Giáo án Ngữ văn 8 từ tiết 5 đến tiết 16

Hoạt động của thầy và trị Nội dung Hoạt động 1 H/s đọc mục * của phần chú thích, gv chốt lại một số điểm cơ bản về tác giả và tác phẩm: -Nguyên Hồng là một trong những nhà văn lớn của vă

Tuần 2

Tiết 5-6 :MƠN NGỮ VĂN Bài : TRONG LÒNG MẸ (Trích tiểu thuyết tự thuật:NHỮNG NGÀY THƠ ẤU)

I/ Mục tiêu cần đạt

Giúp học sinh:

-Đồng cảm với nỗi đau tinh thần, tình yêu mãnh liệt, nồng nàn của chú bé Hồngđối với người mẹ đáng thương được biểu hiện qua ngịi bút hồi ký - tự truyện thấmđượm chất trữ tình chân thành và truyền cảm của tác giả

-Tích hợp với phần TV ở bài Ttrường từ vựng,với phần Tập làm văn ở bài bố cụccủa 3 đoạn văn, đặc biệt là sự sắp xếp ý ở phần thân bài

-Rèn luyện kỹ năng phân tích nhân vật ,khái quát đặc điểm tính cách qua lời nĩi,nét mặt ,tâm trạng; phân tích cách kể truyện kết hợp nhuần nhuyễn với tả tâm trạng,cảm xúc bằng lời văn thống thiết, củng cố về thể loại tự truyện - hồi ký

II/ Chuẩn bị:

Giáo viên: Giáo án, tư liệu về tác giả

Học sinh: Soạn bài, sgk

III/ Tiến trình lên lớp

1.Ổn định :KTSS

2.KTBC:

-Bài Tơi đi học được viết theo thể loại nào? Vì sao em biết ?

-Một trong những thành cơng của việc thể hiện cảm xúc, tâm trạng của ThanhTịnh trong bài Tơi đi học là biện pháp so sánh Em hãy nhắc lại 3 so sánh hay trongbài và phân tích nghệ thuật của nĩ ?

3.Bài mới:

Tuổi thơ cay đắng, tuổi thơ ngọt ngào, tuổi thơ dữ dội, tuổi thơ êm đềm Tuổi thơcủa em, tuổi thơ cũa tơi Ai chẳng cĩ một tuổi thơ, một thời thơ ấu đã trơi qua và

khơng bao giờ trở lại Những ngày thơ ấu của nhà văn Nguyên Hồng đã được kể , tả,

nhớ lại với những rung động cực điểm của một linh hồn trẻ dại (Thạch Lam) mà thấmđẫm tình yêu - tình yêu mẹ

Hoạt động của thầy và trị Nội dung

Hoạt động 1

H/s đọc mục * của phần chú thích, gv chốt lại một số điểm

cơ bản về tác giả và tác phẩm:

-Nguyên Hồng là một trong những nhà văn lớn của văn

học VN hiện đại Ơng là t/g của tiểu thuyết Bỉ vỏ,Cửa

biển,các tập thơ Trời xanh,Sơng núi quê hương.

-Thời thơ ấu trải qua nhiểu cay đắng đã trở thành nguồn

cảm hứng cho tác phẩm - hồi ký - tự truyện cảm động

Những ngày thơ ấu của Nguyên Hồng.

-Tác phẩm gồm 9 chương, mỗi chương kể về một kỷ niệm

sâu sắc Đoạn trích Trong lịng mẹ là chương 4

Hoạt động 2

Yêu cầu đọc chậm, tình cảm; chú ý các từ ngữ, hình ảnh

I.Tác giả-Tác phẩm

II.Đọc-Tìm hiểu chúthích

thể hiện cảm xúc.

Gv đọc, gọi 3-4 h/s đọc và nhận xét cách đọc

Hướng dẫn h/s tìm hiểu và giải thích các từ khĩ

Hoạt động 3

?Theo em, văn bản này cĩ thể chia làm mấy phần?

-H/s tiến hành thảo luận đưa ra cách chia bố cục

Gv chốt :

Văn bản chia 2 phần:

+ Phần 1: “Từ đầu người ta hỏi đến chứ” Cuộc

đối thoại giữa người cơ cay độc và chú bé Hồng; ý nghĩ,

cảm xúc của chú về người mẹ bất hạnh

+ Phần 2: Đoạn cịn lại  Cuộc gặp lại bất ngờ với mẹ và

cảm giác vui sướng cực điểm của chú bé Hồng

? Nhân vật bà cơ được biểu hiện qua những chi tiết tả, kể

nào? Những chi tiết ấy kết hợp với nhau như thế nào và

nhằm mục đích gì? Mục đích ấy cĩ đạt hay khơng?

