Giáo án văn 7-soạn chi tiết

- Đối với học sinh khuyết tật: biết được một văn bản viết dưới hỡnh thức một bức thư H: Văn bản là 1 bức th của ngời bố gửi cho con nhng tại sao tác giả lại lấy nhan đề “Mẹ tôi”?. Tiến t

Ngày soạn: 17/8/2012

Ngày giảng: 20/8 (7a) - 21/8 (7b)

Ngữ văn - Bài 1 - Tiết 1

- Lời văn biểu hiện tâm trạng người mẹ đối với con trong văn bản

- Đối với học sinh khuyết tật: biết được tình cảm của người mẹ đối vớicon trong đêm trước ngày khai trường

- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm

- Đối với học sinh khuyết tật: Phát hiện được một số chi tiết thể hiện TTcủa người mẹ

II Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài

Kiểm tra sự chuẩn bị sỏch vở của học sinh đầu năm

3 Tiến trỡnh tổ chức cỏc hoạt động dạy và học

Hoạt động của thầy và trò TG Néi dung

Hôm nay học bài văn này chúng ta sẽ

hiểu được trong đêm trước ngày khai

trường để vào lớp 1 của con, mẹ đã

làm gì và nghĩ gì?

Hoạt đ ộng 2: HD học sinh đọc và

thảo luận chú thích.

Mục tiêu: Đọc đúng yêu cầu, biết

được vài nét về thể loại, tác phẩm và

Hỏi: Trong 10 chú thích, có từ nào là

từ? Từ đó được giải nghĩa như thế nào

Hoạt động 4: HD tìm hiểu văn bản

Mục tiêu: - Thấy được tình cảm sâu

P2: còn lại : tình cảm của mẹ đốivới con

III Tìm hiểu v ă n bản

sắc của người mẹ đối với con thể hiện

trong một tình huống đặc biệt: đêm

trước ngày khai trường

- Hiểu được những tình cảm cao

quý, ý thức trách nhiệm của gia đình

đối với trẻ em – tương lai nhân loại

- Hiểu được giá trị của những

hình thức biểu cảm chủ yếu trong một

văn bản nhật dụng

HS: theo dõi phần I

Hái : Tìm những chi tiết miêu tả tâm

trạng hai mẹ con trong đêm trư cớc

ng y khai gi ng?ày khai giảng? ảng?

mở, thỉnh thoảngchúm lại háo hức,trong lòng không

-Lo lắng , chăm chút cho con, trăn trở

suy nghĩ về người con

- Bâng khuâng , hồi tưởng lại tuổi thơ

1 Tâm trạng của hai mẹ trong đ

êm tr ư ớc ngày khai giảng

- Tâm trạng của hai mẹ con đềukhác thường nhưng không giốngnhau

+ Tâm trạng con: háo hức, thanhthản, nhẹ nhàng

+ Tâm trạng mẹ: bâng khuâng, xaoxuyến, trằn trọc suy nghĩ miên man

2 Tình cảm của mẹ đ ối với con

của mình

Hỏi: Từ đó em hiểu gì về tình cảm của

mẹ đối với con?

HS :TL

GV:bình:Tình mẹ luôn bao la vĩ

đại ,yêu thương……

Hái: Vậy em làm gì đề đền đáp tình

cảm của mẹ đối với mình?

- Chăm học, chăm làm, vâng lời cha

mẹ, thầy cô

Hỏi :Chi tiết nào chứng tỏ ngày khai

trường đã để lại dấu ấn sâu đậm trong

tâm hồn mẹ?

- Sự nôn nao, hồi hộp khi cùng bà

ngoại đến trường, sự chơi vơi, hốt

hoảng khi cổng trường đóng

Hỏi:Vì sao tác giả để mẹ nhớ lại ấn

tượng buổi khai trường đó của mình?

- Mẹ có phần lo lắng cho đứa con trai

nhỏ bé lần đầu tiên đến trường

- Vì ngày khai trường có ý nghĩa đặc

biệt với mẹ

Hỏi :Có phải người mẹ đang nói trực

tiếp với con không? Theo em, mẹ

đang tâm sự với ai? Cách viết dó có

tác dụng?

- Mẹ tâm sự gián tiếp với con, nói với

chính mình -> nội tâm nhân vật được

bộc lộ sâu sắc , tự nhiên Những điều

đó đôi khi khó nói trực tiếp Tác dụng

truyền cảm

- HS: theo dõi đoạn văn cuối

Hỏi : Đoạn văn thể hiện điều gì qua

hành động và lời nói của mẹ?

Hái : Câu văn nào nói về tầm quan

trọng của nhà trường đối với thế hệ

GV mở rộng về giáo dục ở Việt Nam

- Mẹ yêu thương , lo lắng , chămsóc, chuẩn bị chu đáo mọi điều kiệncho ngày khai trường đầu tiên củacon

- Mẹ đưa con đến trường với niềmtin và kì vọng vào con

3.Tầm quan trọng của nhà trường đối với thế hệ trẻ

và sự ưu tiên cho giáo dục của Đảng

và Nhà nước ta

Hỏi :Người mẹ nói bước qua cổng

trường là một thời gian kì diệu sẽ mở

ra Em hiểu thời gian kì diệu đó là gì?

HS: : thảo luận nhóm trong 4 phút

HS:Đại diện báo cáo Nhận xét

GV: kết luận

Hoạt đ ộng 4: HD học sinh tìm hiểu

ghi nhớ.

Mục tiêu: Khái quát những nét chính

về nội dung và nghệ thuật của tác

phẩm

HS: đọc

GV: khái quát

Hoạt đ ộng 5: HD học sinh luyện tập

Mục tiêu: Làm được các bài tập trong

SGK

HS đọc, xác định yêu cầu, làm bài

GV sửa chữa, bổ sung

GV hướng dẫn: Viết đoạn văn 7-8

Bài tập 2: về nhà

4 Củng cố: 3'

? Em thấy người mẹ trong bài văn là người như thế nào?

- Tình cảm, sâu sắc, tế nhị, hiểu biết

? Kiểu nhân vật? Nhân vật tâm trạng

? Mượn tâm trạng mẹ trong đêm trước buổi khai trường để nói gì?

- Tầm quan trọng của việc học , nhà trường

Ngữ văn - Bài 1 - Tiết 2

VĂN BẢN:

MẸ TÔI (Trích Những tấm lòng cao cả - ÉT- MÔN- ĐÔ ĐƠ A- MI-XI)

- Sơ giản về tác giả Ét-môn-đô đơ A-mi-xi

- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc, vừa tế nhị, có lí và có tình của ngườicha khi con mắc lỗi

- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư

- Đối với học sinh khuyết tật: biết được một văn bản viết dưới hình thứcmột bức thư

2 Kỹ năng:

- Đọc – hiểu một văn bản viết dưới hình thức một bức thư

- Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha (tác giả bứcthư) và người mẹ nhắc đến trong bức thư

- Đối với học sinh khuyết tật: Phát hiện được một số chi tiết liên quanđến các nhân vật trong bức thư

II C¸c kÜ n¨ng sèng c¬ b¶n ® îc gi¸o dôc trong bµi

1 ổn định tổ chức: 1’

Kiểm tra sĩ số: 7a: - 7b:

2 Kiểm tra : 3’

Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra từ văn bản Cổng trờng mở ra là gì ?

