- Ấn tượng ban đầu về toàn cảnh
- Cảnh kênh rạch sông ngòi
- Cảnh chợ Năm căn
Trang 8? Em có nhận xét gì về thể loại của đoạn
trích?
- Thể loại: Miêu tả cảnh thiên nhiên – kết
hợp giới thiệu – thuyết minh cảnh quan
một vùng đất nước
? Cách miêu tả bằng quan sát và cảm thụ
trực tiếp có TD gì?
- Nhân vật "Tôi" trực tiếp quan sát cảnh sông
nước Cà Mau từ trên con thuyền và trực tiếp
miêu tả
- Khiến cảnh SNCM lần lượt hiện lên 1
cách sinh động
- Người miêu tả có thể trực tiếp bộc lộ
p/c: quan sát, so sánh, liên tưởng, cảm
xúc
- Gọi HS đọc phần đầu
? Quan sát phần đầu, cho biết những hình
ảnh và âm thanh nào của thiên nhiên gợi
cho con người nhiều ấn tượng khi đi qua
nơi đây?
- Hình ảnh :
+ Sông ngòi, kênh rạch chi chít như
mạng nhện
+ Trời, nước, cây toàn 1 sắc xanh
- Âm thanh : Tiếng sóng biển rì rào bất
tận ru ngủ thính giác con người
? Những hình ảnh và âm thanh ấy được
tác giả quan sát bằng những giác quan
nào?
- Thị giác (nhìn)
- Thính giác (nghe)
? Bên cạnh đó, tác giả còn dùng NT gì để
miêu tả cảnh thiên nhiên?
- NT : So sánh, liệt kê, điệp từ
? Với NT và cảm nhận của t/g, em có ấn
tượng như thế nào về SNCM?
→ ấn tượng về 1 không gian rộng lớn với
nhiều sông ngòi, cây cối
- Phủ kín màu xanh
- Một thiên nhiên nguyên sơ bí ẩn và hấp
dẫn
- Còn lại
Nhận xét về thể loại
Nêu tác dụng
Đọc
HS phát hiện chi tiết
Nêu nghệ thuật
Nêu cảm nhận ban đầu về cảnh SNCM
Chỉ ra những biểu hiện cụ thể
II Phân tích văn bản.
1 Ấn tượng ban đầu
về cảnh sông nước Cà Mau.
→ Không gian rộng lớn
mênh mông, với sông ngòi, kênh rạch chằng chịt Tất cả được bao trùm bởi màu xanh ngập tràn
*Điều chỉnh, bổ sung:
Trang 9Hoạt động 3: Hoạt động luyện tập
- Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học để tập tóm tắt nội dung chính văn bản
- Phương pháp - Kĩ năng: cá nhân
- Thời gian: 5 phút
Tóm tắt nội dung văn bản?
- Bài văn miêu tả cảnh quan thiên nhiên,
sông nước vùng Cà Mau, mảnh đất tận
cùng phía nam của Tổ quốc Cảnh thiên
nhiên ở đây thật rộng lớn, hoang dã và
hùng vĩ, đặt biệt là những dòng sông và
rừng đước Cảnh chợ Năm Căn là hình
ảnh trù phú, độc đáo, tấp nập về sinh
hoạt của con người ở vùng đất ấy
- Tóm tắt
*Điều chỉnh, bổ sung:
Hoạt động 4: Hoạt động vận dụng
- Mục tiêu: HS biết cách cảm nhận vẻ đẹp thiên nhiên đất nước
- Phương pháp - Kĩ năng: Cá nhân
- Thời gian: 3 phút
Qua bài học em có thể hiểu về thiên
nhiên và con người VN
- Trình bày
*Điều chỉnh, bổ sung:
Hoạt động 5: Hoạt động tìm tòi, mở rộng.
