Giáo án ngữ văn 8

- Kỉ niệm ngày đầu tiên đến trờng của “tôi” đợc kể theo trình tự không gian và thời gian nào?trên đờng tới trờng → nhìn thấy ngôi trờng → ngồi vào chỗ của mình; từ hiện tại nhớ về dĩ vãn

Trang 1

Tiết 1 + 2 : Tôi đi học

th-D Tiến trình các hoạt động dạy và học

Hoạt động của giáo viên học sinh– Nội dung cần đạt

Hoạt động 1 :

- HS đọc CT Em hiểu gì về tác giả, tác

phẩm?

- Đọc giọng chậm, dịu, hơi buồn, lắng

sâu Chú ý lời nhân vật tôi, ngời mẹ, ông

đốc

- Đọc lại các CT : 2, 6, 7

- Kỉ niệm ngày đầu tiên đến trờng của

“tôi” đợc kể theo trình tự không gian và

thời gian nào?(trên đờng tới trờng →

nhìn thấy ngôi trờng → ngồi vào chỗ của

mình; từ hiện tại nhớ về dĩ vãng)

- Tìm những hình ảnh, chi tiết chứng tỏ

tâm trạng hỗn hợp, cảm giác bỡ ngỡ của

nhân vật “ tôi ” khi cùng mẹ tới trờng?

- Cảm giác quen mà lạ của nhân vật “

Trang 2

- Có thể hiểu gì về NV “ tôi ” qua chi tiết

“ Ghì thật chặt hai quyển ” và “ muốn …

thử sức mình tự cầm bút thớc ”?

* TL nhóm : Khi nhớ lại ý nghĩ chỉ có

ngời thạo mới cầm nổi mút thớc, tác giả

nhận xét : “ ý nghĩ ấy trên ngọn núi” …

Hãy phát hiện và phân tích ý nghĩa của

BPNT đợc sử dụng trong câu văn trên ”?

(NTSS → kỷ niệm đẹp, đề cao việc học)

(Không khí ngày khai trờng, tinh thần

hiếu học, tình cảm sâu nặng của tác giả

đối với mái trờng)

- Hình ảnh so sánh : “ Trờng nh… cái

đình ” có ý nghĩa gì?

- Khi tả những học trò nhỏ tuổi lần đầu

tiên đến trờng học, tác giả dùng hình ảnh

so sánh nào? ý nghĩa của hình ảnh so

- Em suy nghĩ gì về tiếng khóc của các

cậu học trò khi xếp hàng vào lớp?

- Đến đây, em hiểu gì về NV “tôi”?

- Muốn đợc chững chạc nh bạn

b Khi đứng giữa sân trờng

- Cảm thấy mình bé nhỏ so với ờng → lo sợ

tr-c Khi ông đốc gọi tên

- Hồi hộp chờ nghe tên mình

d Khi cùng các bạn đi vào lớp

- Cảm thấy mình bớc vào một thế giới khác và cách xa mẹ hơn bao giờ hết

→ giàu cảm xúc với trờng, ngời thân

e Khi ngồi trong lớp học

- Cảm thấy vừa xa lạ vừa gần gũi với mọi vật, với bạn

- Vừa ngỡ ngàng vừa tự tin

Giáo án ngữ văn 8 - Giáo án ngữ văn 8 - Giáo án ngữ văn 8 - Giáo án 2

Trang 3

- Em có cảm nhận gì về thái độ, cử chỉ

của những ngời lớn đối với các em bé lần

đầu tiên đi học?

(Mọi ngời yêu thơng, chăm chút, khuyến

(thiết tha, gắn bó với những kỷ niệm thời thơ ấu; yêu quý, nhớ một cách sâu sắc, chi tiết)

E Dặn dò

- Phân tích tâm trạng NV “tôi” trong buổi tựu trờng đầu tiên

- Làm BT2 (SGK); 1, 2, 4 (SBT)

- Soạn cấp độnkhái quát của nghĩa từ ngữ

Trang 4

Tiết 3 : Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

D Tiến trình các hoạt động dạy và học

- HS quan sát sơ đồ Chú ý cách trình bầy

thành ba hàng

- Nghĩa của từ “ động vật ” rộng hơn hay

hẹp hơn nghĩa của từ “ thú, chim, cá ”?

Vì sao?

- Nghĩa của từ “ thú ” rộng hơn hay hẹp

hơn nghĩa của các từ “ voi, hơu ”?

- Qua phân tích, em hiểu như thế n o vềà

phạm vi khái quát nghĩa của từ ngữ?

- Quần : quần đùi, quần dài…

- áo : áo dài, áo sơ mi…

Trang 5

b.Vũ khí : -Bom : bom bi-Súng : súng trờng, đại bácBT2 :

c Hoa quả : quả cam, quả bởi, quả dứa…

- Xem trớc bài : Trờng từ vựng

Tiết 4 : Tính thống nhất về chủ đề của văn bản

A Mục tiêu cần đạt

Giúp HS :

Trang 6

- Nắm đợc chủ đề của VB, tính thống nhất về chủ đề của VB.