3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học

Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung

Hoạt đ ộng 1: Khởi đ ộng

Trong cuộc đời mỗi chúng ta,

ngời mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết

sức lớn lao, thiêng liêng và cao cả

Nhng không phải khi nào ta cũng ý

thức hết đợc điều đó Chỉ đến khi mắc

những lỗi lầm, ta mới nhận ra tất cả

Bài Mẹ tôi sẽ cho ta một bài học nh

thế

Hoạt đ ộng 2: HD học sinh đọc và

thảo luận chỳ thớch.

Mục tiờu: Đọc đúng yêu cầu, biết đợc

vài nét về thể loại, tác phẩm và nghĩa

một số từ khó

GV: Nhẹ nhàng, tha thiết, thể hiện đợc

những tâm t tình cảm buồn khổ của

ngời cha trớc lỗi lầm của con và sự

trân trọng của ông với vợ mình Khi

đọc lời khuyên: Dứt khoát, mạnh mẽ

thể hiện thái độ nghiêm khắc

GV đọc - HS đọc - Nhận xét

- Em hãy giới thiệu 1 vài nét về tác giả

?

- Tác giả thờng viết về đề tài gì ?

- Em hãy nêu xuất xuất xứ của văn bản

Hoạt động 4: HD tỡm hiểu văn bản

Mục tiờu: - Cỏch giỏo dục vừa

III Tỡm hiểu v ă n bản

nghiờm khắc, vừa tế nhị, cú lớ và cú

tỡnh của người cha khi con mắc lỗi

- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp

qua hỡnh thức một bức thư

- Đối với học sinh khuyết tật:

biết được một văn bản viết dưới hỡnh

thức một bức thư

H: Văn bản là 1 bức th của ngời bố gửi

cho con nhng tại sao tác giả lại lấy

nhan đề “Mẹ tôi” ?

( Nhan đề là của tác giả đặt cho đoạn

trích Tuy ngời mẹ không xuất hiện

trực tiếp trong câu chuyện, nhng lại là

tiêu điểm mà các nhân vật và chi tiết

H: Tìm những chi tiết nói về thái độ

của ngời bố đối với En ri cô ?

(- Sự hỗn láo của con nh một nhát dao

đâm vào tim bố vậy !

- Bố không nén đợc cơn tức giận đối

với con

- Con mà xúc phạm đến mẹ con ?

)

H: Để diễn tả đợc tâm trạng của ngời

bố, tác giả đã sử dụng phơng thức biểu

đạt nào? Phơng thức biểu cảm đợc

diễn đạt thông qua những kiểu câu

nào? Tác dụng của các biện pháp nghệ

thuật đó?

H: Những chi tiết trên đã thể hiện đợc

thái độ gì của ngời bố ?

H:Em có đồng tình với ngời bố

không ?( hstự bộc lộ )

H: Trong th ngời bố đã gợi lại những

việc làm, những tình cảm của mẹ dành

cho En ri cô Em hãy tìm những chi

tiết, hình ảnh nói về ngời mẹ ?

(- Mẹ đã phải thức suốt đêm , quằn

quại vì nỗi lo sợ, khóc nức nở khi

nghĩ rằng có thể mất con

- Ngời mẹ sẵn sàng bỏ một năm hạnh

phúc để tránh cho con 1 giờ đau đớn,

ngời mẹ có thể đi xin ăn để nuôi con,

có thể hi sinh tính mạng để cứu sống

con)

H: Khi nói về hình ảnh ngời mẹ tác

giả đã sử dụng phơng thức biểu đạt

nào? Phơng thức đó có tác dụng gì ?

- Qua lời kể của ngời cha, em cảm

15'

1 Lỗi lầm của En ri cô :

- Vô lễ với mẹ trớc mặt cô giáo

=> Đây là việc làm sai trái, xúcphạm tới mẹ

2.Thái độ của bố:

- Phơng thức biểu cảm đợc diễn đạtbằng các kiểu câu cảm thán, nghivấn làm cho lời văn trở nên linhhoạt, sinh động, dễ đi vào lòng ngời

-Thể hiện thái độ buồn bã, đau đớn

và tức giận

3 Hình ảnh ng ời mẹ:

- Phơng thức tự sự kết hợp với miêutả làm nổi bật tình cảm của ngời

nhận đợc điều gì về ngời mẹ ?

GV : Ngời mẹ của En ri cô cũng nh

bao ngời mẹ khác trên thế gian này đã

yêu thơng, chăm sóc nuôi dạy con cái

bằng tất cả tấm lòng, sức lực, sẵn sàng

hi sinh tất cả hạnh phúc và cuộc sống

của mình cho con cái Tình mẫu tử của

con ngời thật thiêng liêng, cao cả

- Tiếp sau những lời ngợi ca về ngời

mẹ, tác giả đã phân tích mối quan hệ

ruột thịt, gắn bó sâu nặng giữa 2 mẹ

con En ri cô (hs đọc đoạn văn

3,4-sgk-10 )

H: Ngời bố đã khuyên En ri cô những

gì ?

- Không bao giờ đợc thốt ra những lời

nói nặng với mẹ Con phải xin lỗi

mẹ,

- Con hãy cầu xin mẹ hôn con, để cho

chiếc hôn ấy xoá đi cái dấu vết vong

ân bội nghĩa trên trán con

H: Tại sao ngời cha không nói trực

tiếp với con mà lại viết th ?

( tình cảm sâu sắc thờng tế nhị và kín

đáo, nhiều khi không nói trực tiếp đợc

Viết th tức là chỉ nói riêng cho ngời

mắc lỗi biết, vừa giữ đợc kín đáo, vừa

không làm ngời mắc lỗi mất lòng tự

Hãy tìm hiểu và lựa chọn những lí do

mà em cho là đúng trong các lí do sau:

(9sgk-12.)

Hoạt đ ộng 5: HD học sinh tỡm hiểu

ghi nhớ.

Mục tiờu: Khái quát những nét chính

về nội dung và nghệ thuật của tác

H: Sau khi học xong văn bản này, em

rút ra đợc bài học gì ? Liên hệ với bản

mẹ

- Là ngời mẹ hết lòng yêu thơngcon, sẵn sàng quên mình vì con

4 Lời khuyên của bố:

- Sử dụng câu cầu khiến làm cho lờivăn trở nên rõ ràng, dứt khoát

- Là ngời bố nghiêm khắc nhng đầytình thơng yêu sâu sắc

IV Ghi nhớ ( SGK)

thân xem em đã có lần nào lỡ gây

chuyện gì đó khiến bố mẹ buồn phiền

Nếu có thì bài văn này gợi cho em

điều gì ?