- Hồn cảnh khơng gian và thời gian để bà cơ xuất hiện

trong cuộc gặp gỡ và đối thoại với đứa cháu ruột (gần đến

ngày giỗ đầu của bố, mẹ vẫn chư về, nghe tin về mẹ)

- Cuộc gặp gỡ đối thoại do chính bà cơ chủ động để đạt

mục đích riêng của mình  tạo sự hồi nghi, khinh miệt đ/v

người mẹ trong lịng bé Hồng, nhưng mục đích đã khơng

đạt được

? Trong và qua cuộc gặp gỡ, đối thoại ấy, tính cách và tâm

địa bà cơ hiện ra thật rõ nét qua từng lời nĩi, nụ cười, cử

chỉ và thái độ Hãy phân tích.làm sáng tỏ nghệ thuật kể - tả

tinh tế của tác giả?

- Cử chỉ đầu tiên của bà cơ là cười hỏi cháu Nụ cười và

câu hỏi tỏ vẻ quan tâm, thương cháu, đánh vào đúng tâm lý

của trẻ con (thích chuyện lạ, thích đi xa) khiến ta vội vàng

tưởng đây là một bà cơ tốt bụng, thương anh chị, thương

cháu mồ cơi Nhưng chính bé Hồng, bằng sự nhạy cảm,

thơng minh đã nhận ra ngay ý nghĩ cay độc trong giọng nĩi

và trên nét mặt “rất kịch”của bà cơ

- Sau lời từ chối của bé Hồng, bà cơ hỏi luơn, giọng vẫn

ngọt “Sao mày khơng vào? trước đâu!”Cùng với

cái giọng ngọt, bình thản mà mỉa mai ấy là hai con mắt

long lanh chằm chặp đưa nhìn chú bé  chứng tỏ sự giả

dối và độc ác của bà, rắp tâm lơi đứa cháu đáng thương

vào trị chơi cay nghiệt đã dàn sẵn

- Tiếp theo, sau khi nhận thấy bé Hồng im lặng cúi đầu,

rưng rưng muốn khĩc, bà cơ lại khuyên, lại an ủi, khích lệ,

hai chữ em bé ngân dài thật ngọt  rõ ràng bà cơ đã biểu

hiện sự săm soi, độc địa, cứ hành hạ, nhục mạ đứa bé tự

trọng và ngây thơ bằng cách xốy vào nỗi đau, nỗi khổ tâm

của nĩ

1.Đọc2.Tìm hiểu chú thích

II.Tìm hiểu văn bản

1.Bố cục:Chia 2 phần

2.Phân tícha.Nhân vật bà cơ

-Bà cơ-người đàn bàlạnh lùng,độc ác,thâmhiểm

-Hình ảnh bà cơ mang ýnghĩa tồ cáo hạng ngườitàn nhẫn đến khơ héo cảtình cảm ruột thịt trong

xã hội thực dân nửaphong kiến

- Bà cơ lại tỏ ra lạnh lùng vơ cảm trước sự đau đớn xĩt xa

đến phẫn uất của đứa cháu “cười dài trong tiếng khĩc”.Bà

kể về sự đĩi rách, túng thiếu của chị dâu với vẻ thích thú ra

mặt Khi thấy đứa cháu đã lên đến tột cùng của sự đau đớn,

phẫn uất thì lại tỏ ra ngậm ngùi thương tiếc cho kẻ đã

khuất

? Qua phân tích cuộc đối thoại giữa bà cơ với bé Hồng, em

thấy nhân vật bà cơ là người như thế nào?

Hết tiết 5, chuyển tiết 6:

GV: Trong tiết trước, chúng ta chủ yếu tìm hiểu về nhân

vật bà cơ quái ác qua cuộc đối thoại trị chuyện như mèo

vờn chuột Trong màn bi –hài kịch nho nhỏ ấy, và trong

hồn cảch khác, tâm trạng chú bé Hồng diễn biến như thế

nào? Đĩ là nội dung quan trọng của tiết học này

? Trước hết,ta thấy hồn cảnh sống hiện tại của chú bé

Hồng như thế nào?