- Mục tiêu: HS biết trình bày suy nghĩ của bản thân
- Phương pháp - Kĩ năng: Tìm tòi, phát hiện
- Thời gian: 3 phút
? Em phải làm gì để bảo vệ
các danh thắng của quê hương
- Suy nghĩ, trả lời
*Điều chỉnh, bổ sung:
4 Củng cố
?Nêu nét chính vầ tác giả, tác phẩm SÔNG NƯỚC CÀ MAU
5 Hướng dẫn tự học
- Tìm đọc "Đất rừng phương Nam" - Đoàn Giỏi Chuẩn bị tiết 78: SÔNG NƯỚC CÀ MAU
Trang 10Ngày soạn: 06/01/2017
Ngày giảng: 6A, 6D 14/01/2017
Bài 18 - Tiết 78 SÔNG NƯỚC CÀ MAU
(Đất rừng phương Nam - Đoàn Giỏi)
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
- Vẻ đẹp của thiên nhiên và cuộc sống con người một vùng đất phương nam
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật dược sử dụng trong đoạn trích
2 Kỹ năng
- Nắm bắt nội dung văn bản truyện hiện đại có yếu tố miêu tả kết hợp thuyết minh
- Nhận biết các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản và vận chúng khi làm văn miêu tả cảnh thiên nhiên
3 Thái độ
- Thái độ yêu thiên nhiên, đất nước
4 Năng lực
- Năng lực tự học, phân tích, tìm tòi, phát hiện
B CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ
1 Giáo viên:
- Nghiên cứu tài liệu, kế hoạch dạy học, máy chiếu
2 Học sinh: Soạn bài, học bài cũ.
C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định tổ chức lớp:
6A
6D
2 Kiểm tra bài cũ
?Nêu nét chính vầ tác giả, tác phẩm SÔNG NƯỚC CÀ MAU
3 Bài mới
* Hoạt động 1: Trải nghiệm
- Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh
- Phương pháp - Kĩ năng: Trực quan
- Thời gian: 10 phút
Cho HS xem video cảnh sông ngòi, kênh
*Điều chỉnh, bổ sung:
* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
- Mục tiêu: Giúp học sinh hiểu được tác giả, tác phẩm Ấn tượng ban đầu về Cà Mau
- Phương pháp - Kĩ năng: phân tích, nêu và giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm
- Thời gian: 20 phút
Trang 11HĐ CỦA THẦY HĐ CỦA TRÒ ND CẦN ĐẠT
- GV: Gọi HS đọc phần 2
? Trong đoạn văn tả cảnh sông ngòi,
kênh rạch Cà Mau, t/g làm nổi bật nét
nào của cảnh?
- Giải thích cách đặt tên sông, tên đất
- Độc đáo trong dòng chảy Năm Căn
- Độc đáo trong rừng đước
? Em hãy tìm những danh từ riêng trong
đoạn văn Cho biết vì sao người miền
này lại đặt tên như vậy?
- Cứ theo đặc điểm riêng của nó mà gọi
thành tên: rạch Mái Giầm (nhiều cây,
Mái giầm), kênh Bọ Mắt (có nhiều Bọ
Mắt), kênh Ba khía (nhiều con ba khía),
Năm căn (Nhà năm gian)
? Em có nhận xét gì về cách đặt tên này?
- Dân dã, mộc mạc, theo lối dân gian
? Đoạn văn trên có phải hoàn toàn là văn
miêu tả không? Vì sao? Đoạn văn xen kẽ
những loại văn gì?
+ Đy không chỉ đơn thuần là tả cảnh mà
còn xen kẽ thể loại văn thuyết minh –
giới thiệu cụ thể, chi tiết về cảnh quan,
tập quán, phong tục một vùng đất nước
? Những địa danh đó gợi ra đặc điểm gì
về thiên nhiên và cuộc sống Cà Mau?
→ Phong phú, đa dạng, hoang sơ, gắn bó
với cuộc sống lao động của con người
? Ở đoạn văn tiếp theo, t/g T2 tái hiện
con sông Năm Căn và rừng đước Em
hãy tìm những chi tiết nổi bật?
* Hình ảnh:
- Dòng sông : Mênh mông, nước ầm
ầm cá bơi hàng đàn đen trĩu rộng hơn
ngàn thước
- Rừng đước: cao ngất như 2 dãy trường
thành, mọc dài theo bãi, ngọn = tăm tắp,
lớp này chồng lên lớp kia
Nhận xét
Tìm chi tiết nổi bật về con sông Năm Căn và rừng đước
I Giới thiệu tác giả -tác phẩm.
II Phân tích văn bản.
1 Ấn tượng ban đầu
về cảnh sông nước Cà Mau
2 Cảnh sông ngòi, kênh rạch Cà Mau
→ Thiên nhiên đa dạng phong phú, hoang sơ, gắn bó với cuộc sống lao động của con người