GV: Trong cuộc sống chỳng ta khụng

thể trỏnh khỏi sai lầm, điều quan trọng

là ta biết nhận ra và sửa chữa như thế

nào cho tiến bộ

Hoạt đ ộng 6: HD học sinh luyện tập

Mục tiêu: Làm đợc các bài tập trong

SGK

HS đọc, xỏc định yờu cầu, làm bài

GV sửa chữa, bổ sung

3'

5'

V Luyện tập

1 Bài tập 1

Vai trũ vụ cựng to lớn của người

mẹ được thể hiện trong đoạn: “ Khi

đó khụn lớn… tỡnh yờu thươngđú”

- Học nội dung phõn tớch, ghi nhớ

- Làm BT cũn lại

- Soạn “ từ ghộp” theo cõu hỏi, làm trước BT SGK

***************************

Ngày soạn: 20/8/2012Ngày giảng: 23/8 (7b) - 24/8 (7a)

Ngữ văn - Bài 1 - Tiết 3

- Cú ý thức trau dồi vốn từ và biết sử dụng từ ghộp một cỏch hợp lý

Lưu ý: Học sinh đó học về từ ghộp ở Tiểu học nhưng chưa tỡm hiểu sõu

về cỏc loại từ ghộp

* Trọng tõm kiến thức, kĩ năng:

1 Kiến thức

- Cấu tạo của từ ghộp chớnh phụ, từ ghộp đẳng lập

- Đặc điểm về nghĩa của cỏc từ ghộp chớnh phụ, từ ghộp đẳng lập

- Đối với học sinh khuyết tật: nhận diện cấu tạo được từ ghộp

2 Kỹ năng:

- Nhận diện cỏc loại từ ghộp

- Mở rộng, hệ thống hoỏ vốn từ

- Sử dụng từ: dựng từ ghộp chớnh phụ khi cần diễn đạt cỏi cụ thể, dựng

từ ghộp đẳng lập khi cần diễn đạt cỏi khỏi quỏt

- Đối với học sinh khuyết tật: Nhận diện cỏc loại từ ghộp

II Các kĩ năng sống cơ bản đ ợc giáo dục trong bài

Kiểm tra sự chuẩn bị đồ dùng, sách vở của HS

3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học

Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung

- Đối với học sinh khuyết tật:

nhận diện cấu tạo được từ ghộp

- Thơm phức: + Thơm: tiếng

chớnh

+ Phức: tiếng phụ

-Tiếng chính đứng trớc, tiếng phụtiếng phụ đứng sau bổ sung nghĩacho tiếng chính

b Bài tập 2:

* Phõn tớch ngữ liệu:

H : Qua hai bài tập trên, em thấy từ

ghép được chia làm mấy loại? Đặc

điểm của từng loại?

H :So sánh nghĩa của từ “ bà ngoại”

với nghĩa của “ bà”.? Nghĩa của từ “

thơm phức” với từ “ thơm”?

H : Tương tự hãy so sánh nghĩa của từ

“ quần áo” với nghĩa của tiếng “ quần,

áo”? Nghĩa của “ trầm bồng” với

- Nghĩa của từ “ bà ngoại '' hẹp hơn

so với nghĩa của từ “ bà”

- Nghĩa của từ “ thơm phức” hẹp hơn nghĩa của “ thơm”

ăn, xanh ngắt,lâu đời, cười nụ

Chài lưới, cây

cỏ, ẩm ướt, đầuđuôi

Nhóm thuộc tổ 3: tìm từ ghép đẳng lập

Đại diện báo cáo -> HS: nhận xét.

GV: kết luận

HS: đọc, xác định yêu cầu, làm bài

Gọi HS lên bảng điền

HS: nhận xét

GV: nhận xét , bổ sung

HS: đọc bài, nêu yêu cầu

HS: độc lập suy nghĩ, gọi HS lên bảng

-> HS nhận xét

GV: kết luận

GV: nêu yêu cầu

Có thể nói: Một chiếc xe cộ chạy qua

ngã tư

Em bé đòi mẹ mua năm chiếc bánh

kẹo được không?

Hãy chữa lại bằng hai cách

HS: thảo luận nhóm trong 3 phút

- Núi sông, núi đồi

- Ham muốn, ham mê

- Mặt mũi, mặt mày

- Tươi tốt, tươi vui

- Xinh đẹp, xinh tươi

- Học hành, học hỏi

4 Bài tập 4: Bổ sung cho HS khá,

giỏiKhông vì xe cộ và bánh kẹo là từghép đẳng lập -> nghĩa chủ quan,khái quát nên không thể đi kèm số

từ và danh từ chỉ đơn vị được

- Chữa:

+ Xe cộ tấp nập qua lại+ Một chiếc xe vừa chạy qua ngã tư+ Em bé đòi mẹ mua bánh kẹo+ Em bé đòi mẹ mua 5 chiếc bánh/kẹo

4 Củng cố: 3'

? Có mấy loại từ ghép? Đặc điểm cấu tạo và ngữ nghĩa của chúng?

5 Hướng dẫn học bài và chuẩn bị bài mới: 2'

Ngữ văn - Bài 1 - Tiết 4 : LIấN Kết TRONG VĂN BẢN

- Viết đoạn văn bài văn có tính liên kết

* Trọng tõm kiến thức, kĩ năng:

1 Kiến thức

- Nhận biết đợc khái niệm liên kết trong văn bản.

- Hiểu rõ liên kết là một trong những đặc tính quan trọng nhất của vănbản

- Đối với học sinh khuyết tật: Nhận biết đợc khái niệm liên kết trong vănbản

2 Kỹ năng:

- HS nhận biết và phân tích tính liên kết của các văn bản

- Viết đợc các đoạn văn, bài văn có tính liên kết

- Đối với học sinh khuyết tật: nhận biết tính liên kết của các văn bản

II Các kĩ năng sống cơ bản đ ợc giáo dục trong bài

Kiểm tra sự chuẩn bị đồ dùng, sách vở của HS

3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học

Hoạt động của giáo viên và học

sinh

TG Nội dung

Hoạt động1: Kh ởi động

Trong cuộc sống cũng như trong học

tập chỳng ta phải tiếp xỳc với nhiều

loại văn bản, nhiều khi phải xõy

dựng văn bản nữa Để văn bản dễ

cựng học bài hụm nay.

Hoạt động 2: Hình thành kiến

thức mới

* Mục tiêu: HS nắm đợc khái niệm

liên kết và phơng tiện liên kết trong

H: Nếu bố của En-ri-cụ chỉ viết mấy

cõu như vậy thỡ En-ri-cụ cú hiểu

điều bố muốn núi khụng?

tớnh chất quan trọng nhất của văn

bản giỳp ta dễ hiểu, giỳp cho văn

bản rừ nghĩa Vậy phương tiện liờn

-Thiếu lời giảng giải của bố

(Không Cú sự liờn kết về nội dung)

-Đọc bài tập phần b SGK18

HS thảo luận nhúm 4 trong 3 phỳt

I Liờn kết và ph ươ ng tiện liện kết trong v ă n bản

- Muốn văn bản rừ nghĩa , dễhiểu -> cú tớnh liờn kết

2 Ph ươ ng tiện liờn kết trong

v ă n bản

a Bài tập

* phân tích ngữ liệu:

- Không có sự liờn kết về nộidung, ý nghĩa

-Thiếu phơng tiện liên kết: “Cònbây giờ”, -Sử dụng ngôn từ chachính xác “Đa trẻ”

- Đoạn văn khó hiểu vì thiếu các từ

ngữ liên kết: “Cßn b©y giê”

- Muốn đoạn văn dễ hiểu -> điền các

từ ngữ liên kết các câu, các ý với

nhau

* GV: Đoạn văn trên lủng củng, khó

hiểu vì thiếu từ ngữ liên kết, đó

chính là thiếu sự liên kết về hình

thức

H: Từ hai bài tập trên em hãy cho

biết văn bản có tính liên kết phải có

điều kiện gì? Sử dụng phương tiện

- Rèn kĩ năng và thói quen sử

dụng liên kết khi xây dựng văn bản

-HS đọc BT 1: làm bài, trình bày,

nhận xét

GV sửa chữa , bổ sung

- HS đọc BT 2: nêu yêu cầu BT,

thảo luận theo nhóm 4 trong 3 phút

Gọi 2-3 em HS khá , giỏi đọc bài

Chỉ rõ phương tiện liên kết

HS nhận xét

GV nhận xét

Phương tiện liên kết: thu(1), thu (2),

trăng thu (4), mùa thu (5), sắc

thu(6), trời thu(7)

-> hướng về nội dung một

là một văn bản có liện kết chặtchẽ

3 Bài tập 3:

Để đoạn văn có liên kết chặt chẽđiền lần lượt theo thứ tự: bà,bà,cháu, bà, bà, cháu, thế là

4 Bài tập 4( bổ sung): Viết một

đoạn văn ngắn 5-7 câu trong đó

có sử dụng sự liên kết, chỉ ra cácphương tiện liên kết đó

Đoạn văn:

Thu đã về Thu xôn xao lòngngười Lá reo ầo xạc Gió thunhè nhẹ thổi, lá vàng nhẹ bay.Nắng vàng tười rực rỡ Trăng thu

mơ màng Mùa thu là mùa củacốm, của hồng Trái cây ngọt lịm

ăn với cốm vòng dẻo thơm Sắcthu , hương vị mùa thu làm say

mê hồn người Nhất là khi tangắm trời thu trong xanh bao la

4 Củng cố: 2'

H.Liờn kết văn bản là gỡ? Liờn kết trong văn bản gồm những loại nào?