- Bố chơi bời nghiện ngập,mất sớm

- Mẹ thì tha phương cầu thực gần năm trời khơng tin tức

- Sống với bà cơ lạnh lùng, nham hiểm, thâm độc trong cơ

đơn buồn tủi

? Diễn biến tâm trạng của bé Hồng khi lần lượt nghe

những câu hỏi và thái độ cử chỉ của bà cơ như thế nào?

(H/s phân tích diễn biến tâm trạng thành những bước hoặc

giai đoạn nhỏ)

1.Trước câu hỏi ngọt ngào đầu tiên của bà cơ, Hồng đã

toan trả lời

b.Bé Hồng với nhữngrung động cực điểm củamột linh hồn trẻ dại

*Những ý nghĩ ,cảm xúccủa bé Hồng trong cuộcđối thoại với bà cơ

- Hiểu được thế nào là trường từ vựng.,

- Nắm được mối quan hệ giữa trường từ vựng với các hiện tượng ngơn ngữ đã họcnhư đồng nghĩa,trái nghĩa,ẩn dụ,hốn dụ,nhân hĩa,

- Rèn luyện kỹ năng lập trường từ vựng và sử dụng trường từ vựng trong nĩi,viết

II/ Chuẩn bị:

Giáo viên: Giáo án

Học sinh: Soạn bài, sgk

III Tiến trình lên lớp

? Các từ in đậm (mặt, da, gò má, đùi, đầu, cánh tay,

miệng) dùng để chỉ đối tương là người, động vật hay sự

vật? Tại sao em biết được điều đó?

- Các từ in đậm dùng để chỉ đối tượng là người

- Biết được điều đó vì các từ trên đều nằm trong những

câu văn cụ thể, có ý nghĩa xác định

? Em hãy cho biết nét chung về ý nghĩa của nhóm từ

? Cho nhóm từ sau: cao, thấp, lùn, lònh thòng, gầy, béo,

xác ve, bị thịt, cá rô đực Nếu dùng nhóm từ này để

miêu tả người thì trường từ vựng của chúng là gì?

+Bộ phận của mắt: lòng đen, con ngươi, lông mày

+Hoat động của mắt: nhìn, ngó, trông liếc

? Trong một trường từ vựng có thể tập hợp những từ có

từ loại khác nhau không ? Vì sao?

- Có thể tập hợp những từ loại khác nhau Vì trong

trường từ vựng có nhiều trường nhỏ, mỗi trường nhỏ

tương ứng với mỗi từ loại

Ví dụ: Danh từ chỉ sự vật: con ngươi, lông mày

Động từ chỉ hoạt động: ngó, liếc

Tính từ chỉ tính chất: lờ đờ, toét, lòa

? Một từ có thể thuộc nhiều trường từ vựng khác nhau

không ? cho ví dụ ?

- Do hiện tượng nhiều nghĩa nên một từ có thể thuộc

nhiều trường từ vựng khác nhau

Ví dụ:Từ :Bạc

I.Thế nào là trường từvựng ?

1.Khái niệmTrường từ vựng là tập hợpcủa những từ có ít nhất mộtnét chung về nghĩa

2.Lưu ý

a/ Thường có hai bậc trường từ vựng: lớn và nhỏ

b/Các từ trong một trường từ vựng có thể khác nhau về từ loại

- Trường màu sắc: đen, hồng

- Trường sắc thái tình cảm: xảo trá, lừa bịp, lật lọng

- Trường kim khí: vàng, đồng, sắt

? Tác dụng của cách chuyển trường từ vựng trong thơ

văn và trong đời sống hàng ngày ? Cho ví dụ ?

-Tăng sức gợi cảm cho văn thơ và lời nói

Ví dụ: Dùng những từ trường từ vựng về người chuyển

Bài tập 1: Đọc văn bản Trong lòng mẹ của Nguyên

Hồng, tìm các từ thuộc trường từ vựng “người ruột thịt”

- mợ, thầy, cô, em, cô Thông

Bài tập 2: Hãy đặt tên cho mỗi trường từ vựng dưới

đây:

a/ Lưới, nơm, câu, vó  dụng cụ đánh bắt dhủy sản

b/ Tủ, rương, hòm, vali, chai, lọ  Dụng cụ đựng đồ

c/ Đá, đạp, giẫm, xéo  Hoạt động của chân

d/ Buồn,vui, phấn khởi, sợ hãi  trạng thái tâm lý con

người

e/ Hiền lành, độc ác, cởi mở  Tính cách con người

f/ Bút máy, bút bi, phấn, bút chì  Dụng cụ để viết

Bài tập 3: Các từ in đậm trong đoạn văn thuộc trường

từ vựng thái độ.