- Biết viết một VB bảo đảm tính thống nhất về chủ đề, biết xác định và duy trì

đối tợng trình bày, chọn lựa, sắp xếp các phần để nêu bật ý kiến, cảm xúc của mình

- HS đọc lại VB “ Tôi đi học ”

- Tác giả nhớ lại những kỷ niệm sâu sắc

nào trong thời thơ ấu của mình?

(mẹ dẫn đến trờng, ông đốc gọi tên, xếp

hàng vào lớp, bài học đầu tiên)

- Những kỷ niệm đó gợi lên cảm giác ntn

trong lòng tác giả?

(thấy mình đã lớn, bỡ ngỡ, rụt rè )…

- ND trả lời chính là chủ đề của VB “ Tôi

đi học” Em thử phát biểu chủ đề của VB

ấy trong một câu

- Vậy em hiểu chủ đề của VB là gì?

→ Ghi nhớ 1

- Căn cứ vào đâu em biết VB “ Tôi đi

học” nói lên những kỷ niệm của tác giả

về buổi tựu trờng đầu tiên?

- Hãy tìm các từ ngữ chứng tỏ tâm trạng

hồi hộp in sâu trong lòng NV “ tôi ”?

- Tìm các từ ngữ, chi tiết nêu bật cảm

giác mới lạ xen lẫn bỡ ngỡ của nhân vật “

tôi ” khi cùng mẹ đến trờng, khi vào lớp?

I Chủ đề của VB

1 VB : Tôi đi học

- Chủ đề : Nhớ và kể lại buổi tựu trờng

đầu tiên, tác giả nêu lên ý nghĩ và cảm xúc của mình trong buổi tựu trờng đó

2 Chủ đề của VB là đối t ợng và vấn đề chính mà tác giả nêu lên đặt ra trong VB

II Tính thống nhất về chủ đề của VB

- Các từ ngữ, chi tiết nêu bật cảm giác :+ Con đờng quen bỗng thấy lạ, cảnh vật

đều thay đổi

+ Thay đổi hành vi : không thả diều, nô

đùa → đi học

Trang 7

- Từ việc phân tích trên, hãy cho biết tính

thống nhất về chủ đề của VB đợc thể hiện

a Đối tợng và vấn đề : Rừng cọ quê tôi

và sự gắn bó giữa ngời dân sông Thao với rừng cọ

- Thứ tự trình bày :+ Miêu tả cảnh rừng cọ+ Sự gắn bó giữa con ngời với rừng cọ

→ Thứ tự hợp lý không thể thay đổi

b Chủ đề :-Rừng cọ quê tôi (đối tợng) và sự gắn bó giữa (vấn đề chính)…

c Các từ ngữ thể hiện chủ đề : rừng cọ, cây cọ, thân cọ, lá cọ, chổi cọ,…

Trang 8

- Hiểu đợc tình cảnh đáng thơng và nỗi đau tinh thần của NV chú bé Hồng, cảm nhận đợc tình yêu thơng mãnh liệt của chú đối với mẹ.

- Bớc đầu hiểu đợc văn hồi kí và đặc sắc của thể văn này qua ngòi bút của Nguyên Hồng : Chất trữ tình, lời văn tự truyện chân thành, giàu sức truyền cảm

- Phân tích tâm trạng NV “ tôi ” trong buổi tựu trờng

- Nhận xét về đặc sắc NT của truyện Theo em, sức cuốn hút của tác phẩm đợc tạo nên từ đâu?

2 Bài mới : Giới thiệu bài : Nguyên Hồng là một trong những nhà văn có một thời thơ ấu thật cay đắng, khốn khổ, Những kỷ niệm ấy đợc viết lại…

- NV “ Cô tôi ” có quan hệ ntn với bé Hồng?

- Em có nhận xét gì về cử chỉ “ cời hỏi ” của

bà cô?

(Không phản ánh đúng tâm trạng và tình cảm

của bà cô)

- Từ ngữ nào biểu hiện thực chất thái độ của

bà? (Rất kịch) Rất kịch nghĩa là gì? (Rất giả

dối, giả vờ)

- Sau lời từ chối của Hồng, bà cô hỏi lại với

giọng điệu ntn? Điều đó thể hiện cái gì?

- Cử chỉ : cời hỏi, rất kịch

- Giọng nói : ngọt ngào

Trang 9

-Vì sao bé Hồng cảm nhận trong lời nói của

bà cô những ý nghĩa cay độc, những rắp tâm

tanh bẩn?

- Qua phân tích, em thấy bà cô là ngời ntn?

- Khi kể về cuộc đối thoại của ngời cô với bé

Hồng? (bảo vệ mẹ, xuất phát từ tình yêu

mãnh liệt đối với mẹ)

- Khi gặp lại mẹ đột ngột trên đờng đi học

về, cảm xúc sung sớng cực điểm của chú bé

đợc thể hiện ntn?