Học ghi nhớ

5 Hớng dẫn học bài và chuẩn bị bài mới: 1'

Soạn: “ Cuộc chia tay của những con bỳp bờ” trả lời cõu hỏiSGK

Túm tắt nội dung văn bản

***********************************

Ngày soạn: 24/8/2012

Ngày giảng: 27/8(7a) - 28/8(7b)

Ngữ văn - Bài 2 - Tiết: 5 Văn bản: CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP Bấ

(Khánh Hoài)

I MỤC TIấU:

- Hiểu đợc hoàn cảnh éo le và tình cảm ,tâm trạng của nhân vật trongtruyện

- Nhận ra đợc cách kể chuyện của tác giả trong văn bản

- Thông cảm và chia xẻ với những ngời có hoàn cảnh éo le, thiệt thòi

- Liờn hệ mụi trường gia đỡnh và sự ảnh hưởng đến trẻ em

* Trọng tõm kiến thức, kĩ năng:

- Đối với học sinh khuyết tật: Đọc được văn bản

II Các kĩ năng sống cơ bản đ ợc giáo dục trong bài

Hoạt động của giáo viên và học sinh TG Nội dung

Hoạt động1: Kh ởi động

Cuộc đời con người cú nhiều nỗi bất

hạnh song với tuổi thơ bất hạnh nhất là

sự tan vỡ gia đỡnh Trong hoàn cảnh ấy

những đứa trẻ sẽ ra sao, tõm tư, tỡnh cảm

của chỳng như thế nào? Chỳng ta cựng

tỡm hiểu qua văn bản” Cuộc chia tay của

- GV hướng dẫn đọc: Giọng đọc thay đổi

linh hoạt phự hợp tõm tư , tỡnh cảm của

nhõn vật: đau đơn, xút xa, hồn nhiờn,

nhường nhịn

- GV đọc mẫu HS đọc

- HS nhận xột, GV nhận xột

H: Hóy túm tắt nội dung văn bản?

H.Văn bản đợc viết theo phơng thức nào?

-Tự sự

H:Văn bản kể về việc gì?

Cuộc chia tay của 2 anh em ruột khi gia

đình tan vỡ

H:Nhân vật chính trong truyện là ai?

Cả hai anh em

H:Vì sao em xác định đợc nh vậy?

Mọi sự việc trong truyện đều có sự tham

gia của 2 anh em

H:Nờu những hiểu biết của em về

truyện?

-Truyện ngắn “ Cuộc chia tay của những

con bỳp bờ” – Khỏnh Hoài được giải nhỡ

trong cuộc thi viết về quyền trẻ em 1992

H: Em hiểu “ rỏo hoảnh” là gỡ?

Hoạt động 3: HDHS tìm hiểu bố cục.

Mục tiêu:Chia đợc các phần của văn bản

II.Tìm hiểu bố cục.

3 phần:

+Phần1:Từ đầu-Hiếu thảo nhvậy: Cuộc chia búp bê

- HS thấy được những tỡnh cảm chõn

thành sõu sắc của hai anh em trong

truyện

- Cảm nhận được nỗi đau đớn, xút xa của

những ban nhỏ chẳng may rơi vào hoàn

cảnh bất hạnh

-GV yêu cầu HS đọc phần1

H:Búp bê có ý nghĩa nh thế nào đối với

hai anh em Thành và Thuỷ?

- Là đồ chơi thân thiết

- Gắn liền với tuổi thơ của 2 anh em

- Hai con búp bê luôn ở bên nhau

H:Vì sao Thành và Thuỷ phải chia búp

bê?

H:Hình ảnh Thuỷ và Thành hiện lên qua

chi tiết nào?

H:Các chi tiết nói lên tâm trạng gì của 2

anh em Thành và Thuỷ?

- GV cho HS quan sát tranh và nhận xét

H:Cuộc chia búp bê diễn ra ntn?

+Thành lấy hai con búp bê đặt ra hai

phía

+Thuỷ tru tréo,giận dữ-sao anh ác thế

+Thành đặt con vệ sĩ vào cạnh con em

+ Giận dữ vì o chấp nhận chia búp bê

+Vui vẻ khi 2 con búp bê đợc ở bên

nhau

H:Hình ảnh 2 con búp bê luôn đứng cạnh

nhau mang ý nghĩa tợng trng gì?

Tình anh em bền chặt o gì có thể chia rẽ

H:Theo em vì sao 2 anh em Thành và

Thuỷ o thể chia búp bê ra?

+ Búp bê gắn với gia đình sum họp ,đầm

III Tỡm hiểu v ă n bản

1

Cuộc chia búp bê.

- Bố mẹ li hôn :Hai anh emphải xa nhau

+Thuỷ:Run lên bần bật,cặpmắt tuyệt vọng,hai bờ

mi….khóc nhiều,nức nở khóc nhiều,nức nở

+Thành :Cắn chặt môi, nớcmắt tuôn ra nh suối

Buồn khổ,đau xót,tuyệt vọng,bất lực

4 Củng cố: 3'

GV củng cố lại nội dung b i hày khai giảng? ọc

5 H ớng dẫn học bài và chu ẩn bị bài mới : 2'

Soạn: Nội dung phần tiếp theo.

********************************

Ngày soạn: 27/8/2012

Ngày giảng: 30/8(7b) - 31/8(7a)

Ngữ văn - Bài 2 - Tiết: 6 Văn bản: CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP Bấ

(Khánh Hoài)

I MỤC TIấU:

- Hiểu đợc hoàn cảnh éo le và tình cảm ,tâm trạng của nhân vật trongtruyện

- Nhận ra đợc cách kể chuyện của tác giả trong văn bản

- Thông cảm và chia xẻ với những ngời có hoàn cảnh éo le, thiệt thòi

- Liờn hệ mụi trường gia đỡnh và sự ảnh hưởng đến trẻ em

* Trọng tõm kiến thức, kĩ năng:

- Đối với học sinh khuyết tật: Đọc được văn bản

II Các kĩ năng sống cơ bản đ ợc giáo dục trong bài

3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học

Hoạt động của giáo viên và học sinh TG Nội dung

Hoạt động 1: Khởi động

GV dẫn dắt học sinh vào bài

Hoạt động 2: Đọc thảo luận chú thích

Mục tiêu: Đọc và nắm nội dung văn bản

Hoạt động 3: HDHS tìm hiểu bố cục

Mục tiêu: Chia văn bản theo bố cục và

khai thác văn bản theo bố cục

-Trờng học là nơi khắc ghi những niềm

vui của Thuỷ

-Thuỷ sắp phải chia tay mãi mãi với trờng

học

-Sắp tới Thuỷ không còn đợc đi học

H.Tỡm những chi tiết miờu tả tỡnh cảm

của Thuỷ với cỏc bạn và cụ giỏo?