Bài tập 4: Xếp các từ

Mũi, miệng, thơm, thính,

điếc

Tai, nghe, điếc, rõ, thínhNhững bài tập còn lại h/s tự làm ở nhà

c/Một từ nhiểu nghĩa có thể thuộc nhiều trường từvựng khác nhau

d/Cách chuyển trường từvựng có tác dụng làm tăng sức gợi cảm

- Học bài,làm bài tập 5,6.

- Xem trước bài:Từ tượng hình Từ tượng thanh

+ Khái niệm ?

+ Đặc điểm, công dụng ?

+ Tìm ví dụ và làm các bài tập phần luyện tập

Giáo viên: Giáo án, văn bản tham khảo

Học sinh: Soạn bài, sgk

III/ Tiến trình lên lớp :

? Văn bản trên cĩ thể chia làm mấy phần?

Chỉ rõ ranh giới giữa các phần đĩ?

- Phần 1: Giới thiệu ơng Chu Văn An

- Phần 2: Cơng lao,uy tín và tính cách của CVA

- Phần 3: Tình cảm của mọi người đ/v ơng

? Phân tích mối liên hệ giữa các phần trong văn

bản?

I.Bố cục của văn bản

-Bố cục văn bản thường gồm 3phần: Mở bài, thân bài, kết luận,

- Luơn gắn bĩ chặt chẽ với nhau, phần trước là tiền

đề cho phần sau, cịn phần sau là sự tiếp nối phần

trước

- Mỗi phần đều tập trung làm rõ cho chủ đề của văn

bản là Người thầy đạo cao đức trọng

? Qua việc phân tích ở trên, cho biết một cách khái

quát về bố cục văn bản?

- Bố cục văn bản thường gồm 3 phần: Mở bài, thân

bài, kết luận  các phần này luơn cĩ quan hệ chặt

chẽ với nhau để tập trung làm rõ chũ đề của văn

bản

Hoạt động 2:

? Phần thân bài văn bản Tơi đi học của Thanh Tịnh

kể về những sự kiện nào?

Các sự kiện ấy được sắp xếp theo thứ tự nào?

- Hồi tưởng và đồng hiện:

+ Hồi tưởng những kỷ niệm trước khi đi học

+ Đồng hiện (quá khứ và hiện tại đan xen với

nhau) những cảm xúc trước, khi đến trường, bước

vào lớp

- Liên tưởng: So sánh,đối chiếu những suy nghĩ và

cảm xúc trong hồi ức và hiện tại

? Hãy chỉ ra những diễn biến của tâm trạng bé

Hồng trong phần thân bài?

- Tình cảm thái độ:

+ Tình cảm:thương mẹ sâu sắc

+ Thái độ:Căm ghét những kẻ nĩi xấu mẹ

- Niềm vui hồn nhiên khi được ở trong lịng mẹ

? Khi miêu tả người, vật, phong cảnh, em sẽ

lần lượt miêu tả theo trình tự nào?

- Tả người, vật:

+ Theo khơng gian: xa đến gần hoặc ngược lại

+ Theo thời gian:quá khứ, hiện tại, đồng hiện

+ Từ ngoại hình đến quan hệ, cảm xúc hoặc ngược

lại

- Tả phong cảnh:

+ Theo khơng gian: rộng hẹp, gần xa, cao

-thấp

+ Ngoại cảnh đến cảm xúc hoặc ngược lại

? Hãy cho biết cách sắp xếp nội dung phần thân bài

của văn bản.?