- Hình ảnh so sánh “ và cái hôm đó giữa sa…

mạc ” có ý nghĩa gì?

(so sánh độc đáo, mới lạ → bộc lộ tâm trạng

thất vọng cùng cực → tuyệt vọng → phong

cách văn chơng sâu sắc, nồng nhiệt của

Nguyên Hồng)

- NV ngời mẹ đợc kể qua cái nhìn và cảm

xúc tràn ngập yêu thơng của ngời con Điều

2 Nhân vật bé Hồng

a Những ý nghĩ, cảm xúc của chú bé khi trả lời ngời cô

- Phản ứng thông minh xuất phát từ sự nhạy cảm và lòng tin yêu mẹ ( cúi đầu không đáp → cời và đáp lại)

- Đau đớn, phẫn uất (lòng thắt lại, khoé mắt cay cay, nớc mắt ròng ròng )…

- Căm tức thành kiến và cổ tục xã hội

- Chìm ngập trong cảm giác vui sớng,

Trang 10

tất cả các giác quan → giây phút thần tiên,

ngời mẹ vừa vĩ đại, vừa thân thơng)

- Cảm giác của chú bé khi nằm trong lòng

mẹ đợc diễn tả ntn?

- Cảm nghĩ của em về NV bé Hồng từ những

biểu hiện tình cảm đó?

- Qua đoạn trích, hãy chứng minh rằng văn

Nguyên Hồng giàu chất trữ tình?

- Đoạn trích là bài ca thiêng liêng về tình

mẫu tử.Em có đồng ý với nhận xét này

không? Vì sao?

- Qua đoạn trích, em hiểu thế nào là hồi kí?

(ngời viết kể lại những chuyện, những điều

chính mình đã trải qua, đã chứng kiến)

rạo rực, ấm áp

→ Bé Hồng có nội tâm sâu sắc, yêu

mẹ mãnh liệt, khao khát yêu thơng

- Hiểu đợc thế nào là trờng từ vựng, biết xác lập các trờng từ vựng đơn giản

- Bớc đầu hiểu đợc mối liên quan giữa trờng từ vựng với các hoạt động ngôn ngữ nh đồng nghĩa, trái nghĩa, ẩn dụ, hoán dụ giúp ích cho việc học, viết văn.…

Trang 11

- HS đọc VD (SGK)

- Các từ in đậm trong đoạn trích có nét

chung nào về nghĩa?

- Qua phân tích VD, em hiểu thế nào là

trờng từ vựng? Cho một vài VD? (Dụng

2 Ghi nhớ (SGK)

3 L

u ý

a Một trờng từ vựng có thể bao gồm nhiều trờng từ vựng nhỏ hơn (tính hệ thống)

b Một trờng từ vựng có thể bao gồm những từ khác biệt nhau về từ loại ( Đặc

Trang 12

- Khứu giác : mũi, thơm, điếc, thính…

- Thính giác : tai, nghe, điếc, rõ, thính…BT5 : Tìm các trờng từ vựng của mỗi từ

- Lạnh :+ Trờng thời tiết : lạnh lẽo, mát mẻ, ấm ấp…

+ Trờng tình cảm : lạnh lùng, lạnh nhạt, nồng ấm, nồng hậu…

- Lới :+ Trờng công cụ (lới, câu, giậm, vó )…+ Trờng hành động (lới, câu, đánh giậm, thả vó )…

+ Trờng kĩ thuật, chiến thuật (lới điện, mạng lới, cán bộ )…

BT6 :Tác giả đã chuyển những từ in đậm từ tr-ờng “ quân sự ” sang trờng “ nông nghiệp

Trang 13

- Từ việc phân tích trên, hãy cho biết : Bố

cục VB mấy phần? NV của từng phần là

gì? Các phần của VB quan hệ với nhau

ntn?

- Phần thân bài VB “ Tôi đi học ” kể về

những sự kiện gì? Các sự kiện ấy đợc sắp

xếp theo thứ tự nào?

I Bố cục văn bản

1 VB : Ngời thầy đạo cao đức trọng

- VB có ba phần :+ Mở bài (Từ đầu danh lợi) : giới thiệu…tổng quát NV

+ Thân bài (tiếp vào thăm) : Kể rõ đạo…cao đức trọng của NV

+ Kết bài (còn lại) : Khi NV mất, mọi

ng-ời đều thơng tiếc

- Mối quan hệ giữa các phần :+ MB : Giới thiệu NV

+ TB : NV sẽ đợc làm rõ+ KB : tôn cao, nhấn mạnh thêm

b.Trong lòng mẹ

Trang 14

- Hãy chỉ ra diễn biến của tâm trạng của

bé Hồng trong phần thân bài?

- Khi tả ngời, vật, con vật, phong cảnh…

em sẽ lần lợt miêu tả theo trình tự nào?