- Thuỷ nức nở

- Cụ giỏo: sửng sốt, ụm chặt lấy Thuỷ, cụ

tỏi mặt, nước mắt giàn giụa

- Cỏc bạn: Khúc thỳt thớt, sững sờ., nắm

chặt tay Thuỷ

H.Những chi tiết ấy có ý nghĩa gì ?

H.Chi tiết nào khiến cụ giỏo bàng hoàng

và khiến em xỳc động nhất? Vỡ sao?

- Thuỷ cho biết, em sẽ khụng đi học nữa

do nhà bà ngoại xa trường quỏ

H.Em có cảm nghĩ gì trớc cuộc chia tay

đầy nớc mắt này ?

-HS tự bộc lộ ý nghĩ

GV: một em bộ khụng được đến trường

đú là điều đau xút nhất đối với tất cả

chỳng ta

Cỏc từ “ thỳt thớt”, “ nức nở”, “ sững sờ”

miờu tả tõm trạng của Thuỷ và cỏc bạn ->

cỏc từ lỏy đú là những loại từ lỏy nào,

chỳng ta tỡm hiểu sau

H Khi dắt Thuỷ ra cổng trường tõm

trạng của Thành như thế nào?

- Kinh ngạc, thấy mọi người vẫn bỡnh

thường và nắng vẫn vàng ươm trựm lờn

cảnh vật

H Vỡ sao Thành cú tõm trạng đú?

- Khi mọi vật vẫn bỡnh thường, hai anh

em phải chịu đựng nỗi mất mỏt Tõm hồn

mỡnh nổi giụng bóo, đất trời sụp đổ ->

mọi người bỡnh thường

- Đọc đoạn cuối” vừa tới nhà” trang 25

H.Em có nhận xét gì về cuộc chia tay

giữa hai anh em ở đoạn cuối?

27'

2

Thảo luận chỳ thớch II.Tìm hiểu bố cục.

- Các bạn:Kinh ngạc, sững sờ,khóc thút thít, khóc to, nắmchặt tay Thuỷ

- Niềm đồng cảm, xót thơngtình thầy trò, bạn bè ấm áptrong sáng

3 Cuộc chia tay của hai anh

em Thành - Thuỷ

- Cuộc chia tay rất đột ngột.

H.Tỡm chi tiết miờu tả tõm trạng, hành

động, thái độ của Thuỷ-Thành khi thật sự

phải rời xa nhau?

* Thuỷ: như mất hồn, mặt xanh như tàu

H.Tác giả đã sử dụng BPNT gì khi miêu

tả cuộc chia tay của 2 anh em? Tác dụng?

H.Lời nhắn nhủ của Thuỷ với anh trai về

việc không để 2 con búp bê xa nhau có ý

H.Qua câu truyện theo em TG muốn

nhắn nhủ đến mọi ngời điều gì ?

- Không thể đẩy trẻ em vào tình cảnh bất

Mục tiêu : HS nắm đợc nội dung và nghệ

thuật của Vb sau khi tìm hiểu

H.Nội dung và nghệ thuật ?

-HS đọc ghi nhớ

-GVchốt

Hoạt đ ộng 6: H ư ớng dẫn luyện tập

Mục tiêu:Khắc sâu thêm nội dung ý

nghĩa của bài

ư chụn chõn

- NT so sánh, từ láy:Tình cảmanh em thắm thiết, đáng thơngcuộc chia tay đau đớn, cảm

động

IV Ghi nhớ: SGK-T27

V Luyện tập

Đọc thờm “ Trỏch nhiệm của

bố mẹ”, “ Thế giới rộng vụcựng”

- Hiểu tầm quan trọng và yêu cầu bố cục trong văn bản ,trên cơ sở đó có

ý thức xây dựng một bố cục khi tạo lập văn bản

- Bớc đầu xây dựng đợc bố cục rành mạch hợp lý khi làm bài

lớ của cỏc dạng ba phần, nhiệm vụ của mỗi phần trong bố cục, từ đú cú thể làm

mở bài, thõn bài và kết bài đỳng hướng hơn, đạt kết quả tốt hơn

- Đối với học sinh khuyết tật: Nhận biết đợc bố cục của văn bản

2 Kĩ năng:

- HS có kĩ năng xây dựng bố cục khi tạo lập băn bản

- Đối với học sinh khuyết tật: Xác định đợc bố cục của văn bản

II Các kĩ năng sống cơ bản đ ợc giáo dục

1 Kĩ năng tự tin giao tiếp.

Tại sao trong các văn bản lại cần có sự liên kết?

3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy, trò TG Nội dung

* Hoạt động 1: Khởi động

Trong việc tạo lập văn bản, muốn cho

văn bản mạch lạc, dễ hiểu người viết

phải sắp xếp bố trớ cỏc phần , cỏc đoạn

sao cho hợp lớ Đú là bố cục văn bản mà

chỳng ta sẽ tỡm hiểu

* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức.

Mục tiêu: - HS hiểu rừ tầm quan trọng

của bố cục trong văn bản trờn cơ sở đú ý

thức xõy dựng bố cục khi tạo lập văn

bản

- Hiểu thế nào là bố cục rành mạch và

hợp lớ để bước đầu xõy dựng được những

bố cục rành mạch hợp lớ cho cỏc bài văn

Tớnh phố biến và sự hợp lớ của cỏc dạng

ba phần, nhiệm vụ của mỗi phần trong bố

cục, từ đú cú thể làm mở bài, thõn bài và

kết bài đỳng hướng hơn, đạt kết quả tốt

hơn

- HS đọc BT phần 1a- SGK, T28

H.Nếu viết một lỏ đơn xin gia nhập vào

đội thiếu niờn tiền phong HCM, em sẽ

viết theo trỡnh tự nào?

- Niờn hiệu nước

H Nếu cỏc nội dung trờn bị đảo lộn

khụng theo trỡnh tự trờn cú được khụng?

Vỡ sao?

- Đảo lộn như vậy khụng được vỡ như

vậy làm cho bố cục văn bản khụng mạch

-Vì bố cục làm cho VB rànhmạch, hợp lí đạt đợc mục đíchgiao tiếp

2 Những yờu cầu về bố cục trong văn bản

-Đọc mục 1 ghi nhớ(SGK 29)

-Đọc hai cõu chuyện SGK 29

H.Hai truyện trờn cú bố cục chưa?

- Chưa cú bố cục

H Cỏch kể chuyện như trờn bất hợp lớ ở

chỗ nào?

- Cỏc cõu, cỏc ý trong văn bản khụng cú

sự thống nhất về nội dung, khụng cú sự

liờn kết chặt chẽ về hỡnh thức

-> Khú hiểu, lộn xộn

H.Theo em nờn sắp xếp bố cục hai cõu

chuyện trờn như thế nào?

*HS thảo luận nhúm 4 trong 3 phỳt, nờu

H Hóy nờu nhiệm vụ của 3 phần Mở bài,

thân bài, kết bài trong VB miêu tả và VB

tự sự?