- Nội dung phần thân bài thường được trình bày

theo một thứ tự tùy thuộc vào kiểu văn bản, chủ đề,

ý đồ giao tiếp của người viết Nhìn chung, nội dung

ấy thường được sắp xếp theo trình tự thời gian và

khơng gian, theo sự phát triển của sự việc hay theo

các phần này luơn cĩ quan hệchặt chẽ với nhau để tập trunglàm rõ chũ đề của văn bản

- Phần mở bài cĩ nhiệm vụ nêu

ra chủ đề của văn bản

- Phần thân bài thường cĩ một

số đoạn nhỏ trình bày khía cạnhcủa chủ đề

- Phần kết bài tổng kết chủ đềcủa văn bản

II Cách bố trí, sắp xếp nộidung phân thân bài của vănbản

Nội dung phần thân bài thườngđược trình bày theo một thứ tựtùy thuộc vào kiểu văn bản, chủ

đề, ý đồ giao tiếp của ngườiviết Nhìn chung, nội dung ấythường được sắp xếp theo trình

tự thời gian và khơng gian, theo

sự phát triển của sự việc haytheo mạch lạc suy luận, sao chophù hợp với sự triển khai chủ đề

và tiếp nhận của người đọc

mạch lạc suy luận, sao cho phù hợp với sự triển

khai chủ đề và tiếp nhận của người đọc

Hoạt động 3:

Bài tập 1:

a/ Theo khơng gian:

+ Giới thiệu đàn chim từ xa đến gần

+ Miêu tả đàn chim bằng những quan sát mắt thấy,

thuyết (cách lý giải mang đậm màu sắc huyền thoại

dân gian về những đoạn kết bi tráng của một số anh

hùng dân tộc được nhân dân ta tơn vinh ngưỡng

mộ)

- Luận chứng về lời bàn trên

- Phát triển lời bàn và luận chứng

- Chuẩn bị bài: Xây dựng đoạn văn trong văn bản

+ Khái niệm đoạn văn ?

+ Từ ngữ và câu trong đoạn văn ?

+ Cách trình bày nội dung đoạn văn ?

+ Xem trước phần ghi nhớ

+ Làm bài tập phần luyện tập

Ngô Tất Tố

I/ Mục tiêu cần đạt

Giúp học sinh:

- Thấy được bộ mặt tàn ác, bất nhân của xã hội thực dân nửa phong kiến trướccách mạng tháng 8; tình cánh khốn cùng của người nơng dân bị áp bức và vẻ đẹp tâmhồn, sức sống tiềm tàng, mạnh mẽ của người phụ nữ nơng dân; đồng thời cảm nhậnđược quy luật của xã hội:cĩ áp bức tất yếu sẽ cĩ đấu tranh như là quy luật của tựnhiên: tức nước vỡ bờ qua nghệ thuật kể chuyện, dựng cảnh, tả người tả việc đặc sắccủa Ngơ Tất Tố

- Rèn luyện kỹ năng phân tích nhân vật qua đối thoại, cử chỉ, hành động, qua biệnpháp đối lập - tương phản; kỹ năng đọc sáng tạo văn bản tự sự nhiều đối thoại giàutính kịch

II/ Chuẩn bị:

Giáo viên: Giáo án, tư liệu về tác giả

Học sinh: Soạn bài, sgk

III/ Tiến trình lên lớp

1.Ổn định :KTSS

2.KTBC:

- Tĩm tắt một số nét chính trong đoạn trích Trong lịng mẹ của Nguyên Hồng?

- Phân tích tâm trạng bé Hồng khi nằm trong lịng mẹ?

- H/s lần lượt đọc và nhận xét cách đọc của nhau

(Y/c: đọc làm rõ được khơng khí hồi hộp, khẩn trương,

căng thẳng ở đoạn đầu Bi hài, sảng khối ở đoạn cuối,

chú ý thể hiện sự đối lập - tương phản giữa các nhân

+ Từ đầu .ngon miệng hay khơng: Cảnh buổi

sáng ở nhà chị Dậu; bà lão hàng xĩm tốt bụng lại sang

thăm, an ủi; chị Dậu chăm sĩc anh Dậu

+ Cịn lại: Cuộc đối mặt với bọn cai lệ - người nhà lý

trưởng; chị Dậu vùng lên cự lại

? Khi bọn tay sai xơng vào nhà chị Dậu, tình thế của

chị như thế nào? Mục đích của chị lúc bấy giờ là gì? Cĩ

thể gọi đoạn này một cách hình ảnh là thế tức nước đầu

tiên được khơng?