- Hãy cho biết cách sắp xếp các sự việc

trong phần TB để thể hiện chủ đề “ Ngời

thầy ” …

- Từ các bài tập trên và bằng những hiểu

biết của mình, hãy cho biết cách sắp xếp

nọi dung phần TB của VB?

- Tình thơng mẹ và thái độ căm ghét cao

độ những cổ tục đó đày đoạ mẹ mình của cậu bé Hồng khi nghe bà cô nói xấu mẹ em

- Niềm sung sớng cực độ của bé Hồng khi đợc ở trong lòng mẹ

c Trình tự miêu tả

- Ngời, vật, con vật : chính thể – bộ phận

- Ngời : ngoại hình – nội tâm

- Phong cảnh : thứ tự không gian

d Hai nhóm sự việc về Chu Văn An

- Là ngời tài cao

- Là ngời đạo đức, đợc học trò kính trọng

III Luyện tập

BT1 :

a Theo thứ tự không gian : nhìn xa - đến gần - đến tận nơi - đi xa dần

b Theo thứ tự thời gian : về chiều, lúc hoàng hôn

c Hai luận cứ đợc sắp xếp theo tầm của chúng (đoạn 2, 3) đối với luận điểm cần chứng minh (đoạn 1)

- Cảm nhận đợc cái quy luật của hiện thực : có áp bức có đấu tranh, thấy đợc

vẻ đẹp tâm hồn và sức sống tiềm tàng của ngời phụ nữ nông dân, thấy đợc những nét

đặc sắc trong NT viết truyện của tác giả

Trang 15

2 Bài mới : Giới thiệu vài nét về Ngô Tất Tố và tiểu thuyết “ Tắt đèn ”

- Khi bọn tay sai xông vào, nhà chị

Dậu lúc ấy có ai? Sức khỏe của anh

Dậu ntn? Những đứa con của chị ra

sao?

- Anh Dậu đang là mục tiêu gì của bọn

tay sai?

- Chị Dậu bán cả con và ổ chó cho

Nghị Quế có đủ tiền nộp su cho chồng

- Bọn tay sai đi thúc su

- Anh Dậu là ngời thiếu su

- Chị Dậu không có tiền nộp su

→ Bảo vệ chồng trong tình thế nguy ngập

2 Nhân vật cai lệ

Trang 16

vào nàh anh dậu với ý định gì? (thu nốt

suất su của ngời em đã chết)

- Thái độ, cử chỉ, hành động và ngôn

ngữ của tên cai lệ đợc thể hiện ntn?

(không phải ngôn ngữ của con ngời,

giống nh tiếng sủa, gầm của thú dữ;

d-ờng nh rên; hết nói tiếng ngời, không

có khả năng nghe tiếng nói của đồng

loại)

(ra tay đánh trói kẻ thiếu su, bỏ ngoài

tai mọi lời van xin, hành động đểu

(GV nhắc lại tình thế của chị Dậu)

- Chị Dậu đối phó với bọn tay sai để

bảo vệ chồng bằng cách nào?

- Vì sao chị lại phải thiết tha van xin?

(bọn tay sai hung hãn, chồng chị đang

có tội, biết rõ thân phận mình)

- Vì sao chị dậu cự lại?

(cai lệ đánh chị, xông vào anh Dậu )

- Chị cự lại ntn?

- Theo em, sự thay đổi thái độ của chị

dậu có hợp lý không?

- Do đâu chị Dậu có sức mạnh quật

ngã hai tên tay sai? (lòng căm hờn,

+ Bằng lực : sức mạnh tiềm tàng

→ Chị Dậu yêu thơng chồng tha thiết

III Tổng kết

-ND : Ghi nhớ-NT : Khắc hoạ nhân vật sinh động, miêu tả

Trang 17

tâm lý nhân vật chân thực hợp lý.

E.Dặn dò

-Học bài, tập đọc diễn cảm

-Soạn bài : Lão Hạc

Tiết 10 : Xây dựng đoạn văn trong văn bản

Trang 18

- Bố cục của VB gồm mấy phần? Nhiệm vụ của từng phần là gì? Các phần của VB quan hệ với nhau ntn?

- Nội dung phần thân bài đợc sắp xếp ntn?

- Chữa BT3

2 Bài mới

- Tìm câu nêu ý khái quát của đoạn?

- Em hãy cho biết vị trí và cấu tạo của

câu chủ đề trong đoạn văn?