* Văn bản tự sự:

- Mở bài: giới thiệu chung về nhõn vật và

sự kiện

- Thõn bài: Kể lại diễn biễn của sự việc

- Kết bài: Kể kết cục của sự việc

* Văn bản miêu tả:

- Mở bài: giới thiệu cảnh được miờu tả

- Thõn bài: Tập trung tả cảnh vật chi tiết

kết bài chẳng qua chỉ là sự lặp lại một lần

nữa của mở bài Nói nh vậy có đúng

không nêu bật đợc ý nghĩa phêphán và không còn gây cời

3 Cỏc phần của bố cục

- Bố cục: ba phần+ Mở bài

+ Thõn bài+ Kết bài

- Cần phân biệt rõ nhiệm vụcủa mỗi phần (nội dung từngphần phải rành mạch)

không? Vì sao?

+ Sai vì mỗi phần có một nhiệm vụ cụ

thể

+ Vỡ: Mở bài ngoài việc giới thiệu thỡ

phải làm cho người đọc( người nghe) đi

vào đề tài một cỏch dễ dàng, tự nhiờn và

hứng thỳ Kết bài khụng chỉ nhắc lại

hoặc phỏt biểu cảm nghĩ chung chung mà

phải tạo nờn một ấn tượng tốt đẹp, phải

gợi mở cho người đọc ( người nghe) cỏi

dư õm của văn bản

H Một bạn khác lại cho rằng nội dung

chính của việc miêu tả, tự sự (của đơn từ

nữa) Đc dồn cả vào phần thân bài nên mở

Mục tiêu: HS biết vận dụng kiến thức

vừa học đề giải quyết các yêu cầu của Bt

- HS đọc , nờu yờu cầu bài tập 1

VD: Khi viết đơn xin nghỉ học,nếu chỳng ta khụng sắp xếptheo trỡnh tự Chẳng hạn:

- Lớ do viết đơn

- Lời hứa

- Tờn , lớp-> hiệu quả khụng cao

cụ giỏo và cỏc bạn-Phần 3: còn lại: Hai anh emphải chia tay

3 Bài tập 3

- Bố cục của VB cha rành mạch

+Điểm 4 không phải nói về họctập

ơ + -GV:

4 Củng cố: (3 ) ’

H Bố cục văn bản là gỡ?Văn bản cú bố cục mấy phần

H.Xác định bố cục của một VB tự chọn nêu nhận xét về bố cục

5 Hớng dẫn HS học bài và chuẩn bị bài mới: 2'

- Học bài, làm bt và Soạn “ Mạch lạc trong văn bản” theo câu hỏi sgk

- Vận dụng kiến thức về mạch lạc vào đọc hiểu văn bản

- Đối với học sinh khuyết tật: Rèn kỹ năng nói viết lưu loỏt

II Các kĩ năng sống cơ bản đ ợc giáo dục

1 Kĩ năng tự tin giao tiếp.

Mỗi văn bản thờng có bố cục mấy phần?cho VD?

3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung

Hoạt động1: Kh ởi động

Núi đến bố cục là núi đến sự sắp đặt,

sự phõn chia Nhưng văn bản lại khụng

thể liờn kết Vậy làm thế nào để cỏc

phần, cỏc đoạn của văn bản vẫn được

phõn cắt rạch rũi mà khụng mất đi sự

liờn kết chặt chẽ với nhau? Chỳng ta

cựng tỡm hiểu bài “ Mạch lạc trong văn

bản”

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức

mới.

Mục tiêu : HS nắm đợc khái niệm

mạch lạc trong VB Những yêu cầu về

mạch lạc trong VB

- Giải thớch nghĩa của từ “ mạch lạc”

- Đụng y: mạch là vốn là mạch mỏu

trong cơ thể

H Mạch lạc trong văn bản cú được

dựng theo nghĩa trờn khụng?

- Khụng nhưng cũng khụng xa rời

nghĩa đen, nú cú điểm giống với nghĩa

H Cú ý kiến cho rằng trong văn bản,

mạch lạc là sự tiếp nối của cỏc cõu, cỏc

ý theo một trỡnh tự hợp lớ? Em cú tỏn

thành ý kiến trờn khụng? Vỡ sao?

- í kiến trờn là đỳng

H Nhắc lại sự việc chớnh của văn bản

“ Cuộc chia tay của những con bỳp

bờ”? ( Cỏc sự việc được sắp xếp như

thế nào?

- Mẹ bắt hai anh em chia đồ chơi

- Hai anh em rất thương nhau

- Thành đưa em đến trường chào cụ và

cỏc bạn

- Hai anh em chia tay, Thuỷ để hai con

bỳp bờ lại cho anh

H Mặc dự nhiều sự việc nhưng núi

chung cỏc sự việc này đều xoay quanh

nội dung, sự kiện chớnh là gỡ?

- Sự việc chia tay của hai đứa trẻ và

của hai con búp bê

H “Sự chia tay” và “những con bỳp

bờ” cú vai trũ gỡ trong truyện?

- Là hai sự việc chính

H.Hai anh em Thành và Thuỷ đóng vai

trò gì trong truyện?

-Hai nhân vật chính

* GV: vậy trong văn bản muốn cú tớnh

mạch lạc người viết phải để cho cỏc sự

việc xoay quanh một sự việc chớnh, sự

việc chớnh xảy ra với cỏc nhõn vật

chớnh

-HS đọc BT 2b

H Theo em đú cú phải là chủ đề liờn

kết cỏc sự việc nờu trờn thành một thể

thống nhất khụng? Đú cú xem là mạch

- Mạch lạc trong VB có tất cảnhững tính chất nêu ở BT trên

2 Các điều kiện để một văn bản có tính mạch lạc.

a Bài tập (SGK)

*Phân tích ngữ liệu:

- Toàn bộ sự việc trong VB xoayquanh sự việc chính: Sự chia taycủa hai đứa trẻ và hai con búp bê

- Các đoạn ấy liên hệ với nhau vềcả thời gian, không gian, tâm lí,

ý nghĩa

lạc trong văn bản khụng?

- Tất cỏc TN trờn đều xoay quanh chủ

đề: sự chia li và tõm trạng khụng muốn

chia li của hai anh em Thành- Thuỷ

-Đọc BT 2c(SGK)

+ Liờn hệ thời gian

+ Liờn hệ khụng gian

+ Liờn hệ tõm lớ( nhớ lại)

+ Liờn hệ ý nghĩa ( tương đồng tương

phản)

H.Những mối liên hệ giữa các đoạn ấy

có tự nhiên và hợp lí không?

H.Từ việc tìm hiểu các BT trên em hãy

cho biết thế nào là mạch lạc trong VB?

Một VB có tính mạch lạc cần có

những ĐK nào?

Hoạt đ ộng 4: HD Luyện tập

Mục tiêu : HS vận dụng kiến thức vừa

học để giải quyết đợc các yêu cầu của

BT

-HS đọc bài tập 1

-Đọc đoạn văn của Tụ Hoài

*HS thảo luận theo tổ ( 3 phỳt)

-Đại diện trỡnh bày

- Văn bản xoay quanh chủ đề: Thỏi độ

của người cha trước sự vụ lễ của

En-ri-cụ với mẹ -> giỏo dục -> răn dạy con

biết kớnh yờu cha mẹ

- Cỏc ý, cỏc đoạn trong văn bản đều

hướng về chủ đề đú

+ Thỏi độ của người cha về hành động

của con

+ Người cha nhắc lại cụng lao và tỡnh

cảm của người mẹ đối với En-ri-cụ

b Văn bản: Lóo nụng dõn và cỏc con

- Chủ đề: lao động là vàng

- Chủ đề xuyờn suốt toàn bài

+ Hai cõu mở bài nờu chủ đề

+ Đoạn giữa: kho vàng chụn dưới đất

và sức lao động của con người làm nờn

+ Cõu đầu giới thiệu bao quỏt vềsắc vàng trong thời gian ( mựađụng, giữa ngày mựa) trongkhụng gian( làng quờ)

+ Miờu tả những biểu hiệnphong phỳ của sắc vàng

+ Nhận xột , cảm nhận của tỏcgiả về sắc vàng đú

-> Trỡnh tự ba phần nhất quỏn, rừràng-> làm cho bố cục mạch lạc

đề thờm một lần nữa để khắc sõu

Bài tập 2 Truyện cuộc chia

tay của những con búp bê

- ý tứ chủ đạo của câu truyệnxoay quanh cuộc chia tay của hai

đứa trẻ và của hai con búpbê.Việc thuật lại quá tỉ mỉnguyên nhân dẫn đến cuộc chiatay của hai ngời lớn có thể ý tứchủ đạo trên bị phân tán, khôngthống nhất: Làm mất sự mạch lạc

ở truyên

4 Củng cố: 2'

H Mạch lạc trong văn bản là gỡ?