- H/s thảo luận, bàn bạc

I.Tác giả - Tác phẩm

II.Đọc, tĩm tắt, tìm hiểu chúthích

III.Tìm hiểu đoạn trích

1.Bố cục

2 Phân tích

a Tình thế gia đình chị Dậu.Tình thế gia đình chị Dậutrong buổi sáng hơm ấy thậtthê thảm,đáng thương và

- Tình thế của chị Dậu trong buổi sáng sớm hôm ấy thật

thê thảm, đáng thương và nguy cấp:

+ Món nợ sưu nhà nước vẫn chưa có cách gì để trả

+ Anh Dậu lại ốm rề rề vẫn có thể bị bắt trói, đánh đập,

hành hạ bất cứ lúc nào

+ Chị dậu, người đàn bà nghèo xơ xác, với 3 đứa con lít

nhít đói khát sẽ phải làm gì, làm cách nào để thoát khỏi

cảnh này và trước mắt, làm thế nào để bảo vệ người

chồng đang bị ốm nặng

+ Có thể coi đây là thế tức nước đầu tiên đã được tác

giả xây dựng và dồn tụ Qua đây thấy rõ tình yêu

thương, lo lắng cho chồng mình như thế nào quyết

định phần lớn thái độ và hành động của chị trong đoạn

tiếp theo.]

- Gv chốt 1 vài ý  h/s ghi

? Giải thích từ “cai lệ”? Cai lệ là danh từ chung hay

danh từ riêng? Tên cai lệ này có vai trò gì trong vụ thuế

ở làng Đông Xá ?

- Ở làng Đông Xá , cai lệ được coi là tên tay sai đắc lực

của quan phủ, giúp bọn lý dịch tróc nã những người

nghèo chưa đủ tiền nộp sưu thuế Với những người dân

bần cùng thì hắn như là một hung thần ác sát, tha hồ

đánh trói, bắt bớ, tác oai tác quái

? Trong đoạn trích , em thấy tên cai lệ hiện lên như thế

nào? bản chất và tính cách của y ra sao? Những lời nói,

cử chỉ hành động của y đối với anh Dậu, chị Dậu khi

đến thúc sưu được tác giả miêu tả như thế nào? Chi tiết

cai lệ bị chi Dậu ấn giúi ra cửa, ngã chỏng quèo trên

mặt đất, miện vẫn nham nhảm thét trói vợ chồng kẻ

thiếu sưu đã gợi cho em những cảm xúc và liên tưởng

gì?

- H/s thảo luận nhóm, cử đại diện trình bày

- Cai lệ là tên tay sai của quan huyện, quan phủ Nhưng

về đến làng Đông xá, nhờ bóng chủ, hắn tha hồ tác oai,

tác quái Hung dữ, độc ác, táng tận lương tâm, chỉ biết

làm theo lệnh quan thầy Đánh trói bắt bớ là nghề của

hắn

- Ngôn ngữ thoát ra từ cửa miệng là quát,thét, chửi

mắng, hầm hè; cử chỉ và hành động của hắn cực kỳ thô

bạo, vũ phu: sầm sập tiến vào, trợn ngược hai mắt, giật

phắt cái thừng, sầm sập chạy tới, bịch mấy cái bịch, tát

đáng bốp, sấn đến, nhảy vào hắn bỏ ngoài tai

những lời van xin của chị Dậu, chẳng mảy may động

lòng trước tiếng kêu khóc nhi ri của lũ trẻ, nhất quyết

trói anh Dậu giải ra đình làng theo lệnh quan

- Chi tiết đưa ra thật hợp lý, hợp tình,g ây khoái cảm

nguy cấp

b.Nhân vật tên cai lệ

cho người đọc, đem lại cho ta sự hả hê khoan khoái sau

bao nhiêu đau thương,thê thảm mà gia đình chị Dậu

phải gánh chịu Chi tiết chứng tỏ bản chất tàn ác đểu

cáng, cà cuống chết đến đít vẫn còn cay của tên đại

diện ưu tú của chính quyền thực dân nửa phong kiến

mạt hạng; chỉ quen bắt nạt đe dọa, áp bức những người

nhút nhát, cam chịu, còn thực lực thì yếu ớt, hèn kém

và đáng cười

Gv: Tuy chỉ xuất hiện trong một vài đoạn ngắn, nhưng

hình ảnh tên cai lệ cùng người nhà lý trưởng đã hiện

lên rất sinh động, sắc nét, đậm chất hài hước dưới ngòi

bút của Ngô Tất Tố

- H/s tự ghi một vài ý về nhân vật cai lệ

? Chị Dậu đã tìm mọi cách để bảo vệ chồng mình như

thế nào? Quá trình đối phó của chị với hai tên tay sai

diễn ra như thế nào? Quá trình ấy có hợp lý không? Vì

sao?