- Em hiểu thế nào là từ ngữ chủ đề và câu

chủ đề của đoạn văn? Chúng đóng vai trò

1 Nhận xét

- Đoạn 1 :+Không có câu chủ đề+ yếu tố duy trì đối tợng : NTT, ông…+ Quan hệ câu độc lập

+ ND triển khai theo trình tự : Quê hơng- gia đình – con ngời – nghề nghiệp – tác phẩm

Trang 19

ND – NT

- Đoạn 2b+ Câu chủ đề cuối đoạn+ ND trình bày theo trình tự : các ý cụ thể

đến ý kết luận

2 Ghi nhớ (sgk )

II Luyện tập

Bài 1 : VB có 2ý ; 2đoạnBài 2 : cách trình bày ND trong đoạn văn+ a : diễn dịch ( câu 1 : câu chủ đề )+ b : Song hành ( không có câu chủ đề )

- Luyện tập viết bài văn đoạn văn

Trang 20

- Thu bµi chÊm

- NhËn xÐt giê lµm bµi cña häc sinh

- ChuÈn bÞ bµi tiÕp theo

Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 8 - Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 8 - Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 8 - Gi¸o ¸n 20

Trang 21

- Thấy đợc lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn (qua NV ông giáo) : thơng cảm

đến xót xa và thật sự trân trọng đối với ngời nông dân nghèo khổ

- Bớc đầu hiểu đợc đặc sắc NT truyện ngắn Nam Cao : khắc họa NV tài tình, cách dẫn truyện tự nhiên, hấp dẫn, sự kết hợp giữa tự sự, triết lí với trữ tình

B.Chuẩn bị

- ảnh tác giả

C Khởi động

1 Bài cũ :

- Phân tích diễn biến tâm lí của chị dậu trong đoạn trích Theo em, sự thay đổi tháu

độ của chị có đợc miêu tả chân thực, hợp lí không? Qua đoạn trích, em có nhẫnét ntn

về bản chất tính cách của chị

2 Bài mới : Giới thiệu : nhà văn và tác phẩm

Hoạt động của giáo viên học sinh– Nội dung cần đạt

- Yêu cầu đọc : Giọng điệu biến hoá đa

dạng, phù hợp với ngôn ngữ đối thoại

Phần đầu chậm rãi, phần cuối gấp gáp

- HS tóm tắt

- Vì sao lão Hạc đành phải bán cậu Vàng?

(Tình cảnh : nghèo, cô độc, túng quẫn)

- Vì sao nói : con Vàng có vị trí quan

trọng trong cuộc đời lão Hạc?

(Vàng – kỷ vật duy nhất của con trai, là

ngời bạn thân thiết của lão Hạc)

- Phân tích diễn biến tâm trạng của lão

Hạc xung quanh việc bán chó?

+ Qua lời kể

+ Qua diễn biến trên khuôn mặt Các chi

tiết đó có ý nghĩa gì? (diễn tả nội tâm)

+ Những lời nói của lão Hạc với ông giáo

giúp em hiểu gì về tâm trạng của lão Hạc?

- Qua tâm trạng đó, em thấy lão Hạc là

Trang 22

- Em hiểu ntn về nguyên nhân cái chết của

lão Hạc?

- Từ đó, em có suy nghĩ gì về số phận ngời

nông dân? (cơ cực, đáng thơng ở những

năm đen tối trớc CMT8)

+ Vì sao còn tiền (30 đồng), vờn (3 sào)

mà lão Hạc phải tìm đến cái chết?

+ Qua việc lão Hạc thu xếp, nhờ cậy ông

giáo, em có suy nghĩ gì về tính cách của

lão

- Suy nghĩ của em về NV lão Hạc?

-Em thấy thái độ, tình cảm của NV “ tôi ”

đối với lão Hạc ntn?

(Khi nghe lão Hạc kể chuyện, cách c xử,

những ý nghĩ về tình cảnh, nhân cách lão

Hạc)

- Em hiểu thế nào về ý nghĩ của NV “ tôi ”

qua đoạn “ Chao ôi! che lấp mất”…

- Hai lần NV “ tôi ” cảm thấy cuộc đời

đáng buồn Điều đó có ý nghĩa gì?

(vừa có giá trị tố cáo sâu sắc lại mang ý

nghĩa nhân đạo cao cả)

- Theo em, cái hay của truyện thể hiện rõ

nhất ở điểm nào?

+ Truyện đợc kể bằng lời của NV “ tôi ”

có hiệu quả NT gì?

- Cách xây dựng NV có gì đặc sắc?

(đoạn từ lão Hạc kể chuyện lừa cậu Vàng,

sự vật vã, đau đớn trớc lúc chết)

- Việc tạo dựng tình huống truyện bất ngờ

(chi tiết lão Hạc ăn bả chó) có tác dụng gì?

2 Nhân vật ông Giáo

- Thông cảm sâu sắc, kính trọng và sẵn sàng giúp đỡ khi lão Hạc nhờ cậy

- Thơng yêu chân thành, tìm cách giúp

đỡ ngầm

- Luôn thơng yêu và trân trọng những ngời lao động nghèo khổ

- Cách nhìn ngời đúng đắn

* Là ngời có tấm lòng nhân đạo cao cả

3 Nghệ thuật kể chuyện của tác giả

- Kể bằng ngôi thứ nhất khiến câu chuyện trở nên thật, xúc động

- Xây dựng NV sinh động, thể hiện qua diễn biến tâm trạng, qua cử chỉ, ngôn ngữ

- Tạo dựng tình huống bất ngờ gây hứng thú, lôi cuốn

IV Tổng kết

1 ND :-Số phận đau thơng và phẩm chất cao

đẹp của ngời nông dân trong XH cũ

2 NT :

- Khắc hoạ NV tài tình

- Cách kể chuyện tự nhiên, hấp dẫn

Trang 23

- ý nghĩa, giá trị từ tợng hình, tợng thanh trong văn miêu tả, tự sự.