H Cỏc tớnh chất của văn bản mạch lạc?

5 Hớng dẫn học bài và chuẩn bị bài mới: 2'

Học ghi nhớ + làm bài tập- Soạn “ Ca dao”, đọc kĩ ca dao, trả lời cõu

I Mục tiêu:

- Hiểu đợc khái niêm dân ca, ca dao

- Nắm đợc giá trị t tởng, nghệ thuật của những câu ca dao, dân ca vềtình cảm gia đình

*Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:

1 Kiến thức:

- Hiểu đợc khái niệm ca dao, dân ca

- Biết được nội dung, ý nghĩa và một số hỡnh thức nghệ thuật tiờu biểu của một số bài ca dao về tỡnh cảm gia đỡnh

- Đối với học sinh khuyết tật: Nhận biết đợc thể loại ca dao, dân ca

2 Kĩ năng:

-HS có kĩ năng đọc - hiểu và phõn tớch, cảm thụ thơ trữ tỡnh dõn gian.-HS phát hiện và phân tích những hình ảnh so sánh, ẩn dụ, những mô

tuýp quen thuộc trong các bài ca dao trữ tình về tình cảm gia đình

- Đối với học sinh khuyết tật: Bớc đầu biết cảm thụ về thơ trữ tình dângian

II Các kĩ năng sống cơ bản đ ợc giáo dục

1 Kĩ năng tự tin giao tiếp.

2 Kĩ năng nhận thức.

3 Kĩ năng hợp tác.

4 Kĩ năng ra quyết định.

Tóm tắt nội dung văn bản:Cuộc chia tay của những con búp bê?

3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học

Hoạt động1:Khởi động:

Em có thuộc bài ca dao nào không?

H.Em có đợc nghe mẹ hát ru lúc còn

nhỏ không?

-Trong cuộc đời mỗi con người chỳng

ta, ai cũng được nghe tiếng ru của bà,

của mẹ Khỳc tõm tỡnh đú thấm sõu vào

tiềm thức mỗi người mà năm thỏng

khụng thể phai mờ Đú chớnh là những

làn điệu dõn ca Việt Nam được lưu

truyền trong dõn gian mà nhiều hơn cả

là tỡnh cảm gia đỡnh, con người Để

hiểu rừ về ca dao dõn ca và những cõu

hỏt về tỡnh cảm gia đỡnh, chỳng ta cựng

tỡm hiểu bài học hụm nay

Hoạt động 2: Đ ọc và thảo luận chú

thích

Mục tiêu : HS đọc lu loát các bài ca

dao VN Hiểu khái niệm ca dao Hiểu

H.Ca dao dõn ca là gỡ?

H Phõn biệt ca dao và dõn ca?

tiờu biểu của ca dao dõn ca thuộc chủ

- Lời của mẹ núi với con qua điệu hỏt

ru người mẹ muốn núi với con về bổn

trong bài ca dao ?

- So sánh :+ Công cha-núi ngất trời

+ Nghĩa mẹ-nớc biển đông

H Lấy hỡnh ảnh nỳi, nước để so sỏnh

cụng cha, nghĩa mẹ cú tỏc dụng gỡ?

- Đặt công cha nghĩa mẹ ngang tầm với

vẻ cao rộng và vĩnh cửu của thiên nhiên

để khẳng định công lao to lớn của cha

trong hai cõu này?

- Nỳi cao biển rộng -> ẩn dụ

- Cự lao chớn chữ -> chữ Hỏn

Mờnh mụng -> từ lỏy gợi hỡnh ảnh rộng

lớn -> cú sức biểu cảm cao -> học sau

H Trước cụng lao to lớn của cha mẹ

qua lời ca dao, cha mẹ muốn nhắn nhủ

- Bằng những hình ảnh ẩn dụ,thành ngữ, từ láy TG dân gianmuốn Nhắc nhở mọi người hóybiết ơn đền đỏp cụng lao cha mẹ

H.Tỡm đọc bài ca dao cú nội dung

- Lời của anh em núi với nhau cũng cú

thể là lời của ụng bà núi với con chỏu

về tỡnh cảm anh em

H Cú người cho rằng “ người xa” là

người ở xa, ý kiến của em như thế nào?

- Khụng đỳng, người xa -> người ngoài

H Từ ngữ nào biểu thị mối quan hệ

anh em trong bài?

H.Sau khi học xong 2 bài ca dao em

thấy cú điểm gỡ chung về nghệ thuật

*Thảo luận nhúm ( KT khăn trải

bàn) trong 3 phỳt

- Thể lục bỏt trữ tỡnh, õm điệu tõm tỡnh

- Sử dụng cỏc hỡnh ảnh quen thuộc

- Là lời độc thoại cú kết cấu một vế

H Hai bài ca dao đều tập trung thể hiện

tình cảm nào của gia đình?

- Coi trọng công ơn và tình nghĩa trong

H.Từ việc tìm hiểu 2 bài ca dao trên em

hãy nêu nội dung và NT chính của các

2'

3'

2 Bài 4:

- NT: Điệp từ, so sánh: quan hệanh em gắn bú

- Anh em phải sống hoà thuận, yờuthương gắn bú để cha mẹ vui lũng

III Ghi nhớ ( SGK)

Đó là những TC thiêng liêng đáng

đc nâng niu, trân trọng

2 BT2 (T36)

4 Củng cố: 3'

- Học thuộc các bài ca dao đợc học

- Su tầm một số bài ca dao,dân ca khác có nội dung tơng tự

5 H ớng dẫn học bài và chu ẩn bị bài mới : 2'

Về học bài và soạn bài những câu hát về tình yêu quê hơng, đất nớc,

con ngời( theo câu hỏi sgk)

*******************************

Ngày soạn: 039/2012

Ngày giảng: 06/9(7b) - 07/9(7a)

Ngữ văn – Bài 3 Tiết 10: Văn bản: những câu hát

về tình yêu quê hơng, đất nớc, con ngời

- Thuộc cỏc bài ca dao và biết thờm một số bài ca dao thuộc chủ đề

- Đối với học sinh khuyết tật: Nhận biết đợc nội dung, ý nghĩa của cácbài ca dao

II Các kĩ năng sống cơ bản đ ợc giáo dục

1 Kĩ năng tự tin giao tiếp.

2 Kĩ năng nhận thức.

3 Kĩ năng hợp tác.

Ca dao dõn ca là gỡ? Phõn biệt ca dao và dõn ca?