Phân tích sự chuyển đổi thái độ của chị Dậu, từ cách

xưng hô đến nét mặt, cử chỉ và hành động? Chi tiết

nào, hành động nào khiến em đồng tình và thú vị nhất ?

- H/s thảo luận nhóm

- Trước thái độ hống hách của hai tên tay sai, chị Dậu

chỉ một mực van xin tha thiết bằng giọng run run, xưng

cháu, gọi cai lệ và người nhà lý trưởng là ông nhằm cố

khơi dậy lương tri và từ tâm của “ông cai” Nhưng đến

khi tên cai lệ không thèm nghe chị lấy nửa lời mà đáp

lại chị bằng những quả bịch vào ngực và cứ xông đến

anh Dậu  “hình như tức quá không thể chịu được” đã

“liều mạng cự lại” Lúc đầu thì cự bằng lý lẽ, sau đó

quyết ra tay đấu lực

Lúc này chị Dậu vô tình thay đổi cách xưng hô, không

còn cháu - ông mà là tô i- ông chị đã đứng thẳng lên,

có vị thế ngang hàng, nhìn thẳng vào mặt đối thủ.]

Và khi tên cai lệ vẫn không thèm nghe, còn “tát vào

mặt chị một cái đánh bốp” rồi cứ nhảy vào anh Dậu, thì

chị đã vụt đứng dậy với với niềm căn giận ngùn ngụt

“nghiến hai hàm răng”: “-Mày trói chồng bà ” Lúc

này trong cách xung hô lại tiếp tục có sự thay đổi “bà

-mày” hành động chi Dậu đấu sức với hai tên tay sai:

Với tên cai lệ “loẻo khoẻo”chị túm hắn, ấn dúi ra cửa,

hắn ngã chỏng quèo Đến tên người nhà lý trưởng, cuộc

đọ sức diễn ra dai dẳng hơn một chút “hai người giằng

co nhau, du đẩy nhau, rồi ai nấy buông gậy ra, áp vào

vật nhau ” nhưng rồi tên này cũng bị chị chàng con

mọn túm tóc lẳng cho một cái, ngã nhào ra ngoài thềm

thật hả hê, thật sảng khoái với hai chiến thắng liên tiếp

c.Nhân vật chị DậuNgười phụ nữ mộc mạc,hiền dịu, đầy lòng vị tha,sống khiêm nhường, biếtnhẫn nhục chịu đựng, nhưnghoàn toàn không yếu đuối,chỉ biết sợ hãi mà trái lạivẫn có một sức sống mạnh

mẽ, một tinh thần phảnkháng tiềm tàng; khi bị dồntời bước đường cùng, chị đãvùng đứng dậy chống trảquyết liệt

nhau của chị Dậu.]

? Do đâu mà chị Dậu cĩ đủ dũng khí để quật ngã hai

tên tay sai như vậy?

- Xuất phát từ lịng yêu thương chồng con,lịng căm

hờn nhũng kẻ dã thú

? Qua đoạn trích cho ta thấy chị dậu là người phụ nữ

như thế nào?

- Người phụ nữ mộc mạc,hiền dịu, đầy lịng vị tha,

sống khiêm nhường, biết nhẫn nhục chịu đựng, nhưng

hồn tồn khơng yếu đuối, chỉ biết sợ hãi mà trái lại

vẫn cĩ một sức sống mạnh mẽ, một tinh thần phản

kháng tiềm tàng; khi bị dồn tời bước đường cùng, chị

đã vùng đứng dậy chống trả quyết liệt

- H/s ghi

Gv: Hành động của chị Dậu tuy chỉ là bộc phát và về

căn bản chưa giải quyết được gì, vẫn bế tắc (chỉ một lúc

sau trình quan) nhưng cĩ thể tin rằng khi cĩ

ánh sáng cách mạng rọi tới, chị sẽ là người đi hàng đầu

trong cuộc đấu tranh

Hoạt động 4

? Nghệ thuật kể chuyện và miêu tả nhân vật của Ngơ

Tất Tố cĩ gì đặc sắc? Em biết thêm được gì về xã hội,

nơng thơn VN trước cách mạng tháng Tám, về người

nơng dân đặc biệt là người phụ nữ như chị Dậu qua

- Đọc và soạn bài Lão Hạc

+ Tìm hiểu về tác giả ?

+ Bố cục ?

+ Nhân vật Lão Hạc ?

+ Nhân vật ông giáo ?