- Rèn ý thức sử dụng từ tợng hình, tợng thanh trong giao tiếp để tăng tính hình tợng, tính biểu cảm cho câu văn

Trang 24

2 Bài mới : Giới thiệu : nhà văn và tác phẩm

+ Những từ nào mô phỏng âm thanh của tự

nhiên, con ngời?

+ Những từ đó có tác dụng gì trong cách

miêu tả và tự sự của tác giả?

- Vậy em hiểu thế nào là từ tợng hình, từ

- Từ mô phỏng âm thanh : hu hu, …

- Tác dụng :+ Hình dung cụ thể hình ảnh lão Hạc+ Đoạn văn sinh động, gợi cảm

BT3 :Phân biệt ý nghĩa của các từ tợng thanh tả tiếng cời :

Trang 25

- H« hè : m« pháng tiÕng cêi to vµ th« lç.

- HÒ hÒ : m« pháng tiÕng cêi tho¶i m¸i, vui vÎ kh«ng cÇn che ®Ëy, gi÷ g×n

- B¶ng phô, ®o¹n v¨n mÉu

Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 8 - Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 8 - Gi¸o ¸n ng÷ v¨n 8 - Gi¸o ¸n 25

Trang 26

1 Bài cũ :

- Thế nào là từ ngữ chủ đề, câu chủ đề, chữa BT3

- Có mấy cách trình bày nội dung đoạn văn, chữa BT2

2 Bài mới :

- HS đọc VD 1, 2 (SGK)

- So sánh mối quan hệ ý nghĩa giữa hai

đoạn văn trong hai VD (trớc và sau khi

thêm cụm từ “ Trớc đó mấy hôm ”)

- Em có nhận xét gì về tác dụng của cụm

từ liên kết?

- Qua phân tích VD, em thấy việc sử

dụng đoạn trong VB có tác dụng gì?

- Đoạn 1 : tả cảnh ngôi trờng hiện tại

- Đoạn 2 : cảm giác về ngôi trờng trớc

c Dùng đại từ và các từ ngữ có tác dụng thay thế : đó, này, đây…

d Dùng từ ngữ có tính chất khái quát, tổng kết : tóm lại, nhìn chung, kết luận lại, khái quát lại…

Trang 27

- Đọc VD mục II2/tr.53

- Tìm câu liên kết giữa hai đoạn và cho

biết vì sao câu đó có tác dụng liên kết?

- Qua phân tích, ta thấy có thể sử dụng

phơng tiện liên kết nào để thể hiện quan

a Cụm từ : Nói nh vậy → thay thế cho

đoạn 1

b Từ : thế mà → chỉ sự đối lập, tơng phản giữa đoạn trớc (nóng bức),đoạn sau (rét)

c Từ : cũng (nối đoạn 2 với đoạn 1), tuy nhiên (nối đoạn 3 với đoạn 2)

- Hiểu rõ thế nào là từ ngữ địa phơng, biệt ngữ xã hội

- Biết sử dụng chúng đúng lúc, đúng chỗ Tránh lạm dụng gây khó khăn trong giao tiếp

B Chuẩn bị

- Bảng phụ, đoạn văn có từ ngữ địa phơng, biệt ngữ xã hội

Trang 28

(mẹ trong lời kể → đối tợng là độcc giả; mợ

trong câu đáp của bé Hồng với cô → hai

- HS đọc câu hỏi 1 – trả lời

- HS đọc câu hỏi 2 – trả lời

- Làm thế nào để sử dụng từ ngữ địa phơng

- Đoạn thơ (Hồng Nguyên) : từ ngữ miền Trung

→ tạo dựng không khí quê hơng, sự

đồng cảm của ngời chiến sĩ

- Câu văn của Nguyên Hồng : các biệt ngữ XH khắc hoạ tính cách của NV thuộc tầng lớp lơu manh

Trang 29

Bµi 2 :

- Quay : chÐp hoÆc xem bµi cña b¹n trong giê kiÓm tra (thi)

→ Thµ bÞ ®iÓm kÐm cßn h¬n lµ quay bµi cña b¹n

- Viªm mµng tói : hÕt tiÒn; tông kinh; häc thuéc lßng; x¹c : phª b×nh ho¾c tr¸ch m¾ng gay g¾t…

Trang 30

- HS đọc tình huống 1 (SGK)

- Vậy theo em, thế nào là tóm tắt VB tự sự?