3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học

Hoạt động1: Kh ởi động

Tỡnh cảm gia đỡnh, tỡnh yờu quờ hương

đất nước, con người là những chủ đề lớn

của ca dao dõn ca, xuyờn thấm trong

nhiều cõu hỏt Những bài ca dao thuộc

chủ đề này rất đa dạng Cú những cỏch

diễn tả riờng, nhiều bài thể hiện rừ màu

sắc địa phương Để hiểu rừ về chủ đề này

chỳng ta cựng học bài hụm nay

Hoạt động 2: HD học sinh đọc và thảo

Mục tiêu : HS nắm được nội dung, ý

nghĩa và một số hỡnh thức nghệ thuật tiờu

biểu của ca dao dõn ca qua những bài ca

về chủ đề tỡnh yờu quờ hương đất nước

con người

- Thuộc cỏc bài ca dao và biết thờm một

số bài ca dao thuộc chủ đề

H.Theo em vì sao 4 bài ca dao có thể hợp

- 4 câu hát đều tập trung phản ánh tình

yêu quê hơng, đất nớc ,con ngời

H.theo em những câu hát này thuộc kiểu

văn bản tự sự hay biểu cảm?

-Văn biểu cảm

-HS đọc bài ca dao số 1

H.Nhận xột bài 1, em đồng ý với những

ý kiến nào trong cỏc ý kiến sau:

a Bài ca là lời của một người và cú một

phần

b Bài ca cú hai phần: phần đầu là cõu

hỏi của chàng trai, phần sau là lời đỏp

của cụ gỏi

c.Hỡnh thức đối đỏp này cú rất nhiều

trong ca dao dõn ca

d.Hỡnh thức đối đỏp này khụng phổ biến

trong ca dao dõn ca

(b,c)

H.Trong bài vỡ sao chàng trai cụ gỏi lại

dựng những địa danh ( với những đặc

điểm của từng địa danh) như vậy để hỏi

đỏp?

- Đõy là hỡnh thức trai gỏi thử tài đo độ

hiểu biết kiến thức địa lớ, lịch sử Cõu hỏi

và lời đỏp hướng về địa danh ở Bắc Bộ

Đú là những vựng cú dấu tớch văn hoỏ

nổi bật Người hỏi biết chọn nột tiờu biểu

của từng địa danh để hỏi Người đỏp hiểu

rất rừ và trả lời rất đỳng ý người hỏi

H Theo em hỏi đỏp như vậy để làm gỡ?

- GV: Chàng trai, cụ gỏi cựng chung sự

hiểu biết, cựng chung những tỡnh cảm

như thế Đú là cơ sở và là cỏch để họ bày

tỏ tỡnh cảm với nhau

H.Qua lời hỏi đỏp em thấy chàng trai , cụ

gỏi là những người như thế nào?

- Am hiểu lịch sử dõn tộc, lịch sự , tế nhị

HS đọc bài ca dao số 4

H Em nhận xột gỡ về từ ngữ ở hai dũng

thơ đầu?

( GV yờu cầu HS quan sỏt số lượng từ,

quan sỏt điệp ngữ, trật tự từ và sự đối

- Qua lời đối đỏp của chàngtrai, cụ gỏi cho ta thấy họ lànhững người lịch lóm, tế nhị

2 Bài số 4

- Sử dụng cõu thơ dài, ngắt nhịp4/4/4, điệp từ, đảo ngữ, đốixứng, từ lỏy diễn tả sự rộng lớn,trự phỳ, đầy sức sống của cỏnhđồng

ngữ, đối xứng

H Tỏc dụng của những biện phỏp nghệ

thuật này?

- GV đọc hai cõu cuối

H Phõn tớch hỡnh ảnh cụ gỏi ở hai cõu

này?

Tỏc giả sử dụng biện phỏp nghệ thuật gỡ

khi miờu tả?

- So sỏnh: thõn em -chẽn lỳa đũng đũng,

phất phơ giữa ngọn nắng hồng ban mai

H Tại sao tỏc giả so sỏnh như vậy, giữa

thõn hỡnh người con gỏi và chẽn lỳa đũng

đũng cú điểm gỡ tương đồng?

- Cụ gỏi với chẽn lỳa đũng đũng, phất

phơ giữa ngọn nắng hồng ban mai cú sự

tương đồng ở nột trẻ trung, phơi phới và

sức sống đang xuõn

GV: Như vậy ta thấy so với cỏnh đồng

bao la, bỏt ngỏt, cụ gỏi quả là nhỏ bộ,

mảnh mai Nhưng chớnh bàn tay con

người nhỏ bộ đú đó làm ra cỏnh đồng "

mờnh mụng bỏt ngỏt ", " bỏt ngỏt mờnh

mụng" kia Trước cỏnh đồng rộng lớn,

bỏt ngỏt, tg' dõn dan vẫn nhận ra cụ gỏi

đỏng yờu Những dũng thơ dài khụng che

lấp những dũng thơ ngắn Hai dũng cuối

bài cú vẻ đẹp riờng trong sự kết hợp với

mờnh mụng và thấy cụ gỏi với vẻ đẹp

mảnh mai, trẻ trung, đầy sức sống

Chàng trai đó ngợi ca cỏnh đồng, ngợi ca

vẻ đẹp của cụ gỏi

H Bài ca đã phản ánh những vẻ đẹp nào

của làng quê?

- Vẻ đẹp cánh đồng quê

- Vẻ đẹp con ngời nơi quê

H.Từ những vẻ đẹp đó, bài ca dao đã toát

lên tình cảm tha thiết dành cho quê hơng

và con ngời.Theo em đó là tình cảm nào?

-Yêu quý, tự hào về vể đẹp và sức sống

của quê hơng và con ngời

-Tin tởng cuộc sống tốt đẹp ở làng quê

H.Các tiếng “ni”và “tê” cho biết xuất sứ

2'

3'

- NT so sánh: Hỡnh ảnh cụ gỏitrẻ trung, phơi phới, tràn đầysức sống

- Bài ca gợi vẻ đẹp cánh đồngquê, vẻ đẹp con ngời nơi quê

-Yêu quý, tự hào về vể đẹp vàsức sống của quê hơng và conngời, tin tởng CS tốt đẹp ở làngquê

miền trung của bài ca này.Nhng phải

chăng tc trong bài ca dao này chỉ bó hẹp

ở miền trung Em nghĩ gì về điều này?

- TC ấy không bó hẹp

- Vì miền trung là khúc ruột của đất nớc

mình Bài ca đã mở rộng, nhân lên ty quê

hơng đất nớc ở mỗi con ngời

H Em có biết cách hiểu nào khác về bài

ca dao này và có đồng ý với cách hiểu ấy

Mục tiêu : Khắc sâu nội dung các bài ca

dao vừa tìm hiểu

H Các đặc điểm nội dung nổi bật của

Mục tiêu : HS làm đợc các bài tập bằng

cách vận dụng những kiến thức vừa tìm

hiểu trong bài, xác định đúng thể thơ của

các bài ca dao

- Đọc yêu cầu của Bt

- Thể thơ lục bỏt

- Thể thơ lục bỏt biến thể ( bài 1)

- Thể thơ tự do ( hai dũng đầu bài 4)

4 Củng cố: 3'

- Đọc phần đọc thờm SGK

H Nội dung và nghệ thuật cơ bản của bốn bài ca dao?

Học thuộc cỏc bài ca dao Nắm nghệ thuật, nội dung

5 H ớng dẫn học bài và chu ẩn bị bài mới : 2'

-Sưu tõm thờm cỏc bài ca dao núi về tỡnh yờu quờ hương, đất

n-ớc