- Suy nghĩ và lựa chọn câu trả lời đúng nhất

(độ dài, lời văn, số lợng nhân vật, sự việc )

- Từ việc tìm hiểu trên, hãy cho biết các yêu

cầu đối với một VB tóm tắt?

- Muốn viết đợc một VB tóm tắt, theo em

phải làm những việc gì? Theo trình tự nào?

* VB : Sơn Tinh Thuỷ Tinh

- Nêu đợc nội dung chính

- Ngắn gọn, lời văn cô đúc

- Sự việc lợc tốt hoặc tóm tắt lại

- Không trích nguyên văn từ tác phẩm

→ là lời của ngời viết tóm tắt

b Yêu cầu đối với VB tóm tắt

- Bảo đảm tính khách quan: trung thành với VB đợc tóm tắt

- Bảo đảm tính hoàn chỉnh : giúp ngời

đọc hình dung toàn bộ câu chuyện

- Bảo đảm tính cân đối : số dòng cho các sự việc, NV chính, các chi tiết tiêu biểu cho phù hợp.…

- Viết bản tóm tắt bằng lời văn của mình

3 Ghi nhớ (SGK)

Trang 32

2 Bài mới :

* Thảo luận nhóm :

- Bản liệt kê đã nêu đợc những sự việc

tiêu biểu và các NV quan trọng của “ Lão

1 Bản liệt kê đã nêu lên các sự việc, NV

và một số chi tiết tiêu biểu t ơng đối đầy

đủ nh ng sắp xếp còn lộn xộn, thiếu mạch lạc

2 Sắp xếp theo thứ tự hợp lí+ 1 – b (Lão Hạc có một ngời con trai, một mảnh vờn )…

+ 2 – a (con trai lão đi phu đồn cao

su )…+ 3 – d (vì muốn giữ lạ mảnh vờn )…+ 4 – c (Lão mang tiền dành dụm )…+ 5 – g (cuộc sống mỗi ngày một khó khăn )…

+ 6 – e (Một hôm lão xin Binh T ít bả chó)

+ 7 – i (Ông Giáo rất buồn )…+ 8 – h (Lão bỗng nhiên chết )…+ 9 – k (Cả làng không hiểu vì sao )…3.Viết VB tóm tắt theo thứ tự đã xếp lại

4 Trao đổi và đánh giá VB tóm tắt

Trang 34

1.Kiểm tra chuẩn bị bài của học sinh

2 Bài mới

Hoạt động của giáo

I.Tìm hiểu chung

1 Đề bài : Ngời ấy sống mãi trong tâm trí tôi

2 Yêu cầu của đề tài :

- Ngời thân trong hiện tại đã để lại cho em những ấn tợng,

- Bố cục mạch lạc có mối liên hệ giữa 3 phần MB, TB, KB

- Nắm đợc phơng pháp xây dựng đoạn văn trong VB

- Bài viết diễn đạt rõ ràng mạch lạc có sức thuyết phục, truyền cảm bởi biết kết hợp hợp lý kể + tả + biểu cảm

Trang 35

- Một số bài viết cha thể hiện rõ chủ đề.

- Cha nắm đợc cách XD đoạn văn, tách đoạn

- Giúp HS khám phá NT kể chuyện hấp dẫn, có sự đan xen giữa các hiện thực

và mộng tởng với các hình thức diễn biến hợp lý của truyện, qua đó An - đéc – xen truyền cho ngời đọc lòng thơng cảm của ông đối với cô bé bất hạnh

B Chuẩn bị

- T liệu về tác giả

Trang 36

- Đoạn thứ 2 chia thành mấy đoạn nhỏ?

Căn cứ vào đâu? (5 đoạn)

- Em có nhận xét gì về bố cục truyện?

(Mạch lạc, hợp lý)

- Gia cảnh của cô bé có gì đặc biệt?

- Gia cảnh ấy đã đẩy em bé đến tình trạng

ntn?

- Cô bé cùng những bao diêm xuất hiện

trong thời điểm đặc biệt nào? Thời điểm

ấy tác động ntn đến con ngời?

(thờng nghĩ đến gia đình sum họp, đầm

ấm )…

- Cảnh tợng ở trong từng ngôi nhà, ở ngoài

đờng phố hiện ra ntn trong đêm giao thừa?

- NT kể chuyện của tác giả có gì đặc sắc?

Tác dụng của NT ấy?

1 Bố cục của truyện

a Từ đầu đổ ra” : Hình ảnh của cô bé …bán diêm

b Tiếp th… ợng đế : Các lần quẹt diêm

- Ngoài đ… ờng lạnh buốt, tối đen, em

bé bụng đói cả ngày

→ biện pháp tơng phản, đối lập

→ Nêu bật nỗi cực khổ của cô bé bán diêm, gợi niềm thơng cảm cho ngời đọc.3.Thực tế và mộng t ởng của cô bé bán diêm

Trang 37

Đó là một cảnh tợng ntn? Nói lên mong ớc

gì của cô bé? (đợc sởi ấm, ăn ngon, đón

Nô - en, đợc che chở yêu thơng, chết để

giải thoát bất hạnh)

- CMR các mộng tởng diễn ra theo trình tự

hợp lý?

- Sự sắp đặt song song cảnh mộng tởng và

cảnh thực tế đó có ý nghĩa gì?

- Trong số các mộng tởng ấy, điều nào gắn

với thực tế, điều nào thuần tuý chỉ là mộng

tởng?

- Phát biểu cảm nghĩ của em về truyện “

Cô bé bán diêm ” và đoạn kết của truyện

nói riêng?

- Hình ảnh “ một em gái có đôi má hồng

và đôi môi đang mỉm cời ” có ý nghĩa gì?

(niềm thông cảm, thơng yêu của nhà văn)

- Nét đặc sắc về NT của truyện là gì?

- Từ đó, em hiểu gì về tấm lòng nhà văn

dành cho thế giới NV tuổi thơ của ông?

Mộng tởng Thực tại(quẹt diêm) (diêm tắt)

- Lò sởi

- Bàn ăn

- Cây thông - Mọi thứ

- Bà nội hiện về biến mất

- Hai bà chúa bay lên

→ Mong ớc hạnh phúc chính đáng và thân phận bất hạnh của em

Trang 38

2 Bài mới

- HS quan sát VD, so sánh 3 câu

- Nghĩa của các câu có gì giống và khác

nhau? Vì sao có sự khác nhau đó?

- Từ “ những ” đi kèm với từ ngữ nào và

biểu thị thái độ gì của ngời nói đối với sự

c Từ “ có ” → nhấn mạnh việc ăn ít, không đạt mức bình thờng

2 Ghi nhớ (SGK)

III Luyện tập

Bài 1 :

A (+); b (-); c (+); d (-); e (-); g (-); h (+)

Bài 2 :

b Nguyên : Chỉ riêng về một thứ nào đó, không có gì thêm hoặc không có gì khác (ở đây là tiền)

- Đếm : nhấn mạnh mức độ cao của số ợng

l-Giáo án ngữ văn 8 - l-Giáo án ngữ văn 8 - l-Giáo án ngữ văn 8 - l-Giáo án 38

Trang 39

c Cả : nhấn mạnh đối tợng so sánh (tôi)

d Cứ : nhấn mạnh ý KĐ sự việc nêu trong câu

Bài 3 :

a Này, à d Chao ôi

b ấy e Hỡi ơic.Vâng

Bài 6 :Câu TN khuyên bảo chúng ta cách dùng thán từ gọi đáp biểu thị sự lễ phép

Trang 40

- Nêu mục đích, ý nghĩa của việc kết hợp các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn bản

tự sự?

2 Bài mới

- HS đọc đoạn trích “ Những ngày thơ ấu”

- GV lu ý : biểu hiện của các yếu tố :

+ Kể : Nêu SV, hoạt động, NV

+ Miêu tả : Chỉ ra tính chất, màu sắc, mức

độ của SV, hoạt động, NV

+ Biểu cảm : Các chi tiết bày tỏ cảm xúc,

thái độ của ngời viết…

- Tìm các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong

đoạn trích? (Chỉ ra từ ngữ, câu văn, hình

ảnh, chi tiết)

- Các yếu tố trên đứng riêng hay đan xen

với yếu tố tự sự? Tìm một VD trong đoạn

trích?

- Thử sơ kết các yếu tố miêu tả và biểu

cảm trong đoạn văn trên, em sẽ có một

đoạn văn kể ngời và việc ntn?

- So sánh với đoạn văn của Nguyên Hồng?

- Em có nhận xét gì về vai trò của yếu tố

I Sự kết hợp các yếu tố kể, miêu tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự

1 VD : Đoạn trích “ Những ngày thơ ấu”

b Các yếu tố biểu cảm

- Hay tại sự sung sớng còn sung túc?…(suy nghĩ)

- Tôi thấy lạ th… ờng (cảm nhận)

- Phải bé lại êm dịu vô cùng (phát…biểu cảm tởng)

c Các yếu tố miêu tả và biểu cảm đan xen vào nhau : vừa kể, vừa tả và biểu cảm

d Bỏ các yếu tố miêu tả, biểu cảm

Mẹ tôi vẫy tôi Tôi chạy theo chiếc xe chở mẹ Mẹ kéo tôi lên xe Tôi oà khóc

Mẹ tôi khóc theo Tôi ngồi bên mẹ, đầu ngả vào cánh tay mẹ, quan sát gơng mặt mẹ

Tiêu đề	Tôi Đi Học
Tác giả	Thanh Tịnh
Người hướng dẫn	P. Nguyễn Văn A
Trường học	Trường THCS Sơn Đồng - Hoài Đức - Hà Tây
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Bài văn
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Tây

Định dạng
Số trang	223
Dung lượng	1,01 MB